Ana Sayfa » 8. Sınıf SBS Türkçe » Ayrıntılarıyla Türkçemiz » Büyük Ünlü Uyumu Konu Anlatımı

3



Büyük Sesli (Ünlü) Uyumu


Sesli harflerin kalınlık – incelik bakımından uyumudur.Büyük ünlü uyumu kuralına göre:

a) Türkçe bir kelimenin ilk hecesindeki sesli harf inceyse diğer hecelerdeki sesli harfler de ince olmalıdır.


b) Türkçe bir kelimenin ilk hecesindeki sesli kalınsa diğer hecelerdeki sesliler de kalın olmalıdır.


Bir sözcükte hem kalın hem ince ünlü bulunuyorsa bu sözcük kalınlık – incelik uyumuna uymaz.


Örnek Soru:
Aşağıdaki kelimelerin hangisinde büyük ünlü
uyumu yoktur?


Çözüm:



Büyük Ünlü Uyumuyla ilgili Bazı Özellikler:

a) Türkçe olup da zamanla ses değişikliğine uğramış kelimeler büyük ünlü uyumuna uymaz.


b) Birleşik kelimeler ve tek heceli kelimelerde büyük ünlü uyumu aranmaz.


c) Türkçemize yabancı dillerden girmiş bazı kelimeler büyük ünlü uyumuna uymaz.


d) Türkçede eklerin sahip oldukları sesli harfler,sözcüğün son ünlüsüyle uyum gösterir. Bu kural büyük ünlü uyumuna uymayan sözcükler için de geçerlidir.


e) Türkçede tek biçimde kullanılan ekler bazı durumlarda büyük ünlü uyumunu bozar.


Örnek Soru:
“Akşam” kelimesine aşağıdaki eklerden hangisi
getirilirse büyük ünlü uyumuna uymaz?


Çözüm:


Örnek Soru:
Aşağıdakilerden hangisi, büyük ünlü uyumu kuralına uymayan eklerden biri değildir?


Çözüm:
A, B ve C seçeneklerindeki ekler büyük ünlü uyumunu bozan eklerdendir. Fakat D seçeneğindeki “–ecek” eki eklendiği kelimenin sesli harflerine göre uyum gösterir. ince ünlülerin bulunduğu kelimelerde “gül – ecek” şeklinde, kalın ünlülerin bulunduğu kelimelerde “kal – acak” şeklinde kullanılır. Yanıt D


İle Yorum Yap!
3 Yorum Var.
lara özdemir | 11 Aralık 2013 - 20:39 | Bağlantı

size ne kadar teşekkür etsem az çok güzel cümlelerle kurulmuş

TUĞÇE SARIKAYA | 7 Ocak 2014 - 22:23 | Bağlantı

Çok güzel bir site…

Berfin Çalımlı | 18 Mart 2014 - 12:22 | Bağlantı

abuzer yıldırım mıdır nedir kızıma yadımcı olurdu bari diye bi şeyler demiş sana sana 3 şey dicem İŞALLAH görürsün bunu:

1. kızım anlamadı dion ya o kiz yada kişi sen olmayasın!
2. (eğer gerçekten kızın varsa) kırtasiyelemi bitiyo testlemi bitiyo he kızına test al gittsin
3. senin kizın gerize kalı ise bu site ne yapabilir konunun en önemli yerlerini yazazarak özetlemişler konoyu anlayan anladı anlamayan anlamadı kızın öğretmenini dişleseymiş sınavda çıkarsa onun zararı benim deyil veya başkalarını zararı deyil ha ben sınava çalışmak için okudum öğretmenimi de dinliyom çalışmamıda yapıyom anladınmı bey efendi veya hanım efendi

Yorum Yap!

(İletinizi yazmadan önce, lütfen buraya dokunarak uyarıları okuyun!)

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.

Yorum yapmadan abone ol

Yazı Detayı
  • Yazının Bağlantısı: Büyük Ünlü Uyumu Konu Anlatımı
  • Yazının Kategorisi: 8. Sınıf SBS Türkçe, Ayrıntılarıyla Türkçemiz
  • Yazar:
  • Eklenme Tarihi: 13 Aralık 2011
  • Bu yazıya yapılan yorumları RSS kaynağı ile takibe alın.
  • Bu yazıya kendi sayfanızdan geri izleme yapın.
  • Diğer kaynaklarda arayın: