Vikipedi 100.000 Maddeye Ulaştı

“Özgür Ansiklopedi” tanımıyla dünyanın en büyük sanal bilgi merkezlerinden birisi olan “Vikipedia” nın Türkiye’ye ait ağ kümesi, bugün itibariyle 100.000 maddeyi geçmiş. Vikipedi’ye içerik ekleyerek Türkçe içeriğin geliştirilmesine katkı sağlayan herkese teşekkürler. Sonunda en basit ülkelerin bile altında olan madde sayımızı, zengin içerikli ülkelerin listesine sokabildik. Hayırlı olsun.

Vikipedia’da geçen haber şöyle:

Vikipedi, ortaklaşa olarak birçok dilde hazırlanan, özgür, bağımsız, ücretsiz bir İnternet ansiklopedisidir. Wiki teknolojisi kullanılarak hazırlanır. Sürekli ilave ve değişiklikler yapıldığı için hiçbir zaman tamamlanmayacaktır.

Kurucularından Jimmy Wales Vikipedi’yi, “Dünya üzerindeki her insana kendi dillerinde, en üst kalitede bedava bir ansiklopedi yaratma ve dağıtma emeği” olarak tanımlamaktadır.

Kökenbilim

Vikipedi kelimesi, viki ve pedi kelimelerinin birleşiminden oluşur. Viki, Hawaii dilindeki “wiki wiki” (hızlı veya bilgi amaçlı) kelimesinden türetilmiştir. Pedi ise, antik Yunan Medeniyeti’nde “kapsamlı kültürel eğitim sistemi” anlamına gelen paideia kelimesinden gelmektedir.

Karagöz ve Hacivat

Nereden estiyse, aklıma “Karagöz ve Hacivat” geldi. Bir iki görüntü izledim. Bu görüntüleri ve gölge oyununun oluşumu hakkında bildiklerimi paylaşmak istedim.

Değerli hocamız Prof. Dr. Esma Şimşek’in bir dersinde anlattığı ve genel olarak da kabul görülen görüşe göre gölge oyunları şöyle başlamıştır: M.Ö. 100′lü yıllarda Çin İmparatoru “Wu” nun eşi ölünce, Wu derin bir üzüntüye boğulmuştur. Halk arasından bir Çinli, İmparator’un üzüntüsünü hafifletmek için ona “Karısının hayalini gösterebileceğini” söylemiştir.

İmparator bu teklifi kabul edince, bu Çinli sarayda boş bir odaya beyaz bir perde gerdirmiş, arkasından da ışıkla bir kadının gölgesini o perdeye düşürmüş ve İmparator’a eşinin hayalini göstermeye çalışmıştır. İmparator bu oyunu sevmiş ve daha sonra bu Çinli’ye bunu sık sık yaptırmıştır. İşte birçok kişinin kabul ettiği düşünceye göre “gölge oyunu” bu şekilde ortaya çıkmış ve günümüze kadar gelmiştir.

Başka bir düşünceye göre ise, gölge oyunu ilk kez Hindistan’da ortaya çıkmıştır. Nedense “masallar ve gölge oyunları” gibi bazı konular, Hint kültürüne dayandırılmaya çalışılıyor. Bu düşünce bana uzak geliyor. Gölge oyununun Türkler‘e nereden veya ne zaman geldiği, kesin olarak belli değildir. Fakat Çinliler’den Moğollar’a, Moğollar’dan da Türkler’e geldiği kabul edilmektedir. Bu düşünce de gölge oyununun ana kaynağının Çin olduğu konusunu pekiştirmektedir.

Karagöz ve Hacivat gölge oyununun özelliklerini, bölümlerini falan uzun uzun anlatmaktansa, benzer içeriğe sahip olan Vikipedia‘daki yazıyı buraya ekliyorum: (Yazının sonundaki görüntüleri izlemeniz tavsiye edilir.)