Cümlenin Öğeleri

Cümlede karşımıza gelen çeşitli öğeler aşağıda tek tek açıklanmıştır:

Yüklem

Verilen cümlelerde yargıyı içeren kelime ya da söz öbeğine yüklem adı verilir. Cümlenin temel öğesidir. O olmadan sözler cümle özelliği taşımaz. Öteki öğeler yükleme göre tespit edilir.
Birleşik ve basit cümlelerde tek yüklem vardır. Sıralı, bağlı cümlelerde ise yüklem sayısı genellikle birden fazladır.

  •  Bir cümlenin yüklemi çoğunlukla sonda bulunmakla birlikte cümlenin başka bir yerinde de olabilir.

Onu bir iki saat burada bekleyin. (yüklem sonda)
Koşuyoruz bir toprak sahada. (yüklem başta)

  • Yüklem birden çok cümle için ortak kulanılabilir.

Geçen yıl arabayı, bu yıl da evi sattı.


Cümlenin Öğeleri
(Testler – Sorular)

(Yanıtlar, soruların bitimindedir…)

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisi yalnızca özne ve yüklemden oluşmuştur?

A) Orhan Pamuk tüm romanlarıyla edebiyat dünyamızda en çok tartışılan romancı olmuştur.
B) Sinemanın başlangıcından beri şairlerin şiirlerinde bu sanat dalıyla ilgi kurdukları görülmüştür.
C) “Şu şiiri beğendim” dediğimiz zaman, o şiirin, mutlaka bize hitap eden bir yönü vardır.
D) Karanlığa ve umutsuzluğa karşı çıkmak sanatın, edebiyatın doğasındadır.
E) Şiirin son dizesi, saçlarının karıştırılmasını isteyen bir yaşlının ilgi bekleyişini anlatıyor.

 

 

2. Aşağıdakilerden hangisinde öğelere ayırmada bir yanlışlık yapılmıştır?

A) Yahya Kemal’de sık sık dile gelen İstanbul sevgisi, / tarihsel ve kültürel bütünlük içinde / şiirsel olarak / verilir.
B) Türk sinemasında / toplumsal içerikli filmler / ilk olarak / köylülük ve göç sorunlarının işlenmesiyle / ortaya çıkmıştır.
C) Tiyatromuz, / batılı yönelişin ilk adımlarından bu yana / toplumu merkezine almış bir çizgi / izlemiştir.
D) Dönüp baktığımızda, / her önemli şair gibi / Turgut Uyar’ın da bize büyük bir mıknatıs bıraktığını / görüyoruz.
E) Merdiven basamaklarının hemen altında, /arkası kerpiç duvara dayanmış peykenin üzerinde, /gençten, / bıyıklı biri / uyuyordu.


…Cümlenin Öğeleri…


Bir duygu, düşünce veya durumu tam olarak anlatan sözcük ya da söz öbeklerine cümle denir. Şimdi birbirini tamamlayan öğeleri inceleyeceğiz.

 

Bir cümlenin oluşması için en önemli şart, kip ve şahıs bildiren bir unsurun bulunmasıdır. Yani eğer cümle içinde herhangi bir söz, haber veya dilek kiplerinden herhangi biriyle çekimli halde bulunuyorsa o, bir yargı bildiriyor demektir. Yargı bildirmek ise cümle olmanın en önemli koşuludur. Şahıs bildirmek, cümle olmak için her zaman gerekli değildir.

 

Cümlede bulunabilecek öğeler, yüklem, özne, nesne ve tümleçlerdir. Bunların özelliklerinin neler olduğunu şimdi ayrı ayrı görelim.

 

(Görüntülemek istediğiniz başlığa dokunun…)

Yüklem
Özne
Nesne
Dolaylı Tümleç
Zarf Tümleci
Edat Tümleci

 

 

|» Bu konuyla ilgili test çöz! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…


Cümlenin Öğeleri
(Yüklem)

Cümlede kip ve zaman bildirerek yargıyı ortaya koyan temel unsurdur. Tek başına cümle özelliği gösterir. Diğer öğeler yüklemin tamamlayıcı öğeleridir.

 

Cümlede yüklemi bulmak için herhangi bir öğeye soru soramayız. Onu çekimli durumda bulunan sözcüklerden anlarız.

 

Örneğin;

 

“Biliyorum” sözü “bilmek” eyleminin şimdiki zamanla çekimlendiğini gösteriyor. Öyleyse yargı bildiriyor demektir. Dolayısıyla bir cümledir.

 

“Biraz önce gelen çocuk, kapıcının kızıydı.”

 

cümlesindeki altı çizili söz isim tamlaması olduğundan;

 

“O, eskiden, yaramaz bir çocuktu.”

 

cümlesindeki altı çizili söz sıfat tamlaması olduğundan birbirinden ayrılmaz ve birlikte yüklem olur.

 

 

|» Bu konuyla ilgili test çöz! « |

|» Cümlenin Öğeleri Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

|

 


Sayfalar: 1 2 3 »