Ana Sayfa » Anlatım Biçimleri » Edebiyat » Betimleyici Anlatım Biçimi – (Anlatım Biçimleri)
28


Anlatım Biçimi
(Anlatım Biçimleri)

Betimleme en yalın biçimiyle sözcüklerle resim çizme işidir. Varlıkların niteliklerini,bu varlıkların duyularımız üzerinde uyandırdıkları izlenimleri belirtmektir. nesnelerin, varlıkların, belirgin özelliklerini tanıtıp göz önünde canlandırmaktır.Bu anlatımda okuyucunun çeşitli duyularına seslenilerek anlatılan varlıkla ilgili izlenim kazanılması amaçlanır.Bu amacın gerçekleşmesi için titiz bir gözlem gerekir.Gözlem sırasında ayırt edici özelliklerin anlatılmasına özen gösterilir.

Yazarın, gördüklerini okuyucunun gözünde canlanacak biçimde anlatmasıyla oluşan bir anlatım biçimidir. Betimlemede asıl olan görselliktir. Bu nedenle gözle algılanan renk ve biçim ayrıntılarına büyük yer verilir.

Betimleme, yalın bir söyleşiyle sözcüklerle resim çizme sanatıdır. Görme, işitme, tatma, dokunma, koklama… gibi duyu organlarımız aracılığıyla varlıkların belirleyici niteliklerini algılama, bu nitelikleri belirterek onları görünür kılmadır. Betimleme, varlıkların kendilerine özgü niteliklerini sözcüklerle anlatma işidir. Varlıkların, eşyaların ve olayların en belirgin özellikleriyle tanıtılıp, göz önünde canlandırılmasına yönelik bir anlatım yoludur. Betimleme, bir bakıma varlıkların, nesnelerin ve olayların sözcüklerle resmini çizmektir. Bu anlatım okuyucuların duygularına, hayal gücüne seslenir; yani yazar dış dünya ile, varlıklarla ilgili izlenimlerini okurlara da aktarmak ister. Bunun için de bilinçli, titiz bir gözlem yoluyla ayrıntı seçer. Seçtiği ayrıntıları imge (hayal) oluşturacak biçimde düzenler.

Ayrıntılar genelden özele ya da özelden genele doğru sıralanabilir. Sözgelimi bir kentin genel görünümünü anlattıktan sonra özellik taşıyan bir yapısını (hastane, kışla, park, cami…) ele almak genelden özele doğru bir betimlemedir. Bir hayvanın ilgiyi üstüne çeken gözlerinden başlayarak tüm gövdesini tanıtmak da özelden genele doğru bir betimlemedir.


Konuları Bakımından Betimleme Türleri
İnsan betimlemesi
Hayvan betimlemesi
Eşya betimlemesi
Manzara betimlemesi
Olay betimlemesi

Amaçları Bakımından Betimleme Türleri
Açıklayıcı – teknik betimleme
Sanatsal – izlenimsel betimleme

Örnek: Gökyüzünün açık güneşli olduğu bir ilkbahar günüydü. Öğleden sonra saat tam beşe çeyrek kala, arabamla Guercina’nın Pazar yerine geldim. Alan insan kaynıyordu. Birden çanlar çalmaya, sirenler ötmeye başladı. İlk kez gökten düşen bir bombayı, sonra bunun ardından on sekiz tane kadar olduğunu sayabildiğim savaş uçaklarını gördüm. Bombaların patlaması anlatılamaz bir panik yarattı. Ben beş milis askeriyle birlikte küçük bir tahta köprünün altına saklandım. Oldukça iyi gizlendiğimiz yerden meydanda olup bitenleri, kadınların, erkeklerin, çocukların ve hatta hayvanların nasıl bir şaşkınlık ve korku içinde kaçıştıklarını dehşetle görebiliyorduk… Bu parçada yazar, birdenbire karşısına çıkan savaş ortamını; bu ortamda insanların nasıl davrandıklarını betimliyor.

Örnek: Sarı yağmur incecik, ışığın üstüne yağan başka bir ışık gibi iniyordu. Yerler, ince yağmuru buradan alıp hızla az öteye döküveriyordu. Kuşlar boyunlarını içlerine çekmişler, tüyleri domur domur, dallarda kıpırtısız duruyor. Yağmurun içinden mor bir kelebek seli geçti. İleride akar çayın kıyısında bir çıvgına tutulup, bir hayat çalısının üstünde kasırgalandı, hayat çalısı mosmor oldu, tepeden tırnağa; bir süre karmakarışık iç içe uğunarak, salkım saçak toparlanıp dağılarak, orada savruldu. Sonra mor toparlak sarının ışıltısında eridi, dağıldı, usul usul yitip gitti. Bu parçada doğadaki olaylar bir devinim içinde verilirken varlıklar çeşitli özellikleriyle çoğunlukla görme duyusuna seslenen bir biçimde gözler önünde canlandırılmıştır.

Örnek: Eski bir taş köprü geçildikten sonra fakir mahallelere giriliyor ve sefalet,bütün dehşeti ve çirkinliğiyle başlıyordu.Ortalarından akan çirkin sularında yarı çıplak çocuklarla çamurdan köpekler, eğri büğrü sokaklar… Tezekten, çamurdan yapılmış yarı yarıya toprağa gömülmüş penceresiz kulübeler…

|» “Anlatım Biçimleri” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…



İle Yorum Yap!
28 Yorum Bulunmaktadır
esra on Mart 2nd, 2008 at 14:28

sanatsal ve açıklayıcı betimlemenin özellikleri lazımm lütfenn

paylaşmak istedim..

Sanatsal Betimleme:
1.İzlenim kazandırmak amacıyla yazılır.
2.Değişik duyulara seslenen özel ayrıntılar üzerinde durulur.
3.Ayrıntılar sübjektif olarak verilir.
4.Amaç sanat yapmaktır.
Örnek metinler:s.91-92”İnce Memed” ve “Çarşı”

Açıklayıcı Betimleme:
1.Bilgi vermek amacıyla yazılır.
2.Genel ayrıntılar üzerinde durulur.
3. Ayrıntılar objektif (olduğu gibi)olarak verilir.
4.Amaç sanat yapmak için değil, bir konu hakkında bilgi vermektir.
5. Değişik duyulara seslenen özel ayrıntılar üzerinde durulmaz.
6.Betimlenecek varlığa kişisel duygu ve düşünceler katılmaz.
Örnek metinler: s.92”Akdeniz Bölgesi”

Orkun Kutlu on Mart 2nd, 2008 at 16:58

Esra,

Paylaşımın için teşekkürler.

Esen kal…

ebruli on Mart 16th, 2008 at 16:02

Teşekkürlerr. :-)

bahar on Nisan 2nd, 2008 at 21:31

teşekkürler ‘ :-) ESRA’

_BuLL_ on Nisan 13th, 2008 at 19:48

Ya biri bana Atatürk betimlemesi yazsın.

elanaz on Nisan 28th, 2008 at 21:01

Düşsel anlatımla ilgili kısa maddeler yazar mısınız? Teşekkürler esra çok işime yaradı.

beriş on Mayıs 5th, 2008 at 22:23

Lütfen bana insanalar hakkında betimleyici bir yazı yazar mısınız?

zeynep on Mayıs 14th, 2008 at 20:33

EĞER ATATÜRK BETİMLEMESİ İSTİYORSAN GOOGLE A BÜYÜK HARFLERLE ATATÜRK BETİMLEMESİ YAZ ÇIKIYORR. TABİ HALA İHTİYACIN VARSA BU ARADA SİTENİZ HARİKA ÇOK BEĞENDİMM. TEŞEKKÜR EDERİMM ELLERİNİZE SAĞLIK.

Barış on Aralık 24th, 2008 at 19:23

Paylasım ıcın hepınıze teşekkur ederım.

Sezer on Nisan 20th, 2009 at 20:45

Süpper valla yaa emeği geçen herkesten allah razı olsun yıllık ödevimi bu sizin paylaşımlar sayesinde alacağım, herkese çok teşekkürler kolay gelsin.

enis on Mayıs 5th, 2009 at 09:06

supersiniz cok yardımcı oldunuz sağ olun :D

şeyma on Eylül 1st, 2009 at 05:49

Betimleyici anlatım türü hangi anlatım türü ile birlikde kullanılır? Çok acil lütfen bugün saat 3’de sınavım varr bu soruya cevap arıyorum?

sema on Kasım 15th, 2009 at 12:44

Yarın sınavım vardı çok teşekkür ederim.

carsı eLif on Nisan 7th, 2010 at 16:03

Güzel bir site .Elinize sağLık

merve on Nisan 11th, 2010 at 10:12

Hayırlı günler olsun..Çok güzel paylaşımlar yapmışsınız çok sağolun..devamını diliyorum..

aysen on Eylül 24th, 2010 at 22:43

Yaa aclen düşünceyi geliştirme yolları konusunuda yayınyalın lütfen. Yarın sınavım var.

Orkun Kutlu on Eylül 24th, 2010 at 22:49

Ayşen,

Düşünceyi Geliştirme Yolları” sayfasından sınavına çalışabilirsin.

İyi çalışmalar…

Berkan on Ekim 10th, 2010 at 16:50

Çok güzel bir site.ödevlerimi hep buradan yapacağım. Bu siteyi yapanları alkışlıyorum.

Barbaros on Şubat 8th, 2011 at 15:40

Farkına vardığım bir şey var ki hemen hemen bütün sitelerde bu yazının aynısı var. Altına da not düşmeyi unutmamışlar “alıntı” diye. Sonuç olarak yardımınız dokundu. Bu nedenle teşekkür ederim. Kaliteli bir site. Başarılarınızın devamını dilerim.

SéRséR! şİmD! eŞıq on Şubat 21st, 2011 at 19:18

Bence çok güzel bir yazı. Özellikle küçükler için çok iyi. Aynı zamanda eğitici de….

Fikret on Mart 30th, 2011 at 17:21

Vallah,cok güzel bir site tesekkürler! Dostum…

eda on Mayıs 23rd, 2011 at 17:05

tek kelimeyle harika.

kerem on Haziran 26th, 2011 at 10:16

Sitenizi çok sevdim sorumluluk sınavlarına kaldım en iyisi burdan çalışmak. :)

sanane on Eylül 7th, 2011 at 14:26

bende sorumluluklara kaldım :D burdan çalısmak güzel umarım iyi alırım :(

lara on Aralık 12th, 2011 at 18:46

Çok teşekkür ederim.

deniz on Kasım 6th, 2013 at 23:25

çok teşekkür ederim baya yardımcı oldu. Sizin sayenizde iyi not alacağım siteye emeği geçenlere teşekkür ederim ellerine sağlık :)))

aysel on Kasım 27th, 2013 at 16:52

biraz daha açıklayıcı olmalı bence yinede teşekkürler

Derin lütoğlu on Kasım 11th, 2014 at 11:53

Teşekkürler

Yazı Detayı
  • Yazının Bağlantısı: Betimleyici Anlatım Biçimi – (Anlatım Biçimleri)
  • Yazının Kategorisi: Anlatım Biçimleri, Edebiyat
  • Yazar:
  • Eklenme Tarihi: 20 Aralık 2007
  • Bu yazıya yapılan yorumları RSS kaynağı ile takibe alın.
  • Bu yazıya kendi sayfanızdan geri izleme yapın.
  • Diğer kaynaklarda arayın:
  • Etiketler:, , , , , ,