Göktürk Yazısını Öğrenme Kılavuzu
En güzel örneklerini Orhun [1] ve Yenisey Yazıtları’nda gördüğümüz Göktürk yazısı, Türk yazı dilini yazılı kaynaklardan takip edebildiÄŸimiz 7. yüzyıla kadar iÅŸlenmiÅŸ ve yazıtlarla bugünlere ulaÅŸmıştır. Göktürk yazısı [2], Türklere [3] ait olan Orhun alfabesi ile yazılmaktadır. Bu alfabe, Göktürkler [4]‘den sonra 5-6 yüzyıl boyunca kullanılmış; fakat Ä°slamiyet’in kabulü ile Türk yazısı bırakılmış ve Arap [5] yazısına geçiÅŸ süreci baÅŸlamıştır.
Bin yıla yakın bir süre boyunca kaderine terk edilen Göktürk yazısı [6], ancak 19. yüzyılın ortalarında yabancı bilim adamları tarafından keşfedilmiştir. Yazıtları birçok ulus kendisine mal etmeye çalışmış; fakat Türk [7] tamgaları (harfleri) çözülünce bu yazının Türklere ait olduğu anlaşılmıştır. Yabancı bilim adamları Orhun Yazıtları [1] üzerinde araştırmalar yapmaya başladıktan -ne yazık ki- yıllar sonra, Türk dil bilimciler de yazıtların dili üzerine çalışmalar yapmaya başlamışlardır.
Günümüzde bütün milletler, öz tarih [8]lerini, kültürlerini ve dillerini araÅŸtıran ve benliÄŸinden – köklerinden kopmayan bir gençlik yaratmaya çalışmaktadır. TÃœRK ulusu [9]na mensup soylu gençler de, köklerini iyice araÅŸtırmalı ve oradan alacağı ışık ile bilinçlenmelidir. Çünkü Türk ulusu; kökleri mazide, gövdesi hâlde, dalları ve yaprakları istikbâlde olan köklü bir çınar gibidir. Köklerinden kopan bir ulus, benliÄŸiyle birlikte varlığını da kaybeder.
Bu düşünceden hareketle, Türk gençleri [10]ne öz alfabemizi [11] ve yazımızı öğretmek amacıyla Göktürk (Orhun [12]) yazısını öğrenme kılavuzu hazırladım. Bu kılavuz, Göktürk yazısı [6] hakkında genel bir bilgi ile başlayıp, Orhun alfabesi [13]ndeki tamgaları, bu tamgaların kullanım ve yazım biçimleri hakkında bilgiler veriyor; Göktürk yazı [6]sının temellerini öğrettikten sonra ise örnek metinlerle öğrenilenleri pekiştiriyor. Kılavuzu her yaştan Türk [7] anlayabilsin diye, yalın bir dille ve ayrıntıya girmeden oluşturmaya çalıştım. Göktürk yazısı [2] hakkında ayrıntılı bilgi almak isterseniz, kılavuzun kaynaklar kısmında belirttiğim kitaplardan yararlanabilirsiniz.
Kılavuzu aÅŸağıdaki baÄŸlantıyı kullanarak bilgisayarınıza indirebilirsiniz. Kılavuzu görüntülemek için Adobe Reader (Ä°ndir! [14])) programının bilgisayarınızda yüklü olması gereklidir. TÃœRK Ulusu’nun Göktürkler [4] gibi acunu titretebilecek güce kavuÅŸması için, lütfen bu kılavuzu çevrenizdekilerle paylaşın.
[15]
Bu çalışma, yüce TÃœRK [16] Budunu’na armaÄŸanımdır.
Yavuz TANYERÄ°
39 yorum var. (Aç | Kapat)
Yazının kaynağı: Bilgicik.Com - http://www.bilgicik.com
Yazının bağlantısı: http://www.bilgicik.com/yazi/gokturk-yazisini-ogrenme-kilavuzu/
URLs in this post:
[1] Orhun: http://www.bilgicik.com/yazi/orhun-gokturk-abideleri/
[2] Göktürk yazısı: http://www.bilgicik.com/yazi/orhun-gokturk-yazisi-hakkinda-bilgi-prof-dr-muharrem-ergin/
[3] Türklere: http://www.bilgicik.com/yazi/turklerin-ana-yurdu/
[4] Göktürkler: http://www.bilgicik.com/yazi/gokturkler/
[5] Arap: http://www.bilgicik.com/yazi/arap-alfabesi/
[6] Göktürk yazısı: http://www.bilgicik.com/tag/gokturk-yazisi/
[7] Türk: http://www.bilgicik.com/yazi/turk-adinin-anlami-turk-ne-demektir/
[8] tarih: http://www.bilgicik.com/yazi/turk-tarihi/
[9] TÃœRK ulusu: http://www.bilgicik.com/tag/Turk-Ulusu/
[10] Türk gençleri: http://www.bilgicik.com/tag/Turk-Gencligi/
[11] alfabemizi: http://www.bilgicik.com/yazi/turklerin-kullandiklari-alfabeler-alfabelerimiz/
[12] Orhun: http://www.bilgicik.com/tag/Orhun/
[13] Orhun alfabesi: http://www.bilgicik.com/yazi/gokturk-alfabesi/
[14] Ä°ndir!: http://ardownload.adobe.com/pub/adobe/reader/win/9.x/9.1/tr_TR/AdbeRdr910_tr_TR.exe
[15] Image: http://dosya.bilgicik.com/gokturk-yazisini-ogrenme-kilavuzu.pdf
[16] TÃœRK: http://www.bilgicik.com/yazi/turk-soyu/
[17] : http://dosya.bilgicik.com/GOKTURK.TTF
Yazdırmak için buraya tıklayın.
39 yorum var. To "Göktürk Yazısını Öğrenme Kılavuzu"
#1. Yorum: Cemil Caca ARSLAN | 31 AÄŸustos 2009 - 14:27
Güzel bir çalışma olmuş,teşekkür ederim.Yazı dilinde Latin ve Arap abecesini öğrendim.Aslımı öğrenmek çok daha güzel ve heyecan verici olacak.
#2. Yorum: Mete Emre | 01 Eylül 2009 - 12:03
Çok yararlı bir çalışma olmuÅŸ, saÄŸolun, ÅŸu anda bir tek sorum var, yanıtlarsanız sevinirim; latin harflerindeki ünlüler bölümünün en alt kısmında “e” üzerinde nokta var ve bunun GökTürk abecesinde karşılığı var, bu tamganın neye yaradığını anlayamadım, ne olduÄŸunu açıklayabilir misiniz?
#3. Yorum: Orkun Kutlu | 04 Eylül 2009 - 03:10
Mete Emre,
Yorumun için teÅŸekkür ederim. BahsettiÄŸin tamga, kapalı e sesini karşılayan ve bugün ölçünlü (standart) Türkçede bulunmayan bir harftir. Kapalı e, Eski Türkçedeki bazı sözcüklerde “i” sesiyle var olan; fakat sonradan ses deÄŸiÅŸimleriyle “e”ye dönüşen sesin, bugünkü Türkiye Türkçesinin ağızlarında “i” ile “e” arasında bir sesi karşılayan biçimidir.
Bir örnekle bu tamganın iÅŸlevini açıklayacak olursak: Eski Türkçede “biÅŸ” biçiminde bulunan “beÅŸ” sözcüğü, bugünkü Türkiye Türkçesinin ağızlarında “bÄ—ÅŸ” biçiminde söylenmektedir. “Yir” (yer) ve “vir-” (ver-” gibi sözcüklerde de kullanılan “e” sesi, “kapalı e”dir.
Muharrem Ergin, “kapalı e”yi şöyle açıklamaktadır:
Türkçe’de bilhassa konuÅŸma dilinde açık e yanında bir de kapalı e vardır. Yalnız Ä°stanbul Türkçesinde bir türlü, yani açık e kullanılır. Yukarıda da söylediÄŸimiz gibi kapalı e, i – e deÄŸiÅŸikliÄŸinin bir safhası olup açık e ile i arasında bir vokaldir. Aslında e olup da i’ye dönmüş vokaller ve bilhassa aslında i iken sonradan e’ye çevrilmiÅŸ bulunan vokaller bugün her bölgede kapalı e ile söylenmektedir. Yalnız Ä°stanbul Türkçesi bu deÄŸiÅŸiklikleri ya hiç yapmamış, yahut da kapalı e’de durmadan diÄŸer sese atlamıştır. el «memleket», yer, beÅŸ, ver- gibi aslında i’li olan kelimeler bütün ağızlarda bugün kapalı e ile söylenmekte; Ä°stanbul Türkçesinde ise birincisi il ÅŸeklinde i ile, diÄŸerleri açık e ile kullanılmaktadır. DiÄŸer taraftan ağızlarda gey-, eÄŸri, er-, gibi eskiden e’li olan kelimeler kapalı e ile kullanılırken Ä°stanbul Türkçesinde i ile söylenmektedir. Ağızlar yabancı kelimelere bile kapalı e’yi sokmakta, fakat Ä°stanbul Türkçesi onu yine atlamaktadır. Meselâ piÅŸ kelimesi ağızlarda kapalı e ile peÅŸ, Ä°stanbul Türkçesinde ise açık e ile peÅŸ ÅŸeklinde kullanılmaktadır. Türkçe’ye giren yabancı kelimelerde böyle bir iki TürkçeleÅŸme dışında, aslında olduÄŸu gibi, kapalı e yoktur. Åžunu da kaydedelim ki edebî dilde kapalı e kullanılmakta ve Ä°stanbul Türkçesi de kapalı e’leri git gide benimsemektedir. Bu ise ağızların Ä°stanbul Türkçesinin raÄŸmine yazı diline yaptığı baÅŸlıca tesirlerden biridir.
Esenlikle…
#4. Yorum: selo | 06 Eylül 2009 - 13:39
Bu kılavuzu hazırlayan ve Türklüğünü unutmamaış herkese çok teşekkürler. Eşsiz bir çalışma.
#5. Yorum: cebrail | 08 Eylül 2009 - 18:24
Çok teşekürler inanın her okudum gün daha huzurlu oluyorum çünkü eksiklerimi tamamlayıyorum.
#6. Yorum: filiz | 12 Eylül 2009 - 18:08
Böyle bir kaynağa ulaşabildiğim için ne kadar teşekkür etsem azdır.Emeğinize, gönlünüze sağlık.
#7. Yorum: ebru | 13 Eylül 2009 - 07:45
Ben tek kelimeyle sitenizi çok beğendim.
Herkesin bu sitede ders çalışmasını isterim.
#8. Yorum: betül | 13 Eylül 2009 - 13:08
Böyle bir siteye,böyle bir kaynağa ulaştığım için çok mtluyum.Bu siteyi kim hazırlamış ise hazırlayan kişiye çok teşekkür ederim.İyi ki hazırlamış.Ayrıca ileti yazman yerinin hemen üstünde (İletinizi yazmadan önce,lütfen buraya dokunarak uyarıları okuyun!)yazıyor ve lütfen o uyarıları okuyun okuyun ki günümüzde kullandığımız,Türkçe mizi bozacak kelimeleri görün,görün ki yanlışlarımızı anlayalım.Arkadaşlar ben bu yorumu yaparken bazı noktalama işaretlerini doğru kullanmayıp,Türkçe kelimelerimizi yanlış yazmış olabilirim lütfen siz diğer yorumlarınızıbenim gibi yazmayın.
#9. Yorum: filiz | 19 Eylül 2009 - 18:42
Sayın Yavuz Tanyeri,tarafınızdan hazırlanmış Orhun yazısını öğrenme kılavuzunu büyük bir heyecanla çalışıyorum.Artık kolaylıkla ve hemen yazıtları Türkçeye dökebiliyorum.Ancak onları yorumlamak sorununu aÅŸamadım henüz.Ne yazık ki ata dilimiz Türkçemizi bilemediÄŸimi anladım.Kelimeleri Divanü Lugati’t Türk’ten bakarak anlamaya çalışıyorum. Ancak burada da her kelimeyi bulamıyorum.Bana Orhun Kitabelerindeki yazıları araÅŸtırabileceÄŸim kaynak/kaynaklar verebilir misiniz.
Bir de sizin kılavuzdan çalışırken (sayfa 10) Bilge KaÄŸan Yazıtı Latince bölümünün başında Meng yılsıg…
diye baÅŸlayan bir paragraf var. Buradaki Meng -ben anlamında bir söz mü, yoksa yazım yanlışı var da doÄŸrusu Neng’ mi olacak. Beni aydınlatırsanız sevinirim.
Size tekrar teşekkür etmek istiyorum. Bana gerçekten güzel ve anlamlı bir ufuk açtınız.
Saygılarımla.
#10. Yorum: Orkun Kutlu | 20 Eylül 2009 - 01:23
Değerli Filiz Hanım,
Hazırladığımız kılavuzdan yararlanıyor olmanıza sevindim. Eski Türkçenin söz varlığına yabancı oluşumuz ve atalarımızın dilini anlayamayışımız gerçekten acıdır. Bunun için GökTürk dönemi Türkçesinin yalnızca yazısını öğrenmek yeterli değildir.
GökTürk dönemi Türkçesindeki sözcükleri, Cengiz Alyılmaz’ın “Eski Türkçenin Söz Varlığının Düz ve Ters Dizimi” adlı kitabında bulabilirsiniz. S. Gerard Clauson’un etimolojik sözlüğü de, Türkçenin 13. yüzyıla kadarki dönemindeki sözcükleri iÅŸlemektedir; fakat eser Ä°ngilizcedir.
Kılavuzun 10. sayfasında belirttiÄŸiniz “Meng…” ile baÅŸlayan kısımda, bir yazım yanlışı yapılmış. O sözcük “neng” olmalıdır, ki “neng” sözcüğü “nesne, ÅŸey” anlamına gelmektedir.
İlginiz ve desteğiniz için teşekkür ederim.
Esen kalın…
#11. Yorum: erkan atıgan | 30 Eylül 2009 - 17:11
Merhabalar:
Sayın Yavuz Tanyeri,çalışmalarınızı severek takip ediyorum.Klavuz gereçekten çok güzel bir çalışma bunu sitemde paylaşabilirmiyim.
Teşekkür ederim.
#12. Yorum: Orkun Kutlu | 01 Ekim 2009 - 01:26
Erkan Bey,
Öncelikle ziyaretiniz ve yorumunuz için teşekkür ederim. Kılavuzu ağelinizde (sitenizde) paylaşabilirsiniz. Bundan mutluluk duyarız.
Çalışmalarınızda başarılar.
Esen kalın…
#13. Yorum: Timur | 17 Ekim 2009 - 08:53
Sayın Yavuz TANYERİ
Çok güzel bir klavuz hazırlamışsınız elinize sağlık.
Ancak merak ettiÄŸim birÅŸey var.
GökTürk alfabesinin karakterlerini bulabileceğim bir yer var mı? Yani bilgisayar için yazı fontu.
Yazınızı ağelimde paylaştım :)
Tekrardan teşekkür ederim.
#14. Yorum: erkan atıgan | 24 Ekim 2009 - 23:37
Çok teşekkür ederim. Biraz geçiktim teşekkür için ama hoşgörünüze sığınıyorum.
#15. Yorum: Orkun Kutlu | 30 Ekim 2009 - 13:22
Timur Bey, desteğiniz için teşekkür ederim. GökTürk yazı fontunu [17] indirebilirsiniz.
Erkan Bey, ilginiz ve desteğiniz için teşekkürler.
TTK.
#16. Yorum: dilek | 31 Ekim 2009 - 12:32
Siteniz çok güzel ama aradığım bazı notları bulamıyorum örneğin uygur ve GökTürk alfabelerinin özelliklerinin maddeler halinde arıyorum ama bulamıyorum. Lütfen yardımcı olun. Neyse inşallah bulurum ama lütfen bazı konuları maddeler halinde yaparanız daha güzel olacağına inanıyorum.
#17. Yorum: ismail | 01 Kasım 2009 - 13:13
Eline sağlık be abi siz olmasaydınız ne yapardık? Ödevime çok yardımcı oldu tekrar teşekürler eliniz dert görmesin.
#18. Yorum: Bilgehan Ataş | 14 Kasım 2009 - 22:22
Öncelikle rehber için çok teşekkür ederim kandaşım.
Rehberi en kısa sürede çoğaltıp okuduğum lisede (Meram Anadolu Lisesi) dağıtmayı düşünüyorum. Hazırladığınız bu metinle bizim gibi genç beyinlere rehber olduğunuz için size tekrar, tekrar ve tekrar teşekkür ediyorum.
TTK
#19. Yorum: özlem çakın | 15 Kasım 2009 - 23:30
Elinize sağlık çok güzel olmuş. Sizden bir yardım istiyorum, ben Türk alfabesi kökeni diller üzerine sıfırdan başlamak üzere ileri bir seviyeye gelmek istiyorum. Hangi kitapları, hangi yolu nereden başlamamı önerirsiniz?
Sevgiler ve saygılar.
TANRI TÃœRK’Ãœ KORUSUN VE YÃœCELTSÄ°N!
#20. Yorum: Orkun Kutlu | 16 Kasım 2009 - 22:32
Özlem Hanım,
Ä°lginiz için teÅŸekkür ederim. BahsettiÄŸiniz konuda araÅŸtırma yapmak için, kılavuzun kaynakça bölümünde yer alan kitaplardan yararlanabilirsiniz. Bunun dışında Ahmet Bican Ercilasun’un “Örneklerle Bugünkü Türk Alfabeleri” adlı eserinden ve bu konuda yazılmış makalelerden yararlanabilirsiniz.
Ayrıca Haluk Tarcan’ın “Ön-Türk Uygarlığı” adlı eserinde ve Kazım MirÅŸan’ın muhtelif eserlerinde bu konulara deÄŸiniliyor. Bu kaynaklardan da yararlanabilirsiniz.
Esen kalın…
#21. Yorum: selahattin | 16 Kasım 2009 - 23:38
Çalışmanızı daha önce incelemiş ve teşekkürlerimi sunmuştum. Arkeoloğum ve hititçe biliyorum. Mesleğim gereği dağ tepe dolaşmaktayım. GökTürk yazısını öğrenmeye başladıktan sonra bazı kaya yazıtlarında GökTürk alfabesine uyan yazılar olduğunu farkettim. Yakın bir zamanda bilginize sunacağım. Bana bu çalışmayla çok yardımcı oldunuz. Tekrar saygılarımı ve teşekkürlerimi iletmek istedim.
#22. Yorum: serap | 24 Kasım 2009 - 22:24
Öncelikle bu siteyi yapanlara teşekkür eder bayramlarını kutlerım bu site insanlar içinde çok değerli bir site geçmişimizi öğrenmemiz için çok değerli bir site bende bu siteye ufakta olsa bir fikir vermek isterim fikrim: Uygarların bayraklarını,dilerinide yazabilirsiniz.Sevdikleriniz yanınızda olsun melekleriniz sağınızda bulunsun bayramınız mübarek olsun. Ve tüm öğretmenlerin öğretmen gününü kutlar ellerinden öperim.
#23. Yorum: muzaffer çetin | 25 Kasım 2009 - 14:04
Ben bu siteyi çok beğendim ancak Türk Tarihi Kültürü başlıklı İl İl TÜrkiye açılmıyor.
#24. Yorum: Nasır | 25 Kasım 2009 - 14:51
Ben bu siteye üye olmak istiyorum.
#25. Yorum: tuğçe | 06 Aralık 2009 - 12:45
Okumadın ama güzele benziyor!
#26. Yorum: özge | 08 Aralık 2009 - 20:42
Sitenize ilk defa girdim ve bilgi edinebileceğim çok konu olduğunu keşfettim.Böyle bir site yaptığınız için teşekkürlerimi sunuyorum.
#27. Yorum: gizem | 13 Åžubat 2010 - 22:47
Merhaba ben henüz bir lise öğrencisiyim ve sanırım arkeolog olmak istiyorum.Ama bazı tereddütlerim var.Acaba bana yardımcı olabilir misiniz?
#28. Yorum: selo | 14 Åžubat 2010 - 22:42
Arkeolog olmak isteyen kardeşim ne olmak istiyorsan onu ol ben arkeoloğum ve hayatımdan çok memnunum iş imkanı kısıtlı olmasına rağmen mutluyum tavsiye ederim arkeolojinin anlamı arkhe yani ilk bilgi loji ise bunların toplamı yani ilk bilgini toplamı demektir. Bundan yola çıkarsan neden arkeolog olduğumu anlarsın.
#29. Yorum: dilek | 19 Åžubat 2010 - 19:54
Gizemcim merhaba ne tesadüfki bende arkeolog olmayı istiyorum ama benimde tereddütlerim var ben lise 2 öğrencisiyim tm de okuyorum sanırım tmden olunuyor.
#30. Yorum: ssllih | 07 Mart 2010 - 07:09
Ben sözüme selamun alyküm demekle başlıyorum ben bu alfabeyi çözemedim indirdiğim halde bir kaç şey çaktım ama oda bana yeterli değil.
#31. Yorum: ali küçüktaş | 13 Mart 2010 - 10:18
Çok güzel.GökTürkçeyi bilmiyordum.
#32. Yorum: Muhammed Emin Çevik | 03 Mayıs 2010 - 15:03
Yavuz TANYERÄ° abimize teÅŸekkür ediyorum daha nice paylaşımlara inÅŸallah…
#33. Yorum: Çağlar | 10 Mayıs 2010 - 00:41
Çok iyi bir paylaşım.Hep merak etmişimdir bu e-kitap çok iyi oldu bir kez daha teşekkürler.
#34. Yorum: Ali | 17 Temmuz 2010 - 18:43
Kılavuzu hazırlayan arkadaşa çok teşekkür ederim. GökTürkçe yazılı birçok anıtın Rusyada saklandığı söyleniyor. Emperyalistlerin ve işbirlikçilerinin ortadan kaldırmak istediği Türkçe ve Türklük ile igili her şey bu sitede varmış. Emek veren herkese teşekkür ederim.
#35. Yorum: Tunc | 13 AÄŸustos 2010 - 21:38
Allah razi olsun.
Tarihimizi atalarimizi ve seref ve namusumuz olan Türklüge yaklasmaga calisiyoruz. Allah daim edip bunun devamini getirip güzel bir sekilde yasanmasini ve yasatilmasini nasip etsin insallah.
Türklük namustur sereftir ve Türkü Allah’ina yakinlastirir.
#36. Yorum: Tuna | 31 AÄŸustos 2010 - 14:02
Ä°nanılmaz…
Sadece saygıyla eğiliyorum.Teşekkürler.
#37. Yorum: NEVÄ°N | 13 Ocak 2011 - 16:37
Uyarı çok yerinde olmuÅŸ. Bunun için ayrıca teÅŸekkürler. Ama ben “n” ve “h” harflerini bulamadım. Bu sesler Türkçe deÄŸil mi? Yoksa varda bilinmiyor mu? ÖrneÄŸin adımı nasıl yazıcam?
#38. Yorum: Zeynep | 28 Åžubat 2011 - 16:53
Çok çok teşekkürler,çok güzel bir hizmet. :)
#39. Yorum: turgut yıldız | 25 Nisan 2011 - 17:05
Sayfanızı cok begendim. bir Türk olarak ve müslüman olarak doğduğum için Allahın sevgili kulu olduğuma inanıyor ve şükrediyorum. bilgileriniz çok güzel. Geçen bir kırgız kızı ile yazıştım. Ona Türk oldugunu söyledim. hayır ben kırgızım dedi. çok üzüldüm. zaten rusça yazıyorlar ne latin ne de GÖKTÜRKÇE. Bu da beni yaraladı. ATATÜRK ün latin harflerini getirmesi bizi diger Türk devletlerinden farkımızı ortaya koydu. onlar rusların kontrolünde ilerliyorlar gelecekleri tehlikede. Türkçemize ve gökrürkçemizi koruyalım.
NE MUTLU TÃœRKÃœM DÄ°YENE.
Diyemeyene de Allah yardımcısı olsun.