Çoklu Zeka Kuramı
Çoklu Zeka Kuramına göre, insan beyni, sözel-dilsel, mantıksal-matematiksel, müziksel-ritmik, görsel-uzamsak, içsel, kişilerarası, doğa ve bedensel-kinestetik zeka [1] alanlarını içermektedir. Geleneksel eğitim [2] bunlardan il ikisini yani sayısal ve sözel alanı dikkat [3]e almaktadır. Diğerleri okullarımızda ihmal edilmektedir. Oysa tek yönlü beslenme metabolizma üzerinde nasıl olumsuz etkiler oluşturuyorsa, tek yönlü zeka [1] beslenmesi de zihin [4] gelişimini potansiyel olarak sınırlamaktadır.
(Alt başlıkları görüntülemek için, üzerlerine dokunun.)
| ÇeÅŸitli Zeka Alanları [5] DoÄŸa Zekası [6] Görsel Zeka [7] İçsel – Duygusal Zeka [8] IQ Nedir? [9] Kinestetik – Bedensel Zeka [10] Mantıksal – Matematiksel Zeka [11] Müziksel – Ritmik Zeka [12] Sosyal – KiÅŸiler Arası Zeka [13] Sözel – Dilsel Zeka [14] |
Üstün Zeka Nedir? [15] Üstün Zekalılık [16] Zeka Geriliği [17] Zeka Nedir? [18] Zeka Ölçümü [19] Zeka ve Başarı [20] Zeka ve Çevre [21] Zekanın Biyolojik Temelleri [22] Zekanın Yaşa Göre Gelişimi [23] |
Aileler çocuk [24]larının iyi beslenip beslenmediÄŸine iki açıdan bakmak durumundadır. Birincisi fizikse beslenme, ikincisi ise zihin [4]sel beslenmedir. Fiziksel beslenme ne yazık ki anne-çocuk [24] savaÅŸlarının en önemli konusunu oluÅŸturmaktadır. Anneler saatlerce televizyon reklamlarının karşısında çocuk [24]larına yemek yedirdiklerinde kendilerini iyi hissetmektedir. Oysa yeme bozukluÄŸu, dikkat [3] bozukluÄŸu, konsantrasyon eksikliÄŸi bu tür annelerin neden olduÄŸu olumsuzluklardan sadece bir kaçıdır. Bu konuda gereksiz hassasiyet gösterilmektedir. Zihinsel beslenmede ise, daha vahim bir durum ortaya çıkmaktadır. Çünkü onun sonuçları, diÄŸeri gibi açıkça gözlenememektedir. Çocukların zihin [4]sel beslenmesiyle aşırı derecede ilgilenmekle hiç ilgilenmemek arasında çok da fark yoktur. Günümüzde bir çok öğretmen ve veli çocuk [24]lara aşırı biçimde yüklenerek gereksiz bir ilgi göstermektedir. Oysa geliÅŸimde “daha erken daha iyi deÄŸildir” kuralı unutulmamalıdır. Zekayı geleneksel paradigmalarla ele almak, bu tür yanlışlara yol açabilmektedir.
Çoklu Zeka Kuramı zeka [1]ya ilişkin geleneksel anlayışların eksiklerini vurgulamakta ve yeni bir pencere sunmaktadır. Zekayla ilgili eski ve yeni anlayışların kısa bir karşılaştırması aşağıdaki tabloda sunulmuştur.
| Zekaya İlişkin Eski Bakış Açısı | Zekaya İlişkin Yeni Bakış Açısı |
| - Zeka sabittir. | - Zeka geliÅŸtirilebilir. |
| - Zeka niceliksel olarak ölçülebilir. | - Zeka herhangi bir performansta veya problem çözme sürecinde sergilendiğinden sayısal olarak hesaplanamaz. |
| - Zeka tekildir. | - Zeka çeşitli yollarla ortaya konulabilir. |
| - Zeka gerçek yaş [25]amdan soyutlanarak ölçülür. | - Zeka bağlam/gerçek yaş [25]am durumlarında ölçülür. |
| - Zeka öğrencileri sıralamak ve olası başarılarını kestirmek için kullanılır. | - Zeka bireylerin gizil güçlerini ve onların başarılı olabilecekleri farklı yolları anlamak için kullanılır. |
Zeka soyut bir kavramdır.Bu nedenle de hep merak edilen, çerçeveleri çizilmeye çalışılan, sorgulanan bir canlı özelliği haline gelmiştir. Terimin ortaya çıkışı Aristoteles’e kadar uzanmaktadır. Günümüze dek araştırmacılar insan zihninin yapısını davranışlarına bakarak anlamaya çalışmışlar ve çeşitli fikirler ortaya atmışlardır.
Zekayı ilk kez Galton ölçmeye çalışmıştır. Sperman 1927’de zekayı iki faktör kuramı ile tanımlamaya çalışmıştır. Buna göre zeka, her türlü zihin etkinliğinde rol oynayan veya ihtiyaç duyulan zihinsel enerji olan genel faktörden ve belli bir zihin etkinliğinde rol oynayan veya ihtiyaç duyulan zihin gücü olan özel faktörden oluşmaktadır.
Thorndike zekayı soyut zeka, sosyal zeka ve mekanik zeka olmak üzere üçe ayırır. Thorndike bir takım zihinsel yetenekler de belirlemiştir: sözel kavrama, hafıza, muhakeme, uzay ilişkilerini görselleştirme yeteneği, sayısal yetenek, sözel akılcılık,algısal hız(Bacanlı,1999:84).
Zekayı ilk kez kuramsal düzeyde inceleyen psikolog Guilford’dur. Guilford’un geliştirdiği zeka testi, insanın bilişsel sisteminin yapısal bütünlüğü olduğu ve süreçlerle ilgili işlemlerin bireyden bireye farklılık gösterdiği görüşüne dayanır. Guilford, zihin yapısını incelemiş ve zihinsel becerileri: işlemler , ürünler ve içerik olarak üç boyutta ele almıştır. Ancak düşünmenin karmaşık ve çok soyut olması nedeniyle zihin yapısına ilişkin ayrıntıları açıklamada yeterli olmamıştır(Demirel,2002:38).
Piaget ise zekanın, zeka testinden alınan puan olmadığını,zihnin değişme kendini yenileme gücü olarak belirtmiştir. Sternberg, geliştirdiği üçlü zeka modelinde problem çözme sürecinde yürütücübiliş- üstbiliş ya da yönlendirici stratejilerinin dikkat çekmiştir.
Sperman 1920’li yıllarda zekanın g faktörü adını verdiği bir genel faktör ve bazı alt yeteneklerden oluştuğunu öne sürmüştür. Ancak zekanın birkaç farklı zihinsek-l yetenek olduğu konusunda odaklaşanlar Sperman’ı ciddi anlamda eleştirmişlerdir(Bacanlı,1999:84).
Bloom(1998,63)’a göre ise genel zekanın ölçüleri, belli bir alanda gerçekleşecek olan başarıyı bu alanın bilişsel ön şartların kapsadıkları oranda yani bu alana özel bilişsel giriş davranışları ölçüsüyle örtüştükleri ve bu bilişsel giriş davranışlarının varlığını yansıttıkları oranda ortaya çıkarlar.
Zeka ile ilgili yukarıda değindiğimiz bilim adamlarından başka pek çok bilim adamı da önemli çalışmalar yapmışlardır. Farklı teoriler ortaya atılmış, farklı zeka testleri geliştirilmiştir. Zeka ile ilgili farklı alanlarda çalışmalar bütün hızıyla devam etmektedir.
Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiÅŸtir…
Zeka Nedir [18], Çoklu Zeka Kuramı [26], Zeka Testleri [27]
19 yorum var. (Aç | Kapat)
Yazının kaynağı: Bilgicik.Com - http://www.bilgicik.com
Yazının bağlantısı: http://www.bilgicik.com/yazi/coklu-zeka-kurami/
URLs in this post:
[1] zeka: http://www.bilgicik.com/tag/Zeka/
[2] eÄŸitim: http://www.bilgicik.com/tag/Egitim/
[3] dikkat: http://www.bilgicik.com/tag/Dikkat/
[4] zihin: http://www.bilgicik.com/tag/Zihin/
[5] Çeşitli Zeka Alanları: http://www.bilgicik.com/yazi/cesitli-zeka-alanlari-coklu-zeka-kurami/
[6] Doğa Zekası: http://www.bilgicik.com/yazi/doga-zekasi-coklu-zeka-kurami/
[7] Görsel Zeka: http://www.bilgicik.com/yazi/gorsel-zeka-coklu-zeka-kurami/
[8] İçsel – Duygusal Zeka: http://www.bilgicik.com/yazi/icsel-duygusal-zeka-coklu-zeka-kurami/
[9] IQ Nedir?: http://www.bilgicik.com/yazi/iq-nedir-coklu-zeka-kurami/
[10] Kinestetik – Bedensel Zeka: http://www.bilgicik.com/yazi/kinestetik-bedensel-zeka-coklu-zeka-kurami/
[11] Mantıksal – Matematiksel Zeka: http://www.bilgicik.com/yazi/mantiksal-matematiksel-zeka-coklu-zeka-kurami/
[12] Müziksel – Ritmik Zeka: http://www.bilgicik.com/yazi/muziksel-ritmik-zeka-coklu-zeka-kurami/
[13] Sosyal – KiÅŸiler Arası Zeka: http://www.bilgicik.com/yazi/sosyal-kisiler-arasi-zeka-coklu-zeka-kurami/
[14] Șzel РDilsel Zeka: http://www.bilgicik.com/yazi/sozel-dilsel-zeka-coklu-zeka-kurami/
[15] Üstün Zeka Nedir?: http://www.bilgicik.com/yazi/ustun-zeka-nedir-coklu-zeka-kurami/
[16] Üstün Zekalılık: http://www.bilgicik.com/yazi/ustun-zekalilik-coklu-zeka-kurami/
[17] Zeka GeriliÄŸi: http://www.bilgicik.com/yazi/zeka-geriligi-coklu-zeka-kurami/
[18] Zeka Nedir?: http://www.bilgicik.com/yazi/zeka-nedir-coklu-zeka-kurami/
[19] Zeka Ölçümü: http://www.bilgicik.com/yazi/zeka-olcumu-coklu-zeka-kurami/
[20] Zeka ve Başarı: http://www.bilgicik.com/yazi/zeka-ve-basari-coklu-zeka-kurami/
[21] Zeka ve Çevre: http://www.bilgicik.com/yazi/zeka-ve-cevre-coklu-zeka-kurami/
[22] Zekanın Biyolojik Temelleri: http://www.bilgicik.com/yazi/zekanin-biyolojik-temelleri-coklu-zeka-kurami/
[23] Zekanın Yaşa Göre Gelişimi: http://www.bilgicik.com/yazi/zekanin-yasa-gore-gelisimi-coklu-zeka-kurami/
[24] çocuk: http://www.bilgicik.com/tag/Cocuk/
[25] yaÅŸ: http://www.bilgicik.com/tag/Yas/
[26] Çoklu Zeka Kuramı: http://www.bilgicik.com/yazi/coklu-zeka-kurami/
[27] Zeka Testleri: http://www.bilgicik.com/yazi/zeka-iq-testleri/
Yazdırmak için buraya tıklayın.
19 yorum var. To "Çoklu Zeka Kuramı"
#1. Yorum: elifcansel | 19 Ekim 2008 - 11:58
Çok güzel bir siteymiş çok beğendim. Ben liseye (9.) gidiyorum bu siteyi yeni keşfettim ve çok beğendim. Hazırlayanlara çok teşekkür ederim.
#2. Yorum: elif sena | 05 Ocak 2009 - 16:44
Bu siteyi hiç sevmedim.Çünkü o kurallar kısaltarak yazıldığı için bir şey anlamadım.Hem o kurallara uymasak bile yorum gönderilmeli.
#3. Yorum: gamze | 31 Ocak 2009 - 00:07
Sıteyı yapan arkadasım eglence bölumunde gülünç resimler ve gülünç görüntülerle fıkrada link verilmemiş bilginize.
#4. Yorum: Ä°SMAÄ°L MALATYA | 12 Åžubat 2009 - 23:36
ÇOKLU ZEKA KURAMI
BaÅŸtan baÅŸa zihinsel
Akla dönük düşünsel,
Yorum dolu,kiÅŸisel
Çoklu zekâ kuramı.
İçsel, ritmik,uzamsal
Kinestetik,mantıksal,
Bedensel ve kuramsal
Çoklu zekâ kuramı.
Sözel ve matemetiksel
Doğa zekası görsel,
Grupsal ve müziksel
Çoklu zekâ kuramı.
Ä°smail Malatya
#5. Yorum: pınar | 03 Mart 2009 - 13:33
Fena deÄŸil.
#6. Yorum: Beyza | 07 Nisan 2009 - 20:20
Bu site süper ne istersem var.Teşekkürler Bilgicik!
#7. Yorum: séMİHaa | 19 Nisan 2009 - 22:54
Gerçekten çok güzel bir site elinize saglık teşekürler. Adana/pozantı
#8. Yorum: abdullah | 22 Nisan 2009 - 12:59
Ya çok bilgi buldum çok tesekkürler gerçekten.
#9. Yorum: Beyza | 15 Mayıs 2009 - 15:19
Buradaki herşey çok güzel, bayıldım bu siteye hiç eksiği de yok. BAŞARILARINIZIN DEVAMINI DİLER VE ÇOK TEŞEKKÜR EDERİM BİLGİCİK.
#10. Yorum: tugba | 24 Temmuz 2009 - 15:47
Bence yaptığınız site çok güzel harika.
#11. Yorum: emine | 26 Eylül 2009 - 02:14
Kinestetik çocuk (zeka) konusunu öğrenmek istedim bu site karşıma çıktı son derece yararlı bir site gerçekten çok beÄŸendim, son derece yararlı çocuklarım ilköğretim-lise-üniversite öğrencileri onlar için de faydalanacağımız birçok bilgi içeriyor hazırlayanlara teÅŸekkür ederim,emeÄŸinize saÄŸlık…
#12. Yorum: özlem | 13 Aralık 2009 - 13:34
Siteniz çok güzel teşekkür ederim.
#13. Yorum: buÄŸra | 03 Ocak 2010 - 13:15
Süper tek kelimeyle ne ararsan var.
#14. Yorum: serpil | 19 Åžubat 2010 - 10:10
Gerçekten çok yararlı bir site bu siteyi oluşturduğunuz için teşekkürler.
#15. Yorum: ceren | 12 Temmuz 2010 - 18:25
Bu sitede aradığım herşey var. Teşekkür ediyorum Çok güzel bir site hazırladığınız için. Sitelerin kralı bilgicik.
#16. Yorum: yasemin | 23 Ekim 2010 - 12:56
Sitenizi çok beğendim çok güzel aradığım herşey var ayrıca dekoruda harika. :)
#17. Yorum: begüm yurtalanlı | 09 Aralık 2010 - 17:38
İyi ki bu siteyi açmışsınız sağolun ödevlerimi hep burdan yapıyorum. Özetlerim 100. :) Teşekkürler bilgicik!
#18. Yorum: ÅŸevval | 17 Mart 2011 - 20:27
Her şey için çok sağol, bu site çok hoşuma gitti arkadaşlarıma tavsiye edeceğim. Emeğinize sağlık..
#19. Yorum: nursima | 05 Nisan 2011 - 22:30
Çok güzel bir site 1 haftadır giriyorum ve aradığım herşey var teşekkürler ..