Büyük Moleküllü Maddelerin Geçişi

Büyük Moleküllü Maddelerin Geçişi

1.

Protein, yağ, nişasta, glikojen gibi büyük moleküllü maddeler hücre zarındaki porlardan geçemez. Bu moleküller hücre içine alınırken plazma zarı hücre içine doğru girinti yaparak kesecik oluşturur ya da yalancı ayaklar çıkartarak besini sarar. Bu olay sırasında ATP enerjisi harcanır. Endositozla hücre içine alınan madde sitoplazmada besin kofulu içinde bulunur.
Endositozla besin alınımı, ve olmak üzere iki şekilde gerçekleşir.

a. Fagositoz

Büyük moleküllü katı maddelerin hücre zarında oluşturulan yalancı ayaklar yardımıyla hücre içine alınmasıdır. Hücre zarından kopan kesecik, sitoplazmada lizozom zarıyla birleşir. Böylece kesecik içindeki moleküller lizozom enzimleriyle sindirilir. Akyuvarların mikropları yemesi, amipin beslenmesi fagositozla gerçekleşir.

Fagositoz

b. Pinositoz

Büyük moleküllü sıvı maddelerin hücre zarında cep ya da kanal şeklinde yapılar oluşturularak sitoplazmaya alınmasıdır. Hücre içine alınan sıvı maddenin bulunduğu besin kofulu lizozomla birleşir ve besin sindirilir.

Pinositoz

NOT: Fagositoz ve pinositoz hayvan hücrelerinde gerçekleşir. Bitki hücreleri, hücre zarının etrafında hücre çeperi olduğu için fargositoz ve pinositoz yapamaz.

2.

Hücre zarındaki porlardan geçemeyen büyük moleküllü maddelerin hücre dışına atılmasıdır. Hücre içinde sindirim sonucu oluşan artıklar, enzimler, hormonlar ekzositozla hücre dışına atılır. Hücre dışına atılacak madde zarla çevrilerek koful oluşturulur. Koful hücre zarına doğru hareket eder. Kofulun hücre zarına değdiği yerde bir açıklık oluşur. Koful içindeki madde, bu açıklıktan dışarı atılır. Koful zarı, hücre zarının yapısına katılır.

Ekzositoz

NOT: Endositoz olayında hücre zarından parça koptuğu için hücre zarının yüzeyi küçülür. Ekzositoz olayında kofulun zarı hücre zarına katıldığı için hücre yüzeyi artar.

bahar yayınevi uyarı

 

Sınavlara Hazırlık Arama Robotu
YGS & LYS TEOG KPSS TUS KPDS Ehliyet Sınavı PMYO JANA

Seçim esnek olup ilgili alanları seçiniz, Örneğin ehliyet sınavı için branş olarak matematik seçmeyiniz :)