Göktürk Alfabesi
Türklerin siyasal varlık olarak tarih sahnesine çıkmaları, Milattan önceki yüzyıllara, Hiung-nu`lar dönemine kadar geriye gitmektedir. Hunlar döneminde yazının kullanıldığına ilişkin bazı kayıtlar olmakla birlikte, bu yazının niteliği hakkında açık bilgilere sahip değiliz. Bu yüzden Türklerin kullandıkları kesin olarak bilinen ilk alfabe Göktürkler döneminde yaygınlık kazanan Göktürk alfabesidir. Son yıllarda Issık-Göl yakınındaki bir kurganda bulunan iki satırdan oluşan yazı, Göktürk alfabesi karaterinde olup, M.Ö. V.-IV. yüzyıllara tarihlenmektedir. Bu yüzden de Göktürklere bağlanan ilk Türk yazısının Göktürk Kağanlığı`nın kuruluşundan yüzyıllarca önce bulunduğunu kabul etmek gerekmektedir.
Ä°lk Türk alfabesinden günümüze kalan en büyük kalınıtılar Göktürkler döneminde dikilen yazıtlarda karşımıza çıkmaktadır. Çözülüp deÄŸerlendirilmeleri ancak XIX. yüzyıl sonunda mümkün olmuÅŸtur. Bunlardan ilk bulunanları Yenisey Irmağı boyundaki yazıtlar olmuÅŸtu. 1889′da da Orhon yazıtları [1] diye anılan iki büyük yazıt daha ortaya çıkarılmıştı. Öteki yazıtlardan farklı olarak bunların arka yüzlerinde Çince metinler de vardı. Yani Ankara`daki Augustus Tapınağı`nda olduÄŸu gibi iki ayrı dilde yazılmışlardı. Danimarkalı Türkolog [2] Wilhelm Thomsen [3], 1893`te bu yazıtları çözmüş, böylece bunların Kültigin ve Bilge KaÄŸan tarafından diktirildikleri, yazının Türklere özgü bir alfabe, dilin de eski Türkçe [4] olduÄŸu meydana çıkarılmıştı.
Anıtların öneminden ötürü Orhon [1] alfabesi diye de anılan Göktürk alfabesinin kökenine gelince, bu konuda çok farklı görüş ve iddialar bulunmaktadır. Bu alfabede kullanılan iÅŸaretler, Runik diye adlandırılan eski Iskandinav yazısındaki iÅŸaretlere benzediğı için Runik karakterli sayılmış ve o alfabeyle iliÅŸkilli olabileceÄŸi öne sürülmüştür.Yazıyı çözen Thomsen, bu Türk alfabesinin Arani alfabesinden türemiÅŸ olabilece görüşünü savunmuÅŸtu. Buna karsın Aristov gibi Rus bilginleri, bu yazıdaki iÅŸaretlerin eski Türk damgalarından alınmış olabileceÄŸine dikkatleri çekmiÅŸtir. A. Cevat Emre ise, Göktürk yazısının Sümer yazısı ile aynı kökten gediÄŸini varsaymıştır. Bütün bu deÄŸiÅŸik, hatta çeliÅŸik savlar arasinda söylenebilecek ÅŸey, bilim çevrelerinde en çok Thomsen’ın görüşünün tutunduÄŸudur.
Göktürkler çağında yaygınlaşan bu ilk Türk alfabesi, yazıtlar dışında yazma eserlerde de kullanılmıştır. Doğu Türkistan Yazmaları diye adlandırılan eserler bunu kanıtlamaktadır. Bu alfabenin Göktürkler`den sonra gelen Uygurlar döneminde de bir süre kullanıldığı görülmektedir. 759-760 yıllarında dikilen Şine-Usu yazıtı ile son yıllarda bulunan Taryat Yazıtı bunu göstermektedir. Bunun dışında Göktürk alfabesi, bazı değişikliklerle Bulgarlar,Hazarlar, Peçenekler ve Sekeller tarafından da kullanılmış ve böylece Orta Asya`dan Avrupa içlerine kadar yayılmıştır.
(Resmi büyütmek için, resimlerin üzerine dokunun.)
(Dosyayı indirdip, bilgisayarınızdaki “C:\Windows\fonts\” dizinine atınız.)
Eğer, aşağıdaki metni Göktürk alfabesiyle yazılmış biçimde okuabiliyorsanız, yazı tipini kullanabilirsiniz demektir.
Göktürk yazı tipi – örnek metin
|» Alfabelerimiz Sayfasına Dön! « [7] |
75 yorum var. (Aç | Kapat)
Yazının kaynağı: Bilgicik.Com - http://www.bilgicik.com
Yazının bağlantısı: http://www.bilgicik.com/yazi/gokturk-alfabesi/
URLs in this post:
[1] Orhon yazıtları: http://www.bilgicik.com/yazi/orhun-gokturk-abideleri/
[2] Türkolog: http://www.bilgicik.com/yazi/onemli-turkologlar/
[3] Wilhelm Thomsen: http://tr.wikipedia.org/wiki/Orhun-Yenisey_Yaz%C3%84%C2%B1tlar%C3%84%C2%B1
[4] eski Türkçe: http://www.bilgicik.com/yazi/turkcenin-tarihi-gelisimi-muharrem-ergin/
[5] Image: http://resim.bilgicik.com/alfabe/kokturk.jpg
[6] Bilgisayarınızda Göktürk Alfabesi ile yazı yazarken kullanacağınız gerekli yazı tipini indirmek için bu yazının üzerine dokunun…: http://dosya.bilgicik.com/GOKTURK.TTF
[7] » Alfabelerimiz Sayfasına Dön! «: http://www.bilgicik.com/yazi/turklerin-kullandiklari-alfabeler-alfabelerimiz/
[8] : http://www.bilgicik.com/yazi/orhun-yazitlari-abideleri-eski-metin-ornekleri-kul-tigin/
[9] : http://www.gokturkce.net/yazi/gokturkce-yazi-istekleri/
Yazdırmak için buraya tıklayın.
75 yorum var. To "Göktürk Alfabesi"
#1. Yorum: seyma | 05 Ekim 2007 - 22:52
gerçekten çok güzel bir site herşey var tebrikler
#2. Yorum: gözdeee | 06 Ekim 2007 - 00:03
ya böyle bir şeyi yapandan Allah razı olsun derim ben
süper bir şeyy gerçekten 
#3. Yorum: hanife | 09 Ekim 2007 - 20:41
ya gerçekten güzel bir site her istediğimi bu sitede bula biliyorum
#4. Yorum: TaTLı__KıZ | 30 Ekim 2007 - 22:15
tşk ederim ya ödevimi kolaylıkla bulabildim süper bir sitee
#5. Yorum: Bilgicik | 02 Aralık 2007 - 20:11
Merhaba.
Arkadaşlar yapılan saygısız ve terbiyesizce bir yorumu istemeyerek onayladım. Sanırım siz de bu yorum ile ilgili bildirim e-postası aldınız. Onun için özür diliyorum. Böyle insanlıktan nasibini almamış insancıkların sayfamızda yarattığı istenmeyen şey için özür dilerim.
Esen kalın…
#6. Yorum: ali | 08 Aralık 2007 - 08:10
örnek metin derken gökTürk afabesiyle yazılmış bir metin kastetmiÅŸtim.uzun dediÄŸim için de kusuruma bakmayın.sonuçta bizim milli dilimiz.uyarılarınız için teÅŸekkürler…
#7. Yorum: Bilgicik | 08 Aralık 2007 - 09:10
Merhaba.
GökTürk alfabesiyle yazılmış örnek metinlere [1]ndan ulaşabilirsiniz.
Örnek: [8]
Anlayışınız ve duruşunuz için teşekkürler.
Esen kalın…
#8. Yorum: ali | 08 Aralık 2007 - 15:05
yardımlarınız için teÅŸekkürler…
#9. Yorum: rıza | 08 Aralık 2007 - 15:18
gerçekten bu kadar güzel ve milli diline sahip çıkan bir site daha görmedim.emeÄŸi geçenlerden Allah razı olsun…
#10. Yorum: rıza | 09 Aralık 2007 - 15:04
her şey vatan için
#11. Yorum: davut yıldız | 09 Aralık 2007 - 19:26
güzel güzelde ben aradığımı bulamadım
#12. Yorum: rıza | 10 Aralık 2007 - 19:59
bulamadığınız ÅŸeyleri bildirirseni belki size yardım edecek biri çıkar.ÅŸimdiden kolay gelsin…
#13. Yorum: davut | 11 Aralık 2007 - 12:13
Ben yazdımki yumuşak G harfile başlayan kelimeler oda ne verdi
#14. Yorum: rıza | 11 Aralık 2007 - 15:42
alfabenin kullanımı hakkında biraz bilgi verebilir misiniz?normal bir yazıya nasıl uyarlayabiliriz?
#15. Yorum: samet | 12 Aralık 2007 - 02:25
yailarin ornegi varsa ekleyebilirmisiniz>>>
#16. Yorum: Bilgicik | 12 Aralık 2007 - 12:26
Merhaba Samet,
“Yazıların ÖrneÄŸi” derken eÄŸer GökTürk Yazısı ile yazılmış örnek bir yazı istersen [1]bakabilirsin.
Esenlikle…
#17. Yorum: rıza | 12 Aralık 2007 - 15:34
alfabenin kullanımı hakkında biraz bilgi verebilir misiniz?normal bir yazıya nasıl uyarlayabiliriz?
#18. Yorum: rıza | 12 Aralık 2007 - 15:37
fazla şey istiyorum bilmiyorum ama bana TÜRKLÜK`le ilgili bir yazı gönderebilir misiniz?ama gökTürkçe olması gerekiyor.mümkünse yardım edebilir misiniz?
#19. Yorum: Bilgicik | 12 Aralık 2007 - 22:12
Merhaba Rıza,
TÃœRKLÃœK ile ilgili en güzel yazı, “GökTürk Yazıtları”dır.
Çünkü o yazıtlarda tamamen TÃœRKler ve TÃœRK olmanın erdemliliÄŸi, yüceliÄŸi anlatılmaktadır. Bunun için elimizde hazır varken Orhun Yazıtları’nın GökTürk Yazısı ile yazılmış metinlerini okuyabilirsin.
Orhun Yazıtları için [1] gitmen gerekiyor. Orada hem eski yazı hem de yeni yazıdaki metinler var.
Esenlikle…
#20. Yorum: rıza | 14 Aralık 2007 - 17:24
tavsiyeniz ve yardımalrınız için teÅŸekkürler…
#21. Yorum: yücel rıza | 25 Aralık 2007 - 21:34
teşekkürler sağolun bu bilgiler için tamda aradığımdı ALLAH NE MURADINIZ VARSA VERSİN
#22. Yorum: ela | 12 Ocak 2008 - 20:12
slm sitede aradıgım ÅŸeyleri bulamadım açıkçası ben gökTürk alfabesiyle kelimeler felan yazmayı istiyordum ama sitenizde bulunmadıgı için yazamadım sitenize böle bir sistem koyarsanız iyi olur…
#23. Yorum: Bilgicik | 12 Ocak 2008 - 20:19
Merhaba Ela,
Yukarıdaki yazıda da belirtildiÄŸi üzere “ [6]“nu indirdikten sonra “C:\WINDOWS\Fonts” dizinine bu dosyayı atarsanız, herhangi bir kelime iÅŸlemciyi kullanarak (örneÄŸin word) GökTürk Alfabesi ile yazı yazabilirsiniz.
Ä°yi çalışmalar…
#24. Yorum: ERCAN | 22 Ocak 2008 - 19:44
bir Türk ÅŸuuruna yakışır bilgi sahibi oldum emeÄŸi gecen her keze teÅŸekürlerimi borc bilirim …. TARÄ°HÄ°MÄ°ZÄ° UNUTMAYALIM….
SAYGILAR
#25. Yorum: Can | 07 Åžubat 2008 - 22:34
Çok işime yaradı ayrıca ilginç bir konu teşekkür ederim.
#26. Yorum: elif | 10 Åžubat 2008 - 17:58
TEŞEKKÜRLER BİZE BU BİLGİLERİ VERDİĞİNİZ İÇİN
#27. Yorum: nazım | 13 Şubat 2008 - 23:07
elinize sağlık arkadaşlar güzel bir çalışma ama merak ettiğim bu yazı tipini denetim masasına kaydettikten sanra latin harfleriyle yazılmış bir metni yazı tipini gökTürk alfabesi yaptığımzda kelime cümle ve ss düzeyinde yanlışlık oluyor mu tam olarak kelimenin yazılışını mı çıkarıyor bilgilendirebilirseniz sevinirim biraz karışık olmuşl olabilir örneğin istiklal marşını latin harflerinden yazı tipini değiştirdiğimde gökTürk yazı tipi yaptığımda tam olarak gökTürkçe okunabiliyor mu uzun oldu ama kısa da olsa bir bilgi verirseniz benim için çok iyi olacak iyi çalışmalar
#28. Yorum: Orkun Kutlu | 14 Åžubat 2008 - 03:09
Nazım Bey,
Çok kısaca “Hayır, tam olarak çevirmez.” demek isterdim; fakat birkaç bilgi vererek konuyu aydınlatmak istiyorum. Biliyorsunuz Orhun Yazısı, saÄŸdan sola doÄŸru yazılır. (bugünkünün tam tersi biçiminde…) Bunun için siz “Ä°stiklal Marşı” yazıp da bunu GökTürk alfabesine çevirirseniz, bozuk bir yazım olur.
DiÄŸer bir konu, GökTürkçede bir harften sonra gelecek olan harf, o harfin yazımını etkileyebilir. Biliyorsunuz GökTürk alfabesinde 38 tane harf var ve ünsüzlerin 20 tanesi ünlü / ünsüz uyumuna göre deÄŸiÅŸiyor. ÖrneÄŸin iki tane “-y” sesini veren harf var. Bunlardan birisi “kalın” heceler için kullanılan “-y”; diÄŸeri ise “ince” heceler içinde kullanılan “-y” harfidir.
Yukarıdaki kurala göre düşünürsek, GökTürkçe’de yazı yazarken bugün Türkçedekinden farklı bir durumun olduÄŸunu anlarız. “Yazıt” sözcüğünü yazmayı düşünelim. Ä°ki tane “-y” sesi olduÄŸu için önce “-y” harfini koyup, sonra arkasına ünlüyü getirince, bozukluk oluÅŸabilir. Çünkü “-y” harfini yazdıktan sonra kalın bir ünlü getirirsek bu harf baÅŸka; ince bir harf getirirsek baÅŸka olacaktır. Ee bu yazı tipi bu deÄŸiÅŸikliÄŸi yapmıyor. (Bazen yapıyor; ama genellikle yapamıyor.)
Yukarıda deÄŸindiÄŸim iki konudaki karışıklık nedeniyle, Latin alfabesiyle yazılmış bir metnin yazı tipini “GökTürk” yaparsanız, yanlış bir yazım olur. Sözcüklerin tamamının saÄŸdan sola yazılmış ve ünlü – ünsüz deÄŸiÅŸikliklerini taşır biçimde olması gerekiyor. Bunlara dikkat ederseniz, bu yazı tipiyle çok ince ayrılıklar dışında, yazıtlardaki birçok ÅŸeyi bilgisayar üzerinde yazabilirsiniz.
İlginiz ve güzel düşünceleriniz için teşekkürler.
Esen kalın.
#29. Yorum: yonca | 24 Åžubat 2008 - 13:29
offfff off sinirden ağlıyorum
#30. Yorum: ayla | 27 Åžubat 2008 - 16:06
Güzel bir site. Arkadaşım Gamze ile çok beğendik.
#31. Yorum: mesut | 02 Mart 2008 - 09:22
Çok güzel araştırma ödevinden 5 alıcam kesin teşekür eteirm :D
#32. Yorum: emine | 10 Mart 2008 - 16:06
benim ödevim vardı bununla ilgili iyikide yazmışlar yazanlara teşekkürler.
#33. Yorum: YASEMÄ°N | 10 Mart 2008 - 17:21
bence guzel ama ne o kadar cok guzel ne de o kadar cok cırkın
#34. Yorum: osman | 11 Mart 2008 - 08:47
bu site bana değil abime lazım
#35. Yorum: seso | 19 Mart 2008 - 20:05
ben bu alfabeden bir şey anlamadım yanlış olmuş alfabe
#36. Yorum: hilal | 21 Mart 2008 - 18:02
bana daha çok bilgi lazım eğer bulabirlirseniz daha çok bilgi istiyorum birde ödevim oldğu için Muharrem Erginin orhun abideleri adlı eserinden hem şimdiki Türkçeye ait hem de eski Türkçeye ait yazı lazım lütfen bulabilirmisiiniz okadar aradım ama ben bir sonuca varamadım.
#37. Yorum: GökTürk | 01 Nisan 2008 - 14:31
ArkadaÅŸlar Vikipedi’de Yeni GökTürk alfabesini bulabilirsiniz ve kolayca ezberliyebilirsiniz! Bu alfabede bugünkü gibi 29 harf var ve eskisindeki gibi bitiÅŸik harfler yok. Yazı saÄŸdan sola yazılıyor. Günde 3-4 harf öğreniyorum. Fakat bir sorunum var.Eski Türklerin kullandıkları rakamları bulamıyorum.Bulsam onları da ezberleyeceÄŸim
#38. Yorum: esma | 02 Nisan 2008 - 19:22
çok yararlı bir şey dönem ödevimde yardımcı oldu hazırlayanlara tşkler
#39. Yorum: yiÄŸit | 13 Nisan 2008 - 19:09
Harika bir site yapanlara çok teşekkürler! artık butun odevlerimi buradan yapacapım cok sağ olun.
#40. Yorum: melek | 04 Mayıs 2008 - 12:50
Bence de süperr bır sıte ya. Edebıyat ödevı ıcın çook yararlı ve yardımcı oluyor. Çook tÅŸk…
#41. Yorum: metehan | 11 Mayıs 2008 - 18:26
Gerçekten çok güzel bir site kaynağı çok geniş. Sitede emeği geçen herkesin ellerine sağlık. Çok teşekkür ediyorum. Bu site sayesinde dönem ödevimi düzgün bir biçimde tamamlayabildim.
#42. Yorum: seher demir | 27 Mayıs 2008 - 18:36
Çok güzel işime yaradı. Bence siz de bunu yazın ya da çıkartın.
#43. Yorum: Kök Tengri | 24 Ağustos 2008 - 00:23
ArkadaÅŸlar Orhun alfabesiyle yazı yazabiliyor muyuz? Mesela MSN’deki kiÅŸisel iletimize Orhun yazılarıyla yazabiliyor muyuz? Yazabiliyorsak nasıl? Lütfen bana yardımcı olun: ***@hotmail.com
#44. Yorum: Orkun Kutlu | 24 AÄŸustos 2008 - 12:55
Kök Tengri,
Yukarıdaki “yazı tipi” dosyasını indirip, bilgisayarda ilgili yere attıktan sonra, Orkun Yazısı ile yazabilirsiniz. Yazdıklarınızın baÅŸkaları tarafından okunması için, onlarda da bu yazı tipinin yüklü olması gerekiyor. Onlarda yazı tipi yüklü deÄŸilse, yazdıkların Latin alfabesiyle görünür. Aynı ÅŸey Msn için de geçerli. Sen yazsan da, karşıdakinde bu yazı tipi yoksa, onda görünmez.
Esen kalın…
#45. Yorum: onur | 14 Eylül 2008 - 18:34
Gercekten cok iyi hazırlanmıs bir site. Edebiyat odevimi yapmamı sagladı. Hazırlayanlara tesekkurler…
#46. Yorum: zelal | 16 Eylül 2008 - 13:58
Yinede en güzeli Türk alfabesi.
#47. Yorum: gökçen | 04 Ekim 2008 - 10:55
Gerçekten güzel bir site.
#48. Yorum: alara | 04 Ekim 2008 - 14:58
Gerçekten çok iyi bir site benim edebiyata da yardımcı oldu valla çokk teşekurler her kim yaptıısa.
#49. Yorum: Gamze | 22 Ekim 2008 - 15:44
Teşekkürler, bana cok yardımcı oldunuz.
#50. Yorum: Sefa şenel | 21 Kasım 2008 - 19:05
Ya gerçekten çok güzel bir site çok beÄŸendim valla hoca ”Ödev”diye bağırınca hemen parmak kaldırdım alllah razı olsun sizden saÄŸ olun.
#51. Yorum: zeynep | 23 Kasım 2008 - 12:36
Türkçe ödevim için çok yardımcı oldu.Teşekkürler.
#52. Yorum: deniz | 27 Kasım 2008 - 16:12
Gerçekten çok güzel bir site. Hepinize çok teşekkür ediyorum. Çok işime yaradı.
#53. Yorum: ceydanur karaslan | 14 Aralık 2008 - 13:33
Bence güzel bir site fakat istetiÄŸim ÅŸeyi henüz bulamadım çok üzgünüm…
#54. Yorum: emre | 23 Aralık 2008 - 19:12
Çok güzel bir site. Çok beÄŸendim. TeÅŸekkür edrim. Çok yararlandım…
#55. Yorum: sibelcik | 24 Aralık 2008 - 20:00
Ödevlerime çok yardımcı oldu.
#56. Yorum: sevda | 16 Åžubat 2009 - 16:32
Fen ve Teknoloji ödevim için çok yardımcı oldu.Teşekkürler.
#57. Yorum: merve | 09 Nisan 2009 - 19:47
Sosyal ödevimde yardımcı oldu.
#58. Yorum: çağla | 25 Haziran 2009 - 20:34
Gerçekten çok güzel teşekkürler.
#59. Yorum: Yiğit | 18 Eylül 2009 - 22:16
Çok teşekkür ederim.
#60. Yorum: Mustafa | 05 Kasım 2009 - 23:48
Ustalıkla hazırlanmış bir site. Aradığın herşeyi istediğin formatta bulabiliyorsun. Elerinize sağlık.
#61. Yorum: iRm.. | 14 Kasım 2009 - 21:10
Çok güzel. Ödevime yardımcı oldu , teşekkür ederim.
#62. Yorum: kürşat | 08 Ağustos 2010 - 20:24
Severek okuyorum.
#63. Yorum: melike ece | 19 AÄŸustos 2010 - 14:34
Okulda işime çok yaradı teşekkürler.
#64. Yorum: meryem | 20 Kasım 2010 - 15:52
Hiç yardımcı olmadı istediğim gibi lütfen daha iyi mantıksal olsun.
#65. Yorum: Zaur | 11 Ocak 2011 - 17:18
Selam, lütfen adım ve soyadımı (Zaur Hacılı) Orhun yazısıyla yazmamda yardımcı olurmusunuz?
#66. Yorum: Orkun Kutlu | 15 Ocak 2011 - 08:56
Zaur kandaşım,
Lütfen “ [9]” sayfasından isteÄŸinizi bildirin.
Esenlikle…
#67. Yorum: 123123123 | 03 Mart 2011 - 00:09
Bu siteyi çok begendim , herkese önericem
#68. Yorum: saltaoÄŸlu | 31 Mart 2011 - 16:20
GökTürk alfabesinde rakamlar yokmudur varsa tarafımıza bildirebilirmisiniz saygılar.
#69. Yorum: dilan .. | 29 Nisan 2011 - 22:44
Gerçekten çok güzel çook beğendim işime yaradı sağolun.
#70. Yorum: Zaur | 14 Mayıs 2011 - 13:44
Orkun Kutlu kandaşım yardımın üçün teşekkür ediyorum sağol.
#71. Yorum: çiğdem | 10 Aralık 2011 - 16:54
rica etsem bana istiklal marşı’mızın göktürk harfleriyle yazılmış ilk kıtasını yazabilir misiniz.
#72. Yorum: marve nur | 03 Ocak 2012 - 19:58
çokkkkkkkkkkkkkkk güzelllllllllll
#73. Yorum: yusufbaba | 23 Åžubat 2012 - 15:17
yazana sağol ya türkçe performanstan kurtardı
#74. Yorum: ece | 26 Nisan 2012 - 22:45
çok teşekür canlarım:)türkçe performans ödevin den kurtardık bebeyim aşkısı:)
#75. Yorum: rhmcn | 02 Mayıs 2012 - 13:06
eyvallah.güzel olmuş . . .D