Edat (İlgeç)
Tek başına bir anlam taşımayan , ancak kendinden önceki sözcükle birlikte kullanıldığında belirli bir anlamı olan sözcüklerdir.Edatlar çekim eki alırsa adlaşırlar. En çok kullanılan edatlar şunlardır:
Gibi:
Benzetme ilgisiyle ismi nitelerse sıfat öbeği, fiili nitelerse zarf öbeği kurar.
- Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendi. (sıfat)
- Dev gibi dalgalar sahile vuruyordu. (sıfat)
- Yüzün bir kır çiçeği gibi usulca söner. (zarf)
- Dolu bir kadeh gibi kırılıyorum avuçlarında.(zarf)
- Sen de onun gibi düşünüyorsun (karşılaştırma)
- Annem gibi dolma yapan dünyada bulamazsın (k.)
- Yataktan kalktığı gibi dışarı fırladı.(hemen,o anda)
- Haberi aldığı gibi yola çıktı.(hemen,o anda)
- Ben ona insan gibi davrandım.( yakışır biçimde)
- Birbirinizle adam gibi konuşun.( yakışır biçimde)
- Saat üç gibi yanına gelirim. (dolayında)
- Final maçı akşam sekiz gibi başlar ( dolayında)
- Bugün yağmur yağacak gibi (tahmin)
- Galatasaray bu maçı alacak gibi (tahmin)
- Bir an onu sever gibi oldum (yaklaşma)
- O sırada güneş çıkar gibi oldu. (yaklaşma)
İçin:
“-dik için” şeklinde neden- sonuç “-mek için” şeklinde amaç – sonuç ilişkisi kurar.
- Yağmur yağdığı için pikniğe gidemedik. (n.s)
- Hasta olduğum için dersi dinleyemedim. (n.s)
- Kadın oğlunu görmek için şehre gitti. (a.s)
- İşe girmek için ehliyet almış (a.s)
Görelik anlamında görüş bildirir:
- Sen benim için dünyanın en güzel kızısın.
- Bu çalışmalar onun için boş bir uğraştı.
Karşılığında, karşılık olarak:
*Bu elbise için çok para harcadım.
*Ev için size yüz bin lira veririm
Uğruna, yoluna:
* Vatan için nice şehitler verdik.
* Bu eylemi tüm insanlık için yapıyoruz.
Hakkında:
* Veliler bizim okul için ne söylüyorlar?
* Eleştirmenler, filminiz için olumlu konuşuyor.
Aitlik, özgülük:
- Bu pastayı sizin için ayırdım.
- Bahçeye oğlum için salıncak kurdum.
Oranla:
- O şapka senin için çok büyük.
Süre bildirir:
- Kitabı bir hafta için aldım.
- Birkaç gün için İstanbul’a gideceğim.
İle (-la, -le ):
Birliktelik, araç ,durum ve sebep ilgisi kurar.
- Köye dolmuşla gidebilirsin. (araç)
- Uçakla İzmir’e gitmişti (araç)
- Konsere arkadaşımla gittim. (birliktelik)
- Çocuk, yolda babasıyla yürüyordu. (birliktelik)
- Öfkeyle kalkan zararla oturur. (durum )
- Gökyüzü, hasretle kucaklasın doğayı. (durum)
- Sınav heyecanıyla kalemimi unuttum. (sebep)
- Kaza korkusuyla araba kullanamıyor ( sebep)
Kadar:
Benzerlik ve karşılaştırma ilgisi kurar.
- Adana, cennet kadar güzel bir yerdir. (benzerlik)
- Siirt, bu yaz cehennem kadar sıcaktı. (benzerlik)
- Bir peri kadar güzel bir kızdı. (benzerlik)
- Sen de onun kadar çalışsaydın sınavı kazanırdın.(karşılaştırma)
- Babası kadar iyi şarkı söylüyor. (karşılaştırma)
Yaklaşıklık, zaman açısından sınırlandırma, mesafe:
- Bin kadar asker cepheye gidiyordu. (yaklaşık)
- Pazardan iki kilo kadar pirinç almış. (yaklaşık)
- Bu ev akşama kadar temizlenecek. (zamanda sınırlama)
- Cumaya kadar ödevimi bitirmeliyim. (zamanda sınırlama)
- Yalancının mumu yatsıya kadar yanar. (zamanda sınırlama)
- Eve kadar yürümem gerekiyor. (mesafe sınırı)
Mesafe sınırı:
- Yapılacak dünya kadar işim var.
- Avuç içi kadar bir evde yaşıyorlar.
Gibi anlamında kullanılabilir:
- Bu kitabı okuyunca Muğla’yı görmüş kadar oldum.
Karşı:
Yön ve zaman ilgisi kurar. –e karşı biçiminde kullanılırsa edat olur. Yalın halde kullanılırsa ya da bir ek alırsa edat olmaktan çıkar isimleşir.
- Denize karşı bir ev yaptırmış. (yön)
- Duvara karşı on adım yürü. (yön)
- Sabaha karşı çok şiddetli yağmur yağdı. (zaman)
Karşılık olarak , yönelik anlamı katar:
- Bu sözüne karşı ben ne diyebilirim ki şimdi. (karşılık olarak)
- Resme karşı ilgin ne zaman başladı?( -e yönelik)
UYARI: Yalın halde kullanılırsa ya da bir ek alırsa edat olmaktan çıkar isimleşir.İsmi belirtirse sıfat olur.
- Karşı evin penceresi açık kalmış. (sıfat)
- Önce karşı sahaya çıktı. (sıfat)
- Karşıya geçmeden önce sağına ve soluna bak.(isim)
Göre:
Görüş, düşünce, uygun olma anlamları katar:
- Bilim adamlarına göre dünya yok oluyor. (görüş)
- Anneme göre bu yıl sınavı kesin kazanırmışım. (görüş)
- Bulunduğun ortama konuşacaksın. ( uygun)
- Zevkime göre bir elbise arıyorum. (uygun)
Karşılaştırma ilgisi kurar:
- Burası eski evimize göre daha büyük.
- Yaşıtlarına göre çok hızlı koşuyorsun.
Üzere:
Koşul ve amaç ilgisi kurar.
- Akşama geri vermek üzere bu kitabı alabilirsin. (koşul)
- Konuşmak üzere kürsüye çıktı. (amaç)
Yaklaşık olma, gibi şekilde… anlamları katar:
- Hemen eve dönelim, akşam olmak üzere. (yaklaşık)
- Zil çalmak üzere. ( yaklaşık)
- Her şey planlandığı üzere yapılacak. (şeklinde)
Doğru:
Yön ve zaman ilgisi kurar.
- Eve doğru yürüyorum. (yön)
- Akşama doğru misafir gelecek. (zaman)
İsmi nitelerse sıfat, fiili nitelerse zarf öbeği oluşturur:
- Eğri oturup doğru konuşalım. (zarf)
- Bu zamanda doğru insanı bulmak zordur. (sıfat)
- Tahtaya bir doğru çizdi. (isim)
Sanki:
Benzetme, sitem ilgisi kurar.
- Gökyüzü sanki yaramaz bir çocuk. (benzetme)
- Sanki verdiğim her işi yapıyorsun. (sitem)
- Sanki selam verdin de almadık. (sitem)
Diğer edatlar:
- İşten sonra bize uğrayacak.
- Bu işi ancak sen yaparsın.
- Yalnız senin gezdiğin bahçede açmaz çiçek.
- Sabahtan beri dışarıyı izliyor.
- Bu mutlu olaya sadece yıldızlar şahittir.
|» Sözcük Türleri Sayfasına Dön! « [1] |
Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…
58 yorum var. To "Edat (İlgeç)"
#1. Yorum: eda | 01 Aralık 2007 - 16:36
güzel olmuş başarılı bir çalışma olmuş begendim
#2. Yorum: elif | 03 Aralık 2007 - 19:51
evet şekerim bende beğendim doğrusu
#3. Yorum: merve | 16 Aralık 2007 - 18:36
gerçekten çok güzel bir site. ben yazılılarıma buradan çalışıyorum. yapana Allah razı olsun
#4. Yorum: yusuf | 16 Aralık 2007 - 20:57
güzel AMA daha güzel olabilirdi.Örnegin açıklaması çok kısa ve yetersiz bişey anlamadım dogrusu bu hatayı biran önce düzeltmenizi ve cevap istiyorum bu siteyi kuranlardan +:(+
#5. Yorum: Merwe | 24 Aralık 2007 - 19:59
Siteniz çok güzel.Paylaşımınız için teşekkürler!
#6. Yorum: ferah | 27 Aralık 2007 - 14:15
çok güzel bir site faydalı ancak konuların sonunda o konu ile ilgili sorular ile pekiştirilmiş olsaydı daha iyi olurdu.teşekkürler.
#7. Yorum: Bilgicik | 27 Aralık 2007 - 14:28
Merhaba Ferah.
Şu anda her konuyla ilgili sorular ekliyorum. Yakında her konunun sonuna ilgili soruların – testlerin bağlantılarını ekleyeceğim.
İlginiz için teşekkürler.
Esenlikle…
#8. Yorum: merve | 30 Aralık 2007 - 16:03
siteniz gerçekten çok güzel olmuş.ama tabi bazı yerlerde eksiklikler var. o eksiklikler giderilirse site çok güzel olacak. Zaten de ben yazılılarıma burdan çalışıyorum.Ve hep 5 alıyorum..!!!!
#9. Yorum: merve | 05 Ocak 2008 - 18:53
vallaha acaip bir site yani ve burdan çalışınca yazılılarımdan hep 5 alıorum. teşekkürler bilgicik sitesi
#10. Yorum: NURAY | 08 Ocak 2008 - 13:46
ya güzel olmussss üniversiteye hazırlanıyorm hos ve anlasılır bir site hazırlyanlara cok tsk ederm bunu tüm ark tavsiye edicem
#11. Yorum: su | 21 Ocak 2008 - 21:21
süper olmuş tam üniversiteye hazırlananlar için bizi düşünen insanların olduğu bilmiyodum ama artık biliyorum çokkk tşkler güzel olmuş
#12. Yorum: ceren | 25 Şubat 2008 - 12:23
bence çok güzel olmuş ama daha çok bilgi koyabilirdi.ama bu site bana ve arkadaşlarıma çok yarıyacagından eminim.
#13. Yorum: tutkuu | 26 Şubat 2008 - 16:32
Tuttum ben bu siteyi…
#14. Yorum: aslı | 06 Mart 2008 - 18:29
bence çok güzel bir bilgi veriyorlar bizleri düşünenlerin olduğunu bilmiyorum ama artık varmış süperr
#15. Yorum: okan | 12 Mart 2008 - 16:46
bence de bu site çok süper olmuş. ÇOK İŞİME YARADI SİTEYİ KURANLARA TEŞEKKÜR EDERİM
#16. Yorum: oguzhan | 13 Mart 2008 - 15:06
gerçekten süper bir site ve burada herşey Türkçe kurallarına uygun Türkçenin tarihi bile var sbs ye hazırlanıyorum burda anlamadıım konular var hayatımda bir çok siteye girdim ama böyle güzel bir site ilk defa ğörüyorum kim bu siteyi kurduysa çok teşekkür ederim çok faydalı bir site ve çok güzel onlara ayakta alkışlamak lazım
#17. Yorum: gs.lincoln | 13 Mart 2008 - 18:20
Çok güzel yapmışsınız siteyi ellerinize sağlık.
#18. Yorum: tuğçe | 13 Mart 2008 - 22:42
ya çok güzel bir site bu ya çok işime yaradı resmen beni öğretmen gazabından kurtardı hazırlayanlara çok çok teşekkür ediyorum…
#19. Yorum: sercan | 19 Mart 2008 - 01:10
Çok güzel olmuş abiler yaa.
#20. Yorum: mustafa cem | 23 Mart 2008 - 17:56
Gerçekten ben de çok teşekkür ederim zaten Türkçeyle ilgili ne yazsam bu site karşıma çıkıyor
#21. Yorum: şermin | 27 Mart 2008 - 16:05
ALLAH RAZI OLSUN YAAA BU SITEYI KIM HAZIRLADI ISE ONLAR SAYESINDE TABI BASTA ILYAS HOCAM SAYESINDE DILBILGISI ACIGIM KAPANIYOR
#22. Yorum: hayro | 16 Nisan 2008 - 21:02
Valla güzel herkesi beklerizz.
#23. Yorum: swet | 24 Nisan 2008 - 14:01
Hakkaten çok işime yaradı. Performans ödevimi yaptım.
#24. Yorum: manisalı | 28 Nisan 2008 - 23:08
İşimize yaradı allah razı olsun.
#25. Yorum: zahide | 30 Nisan 2008 - 18:51
Çooook güzel olmuş. Bu siteyi çoook sevdim teşekkürler.
#26. Yorum: büşra | 01 Mayıs 2008 - 21:02
Çok teşekkür ederim çok sağolun, yazıldan inşallah sayenizde 90′ nın üstünde alacağım. Öyle ümid ediyorum.
#27. Yorum: gizem | 05 Mayıs 2008 - 20:39
Çok sağ olun gerçekten süper bir site sağ olun allah razı olsun.
#28. Yorum: seçil | 10 Mayıs 2008 - 22:16
Çok teşekkür ederim işime çok yaradı.
#29. Yorum: elii | 12 Mayıs 2008 - 19:55
Bence o kadarda bilgi kazandırıcı bir site değil. Bence bu site o zaman daha güzel olur ve daha yararlı bir site olur ve de googledeki başlık ismini edatlar ile ilgili bilgiler diyin ve sitenin içinede bunları gerçekten yazın.
#30. Yorum: ışıl | 12 Mayıs 2008 - 19:57
Çok güzel olmuş tebrik ederim. Ben de böyle bir site yapacağım.
#31. Yorum: hakan | 17 Mayıs 2008 - 09:30
Konuyla ilgili test olsa iyi olur.
#32. Yorum: smy | 20 Mayıs 2008 - 13:19
Çoook sağ olun. Türkçe ödevlerimi hep burada yapacağım bundan sonra ama ellerim kopmak üzere.
#33. Yorum: M€RV€ | 21 Mayıs 2008 - 23:03
ÇOK TEŞEKKÜRLER TÜM EMEGİ GEÇENLERE. İNŞ İYİ BİR NOT ALACAĞIM .
#34. Yorum: atakan | 25 Mayıs 2008 - 11:14
Sınava çalışmam için çok gerekliydi. Bu yazılara o kadar çok çalıştım ki bilemezsiniz. Sınavdan da çok iyi not aldım. Size teşekkür eder ve sizi kutlarım.
#35. Yorum: süper | 29 Mayıs 2008 - 19:02
Teşekkür ederim. Dil ve anlatımı 100 yaptım sayenızde.
#36. Yorum: emrah | 05 Haziran 2008 - 17:02
Bizim hoca hiçbir şey öğretmiyor. Sizin sayenizde iyi not alıyorum. Tesekkür ederim.
#37. Yorum: burak bagatur | 05 Haziran 2008 - 20:19
Çok tebrik ederim çok güzel yazı olmuş benim için gerekliydi. Çok güzel bir site.
#38. Yorum: burak bagatur | 05 Haziran 2008 - 20:22
Çok güzel bir yazı olmuş. Benim aradıgım buydu çoook teşekkürler.
#39. Yorum: elif | 15 Haziran 2008 - 09:37
Teşekkürler arkadaşlar. SBS’ye hazırlanıyorum bu konuları bilmiyordum. Sağ olun.
#40. Yorum: büşra | 16 Haziran 2008 - 15:30
Yarınki sınavım için çok gerekli. Çok faydalı bir site. Emeği geçenlere çok teşekkür ediyorum…
#41. Yorum: volkan | 18 Haziran 2008 - 12:24
Evet cok güzel olmus tesekkürler.
#42. Yorum: gokhan | 28 Haziran 2008 - 16:28
Gercekten cok güzel bir site emeği geçenlere tşk ederim.
#43. Yorum: hakan | 05 Temmuz 2008 - 15:55
İyi ve faydalı bir site. Çoçukların işine yarayacak olan bir site ben de faydalandım.
#44. Yorum: NESLİHAN | 19 Ağustos 2008 - 11:54
Çok iyi oldu ya tatildeyiz ama test çözerken kafama takıldı.
#45. Yorum: asi | 28 Ağustos 2008 - 18:12
Çok güzel site harika faydalandım…
#46. Yorum: Onur | 04 Eylül 2008 - 00:31
Güzel site, yarınki sınavım için faydalandım. Emeği geçenlere teşekkürler..
#47. Yorum: ceyda | 06 Ekim 2008 - 20:43
Bence çok güzel ve çok iyi faydalandım.
#48. Yorum: sena | 28 Aralık 2008 - 20:01
Çok güzel bir site acayip işime yaradı bu siteyi hazırlayanlara çok teşekkür ederim.
#49. Yorum: sena | 05 Ocak 2009 - 09:01
gerçekten süper bir site çok eğlenceli ve renkli
#50. Yorum: Ayşe | 14 Ocak 2009 - 10:44
Bugün sınavım vardı son kez göz atayım dedim ve faydalı oldu.Ayrıca sayfa yorumlarının gayet düzgün olması dikkatimi çekmişti böyle bir uygulama yaptığınız için teşekkür ediyorum.
#51. Yorum: batuhan | 02 Mayıs 2009 - 10:36
bütün bilgileri gözden geçirip sınavagirdim ve başarı ile çıktığım için siteye çok teşekkür ederim
#52. Yorum: özlem | 16 Haziran 2009 - 17:56
Güzel bir site cok begendim ama ben dil ve anlatımdan anlamıyorum yaa cok karısık.
#53. Yorum: MEHMET : ) | 13 Kasım 2010 - 19:53
Test çözerken kafama takıldı bir bakım dedim güzel ayrıntılar vermişsiniz eyv.. Dil ve anlatım bilmek ve anlamak isteyenler güzel ve dikkatli okuyun sonrada yazın kafaya güzel giriyor. :)
#54. Yorum: eda | 19 Kasım 2010 - 17:55
İyi hoş ama ben ödev yapıcaktım uzun olmuş. :( Bana özet lazmdı yine emeginize sağlık.
#55. Yorum: zeynep | 03 Mayıs 2011 - 20:45
Çook yararlı bir site çok güzel konu anlatılıyor. Teşekkürler Bilgicik.com !
#56. Yorum: Ayhan Demirel | 22 Mayıs 2011 - 16:52
Valla bizim öğretmenden iyi anlatmışsınız.Hocanın anlattığını anlamıyorum.Burdan kendim okuyarak daha güzel anladım.Çok teşekkür ederim…
#57. Yorum: ali | 05 Temmuz 2011 - 12:17
siteniz güzel ama bazı konular eksik ama yinede iyi…
#58. Yorum: cem | 24 Nisan 2012 - 14:37
biraz anlayamadım ama güzel olmuş