6. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı
Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı, Divan edebiyatının terk edilmesinden sonra teşekkül eden Tanzimat, Servet-i Fünun, Fecr-i Ati ve Millî Edebiyat adlarıyla anılan edebiyat tarzları vasıtasıyla oluşturulan zemin üzerine kurulmuştur. Cumhuriyet devri edebiyatının ilk dönem eserleri değişen siyasî, sosyal ve kültürel çerçevenin etkilerini taşır. Dildeki sadeleşme hareketi artık yerleşmiştir. Aruz bırakılarak hece kullanılmıştır. Şiirde ve düz yazıda toplumun her kesiminden gelen sanatçılar sayesinde konular oldukça genişletilmiştir. Buna bağlı olarak mekânlar da çeşitlilik kazanmıştır. Anadolu’ya daha çok yer verilmiştir. Roman ve hikâyelerde toplum sorunları, gözleme dayanan bir gerçeklikle anlatılmıştır. Kurtuluş Savaşı ve bu dönemdeki toplum hayatı da konu edilmiştir. Tiyatro eserlerinde de millî konular işlenmiştir.
|
|
Bu bölümden tam yararlanmak için aşağıdaki sayfalar size yardımcı olabilir:
a. 1940 Yılına Kadar Türk Edebiyatı
1900′den sonra dogan, ilk gençlik ve olgunluk yılları Cumhuriyet’in ilk devresinde geçen ilk şairler nesli, şiire Yahya Kemal’in, Ahmet Haşim’in ve batı şairlerinin etkisiyle ve kendi yaratıcılıklarının katkısıyla yeni estetik şekiller kazandırdı. Ahmet Hamdi Tanpınar, Türkçeye Paul Valery’nin şiir görüşünü uygulayarak, yoğun kapalı, derin şiirler yazdı. Ahmet Kutsi Tecer (1901-1967), Tanpınar’ı hatırlatan özelliklerin yer aldığı folklor kaynaklı değişik eserler meydana getirdi. Necip Fazıl Kısakürek (1905-1983) çok yönlü kişiliğinin etkisiyle ve Türkçeyi ustaca kullandığı şiir ve piyeslerinde Anadolu insanının mistik eğilimlerini orijinal ve modern bir üslûpla ifade etti.
Yedi Meşaleciler
Sabri Esat Siyavuşgil, Ziya Osman Saba, Yaşar Nabi Nayır, Kenan Hulusi (hikâyeci), Cevdet Kudret Solok, Muammer Lütfi, Vasfi Mahir Kocatürk. Bu edebî topluluk yeni bir edebiyat, farklı bir şiir anlayışı oluşturmak için toplanmıştır. Beş Hececiler’e karşı çıkmışlardır. “Samimîlik, canlılık ve devamlı yenilik” ilkelerini benimsediler. Fransız edebiyatını örnek alacaklarını bildirdiler. Buna rağmen kendileri de Beşe Hececiler’in yolundan gitmişlerdir. Türk şiirine herhangi bir yenilik getirmemişlerdir.
Dönemin Sanatçilari
Ahmet Kutsi Tecer (1901-1967)
Avrupai şiir anlayışından âşık tarzı söyleyişe yönelmiştir. Şiirlerinde iç duygu ve bununla birlikte gelişen hafif sesli bir musiki havasi vardır.
Şiir kitabı: Şiirler.
Tiyatroları: Koçyigit Köroglu, Köşebaşı, Bir Pazar Günü, Satilik Ev
Necip Fazıl Kısakürek (1905-1983)
Şiirlerinde insanın evrendeki yerini, madde ve ruh meselelerini, insanın iç dünyasina ait çeşitli yönleri, gizli duyguları işlemiştir. Hissi ve fikri şiir oluşturan iki unsur olarak kabul eder. Sağlam bir dil ve üslûp; kuvvetli bir lirizm, başarılı bir teknik sahibidir. Ağaç ve Büyük Doğu dergilerini çıkarmıştır.
Şiirleri: Örümcek Ağı, Kaldırımlar, Ben ve Ötesi, Sonsuzluk Kervani, Çile Şiirlerim.
Roman ve tiyatro türünde de eserleri vardır: Birkaç Hikâye Birkaç Tahlil, Ruh Burkuntularından Hikâyeler, Hikâyelerim.
Cahit Sitki Taranci (1910-1956)
Sade, yalın, ahenkli bir dille, konuşma diliyle şiirler yazmıştır. Şiirlerinde iç sıkıntılarını, karamsarlığı, özellikle sürekli korktuğu ölümü, ama bununla birlikte yaşama bağlılığı konu edinmiştir.
Şiirleri: Otuz Beş Yaş, Düşten Güzel, Ömrümde Sükût
Nesirleri: Ziya’ya Mektuplar
Memduh Şevket Esendal (1883-1952)
Romancı ve hikâyeci. Romanlarinda kendi deyimi ile “topluma ayna tutmuştur”. Hikâyelerinde gözlem gücü son derece güçlüdür. Toplum hayatındaki aksaklıklara değinmiştir. Dili temiz; anlatımı güçlüdür. Konuşma dilini kullanmıştır. Hikâyelerinde Çehov tarzının temsilcisidir.
Romanları: Ayaşlı ve Kiracıları, Vassaf Bey.
Hikâyeleri: Hikâyeler, Otlakçı, Hava Parası, Mendil Altında, Temiz Sevgiler.
Ahmet Hamdi Tanpınar (1901-1962)
Hikâye, roman, deneme, makale, edebiyat tarihi ve şiir türlerinde eserler vermiştir. Ama en önemli özelliği şairliğidir. Şiirlerindeki temel unsurlar; his, hayal ve musikidir. En çok işlediği konu zamandır. Şuuraltı da önemlidir. Şiirlerinde sembolistlerin etkisi vardır. Sade bir dille yazdığı şiirlerde hece ölçüsünü kullanmıştır. Hikâye ve romanlarında dönemin toplum hayatını ve çelişkilerini ortaya koymuştur. Psikolojik yön de önemlidir. Dili başarıyla kullanmıştır.
Şiirleri: Şiirler.
Deneme: Beş Şehir.
Roman: Huzur, Mahur Beste, Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Sahnenin Dışındakiler.
Hikâye: Yaz Yağmuru, Abdullah Efendi’nin Rüyaları.
Edebiyat: 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi.
Abdülhak Şinasi Hisar (1888-1963)
Tenkitçi ve romancı. Nesirlerinde görgü, hatıra, tasvir ve kültür unsurları ağır basar. Sanatlı ve uzun cümleleri vardır.
Romanları: Fehim Bey ve Biz, Çamlıca’daki Eniştemiz.
Diğer eserleri: Boğaziçi Mektupları, Geçmiş Zaman Köşkleri, Boğaziçi Yalılar.
b. Son Dönem Türk Edebiyatı
Garipçiler
Orhan Veli Kanık ve onunla aynı tarzı paylaşan Melih Cevdet Anday ve Oktay Rıfat, şiirlerini 1941 yılında Garip adlı kitapta topladılar, Garipçiler adıyla anıldılar ve Türk şiirinde yeni bir akım meydana getirdiler. Bu adı almalarında Orhan Veli’nin “Kitabe-i Seng-i Mezar” adlı şiirinin garip tepkilere sebep olasının ve garip bulunmasının etkisi olmuştur. Bu akımın amacı şiiri, öteden beri vazgeçilmez unsurlar sayılan vezin, kafiye, nazım şekli, nazım birimi; şairanelik, mecazlı söyleyiş, söz sanatı ve süs gibi unsurlardan sıyırarak, duyuların yalın ifadesi hâline getirmekti. Bu akımda hiç bir kural ve kalıba bağlanmamak prensip edinilmiştir. Sade bir dil kullanmışlardır.
Günlük ve sıradan konuları işlemişlerdir. Sıradan insanların problemleri, yaşama sevinci, hayattaki gariplikler şiirlerinin başlıca konularıdır. Şiirde o zamana kadar işlenmemiş konuları ele almışlardır. Orhan Veli, bu tarzda yazdığı başarılı şiirlerle kendisinden sonrakileri büyük ölçüde etkiledi. Genç yaşında Rusya’ya giden ve oradan marksist ve materyalist bir inançla dönen Nazım Hikmet Ran (1902-1963) Türkçenin estetiğini Mayakovski tesirleri taşıyan yeni bir tarzda kullanarak ihtilâlci şiirler yazdı. 1960′lı yıllardan sonra Türk Edebiyatı içinde yaygınlaşan sosyalist akımının başlangıcı bu şiirler oldu.
Ahmet Muhip Dıranas, şiiri tamamen estetik olarak kabul eden şairlerdendir. Aynı nesilden olan Arif Nihat Asya (1904-1976) üslûp ve ruh yönünden zenginliğini şiirlerine aksettiren orijinal bir şairdir. Türk edebiyatında küçük klâsik hikâye yazma geleneğinin kurucusu ve en başarılı temsilcisi olan Ömer Seyfettin’in (1884-1920) hikâye kitapları 144 baskı yaparken kendisi en çok okunan yazar oldu. Sait Faik Abasıyanık (1906-1948) ve Sabahattin Ali’nin 1935 yılından sonra yayınladıkları hikâyeler, birbirinden farklı iki yeni çığır açtı.
Sait Faik, konuları İstanbul’da geçen ve şahsî izlenimlerine dayanan şiir duygusuyla dolu hikâyeler yazdı. Materyalist bir dünya görüşüne sahip olan Sabahattin Ali, dış tasvirlere ve sade olaylara fazla önem veren hikâyeler yazdı. Bu iki yazarla birlikte 1960′lı yıllardan sonra yoğunlaşan günlük olaylar, düşünce ve beklentiler edebiyata girmeye başladı.
|» Bu konuyla ilgili test çöz! « [3] |
|» “Cumhuriyet Dönemi Ed.” Sayfasına Dön! « [4] |
Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…
Edebiyat [5], Türk Edebiyatı [5], Divan Edebiyatı [6], Halk Edebiyatı [7], Tanzimat Edebiyatı [8], Milli Edebiyat [9], Servet-i Fünun [10], Fecr-i Ati [11], Edebiyat [12],
25 yorum var. (A | Kapat)
Yazının kaynağı: Bilgicik.Com - http://www.bilgicik.com
Yazının bağlantısı: http://www.bilgicik.com/yazi/6-cumhuriyet-donemi-turk-edebiyati/
URLs in this post:
[1] Cumhuriyet Dönemi Genel Özellikleri: http://www.bilgicik.com/yazi/cumhuriyet-donemi-genel-ozellikleri-cumhuriyet-donemi/
[2] Cumhuriyet Dönemindeki Gelişmeler: http://www.bilgicik.com/yazi/cumhuriyet-doneminde-edebiyat-gelismeleri-cumhuriyet-donemi/
[3] » Bu konuyla ilgili test çöz! «: http://www.bilgicik.com/yazi/cumhuriyet-don-turk-edebiyati-turkce-edebiyat-testler-sorular-oks-lgs-oss-kpss-icin/
[4] » “Cumhuriyet Dönemi Ed.” Sayfasına Dön! «: http://www.bilgicik.com/yazi/cumhuriyet-donemi-turk-edebiyati/
[5] Edebiyat: http://www.bilgicik.com/yazi/turk-edebiyati-donemleri/
[6] Divan Edebiyatı: http://www.bilgicik.com/yazi/divan-edebiyati/
[7] Halk Edebiyatı: http://www.bilgicik.com/yazi/halk-edebiyati/
[8] Tanzimat Edebiyatı: http://www.bilgicik.com/yazi/tanzimat-edebiyati/
[9] Milli Edebiyat: http://www.bilgicik.com/yazi/milli-edebiyat/
[10] Servet-i Fünun: http://www.bilgicik.com/tag/Serveti-Funun/
[11] Fecr-i Ati: http://www.bilgicik.com/tag/Fecri-Ati/
[12] Edebiyat: http://www.bilgicik.com/tag/Edebiyat/
Yazdırmak için buraya tıklayın.
25 yorum var. To "6. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı"
#1. Yorum: behiye | 23 Eylül 2007 - 17:19
memduh şevket esendalın komiser adlı öyküsünü yayımlarsanız sevinirim en kısa zamanda lütfen
#2. Yorum: kader | 14 Kasım 2007 - 10:21
sitenizi çok begendım harikasınız teşekkürler birazdaha ayrıntı istiyorum
#3. Yorum: erzkok@hotmail.com | 25 Kasım 2007 - 12:50
Kader bak noktalama işaretlerini hiç kullanmamışsın lütfen dikkat. Büyük küçük harf yok bunlar yanılış.
#4. Yorum: kader | 26 Kasım 2007 - 13:51
herkese slm..
ben Kader. Anadolu lisesi bilgisayar bölümü son sınıf öğrencisiyim.Edebiyat yazılısına çalışırken tesadüfen bu siteye rastladım…Bence çok yararlı…emeği gecenlerin eline sağlık…Kücük bir öneri: site fazla civcivli, biraz daha sade ve siyah tonlar kullanılırsa hem şık olur hem de kullanıcılar çocuk sitesindeymiş gibi hissetmez tşk…
#5. Yorum: Bilgicik | 26 Kasım 2007 - 14:09
Merhaba Kader.
Yorumun ve değerlendirmen için teşekkür ederim. Sayfamızdaki bu renkliliğin nedeni, insanlara huzur vermesi, renkli görünümle ilgi çekici olması ve pek fazla göz yormamasıdır. Zaten içeriğimizle “Çocuk Sayfası” olmadığımız ortada.
Ayrıca böylesine renkli bir tasarım, benim karakterimi de yansıtıyor…
Sayfalarımıza akademisyenlerin bile geldiğini düşünürsek, bunun herkeste pek de “Çocuk Sayfası” izlenimini uyandırdığını zannetmiyorum.
Yine de ilgin ve desteğin için teşekkür ederim.
Esenlikle ve sağlıcakla kal…
#6. Yorum: Bengi Su | 28 Kasım 2007 - 13:17
Ya Bilgicik bana nolur cevap ver;
Sence hangi dil en kolay konuşulabilen dil?
Cevaplarını bekliyorum!… +:(+
#7. Yorum: behiye | 07 Aralık 2007 - 15:47
Bengi Su tabiki en kolay konuşulan dil kuş dili…
çok yararlı bir site tebrikler..
—————————————–
Yönetici Notu: Yorumlarınız birleştirilmiştir…
#8. Yorum: erkan | 06 Ocak 2008 - 16:23
slm.ben öss’ye hazırlanıyorum.gerçekten çok yararlı kaynaklar var.hazirlayanların eline sağlık.teşekkürler
#9. Yorum: seda | 08 Ocak 2008 - 21:20
merhaba herkese kucak dolusu selamımı yolluyorum
siteye yanlışlıkla rastladım gerçekten çok güzel ben fen lisesine gidiyorum
adım seda lise 2 ye gidiyorum sitede herşey güzelmiş he rşey dörtdörtlük emeği geçenlerin eline sağlık
herşeryi seviyemizde yapmışsınız siteye baktıkça insanın dahada çok çalışaşacı geliyor…
ama hiç yanlışlıkla girdiğimdende rahatsı8z değilim aslında girdim diye seviniyorum
teşekkürler bilgicik ellerinize sağlık
İLGİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER …….
#10. Yorum: BİLLUR YAZGAN | 08 Ocak 2008 - 21:22
ya gerçekten çook güzel olmuş siteyi özene özene hazırlamışlar kendinize cici bakın bilgicik.com a teşekkürler kucak dolusu selamlar
#11. Yorum: zalim | 08 Şubat 2008 - 18:56
ben cumhuriyet döneminden bir hikaye istemiştim bulamadım ama olsun beni bilgilendirdiğiniz için teşekkür ederim
#12. Yorum: wxq | 13 Şubat 2008 - 22:39
ben zaten bu siteye üyyeyim bu sayfada dört dörtlük olmuş ödevlerde çok yardımcı oluyor bunlar sağolun hazırladınız için
#13. Yorum: zuhal | 14 Şubat 2008 - 21:23
güzel bir site ama ben aradığım ödevi bulamadım
#14. Yorum: sena | 20 Şubat 2008 - 20:36
ya ben cumhuriyet dönemi hikaye bulamadımmm
#15. Yorum: ayça | 27 Şubat 2008 - 18:38
ya ben diyorum ki cumhuriyet dönemi ile ilgili hikaye siz ne koyuyorsunuz dönemin yazarları süper ya elinize saglık eminim çok kişinin işine yaramıştır :(
#16. Yorum: hatice | 28 Şubat 2008 - 22:02
ya ben de arıyorum ama bulamıyorum ayrıca ne yapacağımıda bilemiyorum :-O
#17. Yorum: nurten | 02 Mart 2008 - 13:29
aradıklarımı buldum ama birz karışık cokk güzelmiş
#18. Yorum: yaso | 02 Mart 2008 - 19:37
gerçekten çok güzel bir site aradıklarımı buluyorum çok teşekkür ederim
#19. Yorum: elif | 05 Mart 2008 - 18:32
Ya site süper gerçekten de ama ben aradığımı bulamadım ya cumhuriyetle ilgili hikaye ama yinede site süper emeğinize sağlık
#20. Yorum: betül@22 | 09 Mart 2008 - 19:51
gerçekten çok güzel bir site olmuş çok yararlı bence aradığım herşeyi buluyorum hemde ayrıntılarıyla..teşekkürler..
#21. Yorum: aylin | 12 Mart 2008 - 09:31
Ya ben de aradığımı bulamadım ama olsun SÜPER SİTE
#22. Yorum: lovelyy bukett | 02 Nisan 2008 - 16:59
bence gerçekten çok güzel bir site! ben her aradığımı buldum.. yapanlara çok teşşekkürler
#23. Yorum: aleyna | 06 Nisan 2008 - 16:49
site süper benim çok hoşuma gitti her aradığımı buldum emeği geçenlere teşekkürler
#24. Yorum: ESRA EFNA | 06 Nisan 2008 - 16:55
aradığım her şeyi bula biliyorum. acık konuşmak gerekirse siteniz bir harika başarılarınızın devamını dilerim.
#25. Yorum: AYBİKE | 09 Ekim 2008 - 14:52
Ya ben aradığımı bulamadım desem bu kadar buldum diyenlerin arasında çok mu göze çarparım?