Ana Sayfa » Türk Dili » Yazım ve Noktalama » Noktalama İşaretleri
44


…Noktalama İşaretleri…

( . )

1- Cümle sonlarında kullanılır. Belli bir duraklama yapılacağını gösterir.(Cümle yazdırıldı.)
2- Şiir, kitap, gazete, dergi, yazı başlıklarından sonra nokta kullanılmaz. Bölüm başlıklarından sonra da kullanılmaz.
Büyük Nutuk Gün Eksilmesin Penceremden Giriş V. Bölüm
Başlıklardan sonra satır başı yapılmamış, söze açıklamayla devam edilmişse nokta kullanılır. (Zamir çeşitleri: Kişi zamiri, işaret zamiri, soru zamiri)
3- Kurum ve kuruluş isimlerinden sonra nokta kullanılmaz. Sait Çiftçi Dispanseri Müdür Yıldız Sineması)
4- Sık geçen kısaltmalarda nokta kullanılır. (Prof. Dr. T.C.) Ancak kimi kısaltmalarda nokta kullanılmaz. TBMM AET NATO TDK cm kg l fe
5- Sıra bildirmek için sayılardan sonra konur. II. Mehmet III. Selim 5. Cadde XX. yüzyıl Sıra bildiren sayılarda l’nci (birinci) biçimindeki yazılışlar kısaltma sayılmaz.
6- Tarihleri yazmada gün, ay ve yılı ayırmak için aralarına konur. 9.X1I.1986, 1.3.1967. Tarihlerde ay adları yazıyla
olursa ay adlarından önce ve sonra nokta kullanılmaz. 23 Nisan 1920
7. Saat ve dakikaları ayırmak için kullanılır.
Okul saat 8.30’da başlar.
8- Kelimelerin bir veya birkaç harfi alınarak yapılan kısaltmalarda kullanılır. Psikol. şok. sos. sp. snt.
9- Sıra göstermek için satır başlarına konan harflerden ve sayılardan sonra kullanılır. a, b. 1.1. A. B.
10-Üçlü gruplara ayrılarak yazılan büyük sayılarda gruplar arasına konur. 8.375.562, 27.870.197. Gruplara ayrılan sayılarda nokta kullanılmayabilir.

( , )

1-Yazıda arka arkaya gelen eş görevli kelimeler arasına konur. Ali, Mahmut ve Veli samimi arkadaştırlar.
2- Eş görevli cümleler arasına konur. Hızla içeri girdi, çantasını aldı.
3- Cümle içindeki ara sözleri ayırmak için kullanılır. Bütün okullar, İstanbul Lisesi hariç, eylül sonunda açılıyor.
4- Cümle içinde özel olarak vurgu yapılması gereken kelimeden sonra kullanılır. Böylece, her istediğini almış oldu.
5- Sayılarda ondalık bölümleri ayırmak için kullanılır. 45,9 999,9 13,5 587,3
6- Çok uzun cümlelerde özneden sonra kullanılır. 7.Tekrarlanan kelimeler arasına konur.Akşam,yine akşam.-A.Haşim.Ancak, ikilemelerde kelimeler arasına virgül konmaz. Akşam akşam, bata çıka.
8- Hitap kelimelerinden sonra konur. Sayın Başkan, Sevgili kardeşim,
9- Ve, veya bağlaçlarından önce ve sonra virgül kullanılmaz.Oradan buraya gelen ve gidenlerin arkası kesilmiyordu.
10-Bir düşünceyi kabul veya kabul etmeme sözlerinden sonra kullanılır.Hayır, sizin gibi düşünmüyorum. Evet, sizi dinliyorum.’
11-Yazışmalarda yer isimlerini tarihlerden ayırmak için kullanılır.
Beşiktaş, 9 Aralık 1986, Ankara, 3 Mayıs 1960.
12- grubu oluşturmak için cümlede gibi kullanılan kelimeden sonra konur, ise cümle sonuna alınır.
Arkadaş, yurduma alçakları uğratma sakın!
13- Sayıların yazılışında, kesirleri ayırmak için konur. 38, 6 19,5 0,25
14- Biyografik künyelerde yazar, eser, basım evi vb. maddelerden sonra konur.

Noktalı virgül ( ; )

1-Şekil ve anlamca bağları bulunan cümleleri ayırmak için kullanılır.
At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.
2- Cümle içinde aynı değerde olup virgül ile ayrılmış türleri, grupları ayırmak için kullanılır.
Sınıfın öğrencilerinden Ali, Hasan ve Veli 3-A sınıfına;
Murat, Mehmet, Onur da 3-B sınıfına gönderildiler. Olan oldu, iş işten geçti; gelmese de olur.
3- Virgülle ayrılmış örnekleri farklı örneklerden ayırmak için konur.
İtalya, İngiltere, Fransa; Roma, Londra, Paris.


İki nokta ( : )

1- Bir cümlenin sonunda açıklama yapılacaksa, örnek verilecekse konur.
Başarmanız için bir tek şart vardır: Çalışmak. İnce sesli harflerimiz şunlardır: e, i, ü, ö.
2- İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ile başlıyorsa, cümlenin ilk kelimesi büyük yazılır. Annesi merak ederek sordu: Bu çalışmadan kırık mı aldin?
3- İki nokta işaretinden sonra örnekler sıralanacaksa ilk kelimenin birinci harfi küçük yazılır. Sınıfın hali şöyleydi: kırık iki masa, yerde sandalyeler.
4- Kataloglarda yazar adları ile eser adları arasına konur. (Yahya Kemal Beyatlı: Eski Şiirin Rüzgarıyla, Kendi Gök Kubbemiz).



Üç nokta ( … )

1- Bir sebeple bitirilmemiş cümlelerin sonuna konur. Burada kırlar o kadar güzel ki…
2- Açıkça yazılması istenmeyen kişi ve yer adları yerine kullanılır. Onun A… geldiğini kimse bilmiyordu.
3- Kaba sayılan, yazılması istenmeyen sözlerin yerine konur. Yaptığı… kötülüğünü sonradan anladım diyordu.
4- Bir konuda birtakım örnekler verilirken başkalarının da bulunduğunu belirtmek için kullanılır. Bu gezide her öğrenci bir yemek getirmişti: köfte, dolma, helva…
5- Alıntılarda; başta ortada ve sonda alınmayan kelime ve bölümlerin yerine konur.
…Türkçenin çekilmediği yerler vatandır, ancak çekildiği yerler vatanlıktan çıkar… Yahya Kemal


Soru işareti ( ? )

1- Soru bildiren cümlelerin sonuna konur. Nereden geliyorsunuz?’
2- Soru bildiren kelimelerden sonra da konur. Kimsin? Parola nedir? ‘
3- İçinde soru eki olduğu halde soru anlamı vermeyen cümlelerde bu işaret kullanılmaz.
Buradan bir çıktım mı doğru sendeyim. Buldum mu kaçırmam.
4- Bazı kelimeler ve cümlelerde soru bildiren kelime olmadığı halde soru anlamı vardır. O zaman kullanılır. Adınız? Doğduğunuz yer?
5- Bir söze inanılmadığını, sözün şüphe ile karşılandığım bildirmek için sözden sonra veya cümle sonunda soru işareti parantez içinde konur.
Öğrenci çok çalıştığını(?) söylüyordu. Çok yoruldum de-‘ di(?).
6- Bilinmeyen yer, tarih vb. durumlar için kullanılır. Yunus Emre (1240?-1320), (Doğum yeri: ?)

Ünlem işareti ( ! )

1-Sevinç, acı, korku, hayret, nefret, bunalma duygularım anlatan cümlelerin sonuna konur.
Ne mutlu Türküm diyene! – Atatürk. Hey, baksanıza! Dur yolcu! Aferin! Alçak! Zalim! Öf! Çok karışmasana be!
2- Ünlem niteliğinde yapılan seslenmelerden sonra da ünlem işareti konur.
Arkadaş! Simitçi!
3- Söylevlerde kullanılır.
Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!
4- Ünlemden, ünlem niteliğinde kullanılan kelimeden sonra gelen cümle duygu bildiren bir cümle olmazsa, o zaman ünlem bildiren kelimeden sonra virgül konur. Cümle sonunda ise ünlem işareti kullanılmaz. Başka işaretler, nokta, soru vb. kullanılır.
Arkadaş, sana uğurlar olsun. Oh, hava nihayet serinledi.
5- Ünlem işareti parantez içinde bir kelimeden veya cümleden sonra kullanılırsa, küçümseme, alay, dikkat çekme anlamı verir.
Gençliğinde büyük bir atıcı olduğunu söyledi (!). Fizik sınavının birincisi (!) olduğunu söylüyordu.


Çizgi ( – )

1- Konuşmaları göstermek için kullanılır.
– Kimsin?
– Parola nedir?
– Benim, çavuşun.
2- Çizgiden önce konuşan kişinin isimleri de yazılabilir. Nöbetçi – Kimsin? Nöbetçi – Parola nedir? Çavuş – Senin çavuşun.
3- Karşılıklı konuşma şeklinde olmayan sözler de konuşma cizgisi ile verilebilir. Öğretmeninin yanına sokuldu.
– Bana izin veriniz gideceğim, dedi.

Birleştirme çizgisi ( – )

1- Satır sonuna sığmayan kelimeleri birleştirmek için kullanılır.
(Sana dar gelmeyecek mak-beri kimler kazsın. M. Akif)
2- Dil bilgisi derslerinde kökleri ve ekleri ayırmak için kullanılır. (Al-mak, ver-mek, taşı-mak)
3- Kelimeleri hecelere bölmek için kullanılır. (İs-tan-bul, yem-ye-şil, li-se-si)
4- Cümle içinde ara sözleri belli etmek için kullanılır.
Bunu anlatmamdaki maksat -açıklamak gereksiz ya- sizi uyarmaktır.
5- Eski Arapça ve Farsça sözlerde kök ve ekleri ayırmak için kullanılır.
Kelam-ı kibar^ Servet-i Fünün, Cemiyet-i Akvam, Ateş-perest
6- iki soyadını birleştirmede, yabancı yer adlarında kullanılır. Joliot-Curie, Aiscae-Lorraine, Jean-Jacaues Rousseau, Saint-Simon
7- Kelimeler arasında “-den… a, ve, ile, arasında” anlamları-nı vermek üzere kullanılır. Türk-Alman işbirliği, Türkçe-ingilizce sözlük
8- iki veya daha fazla özel kişi ve yer adı arasına konur. (İstanbul-Ankara yolu, Koç-Sabancı anlaşmazlığı)


Tırnak işareti ( ” ” )

1-Bir yazıda başkasından söz alınıp kullanılacaksa olduğu gibi aktarılan başkasının sözünün basma ve sonuna konur.
Atatürk, “Ne Mutlu Türk’üm Diyene” sözünü bizzat söylemiştir.
2- Söylendiği şekilde yazıya aktarılmayan kişilerin sözleri tırnak içine alınmaz.
Atatürk Türk olmanın mutluluğunu belirtmiştir.
3- Cümle içinde özellikle belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınır.
Çok kullandığımız “bay” kelimesi aslında zengin demektir.
4- Tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan işaret (nokta, soru işareti, ünlem) tırnak içinde kalır. “İzmir üzerine dünyada bir şehir daha yoktur!” diyorlar.
Yahya Kemal Beyatlı
5- Parça içinde geçen edebî eser isimleri, bilimsel yayınların isimleri de özellikle birkaç kelimeden oluşuyorlarsa tırnak içinde gösterilirler.
“Çalıkuşu” “Babanız Atatürk” “Otuz Beş Yaş”
6- Tırnak içinde yazılan başlıklardan sonra kesme işareti kullanılmaz.
“Han Duvarlarım okudunuz mu?
7- Gazetelerin, dergilerin başlıkları tırnak içinde yazılmaz. Hürriyet Varlık 8- Tırnak içinde aktarılan sözün de içinde başka bir aktarma varsa o zaman söz içindeki aktarma tek tırnak içinde yazılır. Annesi oğluna, “Babana git, sana ‘Neden gelmedin’ diye
sorarsa,annem göndermedi dersin,” dedi.


Parantez ( () )

1- Cümle içinde açıklayıcı bilgiler verilecekse kullanılır.
O kitabın çıkış tarihinde (1968) sen okuma yazma bilmiyordun.
2- Cümle içinde kullanılan ara sözlerin veya cümlelerin başına sonuna konur. Bugünkü medeniyet yolunda ilerleyişimiz (Daha önceki Müslüman Türk medeniyetleri düşünülürse) pek de büyük bir ilerleme olmasa gerek.)
3- Parantez içinde yazılan tam anlamlı bir cümle ise cümlenin sonundaki nokta, soru veya ünlem işareti parantezi kapamadan konur. Bugünkü medeniyet yolunda ilerleyişimiz(Daha önceki müslüman Türk medeniyetleri düşünülürse) pek de büyük bir ilerleme olmasa gerek)


Kesme işareti ( ‘ )

1- Özel isimlere getirilen ekleri ayırmak için kullanılır. Ali’den, Asya’da, Atatürk’üm, Türk’e, Venüs’ü
Ancak kurum ve kuruluş adlarından sonra kesme işareti kullanılmaz.
Türkiye Büyük Millet Meclisine, Türk Dil Kurumuna.
Ayrıca kişi adlarından sonra kullanılan unvanlara gelen ekler de ayrılmaz.
Sevinç Hanıma, Ender Beyden, Ali Efendinin.
2- Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için kullanılır. TBMM’nin ABD’nin
3- Sayılardan sonra getirilen ekleri ayırmak için kullanılır. Cumhuriyet 1923’de ilan edildi.
4- Bir harf veya ekten sonra gelen ekleri ayırmak için kullanılır.
n’nin m olması şekli. Türkçede -daş’la yapılmış kelimeler şunlardır.
5- Metre (m), litre (l), kilometre (km) şeklindeki kısaltmalardan sonra kesme işareti kullanılır.
Ankara-İstanbul yolunun 300 km‘lik kısminin yapımı bitmişti.
6- Basım sırasında bazı harfler değişik şekilde dizilse bile (italik, çok belirgin siyah) kesme işareti yine de kullanılır. Faruk Nafiz’in Han Duvarları’nı okudunuz mu?
7- Gazete ve dergi başlıklarına ek getirilmişse kesme işareti ile ayrılır.
Anayasa’yı, Resmi Gazete’de
8- Özel isimlerden türetilmiş kelimeler (isim, mastar şeklinde fiil ve sıfatlarda) kesme işareti kullanılmaz.
Türklük, Türkleşmek, Türkçülük, İstanbullu, Ankaralı,
Araplaşmak, Romalı, Londralı, Parisli, Türkçenin, Hristiyanlığın. Aydınlıdan.
9- Yabancı özel adların sonundaki çokluk ve yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılır.
Bordo’lu
10-Özel isim satır sonunda bitmiş, aldığı eki yazacak yer kalmamışsa o zaman kesme işareti özel ismin sonundaki yerine konur, ismin sonuna gelen ek diğer satırın basına yazılır, ancak birleştirme işareti özel ismin bulunduğu satırın sonuna konmaz. Kesme işaretinin konması yeterlidir.
(Dün İstanbul’ dan geldi.)

 

 

|» Bu konuyla ilgili test çöz! « |

|» Yazım ve Noktalama Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

 



İle Yorum Yap!
44 Yorum Bulunmaktadır
merve on Aralık 28th, 2007 at 19:41

gerçekten aradığımı buldum ve çok mutlu oldum

seda on Ocak 10th, 2008 at 19:46

gerçekten güzel olmuş elinize sağlık

numan on Ocak 12th, 2008 at 15:08

Kim bu siteleri çıkarmışsa Allah onlardan razı olsun. AMİN.

93can93 on Ocak 13th, 2008 at 15:19

Bu site muhteşem aradığınız her şey var. Allah bu siteyi kuranada kurulurken yardım edenden de binkat razı olsun.

islam on Ocak 15th, 2008 at 15:00

Allah razı olsun hazırlayandan. Tum arkadaslara basarılar, allah yar ve yardımcımız olsun. :-)

seda on Ocak 15th, 2008 at 15:15

mrb ben seda,tükçede hoca bir sürü ödev vermişti nerden nulucam diye heycanlanmıştım. ama internetten bu siteyi bulunca heycanım içimdeki korku gitmişti.bu siteyi kim yapmışsa çok teşekkür ederimmm….

kaan on Ocak 19th, 2008 at 10:46

Türkçe performans ödevimi burdan buldum 100 aldım

büşra on Şubat 8th, 2008 at 09:24

Çok teşekkür ederim gerçekten ödevvlerime çok yardımcı oldu sağ olun ellerinize sağlık.

Türkçeden proje ödevinden 100 aldım sağ olun.

Çok teşekkürler gerçekten bişey daha diycem zamirler falan basit fiilleride ekler misininiz?

————————————————————-
Yönetici Notu: Yorumlarınız birleştirilmiştir.

nurseli on Mart 4th, 2008 at 17:54

neden köşeli ayracı koymuyorsunuz iki saattir onu arıyorum

Smet on Mart 9th, 2008 at 21:55

Massallah süper yapmışsınız böyle bir siteye ihtiyacım vardı.

ayşegül on Mart 10th, 2008 at 17:30

Teşekkürler güzel olmuş siteniz. Ama benim aradığım köşeli parantez. (Aysegul Urun)

KIVILCIM on Mart 12th, 2008 at 15:52

gerçekten çok teşekkürler proje ödevime çok yardımcı oldumm ve ödevimdeki puan 100 çok teşekkürler

merve on Mart 24th, 2008 at 13:54

siteniz güzel olmuş.teşekkür ederiz

eddddd on Nisan 27th, 2008 at 19:51

Noktalam işaretlerinde düzeltme işaretini nerden bulkabilirim?

SLM on Mayıs 13th, 2008 at 18:24

ÇOK TEŞEKKÜR EDERİM.

ebru on Eylül 20th, 2008 at 10:40

Tam benim aradığım şeyler var… Gerçekten sizi kutluyorum iyi günler.

mehmet emin on Ekim 4th, 2008 at 11:50

Teşekkür ediyorum tam aradığım şeyler.

Burcu on Ekim 5th, 2008 at 11:34

Sıtenız bir harıka olmus. Ödevıme çok yardmcı oldu, tesekkür ederim. Daha da geliştirebilirseniz daha yararlı bir site olabilir ama bana bu bile yettı. Gerçekten çok tesekkürler cünku çok işime yaradı.

hayalperest on Ekim 13th, 2008 at 19:27

Ya gerçekten tam aradığım bilgiler kısa ve anlamlı. Çok sağ olun.

ceylan on Aralık 4th, 2008 at 20:13

Ben sitenizi ziyaret ettim.Yarın yazılım var.Bakalım kaç alacağım.Eğer yüksek not alırsam sizlerle paylaşacağım.Şimdiden teşekkürler..

semih on Aralık 23rd, 2008 at 18:12

Bunu hazırlayandan allah razı olsun. Bu ödevi bulamasaydım hocadan 0 alırdım.

emre on Aralık 24th, 2008 at 08:58

Bunları hazırlayanlara çok teşekkür ediyorum. Emeğe saygı diyorum başka bir şey diyemiyorum. Bu siteyi bütün arkaşldarıma tavsiye ediceğim hiç şüpheniz olmasın. Böyle güzel ve yararlı siteleri herkesin bilmesi lazım diye düşüyorum. Ve bütün arkadaşlarım adına şimdiden çoook teşekkür ediyorum.

enes on Aralık 28th, 2008 at 21:13

Çok güzel olmuş. Emeği geçnlerden Allah razı olsun.

şule on Şubat 11th, 2009 at 21:43

Gerçekten çok güzel bir site hazırlayana çok teşekkür ederim. Arkadaşlarıma da tavsiye edeceğim ama sizden bir isteğim var sitenizi biraz daha genişletin.

selva on Şubat 17th, 2009 at 23:01

Gerçekten güzel bilgiler doğrultusunda hazırlanmış. Tebrik ediyorum gerçekten.

merve on Nisan 7th, 2009 at 19:11

Ödevimi araştırırken hep buraya giriyorum. Muhteşem bir site! Yapandan Allah razı olsun..

Kaan on Mayıs 6th, 2009 at 17:43

çok teşekkürler. güzel bir siteymiş :D

ümran on Haziran 2nd, 2009 at 12:47

gerçekten tam aradığım konular ellerinize sağlık

kemal on Aralık 12th, 2009 at 13:28

çok güzel bir site teşekkürler

kübra on Mayıs 5th, 2010 at 17:43

çok güzel site emegi geçen herkese teşekürler

zeynep on Mayıs 20th, 2010 at 14:17

Gerçekten mükemmel bir site tebrikler.

melih on Ekim 25th, 2010 at 18:24

Bence bu site harika emeği geçen herkesden allah razı olsun.

zeynep on Kasım 2nd, 2010 at 19:23

Bence hiç fena olmamış ama kendini geliştirmeli başarılı sitelerden biri olabilir.

Ezgi on Kasım 7th, 2010 at 17:12

Bence bu site çok güzel kompozisyonlarda bu konu çok işime yaradı çok teşekkür ederim gerçekten çok güzl bir site…

Senanur on Kasım 9th, 2010 at 23:03

Bence bu site çok güzel.

neslihan on Kasım 20th, 2010 at 15:12

Yapanın ellerine sağlık çok güzel bir site olmuş…

AtiLLa on Kasım 25th, 2010 at 19:24

Emeği geçen herkese çok teşekkürler.Çok güzel olmuş.Çok güzel bir site.

buse on Ocak 25th, 2011 at 22:23

Çok güzel bir site gerçekten.Kim kurduysa ellerine sağlık.Benim dil ve anlatım dersim iyi değildi.Ama hergün buraya çalıştım ve düzelttim…
:)

şevval on Şubat 8th, 2011 at 12:17

Bunu kim yazmışsa çok güzel yazmış. TEŞEKKÜRLER

murathan on Şubat 16th, 2011 at 23:52

Çok güzel bir ödev konusu yapana tskkrler. :)

cansel on Nisan 27th, 2011 at 19:33

Bu çok güzel bir site . Ama sadece ben noktalama işaretlerinden köşeli ayracı bulamadım.Ama yinede teşekkürler.

meral on Mayıs 12th, 2011 at 16:29

Yapanın yda hazırlayanın ellerine sağlık.

Efe Buyuran on Haziran 18th, 2011 at 18:35

Çok hoşuma gitti. Gerçekten hazırlayanın eline sağlık. Facebook’ta hemen paylaştım görünce. :)

zeyna on Aralık 19th, 2011 at 17:46

bu site çok güzel yapanın eline sağlık :)

Yazı Detayı
  • Yazının Bağlantısı: Noktalama İşaretleri
  • Yazının Kategorisi: Türk Dili, Yazım ve Noktalama
  • Yazar:
  • Eklenme Tarihi: 9 Eylül 2007
  • Bu yazıya yapılan yorumları RSS kaynağı ile takibe alın.
  • Bu yazıya kendi sayfanızdan geri izleme yapın.
  • Diğer kaynaklarda arayın:
  • Etiketler:, , , , , ,