Ana Sayfa » Belirli Gün ve Haftalar » Dosyalar » Nevruz Bayramı (Belirli Gün ve Haftalar)
35


Bayramı
()

http://resim.bilgicik.com/belirli_gun_ve_haftalar.jpg


AVRASYA’NIN ORTAK BAYRAMI NEVRUZ (21 Mart)

Tabiat ile iç içe, kucak kucağa yaşayan, toprağı “ana” olarak vasıflandıran Türk’ün düşünce sisteminde “baharın gelişi” elbette önemli bir yere sahip olacaktı.

 

Nevruz, Türk dünyasının kuzeyinden güneyine, batısından doğusuna kadar uzanan engin coğrafyada yaşayan toplulukların pek çoğu tarafından yaygın olarak kutlanan bahar bayramıdır. Bütün bayramların dinî ve millî bir inanıştan, o toplumu ilgilendiren ortak bir hatıradan, geleneklerden, duygulardan ve tabiatın insanlara tesir eden bir olayından doğduğuna inanılır.

 

Tabiat ile iç içe, kucak kucağa yaşayan, toprağı “ana” olarak vasıflandıran Türk’ün düşünce sisteminde “baharın gelişi” elbette önemli bir yere sahip olacaktı. Çünkü insan vücudu, baharda uyarıldığı kadar kışta uyarılmaz. İç karartıcı, yeknesak günlerin ardından doğan hareketli, pırıl pırıl güneşli, kuş ve hayvan sesleriyle kurulmuş ilâhî orkestranın musikisi insan hayatını canlandırır. Ayrıca ortaya çıkan rengârenk tablo kıştan bahara geçişi ne de güzel tasvir eder: “Bir yanda her tarafı kaplayan soluk, mat ve daha çok beyazın hakim olduğu renkler, diğer yanda yeşilin değişik tonları arasında baş veren bin bir renk cümbüşü… Birisi hareketsiz, şekilsiz; diğeri kıpır kıpır, şekil şekil, çiçek çiçek… Kış, sağır ve dilsiz; ilkyaz duygulu, coşkulu, kulaklara fısıldadığı nağmelerle cazibeli… Birinde tabiat hayat dolu, diğerinde donmuş, yeniden doğmak üzere uyuşmuş kalmış…

Genellikle Nevruz, yani Farsça “Yeni Gün” adını taşıyan bahar bayramı, insan ruhunun tabiattaki uyanışıyla birlikte kutladığı bir bayramdır. Böyle bir bayramın, yani mevsimlerin değişikliğinden doğan özel günlerin, başka başka adlar altında birçok milletin sosyal hayatında yer aldığı da bilinmektedir. Mesela, Hıristiyan âleminin dinî muhteva ile şekillendirerek ve Noel Baba sembolü ile karlar ülkesinden geyiklerin çektiği kızaklarla neşe ve ümitleri taşıdığı “Noel Bayramı” bunun farklı bir örneğini teşkil eder. Bu kutlamalarda yine bahara duyulan özlem “çam ağacı” motifi etrafında şekillendiriliyor. Aynı zamanda bir takvim değişikliğini de ifade eden bu kutlamalara baktığımızda Türk’ ün kutladığı “bahar bayramı”nın da bir takvim değişikliğini yansıttığı görülüyor. Burada dikkati çeken husus “baharın başladığı zaman”dır. Türk, bu takvim değişikliğini “toprağın uyandığı gün” ile özdeşleştirmiştir. Kışın ortasında baharı kutlamaz. Türklerde bir tabiat, varoluş, diriliş bayramı niteliğinde olan Nevruz’un ruhî atmosferini ve eskiliğini anlayabilmek için kültürümüzün yıpranmış, tozlu ve pek okunmayan eski sayfalarına bir göz atmamız gerekiyor. Bu coşkuyu Türk kamları dualarında, niyazlarında şöyle ifade ediyorlar:

 

“… Yüce Göktanrı’nın ilk defa gürlediği, yağız yer, altmış türlü çiçeklerle ilk defa bezendiği, altmış türlü hayvan sürülerinin ilk defa kişnediği ve melediği zaman sen (Türk’ün Atası) yaradıldın!”

 

Bu sözler Türk’ün yaratılış felsefesinin, inancının, hayat tarzının ifadesidir. Bütün bayramların dinî ve millî bir inanıştan, o toplumu ilgilendiren ortak bir hatıradan, geleneklerden, duygulardan ve tabiattan doğduğundan bahsetmiştik. İşte millî bir bayram olan Nevruz da Müslüman olan ya da olmayan çeşitli Türk toplulukları arasında kamların dua ettikleri asırlar öncesinden günümüze kadar farklı farklı şekillerde, ama aynı ruhla hâlâ kutlanmakta. Bu bayram İslâmiyet’i kabul etmiş olan ilk Müslüman konargöçer Türk topluluklarında; sürgün avı, toy, şölen, yuğ vb. gibi İslâmiyet’le çatışmayan âdetlerden biri olarak devam edegelmiştir. Böylece bu ananeler günümüz Türk dünyasına ortak kültür mirası olarak intikal etmişlerdir. Gelenekler, tarihini kesinlikle tespit edemediğimiz dönemlerden kalmadır. Neden, niçin, nasıl gibi sorular sorulmadan atadan oğula kalmıştır. Gelenekler bu özelliğiyle millet bağını güçlendiren en önemli unsurlardan biridir. Baharın gelişinin kutlandığı bugün de böyle bir gelenektir.

 

Nevruz, çeşitli kültür çevrelerinde, farklı etnik gruplarda farklı bir muhtevaya ve anlama sahip olmuştur. Kültürler arasındaki iletişim sonucunda çeşitli kültürlere girmiş ve benimsenmiştir. Eldeki tarihi kaynaklardan hareketle en eski Türk adetlerinden, bayramlarından biri olduğu kesinleşmiştir. Yeni yılın başlangıcı, yenilik, coşku, canlanma gibi nitelikler hiç değişmeden günümüze kadar yaşadığı uçsuz bucaksız coğrafyalarda görülmektedir.

 


Çin kaynaklarından Kutadgu Bilig’e, Kaşgarlı Mahmud’dan Bîrûnî’ye, Nizâmü’ı Mülk’ün Siyasetname’sinden Melikşah’ın takvimine kadar, Akkoyunlu Uzun Hasan Bey’in kanunlarına kadar gelen bir çizgide Nevruz ile ilgili kayıtlar eldedir. Diğer taraftan Sivas hükümdarı Kadı Burhaneddin Ahmed, Safevi Türkmen Devletinin kurucusu Şah İsmail (Hataî), Osmanlılarda Sultan I. Ahmed ve Sultan Dördüncü Murad gibi hükümdarların, Mustafa Kemal Atatürk’ün; din adamlarımızdan Kazasker Bâki Efendi ve Şeyhülislam Yahya Efendilerin, şairlerimizden Kuloğlu, Pir Sultan Abdal, Kaygusuz Abdal, Şükrü Baba, Hüsnü Baba, Fuzulî, Nev’î Efendi, Nef’î, Nedim, Hüseyin Suad ve Namık Kemal gibi şairlerimizin Fatih devri vezirlerinden Ahmed Paşa’nın; büyük Azeri şairi Şehriyar’ın ve büyük Türkmen şairi Mahdumkulu’nun uzun bir tarih boyunca Nevruz bayramının gelişini “Nevruziye” veya “Bahariye” denilen şiirlerle kutladıklarını da biliyoruz.

 

Ayrıca Nevruz’un Türk musikisinin en eski mürekkep makamlarından biri olarak da kültürümüzde yedi yüzyıldan fazla bir maziye sahip olduğunu da biliyoruz. Bu makam ilk defa Urmiyeli Safıyûddîn Abdulmü’mîn Urmevî (1224–1294) tarafından kullanılmıştır. Bu şekilde elimizde yirminin üzerinde makam bulunmaktadır.

 

Nevruz geleneği ne Sünnilikle, ne Alevilikle, ne Bektaşilikle doğrudan doğuş bağlantısı olmayan, İslâmiyetten çok öncelere giden bir gelenektir. Yani bir dinin veya mezhebin bayramı değildir. Bu yüzden de herhangi bir şekilde bir mezhep adına, bir din adına, bir etnik menşe adına bağlı gösterilmesi, istismar edilmesi bir ayrılık unsuru olarak takdim edilmeye çalışılması yanlıştır. Tarihin ve kültürün bütün gerçeklerine aykırıdır.

 

1990 yılında bağımsızlıklarını ilan eden Türk Cumhuriyetleri’nde Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Azerbaycan ile Rusya Federasyonu bünyesindeki Tataristan 21 Mart Ergenekon/Nevruz Bayramı’nı “Milli Bayram” olarak ilan etmişlerdir. Bu günün coşkuyla kutlanmasına büyük önem vermektedirler. Türk kültüründen kaynaklanan Ergenekon/Nevruz bayramı, her yönüyle Türk gelenek ve görenekleriyle zenginleşmiş ananevi ve temeli beş bin yıllık Türk tarihine dayalı milli bir bayramdır. Türkiye’de de 1991 yılında Türk Dünyası ile birlikte ortak bir gün olarak resmi tatil olmaksızın bayram ilan edilmiştir.

 

Nevruz; Türk insanını birbirine kenetleyen, bağlayan, Ergenekon’dan demir dağları eriterek dirilen atalarının ruhlarıyla yanan bir ateştir. Bu ateş, hiç sönmeden binlerce yıl yandı ve gelecekte de kıvılcımlarından binlerce gönlü tutuşturarak “ortak kültür ocağı”nda binlerce ruhu ısıtacaktır. Avrasya’nın, Türk âleminin Nevruz toyu kutlu olsun, Nevruz gülleri geleceğe umutlar taşısın.

 

Kaynak: Hatice Emel AŞA, Yeni Avrasya Dergisi, Mart-Nisan 2000

|» “Belirli Gün ve Haftalar” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik internetten alıntılanarak derlenmiştir…



İle Yorum Yap!
35 Yorum Bulunmaktadır
muazzez on Aralık 28th, 2007 at 19:15

Ben bu siteyi beğenmedim aradığım projemi bulamadım

merve on Mart 3rd, 2008 at 11:29

Yaa bu sitedeki nevruz haftası ile ilgili yazıyı biraz özetleyerek yazamazmıydınız.!!

sed@aa on Mart 7th, 2008 at 20:49

bana nevruz bayramı ile ilgili ‘skeç’ lazım nereden bulabilirim ki? yardımcı olursanız cok sevinirim

damla on Mart 10th, 2008 at 17:47

ben şiir arıyorum ama burda şiir yok

hafize on Mart 11th, 2008 at 13:10

arkadaslar hepinizin nevruzunu kutlarım.buradan tüm insanları uyarıyorum lütfen kendinizi sorgulayın ben ne yapıyorum diye lütfen bu çook gerekli doğru karar vermek için ve m.e.b lütfen öğrencilere acıyın lütfen lütfen

eren on Mart 12th, 2008 at 08:58

yahu şu siteyi kısaltın yazıcam diye canım çkıyor hem biraz daha güzel yapın bakemm

elif on Mart 13th, 2008 at 12:52

ya şu yazıları biraz kısa yazın zaten yazıcı bozuk yazana kadar ölürüm ben lütfen ya kısa diye yazdım mübarek çok kısaymış bu arada herkesin nevruzunu kutluyorum herkese slmlar

Elif ince on Mart 13th, 2008 at 14:44

merhaba ben antalyadan elif. İlk önce herkesin nevruz gününü şimdiden kutluyorum.Ve herkese bugünde huzur,mutluluk diliyorum.

eren civciv on Mart 13th, 2008 at 14:47

Ben bildiğiniz ve gördüğünüz gibi eren.Bende herkesin nevruz gününü kutluyorum. Herkese slmm

yağmur on Mart 13th, 2008 at 20:39

Ben bu siteyi çok beğendim ama bir tek ben şiir arıyorum.Çünkü çok gerekli hangi siteyi girsem hep nevruz bayramıyla ilgili yazı çıkıyor. Ben de nevruz bayramı ile ilgili şiir arıyorum.Siteniz çok güzel siteyi beğendim , ama şiir yok.

Bu sırada hepinizin (NEVRUZ BAYRAMI KUTLU OLSUN )

murat on Mart 15th, 2008 at 11:41

birazda şiirler olsaydı daha güzel olurdu şiir bulamadım

esra on Mart 16th, 2008 at 14:16

bence çok güzel bir yazı tebrik derim daha çok bilgi koyarsanız daha çok seviniriz iyi günler

rapunzel on Mart 17th, 2008 at 19:10

bencede murat haklısın şiir olması daha güzel olurdu!!.

zeynep on Mart 19th, 2008 at 17:53

ya bu yazılar her sitede aynı yazılıyor her siteye baktım fakat her sitenin yazısı aynı başlıyor aynı bitiyor da detaylı bir biligi olsaydı daha iyi olurdu.

kanarya on Mart 20th, 2008 at 20:42

herkesin nevruz bayramı kutlu olsun

Hilal on Mart 20th, 2008 at 21:40

ya bu yazılar her sitede aynı yazılıyor her siteye baktım fakat her sitenin yazısı aynı başlıyor aynı bitiyor da detaylı bir biligi olsaydı daha iyi olurdu.

sinem on Mart 20th, 2008 at 22:15

tebrikler ben bundan eminim 5 alırım size çok teşşekkür ederim bu yazıyı koydunuz içinn sizi tebrik ederimm çok şıksınızzzz

eda on Mart 23rd, 2008 at 17:21

hilale kesinlikle katılıyorum

burkay on Mart 24th, 2008 at 13:32

bence buradaki yazıyı herkesin okuasını isterim bence cok güzel bir yazı nevruz bayramı ile ilgili şiirleri de okuyun

ahmet on Mart 25th, 2008 at 11:36

slm ben ahmet aslında bu tüm Türkiyenin bayramı ama neden sadece doğuda kutlanıyor anlamıyorum tüm Türkiye artık uyanmalı diye düşünüyorum
Saygılarımla
AHMET KÖKEN VE İLKAY BEKTAŞ

EsRa on Mart 26th, 2008 at 08:00

Ya yazı güzel olmuş da biraz şiir biraz da özlü söz olsaymış daha iyi olurmuş çnkü afiş yapacam özlü söz bulamıyorum . Ama yinede çok hoş olmuş emeğiniz için çok teşekkürler

melisa on Mart 26th, 2008 at 13:31

Ya güzel olmuş da benim aradığım ödev yok

mahooo on Nisan 8th, 2008 at 14:40

çokk güzel olmuş…

bilinmeyen kişi on Şubat 14th, 2009 at 15:44

Ben beğendim. Güzel açıklmaya değinilmiş ancak aynı metin farklı bir sitede var.

burcu on Şubat 16th, 2009 at 13:16

Merhaba herkese. Ben bu konu hakkında birşeyler söylemek istiyorum neden acaba kısa bir yazı kullanmadınız bizim için daha iyi olurdu bence ama elinize sağlık bubunla ilgili bir konuşma metni olursa sevinirim.

hilal on Şubat 16th, 2009 at 18:22

Gerçekten bu site çok güzel olmuş,teşekkür ederim.

sinem on Şubat 10th, 2010 at 18:09

çok güzel olmuş çok begendim tebrikler :D

mehmet on Şubat 12th, 2010 at 18:34

Çok güzel ama benim aradığım ödev yok yine de teşekkürler.

ayhan on Kasım 22nd, 2010 at 22:35

Nevruz ile ilgili bütün yazılarınız çok güzel araştırıp yazıya dökenlere çok teşekkür ediyorum emeklerine sağlık…

irem on Ocak 23rd, 2011 at 22:19

emeğnize teşekkürler. ellerine sağlık ama gercekten çok uzun olmuş

kübra on Mart 16th, 2011 at 20:28

Bu çok önemli ve emek harcanmış ama çokta önemli NEVRUZ BAYRAMI’NI herkaesin bilmesi lazım. :)

dragon76 on Mart 18th, 2011 at 19:19

Sağolun ödevime yardımcı oldunuz bu siteyi çok sevdim.

yağmur on Mart 19th, 2011 at 18:00

Çok güzel bir site bayıldım.Teşekkürler :)

yusuf on Mart 15th, 2012 at 20:00

süper siteymiş sevdim

HATİCE ZÜLAL on Mart 20th, 2012 at 18:31

Çok güzel bir site ödevimi çok çabuk hallettim

Yazı Detayı
  • Yazının Bağlantısı: Nevruz Bayramı (Belirli Gün ve Haftalar)
  • Yazının Kategorisi: Belirli Gün ve Haftalar, Dosyalar
  • Yazar:
  • Eklenme Tarihi: 18 Kasım 2007
  • Bu yazıya yapılan yorumları RSS kaynağı ile takibe alın.
  • Bu yazıya kendi sayfanızdan geri izleme yapın.
  • Diğer kaynaklarda arayın:
  • Etiketler:, , , , , , , , ,