Ana Sayfa » Anlatım Biçimleri » Edebiyat » Açıklayıcı Anlatım Biçimi – (Anlatım Biçimleri)
45


Açıklayıcı Anlatım Biçimi
(Anlatım Biçimleri)

Herhangi bir konu hakkında bilgiler vermek,bir şeyler öğretmek amacına yönelik anlatım biçimidir. Bilgilendirme amacıyla yazılan fikir yazılarında ve bilimsel eserlerde (ansiklopediler, ders kitapları, bilimsel yazılar… vb) kullanılan bir anlatım içimidir. Bu tür yazılar bir konuda bilgi vermek; bir konuyu öğrenmek amacı güder.

Açıklama, günlük yaşamda herkesin başvurduğu yaygın bir anlatım biçimidir. Okullarda yöneticilerin tüzüklere ve yönetmeliklere dayanarak yaptıkları konuşmalar; derslerde öğretmenlerin yönelttikleri sorulara öğrencilerin verdiği cevaplar; subayların erlerini, ustaların çıraklarını yetiştirmek için yaptıkları tanımlamalar, verdikleri bilgiler birer açıklamadır. Birçok kimsenin sorduğu “Niçin?” “Nasıl?” “Neden?” gibi sorular açıklama ile karşılanabilir. Bu nedenle açıklama, genellikle “ bir konuyu aydınlatma, gün ışığına çıkarma” amacıyla kullanılır. Yani açıklama, üzerinde durulan konuyla ilgili bir sorunun cevabı niteliği taşır.

Öğretici özellik gösteren bir anlatım biçimidir. Yazarın amacı bilgiyi en kısa yoldan okuyucuya anlatmak olduğundan, yazar sanatlı söyleyişlere, imalı sözlere pek yer vermez. Açık, anlaşılır bir dil kullanır. Soyutluktan, kişisellikten kaçınır. Tanımlarla, örneklerle konunun en iyi biçimde anlaşılmasını sağlar. Ansiklopedilerde daha çok bu tür bir anlatım görülür.

Toplumsal kalkınmada eğitimin rolü nedir, nasıldır?
Klasisizm, Türk edebiyatında hangi dönemlerde etkili olmuştur?
Edebiyatımızda tiyatro ne zaman Batılı bir özellik kazanmıştır?
Uzay çalışmalarının teknolojideki gelişmelere katkısı var mıdır?
Sanat sevgisi düşük toplumlarda eğitimin özellikleri nelerdir?
Gelir düzeyi düşük toplumlarda eğitimin özellikleri nelerdir?
Toplumsal şiir ile bireysel şiirin ayrıldığı noktalar nelerdir?
Lirik şiirde şair, hangi duyguları ön plana çıkarır?


Bu gibi konularda yazma çalışmaları açıklayıcı anlatım ile yapılır. Bir atasözünün ya da özdeyişin genişletilmesi; edebiyat, sanat, dil… vb alanlarda bir sorunun açıklanması; bir sözcüğün, bir terimin tanımlanması gibi yazma çalışmaları hep açıklamaya dayalıdır. Bu anlatım biçiminde amaç, “bilgilendirme”, “öğretme” olduğunda düşünceyi geliştirebilmek daha etkili kılmak için “tanımlama, karşılaştırma, neden ve kanıt gösterme, tanık gösterme, örnekleme” gibi açıklama yöntemlerine başvurulur. Açıklamanın iki ayrı türü vardır: Birincisi her tür kişisellikten sıyrılmış, nesnel bir yaklaşımla gerçekleştirilir; yani özneldir. Bu yol makale, fıkra, deneme, sohbet gibi düşünce yazılarında kullanılır.

Örnek: Memduh Şevket Esendal öykülerini sade ve temiz bir Türkçeyle yazmış,öykücülükte Çehov tarzını benimsemiştir. Onun öykülerini okuyanlar eserin içinde kendilerini,çevrelerini ve hayatta karşılaştıkları kişileri bulur gibi olurlar.Esendal,günlük hayatı iyimser bir hava içinde verir. Öykülerindeki olaylar son derece basittir.

Örnek: MÖ. VI. yüzyılda başlayıp yüzyılımızın başına dek etkisini yoğun biçimde sürdüren türler arasında tiyatro, felsefe ve tarih vardır. İlkçağ tiyatrosu tragedya ve komedya diye ikiye ayrılır. Tragedya, bağbozumu tanrısı Dionysos adına düzenlenen törenlerden doğmuştur. Tragedyanın amacı, seyircide korku ve acıma duygusu uyandırmaktır. Bu da gerilimlerle sağlanır. Oyunun sonunda ise her şey çözüme kavuşur. Bu parçada tiyatro, tarih ve felsefenin ortaya çıkışı, tragedyanın hemen bütün özellikleri bilgilendirmeye yönelik, açıklayıcı bir yöntemle, anlatılmıştır.

Örnek: Herkes her şey olamaz. Nasıl iyi asker olmak için disiplin, iyi öğretmen olmak için bilgi, iyi tüccar olmak için para yeterli değilse, nasıl bütün mesleklerin, kendilerine göre biraz doğuştan gelme, çoğu da sonradan öğrenilen incelikleri varsa politikacıların da rastgele, herkesin beceremeyeceği yönleri vardır. Bunları becerebilen kimseler, on binlerce kişinin karşısına çıkıp nutuk söyleyebiliyor, binlerce kişinin elini sıkabiliyor, çömelip ayran içebiliyor… Bu parçada politikacıda bulunan ve bulunması gereken özellikler açıklanmıştır.

|» “Anlatım Biçimleri” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…



İle Yorum Yap!
45 Yorum Bulunmaktadır
zeyneppp on Şubat 12th, 2008 at 16:58

Çok güzelmişş.

elif on Şubat 20th, 2008 at 20:14

çokk kötüde değil güzelde değil

dilek on Mart 5th, 2008 at 18:04

ya hiç güzel olmamış hiç bir işimi görmedi

melahat on Mart 16th, 2008 at 14:27

Abi mütişsiniz valla diğer sitelerle alakanız bile yok çok harika aradığımızı tam olarak bulduk devamınızı dileriz size ihtiyacımız var ayrıca tam bir öğrenci sitesi burası herkese tavsiye edrim

merve on Mart 23rd, 2008 at 14:46

arkadaş ben böle bir site görmedim harika bişe her ödevimi burdan kolayca bakabiliyorum başırnızın devamını dilerim

Vahap on Mart 26th, 2008 at 14:48

Serkan bir bu siteyi beğenmezsen beğenme. Bu site senin gibilere muhtaç değildir. Bu arada Türkçe kurallarını bilmediğin belli. Bunu da şuradan anlıyorum:
”Birşey” değil ”bir şey” diye ayrı yazılır. Türkçe kurallarını bilelim de ondan sonra Türkçe ile ilgili bilgi veren sitelere yorum yazalım…Lütfen…Ayriyetten bu yazdığımı öbür sayfalara yazdığım yorumlar gibi uzatmayacağım emeği içinde insansan eğer teşekkür edersin. Tabi burada kimseye hakaret etmiyorum kimse üzerine alınmasın…

ebru on Mart 27th, 2008 at 11:52

aradığımı pek bulamasam da yine de yardımcı oldu. diğer arkadaşlar da beğenmeseler bile böyle yorum yazmaları çok saçma.. kimse size bir şey beğendirmek zorunda değil lütfen bir daha beğenmeseniz bile böyle yorumlar yazmayın… LÜTFENN..!!

volkan on Mart 27th, 2008 at 19:54

çok iğrenç bir şey yazmışsınız bir işe yaramadı insan bari güzel bir şey yazar örneklerinizi çoğaltın.

yarın yazılıda bundan soru çıkacak onun başka arkadaşlar için daha güzel ve daha kısa bir şeyler yazsaydınız keşke daha güzel olurdu.

Muittin on Nisan 3rd, 2008 at 19:22

Güzel olmuş elinize sağlık.

TAHİRE on Nisan 4th, 2008 at 23:25

EMEĞİ GEÇEN HERKESTEN ALLAH(C.C) RAZI OLSUN.
ARADIĞIMI BULDUM DİĞER PAYLAŞIMLARINIZIDA BEKLIYORUZ İNŞALLAH
SELAM VE DUA İLE…

Fatzge 55 on Nisan 11th, 2008 at 11:46

Sayfanizi yeni kesfettim ve cok begendim, emegi gecen herkesin ellerine saglik

merwe on Nisan 19th, 2008 at 18:32

Gerçekten çok teşekkürler sayenizde ödevimi eksiksiz bilgilerle yaptım ve zamanında teslim ettim.

Başarılar.

ofli on Nisan 20th, 2008 at 12:45

Gerçekten çok güzel bir sayfa yapmışsınız ellerinize sağlık.

başak on Nisan 21st, 2008 at 17:27

Çok teşekkür ederim sonunda buldum aradığımı çok faydalı aynı zamanda çok güzek bir site yapmışsınız.

ihsan on Mayıs 11th, 2008 at 22:45

Çok teşekkürler, gerçekten ödevlerimi bu site sayesinde çok rahatça yapabiliyorum. Çok yaralı bir site.

mina on Mayıs 13th, 2008 at 18:35

Çok iyi oldu bu site, emeğinize sağlık. :-)

özlem on Mayıs 13th, 2008 at 20:01

Site harika olmuş, aradığım her şey var. Ellerinize sağlık.

ecem on Mayıs 29th, 2008 at 07:31

Fena değil…Yani eksiklikler var tabi kardesime yaradı neyseki tesekkürler

Süleyman Altıok on Haziran 26th, 2008 at 13:52

Ben bir edebiyat öğretmeniyim. Fena olmamış site. İyi anlatılıyor. Talebelere faydası dokunacaktır..

alp arslan on Ağustos 27th, 2008 at 21:41

Ellerinize saglık guzel hoş da ayrıntıya cok yer verılmıs. Ögrencıyı cok sıktıgına ınanıyorum.
Hanı sıralama seklınde ozellıklerı ana hatlarıyla verılıp sonra her ana hat ayrı ayrı acıklanarak duzenlenmıs olsa hem daha yararlı hem de daha cekıcı olabılırdı. Yıne de emegınıze saglık.

Frkn on Eylül 14th, 2008 at 18:28

Konu açıklamaları çok düzgün ve doğru bilgiler. Tüm öğrencilerin eksiksik bulabileceği ödevler mevcut…

Emeği geçen herkese teşekkürler.

songül on Eylül 23rd, 2008 at 18:54

Çok teşşekkürler güzel olmuş ama maddeler halinde olsaydı daha güzel olurdu diye düşünüyorum.
ANTEPLİ SONGÜL

BaTuHaNn on Kasım 19th, 2008 at 17:03

Çok Teşekkürler gerçekten kimin emeği geçtiysee çok teşekkürler…

:::::aygül::::: on Aralık 3rd, 2008 at 20:43

Merhaba herkese; öncelikle böle güzel bir site hazırladığınız için bu sıteyı hazırlayan ve emeği geçen herkese teşkkürler. O kadar güzel bir site hazırlamışsınız ki lazım olabilcek herşey var. Başarılarınızın devamını dilerim… SÜPER SİTE.

mehmet on Ekim 5th, 2009 at 16:30

Çok güzel olmuş. Ben hocadan aferin aldım.

sema on Kasım 3rd, 2009 at 16:34

Çok güzel .Çok teşekkür ederim.Bana çok yardımcı oldu

betül on Kasım 15th, 2009 at 11:33

Bence çok güzel bir site. Konu açıklamaları çok düzgün ve ayrıntılara yer verilmiş. Bundan sonra bütün ödevlerimi burda yapacağım.

çağla on Aralık 8th, 2009 at 19:16

herşay için çok teşekkürler çok anlaşılır bir biçimde anlatmışsınız

fatma on Aralık 8th, 2009 at 18:36

çok gzl bir site beğendim emeğinize salık… :D

ftma on Aralık 8th, 2009 at 18:37

Emeğinize sağlık çok gzl hazırlanmış… :)

cihan on Şubat 10th, 2010 at 17:57

gerçekten harika bir site emeği geçenlere teşekkürler her türlü bilgiye yer verilmiş

Kaan on Nisan 24th, 2010 at 15:51

Güzel olmuş elinize sağlık

birsen on Mayıs 13th, 2010 at 14:41

Çok güzel tam istediğim gibi ödevimi yaptım teşekkürler.

culi on Mayıs 16th, 2010 at 19:07

Kimlerin emeği varsa TEŞEKKÜRLER.

Melih on Haziran 28th, 2010 at 16:56

Bu site gerçekten çok güzel aradığım her şeyi bulabiliyorum.
Emeği geçen herkese teşekkür ediyorum…

kara melek on Eylül 30th, 2010 at 22:19

Herkese merhabalar ben bu siteye hayran kaldım zaman ayırım bu siteye sunanlara çok teşekkür ederim ödevlerimi bundan sonra bu adreste yapacağım süper bir site olmuş ödevlerde herkeze başarılar.

MUHAMMET ALİ KUZUCU on Kasım 4th, 2010 at 20:31

Merhaba sitenizi hiç beğenmedim aradığım şeylarin hiçbirisi yok.Daha çok şey koyarsanız beğenirim.

hilal on Kasım 7th, 2010 at 23:18

Bence sitenizde istediğimi bulmadım buldum ama çok uzun bence sitenize önemli bilgileri ve kısa olsun yani kısa ve öz olsun.

hazal on Ocak 14th, 2011 at 20:08

Siteye daha fazla ama kısa yani öz cümleler koyarsanız sevinirim.

firdevs on Nisan 2nd, 2011 at 12:41

Aradıgım cogu şeyi bulamıyorum daha çok bilgi gerekli.

mehmet on Nisan 11th, 2011 at 22:41

Sitenizi çok beğendim. (: (Açıklayıcı anlatımın metotlarından bahsedip bide örnek vermenizi rica ediyorum.) Şimdiden Teşekkürler.

vesile on Nisan 27th, 2011 at 22:06

birazda kısa ve öz olsa daha güzel olurdu. :D

sabiha on Haziran 4th, 2011 at 20:04

Kusura bakmayın ama aradığım şeyi bulamadım beğenmedim sitenizi.

FaDiMe on Mart 18th, 2012 at 19:22

daha kısası yokmu ??? :/

rıza on Ekim 29th, 2012 at 20:14

çok guzel teşekkürler

sağolun

Yazı Detayı
  • Yazının Bağlantısı: Açıklayıcı Anlatım Biçimi – (Anlatım Biçimleri)
  • Yazının Kategorisi: Anlatım Biçimleri, Edebiyat
  • Yazar:
  • Eklenme Tarihi: 20 Aralık 2007
  • Bu yazıya yapılan yorumları RSS kaynağı ile takibe alın.
  • Bu yazıya kendi sayfanızdan geri izleme yapın.
  • Diğer kaynaklarda arayın:
  • Etiketler:, , , , ,