Prof. Dr. DoÄŸan Aksan
(1929 – )
Hayatı
1929 yılında Ä°zmir’de doÄŸan DoÄŸan Aksan, Ankara Atatürk Lisesini (1948), Dil ve Tarih-CoÄŸrafya Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü (1952) bitirdikten sonra aynı fakültede asistanlığa (1954) atanmıştır. “Yabancı Dillerle Türkçe Arasında Anlam BenzerliÄŸi ve AlışveriÅŸi” baÅŸlıklı çalışmasıyla doktor (1958), “Genel Dilbilim Yönünden Halk Etimolojisi ve Türkçedeki Örnekleri” baÅŸlıklı çalışmasıyla doçent (1964), “Anlambilimi ve Türk Anlambilimi” adlı çalışmasıyla profesör (1972) olmuÅŸtur.
Doktora çalışmaları öncesinde Alexander von Humbolt bursu ile Bonn Üniversitesi Dilbilim Enstitüsünde (1957-1958) araştırmalar yapan Doğan Aksan, doktora sonrasında (1963) ve doçentlik sonrasında (1967) Frankfurt Üniversitesi Doğu Dilleri Kürsüsünde konuk öğretim üyesi olarak bulunmuş ve Türk dilbilimi dersleri vermiştir.
O yıllarda Türkiye’de dilbilim bölümleri bulunmadığı için Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdikten sonra dilbilime yönelen DoÄŸan Aksan, akademik yaÅŸamında Türkoloji ile dilbilimi buluÅŸturmaya çalışmış, böylece dilbilimin Türkiye’de kendi kimliÄŸini kazanmasını saÄŸlamıştır.
DoÄŸan Aksan bir yandan dilbilimin Türkiye’de kendi kimliÄŸini kazanmasını saÄŸlarken bir yandan da yurtdışında Türk dilbilimin tanınması doÄŸrultusunda çaba harcamıştır.
Gerek Türk Dil Kurumu yönetim kurulu üyesi ve dilbilgisi kolu baÅŸkanı olarak çeÅŸitli yayınların ve etkinliklerin ortaya konmasında gerekse Ankara Ãœniversitesinde dilbilimin önce anabilim dalı (1982), sonra bölüm olarak düzenlenmesinde (1991) DoÄŸan Aksan’ın payı büyüktür. Ayrıca her yıl yapılması gelenekselleÅŸmiÅŸ olan ulusal dilbilim kurultaylarının toplanması düşüncesini de 1987′de DoÄŸan Aksan ortaya atmış ve bu yolla o tarihten bu yana Türkiye’de dilbilim alanında azımsanmayacak geliÅŸmelere katkıda bulunmuÅŸtur.
Yurtdışında ise Sürekli Altaistik Konferansı (Permanent International Altaistic Conference), Uluslararası Onomastik bilimleri Merkezi ve Uluslararası Anadili Eğitimi Örgütü (International Mother Tongue Education Network) kongrelerine katılarak Türk dilbilimin uluslarası düzeyde tanınmasına katkıda bulunmuştur.
DoÄŸan Aksan, gençlik yıllarından bu yana yazın dünyasının da içinde olmuÅŸ; ÅŸiir, öykü, makale, fıkra ve denemeler yazmıştır. Türkçenin anlatım gücünden yazın ve dilbilimin içiçe oluÅŸundan duyduÄŸu “hazzı” ve coÅŸkuyu yapıtlarına da ustalıkla yansıtmıştır.
1996 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dilbilim Bölüm Başkanı olarak emekli oluncaya değin hem kendi kurumundan olan hem de başka üniversitelerden gelen çok sayıda elemanın bilim uzmanlığı ve doktora çalışmalarında danışmanlık yaparak genç adayların yetişmesine yardımcı olmuştur.
Emekli olduktan sonra da Türkoloji ve dilbilimi buluşturan çalışmalar yapmayı bırakmayan Doğan Aksan bu alandaki boşlukları doldurmayı sürdürmektedir ve sürdürecektir.
Doğan Aksan evli ve iki çocuk babasıdır.
Eserleri
A. KÄ°TAPLAR
-
(1971) Anlambilimi ve Türk Anlambilimi (Ana Çizgileriyle), Ankara: DTCF.
-
(1976) Tartışılan Sözcükler ve Özleştirme Sorunu, Ankara: TDK.
-
(1977) Her Yönüyle Dil. Ana Çizgileriyle Dilbilimi I, Ankara: TDK.
-
(1980) Her Yönüyle Dil. Ana Çizgileriyle Dilbilimi II, Ankara: TDK.
-
(1982) Her Yönüyle Dil. Ana Çizgileriyle Dilbilimi III, Ankara: TDK.
-
(1987) Türkçenin Gücü, Ankara: İş Bankası Yayınları.
-
(1993) Şiir Dili ve Türk Şiir Dili, Ankara: Şafak Matbaası.
-
(1996) Türkçenin Sözvarlığı, Ankara: Engin Yayınevi.
-
(1998) Anlambilim, Anlambilim Konuları ve Türkçenin Anlambilimi, Ankara: Engin Yayınevi.
B. YAYINA HAZIRLADIÄžI KÄ°TAPLAR
-
(1976) Sözcük Türleri I, Ankara: TDK.
-
(1977) Sözcük Türleri II, Ankara: TDK
-
(1978) Türkiye Türkçesi Gelişmeli Sesbilgisi, Ankara: TDK.
-
(1982) Dilbilim Seçkisi (Günümüz Dilbilimi ile İlgili Yazılardan Çeviriler), Ankara: TDK.
C. ÇEVİRİ YAZI KİTAP
(1961) Ali Bey, Kokona Yatıyor, Ankara: Doğuş Matbaası.
|» Önemli Türkologlar Sayfasına Dön! « [1] |
Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiÅŸtir…
1 yorum var. (Aç | Kapat)
Yazının kaynağı: Bilgicik.Com - http://www.bilgicik.com
Yazının bağlantısı: http://www.bilgicik.com/yazi/prof-dr-dogan-aksan/
URLs in this post:
[1] » Önemli Türkologlar Sayfasına Dön! «: http://www.bilgicik.com/yazi/onemli-turkologlar/
Yazdırmak için buraya tıklayın.
1 yorum var. To "Prof. Dr. DoÄŸan Aksan"
#1. Yorum: tuba | 06 AÄŸustos 2010 - 12:04
Web sitesi bizm için faydalı bir hale getirilmiÅŸ fakat Türkologların esrleri hakkında gilgi edinemiyoruz. Bu konuda da yardımcı olrsanız memnun olucaz…