Ana Sayfa » Atatürk » Türk Tarihi ve Kültürü » Atatürk’ün Eğitime Verdiği Önem
33


’ün Eğitime Verdiği Önem

Atatürk, büyük bir asker, büyük bir devlet adamı ve diplomat olduğu kadar, eğitim alanında da milletimizin çağ değiştirmesini, atılım yapmasını sağlayan büyük bir önderdir. Atatürk‘ün Millî konusuna gösterdiği ilgi ve bu konuda ileri sürdüğü görüşler incelendiği zaman, bu konuya adeta bir eğitim düşünürü gibi eğildiği, konunun bütün yönleriyle çok yakından ilgilendiği, çevresine Millî Eğitimin önemini anlatmak içni her fırsatı değerlendirdiği, Millî Eğitimde göz önünde tutulması gerekli amaç ve ilkeleri açıklığa kavuşturduğu görülür. Atatürk eğitim alanındaki yenileşmenin önderidir.

Atatürk‘ün gözünde, Türk Millî Mücadelesi, sırf askerî mahiyette, düşmanı vatan topraklarından kovmayı tek amaç bilen bir hareket değildi. Askerî alanda kazanılacak zafer, millî kurtuluşun ilk şartı idi. Fakat zaferden sonra yapılacak işler, bağımsızlık savaşı kadar önemliydi. Savaş sürerken bile, Atatürk, savaş sonrasının sorunlarına hazırlanıyor, bu arada Millî Eğitim konusuna da eğiliyordu.

Bağımsızlık Savaşının en bunalımlı günlerinde, düşman kuvvetlerinin kesin sonuca ulaşmak hayaliyle baskılarını arttırdıkları, Ordumuzun Sakarya’ya kadar çekilmesine yol açan Kütahya-Eskişehir yöresindeki Yunan saldırısının tehlikeli şekilde geliştiği günlerde, 16 Temmuz 1921’de, Ankara’da “Maarif Kongresi” (Millî Eğitim Kongresi) toplanmıştır. Atatürk cephedeki şartların ağırlığına rağmen, bu Kongrenin ertelenmesine razı olmamış, hattâ Kongrenin açış konuşmasını kendisi yapmıştır.

Bu açış konuşmasında, -devam eden savaşa ve bütün maddî imkânların düşmanı vatanımızdan kovmak için kullanılması zorunluluğuna rağmen- “millî” ve “çağdaş” bir eğitimin temellerinin atılmasını, yapılacak işlerin sağlam bir programa bağlanmasını istemiştir. Bu konuşmasında: “Yüzyıllarca süren derin idarî ihmallerin devlet bünyesinde açtığı yaraları iyileştirme yolunda harcanacak çabaların en büyüğünü, hiç şüphesiz, irfan (bilgi ve kültür) yo/unda kullanmalıyız” diyen Atatürk, acı bir gerçeğe parmak basar:

“Şimdiye kadar izlenen öğretim ve eğitim yöntemlerinin, milletimizin gerileme tarihinde, en önemli etken olduğu kanısındayım.

Ayrıntıları eğitim uzmanlarına bırakmak istediğini belirterek, bazı genel ilkelere değinen Atatürk, eski devrin hurafelerinden, boş inançlarından, Doğudan ve Batıdan gelebilecek zararlı etkilerden uzak, millî karakterimize ve tarihimize uygun bir kültüre muhtaç olduğumuzu vurgular. “Gelecekteki kurtuluşumuzun büyük önderleri” olarak selâmladığı öğretmenlere duyduğu derin saygıyı dile getirir. Çevresine inanç aşılar: “Silahıyla olduğu gibi, dimağıyla da mücadele zorunda olan milletimizin, birincisinde gösterdiği kudreti ikincisinde de göstereceğine asla şüphem yoktur” der.

Atatürk‘ün, yıllar sonra, “Cumhurbaşkanı olmasa idiniz, ne olmak isterdiniz?” sorusuna, “Millî Eğitim Bakanı olarak eğitim davasına hizmet etmek isterdim” diye cevap vermesi bile, eğitimi millet hayatında ne kadar önemli bir etken olarak gördüğünün işaretidir.

Birinci Dünya Savaşının galibi emperyalist ülkelere ve onların âleti olarak vatanımıza saldıran Yunanlılara karşı kazandığı zaferle, Gazı Mustafa Kemal Paşa, yalnız Türklüğün değil, Fas’tan Endonezya’ya kadar bütün islâm âleminin, bütün ezilen milletlerin kahramanı olmuştu. Fakat, O, bir an bile zafer sarhoşluğuna kapılmadı. Çok iyi biliyordu ki -kültür, eğitim ve iktisat zaferleri ile tamamlanmadıkça- askerî zafer tek başına millî kurtuluşu sağlamağa yetmeyecektir. Düşmanın İzmir’de denize dökülüşünden sadece bir buçuk ay sonra, Bursa’da, kendisini ziyarete gelen İstanbul öğretmenlerine söylediği şu sözler, O’nun, bu konuda ne kadar bilinçli olduğunu gösterir: “

Bugün eriştiğimiz nokta gerçek kurtuluş noktası değildir… Kurtuluş cemiyetteki hastalığı ortaya çıkarmak ve iyileştirmekle elde edilir. Hastalığın tedavisi ilim ve fennin gösterdiği yolla olursa hasta kurtulur. Yoksa hastalık müzminleşir ve tedavisi imkansız hale gelir…”

Orduların yönetilmesinde nasıl ilim ve fen rehber edinilerek zafere ulaşılmış ise, “milletimizi yetiştirmek için kaynak olan okullarımızın ve yüksek öğretim kurumlarımızın kuruluşunda da” ilim ve fennin yol gösterici olacağını belirten Atatürk, her fırsatta öğretmenlere şöyle sesleniyordu: “Ordularımızın kazandığı zafer, sizin ve sizin ordunuzun zaferi için yalnız zemin hazırladı… Gerçek zaferi siz kazanacak, siz sürdüreceksiniz ve mutlaka başarıya ulaşacaksınız”.

Büyük Zafer’den az sonra, henüz Cumhuriyet kurulmadan Kütahya’da, “irfan ordusu” diye nitelendirdiği öğretmenlere hitaben söylediği şu sözler, bu kutsal mesleğin mensuplarına verdiği büyük değeri gösteriyordu: “…Toplumumuzu hakikat hedefine, mutluluk hedefine ulaştırmak için iki orduya ihtiyaç vardır: Biri vatanın hayatını kurtaran asker ordusu, öteki milletin geleceğini yoğuran irfan ordusu…

Asker ordusu, vatanı yok etmeğe gelen düşmanı, vatanın harim-i ismetinde (yabancıların giremiyeceği temiz ve kutsal vatan topraklarında) boğup mahvetti. Yalnız, işimiz bu orduya sahip olmakla bitmiş, gayemiz yalnız bu ordunun başarısıyla gerçekleşmiş değildir. Bir millet savaş meydanlarında ne kadar parlak zaferler elde ederse etsin, o zaferlerin kalıcı sonuçları ancak irfan ordusu ile ayakta durabilir. Bu ikinci ordu olmadan, birinci ordunun hizmetleri ve kazandıkları yok olur”.

Eğitim milletlerin bağımsız yaşayabilmeleri, kalkınıp güçlenmeleri bakımından hayatî önem taşır. Atatürk‘e göre, “en önemli, en esaslı nokta eğitim meselesidir”. Çünkü, “eğitim bir milleti ya hür, bağımsız, şanlı, yüce bir toplum halinde yaşatır, ya da bir milleti esarete ve sefalete terkeder”.

Atatürk, Millî Eğitime bir başka açıdan da büyük önem vermiştir: kurulan genç Cumhuriyet ve bu Cumhuriyetin dayandığı temel ilkeler, Türk inkılâbı, ancak yetişecek güçlü; aydınlık kafalı, sağlam karakterli yeni kuşaklarla ayakta durabilirdi. Türk inkılâbını ve Cumhuriyeti koruyacak kuşakları yetiştirmenin yolu eğitimdi.

Ankara’da toplanan “Muallimler Birliği” (Öğretmenler Birliği) kongresinde, Atatürk eğitimin bu görevini şu sözlerle ifade etmiştir: “Sizin başarınız, Cumhuriyetin başarısı olacaktır.. Hiç bir zaman hatırınızdan çıkmasın ki. Cumhuriyet sizden ilmen, fennen, bedenen kuvvetli ve yüksek karakterli koruyucular ister”.

Atatürk‘e göre, eğitime ve öğretmenlere düşen başka bir görev de şudur: “millet olma” bilincini geliştirmek, aynı millete mensup olma duygusunu güçlendirmek, millî beraberlik ve bütünlüğü pekiştirmek. Bu konuda, Atatürk şöyle diyor: “Öğretmenden, eğiticiden mahrum bir millet henüz millet namını almak yeteneğini kazanamamıştır. Ona alelade bir kütle denir, millet denemez. Bir kütle millet olabilmek için mutlaka eğiticilere, öğretmenlere muhtaçtır. Onlardır ki bir toplumu gerçek millet haline getirirler'”.

Özetle, Atatürk‘e göre, kaynaşmış bir millet haline gelmenin, çağdaşlaşmanın, kalkınmanın, hür ve demokratik bir toplum olabilmenin en etkili aracı eğitimdi.

Prof. Dr. Turhan FEYZİOĞLU
Atatürk Araştırma Merkezi Üyesi

|» “Atatürk” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Atatürk, Atatürkün Hayatı, Atatürkün İlkeleri, Atatürkün Devrimleri, Dil Devrimi



İle Yorum Yap!
33 Yorum Bulunmaktadır
sema on Ocak 10th, 2009 at 16:48

Çok güzel bir site olmuş aradığımı buldum yapana tesekkürlerimi iletiyorum.

gizem on Nisan 8th, 2009 at 12:51

Benim aradığım yok burada ben Atatürkün öğretmenlere verdiği önemi yapacağim yinede güzel olmuş.

Doğancan KÜÇÜK on Nisan 13th, 2009 at 22:42

Çok sağ olun,bana ve yıllık ödevim için çok yardımcı oldu. Teşekkürler.

GzM on Mayıs 2nd, 2009 at 19:23

Bence çok güzel olmuş ama benim ödevime uygun değil.Lütfen Atatürk`ün eğitime verdiği önem Türk toplumuna neler kazandırmıştır? Olsaydı alırdım!

buse on Ekim 11th, 2009 at 11:04

Çok güzel site herşeyi buldum çok güzel işime yaradı.

smg on Aralık 13th, 2009 at 16:46

Bence de çok güzel bir site ama bnim işime hiç yaramadı çünkü ben Atatürkün eğitime verdiği önem ile Türk halkına ne kazandırdığı ama yok bulursanız ekleyin lütfen.

seda on Aralık 18th, 2009 at 16:10

Tamam begendim ama benim ödevim olsaydı yapardım.

MUSTAFA on Ocak 2nd, 2010 at 13:28

Ne kadar güzel bir site insanlar araştırma ödevlerine bakabiliyor kim yaptıysa teşekkür ederiz.

buse on Ocak 10th, 2010 at 18:21

:-O Ne kadarda uzun işime yaramaz.

buket aslan on Şubat 14th, 2010 at 21:22

Teşşükker bu siteye süper bir site açmışlar bütün ödevlerimi bu siteden alıyorum teşşekürler bu sitenin yapımcısına ve yardımcılarına.

kubilay on Mart 14th, 2010 at 10:17

Çok güzel bir site aradığımı buldum herkese teşekkür ediyorum.

seher ve burcu on Nisan 8th, 2010 at 14:16

Atatürkün eğitime önem vermesi sonucu toplumdaki ookur yazarlık oranı artmış cehalet geride kalmıştır bilgili insanlar daha da çoğalmıştır.

zeliha on Mayıs 16th, 2010 at 21:58

Çok tesekur ediyorum işime yaradı kim bu siteyı açtıysa tesekur.

emine on Ekim 23rd, 2010 at 19:18

Şu internet çıktıgı için çok menmunum.

zeliha on Ekim 25th, 2010 at 18:20

Site çok güzel ama bu konuyla ilgili şiir yok mu acaba?lütfen şimdi onuda yazın.

melike on Kasım 5th, 2010 at 11:49

ATATÜRK seni çok seviyoruz ATAM izindeyiz.

tuanna on Kasım 25th, 2010 at 20:02

Ben bu siteyi çok beğendim. Tam ödevimle alakalı oldu inşallah 100 alırım.

tuanna on Kasım 25th, 2010 at 20:03

Çok güzel bir site. Ödevimden 100 alırım umarım.

bstttt on Aralık 2nd, 2010 at 14:00

Ben Atatürk gibi adam gormedim.

bstttt on Aralık 2nd, 2010 at 14:09

Bende 100 alırım inşallah bencede guzel site ben siteye 100 verdi siz kaç verdiniz yazın.

nefes on Aralık 5th, 2010 at 14:38

Site güzel ama neden şiir yok?Lütfen şiirde yazın.

mehmet on Aralık 12th, 2010 at 17:54

Çok güzel bir site bu sıteyi kim kurduysa o na teşekkür ederim Atatürk iyi ki mili egitime onem vermiş yoksa şımdı herkes cahil olurdu.

aysu on Aralık 12th, 2010 at 21:35

Çok güzel site ama Atatürk ve eğitim ile ilgili herşeyi koysaydınız keşke ama yinede ödevimden 100 alabilirim.

yeliz on Aralık 17th, 2010 at 15:55

Çok güzel bir site çok beğendim performans ödevim için gerekliydi çok sağolun.

Aynur on Aralık 19th, 2010 at 22:36

İyi bir site herkeze ve özellikle de site saife yöneticisini tebrik eder ve teşekkürlerimizi sunarız. Ailecek.

seren on Aralık 28th, 2010 at 17:16

Bencede güzel bir site kim yapmışsa ellerine saglık.

cenk on Ocak 9th, 2011 at 16:27

Bencede güzel olmuş kim yapmıssa helal olsun.

derya on Nisan 14th, 2011 at 19:26

Çok uzun yaa nasıl yazıcam hiç bilmiyorum.

feride on Mayıs 5th, 2011 at 16:36

Bu ne ya Atatürk eğitim için bu kadar şey yapmışmı yaa!

zeynel on Mayıs 21st, 2011 at 11:37

Bu site çok güzel kim yapmışsa ellerine sağlık işalla ödevimden 100 alırım.

maria on Aralık 24th, 2011 at 12:09

Odevim için gerekliydi thanks

dilara on Ocak 11th, 2012 at 17:16

çok severim atamı çok güzel yapmışlar bu programı

fırat on Ocak 16th, 2012 at 15:48

ben atatürkü çok severim

Yazı Detayı