Ana Sayfa » Şiir Öykü Roman » Türk Destanları » Hun-Oğuz Destanı
53


-Oğuz Destanı

Oğuz Kağan destanı M.Ö. 209-174 tarihleri arasında hükümdarlık yapmış olan Hun hükümdarı ’nin hayatı etrafında şekillenmiştir. Bütün destanlarında olduğu gibi bu destanın da ilk şekli günümüze ulaşmamıştır.

Hun-Oğuz DestanıBugün, elimizde Oğuz destanının üç varyantı bulunmaktadır.

XIII ile XVI yüzyıllar arasında Uygur harfleriyle yazılmış ve islâmiyetten önceki inancı yansıtan varyantın ilk örneği temsil ettiği kabul edilebilir.

XIV. yüzyıl başında yazıldığı bilinen Reşîdeddîn’in Câmi üt-Tevârih adlı eserinde yer alan Farsça Oğuz Kağan Destanı İslâmi varyantların ilkini temsil etmektedir.

Oğuz Kağan Destanının üçüncü varyantı ise XVII. yüzyılda Ebü’l-Gazî Bahadır Han tarafından Türkmenler arasındaki sözlü rivayetlerden ve önceki yazmalardan faydalanarak yazılmıştır.

Oğuz Kağan Destanının İslâmiyet Öncesi Rivayeti Ay Kağan’ın yüzü gök , ağzı ateş, gözleri elâ ,saçları ve kaşları kara perilerden daha güzel bir oğlu oldu. Bu çocuk annesinden ilk sütü emdikten sonra konuştu ve çiğ et ,çorba ve şarap istedi. Kırk gün sonra büyüdü ve yürüdü.

Ayakları öküz ayağı , beli kurt beli, omuzları samur omzu, göğsü ayı göğsü gibiydi. Vücudu baştan aşağı tüylüydü. At sürüleri güder ve avlanırdı. Oğuz’un yaşadığı yerde çok büyük bir orman vardı. Bu ormanda çok büyük ve güçlü bir gergedan yaşıyordu. Bir canavar gibi olan bu gergedan at sürülerini ve insanları yiyordu. Oğuz cesur bir adamdı.

Günlerden bir gün bu gergedanı avlamağa karar verdi. Kargı, yay, ok, kılıç ve kalkanını aldı ve ormana gitti. Bir geyik avladı ve onu söğüt dalı ile ağaca bağladı ve gitti. Tan ağarırken geldiğinde gergedanın geyiği almış olduğunu gördü. Daha sonra Oğuz, avladığı bir ayıyı altın kuşağı ile ağaca bağladı ve gitti. Tan ağarırken geldiğinde gergedanın ayıyı da aldığını gördü. Bu sefer kendisi ağacın altında bekledi. Gergedan geldi ve başı ile Oğuz’un kalkanına vurdu. Oğuz kargı ile gergedanı öldürdü. Kılıcı ile başını kesti. Gergedanın barsaklarını yiyen ala doğanı da oku ile öldürdü ve başını kesti.

Günlerden bir gün Oğuz Kağan Tanrıya yalvarırken karanlık bastı. Gökten bir gök ışık indi. Güneşten ve aydan daha parlaktı. Bu ışığın içinde alnında kutup yıldızı gibi parlak bir ben bulunan çok güzel bir kız duruyordu. Bu kız gülünce gök tanrı da gülüyor, kız ağlayınca gök tanrı da ağlıyordu. Oğuz bu kızı sevdi ve bu kızla evlendi.

Günler ve gecelerden sonra bu kız üç oğlan çocuk doğurdu. Çocuklara Gün, Ay ve Yıldız isimlerini verdiler. Oğuz ormanda ava çıktığı günlerden birinde göl ortasında bir ağaç gördü. Ağacın kovuğunda gözü gökten daha gök, saçı ırmak gibi dalgalı, inci gibi dişli bir kız oturuyordu. Yeryüzü halkı bu kızın güzelliğini görse dayanamaz ölüyoruz derlerdi. Oğuz bu kızı sevdi ve onunla evlendi. Günlerden gecelerden sonra Oğuz’un bu kızdan da üç oğlu oldu. Bu çocuklara Gök, Dağ ve Deniz isimlerini koydular.

Oğuz Kağan büyük bir toy(şenlik) verdi. Kırk masa ve kırk sıra yaptırdı. Çeşit çeşit yemekler,şaraplar, tatlılar, kımızlar yediler ve içtiler. Toydan sonra Beylere ve halka Oğuz Kağan şunları söyledi:

Ben sizlere kağan oldum
Alalım yay ile kalkan
Nişan olsun bize buyan
olsun bize uran
Av yerinde yürüsün kulan
Daha deniz, daha müren
Güneş bayrak gök kurıkan

Oğuz Kağan bu toydan sonra dünyanın dört bir tarafına elçilerle şu mektubu gönderdi:” Ben Uygurların kağanıyım ve yeryüzünün dört köşesinin kağanı olmam gerekir. Sizden itaat dilerim. Kim benim emirlerime baş eğerse, hediyelerini kabul eder ve onu dost edinirim. Kim baş eğmezse, gazaba gelirim. Onu düşman sayarım. Onunla savaşır ve yok ettiririm”.

Yine o zamanlarda sağ yanda bulunan Altun Kağan, Oğuz Kağan’a pek çok altın gümüş ve değerli taşlar hediye etti ve ona itaat ederek dostluk kurdu. Oğuz Kağanın sol yanında ise askerleri ve şehirleri çok olan Urum Kağan vardı. Urum Kağan Oğuz Kağanı dinlemezdi. Oğuz Kağan’ın isteklerini gene kabul etmedi. Oğuz Kağan gazaba geldi, bayrağını açtı ve askerleriyle birlikte Urum Kağana doğru yürüdü. Kırk gün sonra Buz Dağın eteklerine geldi. Çadırını kurdurdu ve sessizce uyudu. Tan ağarınca Oğuz Kağanın çadırına güneş gibi bir ışık girdi .O ışıktan gök tüylü gök yeleli büyük bir erkek kurt çıktı. Kurt: ” Ey Oğuz, sen Urum üzerine yürümek istiyorsun; Ey Oğuz ben senin önünde yürüyeceğim.”dedi. Bunun üzerine Oğuz çadırını toplattırdı ve ordusuyla birlikte kurdu izlediler. Gök tüylü gök yeleli büyük erkek kurt itil Müren denizi yakınındaki Kara dağın eteğinde durdu.

Urum Hanın ordusu ile Oğuz Kağanın ordusu arasında büyük savaş oldu. Oğuz Kağan savaşı kazandı, Urum Hanın hanlığını ve halkını aldı. Oğuz Kağan ve askerleri Gök tüylü ve gök yeleli kurdu izleyerek itil ırmağına geldiler. Oğuz Kağan’ın beylerinden Uluğ Ordu bey itil ırmağını geçmek için ağaçlardan sal yaptı ve böylece karşıya geçtiler. Oğuz’un bu buluş hoşuna gittiği için bu Uluğ Ordu Bey’e “Kıpçak” adını verdi.

Gök tüylü gök yeleli kurdu izleyerek yeniden yola devam ettiler. Oğuz Kağan’ın çok sevdiği alaca atı Buz Dağa kaçtı. Oğuz Kağanın çok üzüldüğünü gören kahraman beylerinden biri Buz Dağa çıktı ve dokuz gün sonra alaca atı bularak geri döndü. Oğuz Kağan atını ve karlarla örtünmüş kahraman beyi görünce çok sevindi. Atını getiren bu beye: ” Sen buradaki beylere baş ol. Senin adın ebediyen Karluk olsun.” dedi. Bir süre ilerledikten sonra gök tüylü ve gök yeleli erkek kurt durdu. Çürçet yurdu adı verilen bu yerde Çürçetlerin kağanı ve halkı Oğuz Kağana boyun eğmeyince büyük savaş oldu. Oğuz Kağan, Çürçet Kağını yendi ve halkını kendisine bağladı.

Oğuz Kağan, ordusunun önünde yürüyen bu gök tüylü gök yeleli erkek kurdla Hint, Tangut, Suriye, güneyde Barkan gibi pek çok yeri savaşarak kazandı ve yurduna kattı. Düşmanları üzüldü, dostları sevindi. Pek çok ganimet ve atla evine döndü.

Günlerden bir gün Oğuz Kağanın tecrübeli bilge veziri Uluğ Bey rüyasında bir altın yay ve üç gümüş ok gördü. Altın yay gün doğusundan gün batısına kadar uzanıyordu. Üç gümüş ok da kuzeye doğru gidiyordu. Oğuz Kağan bu rüyayı dinleyince yurdunu oğulları arasında paylaştırdı.

 

 

|» Türk Destanları Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…



İle Yorum Yap!
53 Yorum Bulunmaktadır
bt on Kasım 27th, 2007 at 16:59

güzelmiş..

bt on Kasım 27th, 2007 at 17:40

güzel bir destanmış…gerçekten güzel anlatılmış… :-)

mevlüt on Aralık 10th, 2007 at 20:07

çooooook

candan on Ocak 1st, 2008 at 21:36

Gerçekten güzel bir destan ama biraz daha kısa yazılamazmıydı benim bunu ezberleyip tarih hocama sunmam gerek nasıl yapacağım ben bunuu off biri akıl versin +hayret+ +:(+

BaRBaRoS on Ocak 6th, 2008 at 10:47

ya arkadaşlar daha kısası yok mu?

burcu on Ocak 27th, 2008 at 16:35

çok güzel bir destan.bu destan biz Türklerin neler yaptığını anlatıyor.çok güzel bir şekilde.

oğuz on Şubat 1st, 2008 at 10:51

benim adım oğuzhan

hale on Şubat 8th, 2008 at 09:06

kısa ve öz yapın şunu yaaa +:(+

arzu on Şubat 13th, 2008 at 19:05

lütfen kısa olsun

YKCI on Şubat 13th, 2008 at 19:51

GERCEKTEN GUZEL AMA İŞTE KISA VE OZ OLANI OLSAYDI HANI DAHA İYİ OLURDU

asd on Şubat 17th, 2008 at 13:07

hey heyt benım adamım sağ ol bu bilgi işime çok yaradı ödevimi yatım

semih on Şubat 19th, 2008 at 21:57

beyendim cok guzel ve ödevimi yaptım size cok teşekkur ederim

şule on Şubat 26th, 2008 at 14:14

sitenizi beğenmedim ödevimde yardımcı olamadınız

hümeyra on Şubat 26th, 2008 at 20:41

bende çok güzel buldum ama biraz uzun yaa ama nese ben fen lisesine girebilmek için bunların üstesinden gelecemm ztn buradan trb na vee cudibey i.ö .o ne ve tüm 6/d lilere selam larım var sizleri seviyorum

esin on Şubat 27th, 2008 at 19:52

çok saçma saçma bilgiler bunlar

emre on Şubat 28th, 2008 at 16:53

sıtenızı hıc begenmedımyardımcı olamadınız hı bana cunku odevımı bulamadımmbıraz daaha iyii bır sıte yaparsanızz cokk güzell olcak sızz bence buu sıteyıı kaldırımm mıllte yaranamıyonz yoksa zarara gırıyosunuz bole ben den demesıı ama yınede sız bılırsınızz ben soylemıs olum hıc hosuma gıtmeedii sitenizzz

ikr on Şubat 29th, 2008 at 20:24

Çok igrenç bir site hiç yararlı değil bence hemen kaldırın

mesut on Mart 2nd, 2008 at 12:38

Sitenizi çok beğendim grafikler ve anlatılanlar çok güzel ödevime çok yardımcı oldunuz. inegöl anadolu lisesi ne selamlar

sezgin on Mart 3rd, 2008 at 14:34

çok az biraz daha olsaydı çok güzel olurdu

kardelen on Mart 4th, 2008 at 19:23

biraz daha iyi olabilirdi am yinede sosyal ödevime yardımcı oldu teşekkürler

BuSe on Mart 8th, 2008 at 09:08

Siteniz kötü değil ama daha iyi olabilirdi. Ödevimi buldum hem de fazlasıyla yine de teşekkür ederim…

özge on Mart 24th, 2008 at 18:54

Ya bu ne biçim bir site aman ya bir ödevi bulamadık burada yazan destan kitaptada var. Hoca beni öldürecek. kesin kızarken it herif diyecek

Çok güzel bir site

ali on Mart 26th, 2008 at 20:29

ya öf çok sıkıldım saatlerdir bilgisayar başındayım hiçbir şey yok ya da ben yanlış yerde arıyorum

ayşe on Nisan 5th, 2008 at 18:47

ödevimi buldum teşekkür ederim

gül on Nisan 6th, 2008 at 09:35

Oğuz Kağan destanın kendisini indirir misniz lütfen ama kendisini :-)

ESRA on Nisan 6th, 2008 at 13:45

idare eder ama daha güzelde olabilirdi bu site yani işime yaradı yine de…

irem on Nisan 7th, 2008 at 14:58

Siteniz çok güzel çok beğendim ödevimi buldum teşekkür ederim

Fettah on Nisan 14th, 2008 at 10:40

Gazi Üniversitesinde Bilgisayar Ögrencisiyim Favori Olarak Eski Türk Tarihini Araştırıyorum.Bu Sitedede Güzel Bilgiler buldum Teşekkürler Paylaşım İçin . . .

mehmet on Nisan 15th, 2008 at 10:08

Ben bu sitede her ödevimi istedigim zaman yapabilmeye sahip oldugum için tesekkür ederim.

emel on Mayıs 21st, 2008 at 18:38

Ya bu oğuz kağan destanını aradım ama bulamadım ya. Bilenler sitesini msn ime gönderebilir mi?

harun on Ekim 2nd, 2008 at 11:33

Siteyi hazırlayan arkadaşlara çok teşekkür ederim. Sizin vesilenizle zikri hocanın gazabından kurtulacağız ins. (Saüedebiyat)

Enes on Aralık 14th, 2008 at 19:03

Burda istediğim gibi var ama çok uzun. Yazmak uzun sürüyo yav….

İlker YILMAZ on Ocak 8th, 2009 at 20:26

Çok teşekkür ederim. Çok yardımcı oldunuz. ALLAH RAZI OLSUN…

ayse on Şubat 18th, 2009 at 22:24

Ödevimde çok yardımcı oldu ama özet çıkarmam gerekti. Çok uzun ve detaylara girilmiş ve bence gereksiz olmuş. Yine de teşşekkürler.

emin dönmez on Şubat 25th, 2009 at 21:37

Çok güzel bilgiler teşekkürler… Devamı gelirse daha güzel olur.

mesut on Mart 18th, 2009 at 22:06

Arkadaşlar keşke Oğuz Kağan’daki edebi sanatları da yazsaydınız ama site süper.

yakup on Mart 28th, 2009 at 09:20

Bütün emeği geçen arkadaşlara teşekür ederim.Elinize sağlık site çok güzel.

esra on Nisan 9th, 2009 at 20:19

Site gerçekten güzel, 1 numara. Ayrıca enes kardeşim sende çıktı yap teknolojıyı takıp et bıraz hangı çagda yaşıyoruz!

zeynep on Kasım 19th, 2009 at 19:15

ben cede çok uzun ama sanırım özet çıkarmıyacağım biraz kısa olsa daha iyidi ama olsun daha çok yazı daha çok bilgi demek

GökTürk on Aralık 29th, 2009 at 22:16

Site güzel ve başarılı ben özetleyerek yazdım.

EPÇET on Ağustos 17th, 2010 at 19:04

Güzel olmuş hazırlayanlara teşekkürler ediyorum emeğe saygı.

selin on Kasım 7th, 2010 at 12:12

Çok yararlı oldu sitenin adresini aldım hangi ödevim varsa bu sitede rahatça bulabiliyiorum. Çok muhteşem bir site olmuş.

selin on Kasım 7th, 2010 at 12:16

Site güzel ama açık saçık reklamlar var.Çok rahatsız edici.

ali on Kasım 22nd, 2010 at 23:05

Helal be ne adam var gergedanı öldürmüş ulan bu adam tek başına avrupayı feteder. :D

buket on Aralık 12th, 2010 at 21:46

çok ayrıntılı bir site çok beğendim ödevime yardımcı oldu

ahsen on Aralık 15th, 2010 at 16:10

Bu site çok güzel bide ayhan hocanın küfürlerinden kurtulacağız ya sosyal bilgiler hocası derse her girdiğinde ana avrat sövüyo bizi.

su on Aralık 16th, 2010 at 16:55

Yaa hiç yardmcı olmadı harun sanada hiç katılmıyorum pardonda sen hagi okula gidiyorsun öğrenebilirmim.

beyzanur on Ocak 6th, 2011 at 19:57

Güzel ama biraz kıssa olsaydı daha iyi olurdu.

hilal on Mart 3rd, 2011 at 21:18

Bence çok güzel olmuş,ben çok begendim,herşeyi burdan yapıyorum.Teşekkür ederim…

oğuz on Nisan 28th, 2011 at 18:51

arkadaşlar ne derseniz deyin güzel yazı bunu buraya koyanın ellerine sağlık.

ahmet on Ağustos 23rd, 2011 at 01:24

destanlar olsun he herşeyi ile site çok faydalı gerçekten internetteki en güzel site

berrak kara on Eylül 21st, 2011 at 16:27

oğuz kağanın doğumu ve ölümü (acil) bulabilirmisiniz?

büşra on Aralık 24th, 2011 at 14:24

destanlar gibisi yoktur bu dünyada:)

Yazı Detayı
  • Yazının Bağlantısı: Hun-Oğuz Destanı
  • Yazının Kategorisi: Şiir Öykü Roman, Türk Destanları
  • Yazar:
  • Eklenme Tarihi: 14 Eylül 2007
  • Bu yazıya yapılan yorumları RSS kaynağı ile takibe alın.
  • Bu yazıya kendi sayfanızdan geri izleme yapın.
  • Diğer kaynaklarda arayın:
  • Etiketler:, , , , , , , ,