Türeyiş Destanı
Eski Hun beylerinden birinin çok güzel iki kızı vardı. Bu bey kızları ile ancak Tanrıların evlenebileceğini düşünüyordu. Bu sebeble ülkesinin kuzey tarafında yüksek bir kule yaptırarak iki güzel kızını Tanrılarla evlenmek üzere buraya yerleştirdi.
Bir süre sonra kuleye gelen bir kurdun Tanrı olduÄŸu düşüncesiyle kızlar bu kurtla evlendiler. Bu evlenmeden doÄŸan Dokuz OÄŸuzların sesi kurt sesine benzerdi. Göç Destanı Uygurların yurdunda “Hulin” isimli bir daÄŸ vardı. Bu daÄŸdan TuÄŸla ve Selenge isimli iki ırmak çıkardı. Bir gece oradaki bir aÄŸacın üzerine gökten ilâhi bir ışık indi. iki ırmak arasında yaÅŸayan halk bunu dikkatle izlediler. AÄŸacın gövdesinde ÅŸiÅŸkinlik oluÅŸtu, ilâhi ışık dokuz ay on gün ÅŸiÅŸkinlik üzerinde durdu. AÄŸacın gövdesi yarıldı ve içinden beÅŸ çocuk göründü. Bu ülkenin halkı bu çocukları büyüttü. En küçükleri olan BuÄŸu Han büyüyünce hükümdar oldu. Ãœlke zengin halk mutlu oldu. Çok zaman geçti. YuluÄŸ TiÄŸin isimli bir prens hükümdar oldu.
Çinlilerle çok savaÅŸtı. Bu savaÅŸlara son vermek için OÄŸlu Galı Tigini bir Çin prensesi ile evlendirmeÄŸe karar verdi. Çinliler , prensese karşılık hükümdardan Tanrı dağının eteÄŸindeki Kutlu DaÄŸ adını taşıyan kayayı istediler. Gali Tigin kayayı verdi. Çinliler kayayı götürmek için kayanın etrafında ateÅŸ yaktılar, kaya kızınca üzerine sirke döktüler. Ufak parçalara ayrılan kayayı arabalara koyarak Çin’e taşıdılar. Memleketteki bütün kuÅŸlar, hayvanlar kendi dilleriyle bu kayanın gidiÅŸine aÄŸladılar. Bundan yedi gün sonra da Gali Tigin öldü. Kıtlık ve kuraklık oldu .Yurtlarını bırakarak göç etmek zorunda kaldılar.
Buraya kadar kısaca tanıtmağa çalıştığımız Türklerin ilk dönem edebî eserleri olan Yaratılış, Alp Er Tunga, şu, Oğuz Kağan, Ergenekon, Türeyiş ve Göç destanları bugünkü bütün Türk Cumhuriyet ve Topluluklarının ortak destanları olarak kabul edilmektedir.
Büyük bir ihtimalle XV. yüzyılda yazıya geçirildiÄŸi kabul edilen “Dede Korkut Hikâyeleri” nin Hun-OÄŸuz Destan dâiresinden ayrılmış destan parçası olduÄŸu görüşü oldukça yaygındır.
Dede Korkut Hikâyeleri ve bu hikâyelerin hem anlatıcısı hem de kahramanlarından biri olan Dede Korkut bütün Türk dünyasında ortak olarak tanınan sözlü ve yazılı gelenekte yaÅŸatılan önemli eserlerden biridir. Türklerin X. yüzyılda büyük kitleler halinde islâmiyeti kabul etmelerinden ve OÄŸuzların büyük bir bölümünün batıya bugünkü Anadolu topraklarına göçmelerinden sonra gerek Orta Asyada gerek Anadolu , Balkanlar ve Orta DoÄŸuda, Türkler farklı siyasî birlikler içinde yaÅŸamışlardır. X. yüzyıldan sonra teÅŸekkül eden destanlardan KöroÄŸlu dışındakiler Türk topluluk ve guruplarının iletiÅŸimleri ölçüsünde yaygınlaÅŸmıştır. KöroÄŸlu destanı XVI. yüzyılda Anadolu’da teÅŸekkül etmiÅŸ ve hemen hemen bütün Türk dünyası tarafından benimsenmiÅŸ ve çeÅŸitlenerek yaÅŸatılmaktadır.
İslâmiyetin Kabulünden Sonraki Türk Destanları Karahanlı hükümdarı Satuk Buğra Han X. yüzyılda islâmiyeti resmen devlet dini olarak kabul etmiştir. islâmiyetten sonra ilk teşekkül eden destan da bu hükümdarın islâmiyeti kabul ve yaymak için yaptığı mücadelelerin efsanelerle zenginleştirilerek anlatımıyla doğmuştur. Bu destanın bir elyazmasında bulunan metni kısaca şöyle özetlenebilir.
|» Türk Destanları Sayfasına Dön! « [1] |
Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiÅŸtir…
21 yorum var. (Aç | Kapat)
Yazının kaynağı: Bilgicik.Com - http://www.bilgicik.com
Yazının bağlantısı: http://www.bilgicik.com/yazi/tureyis-destani/
URLs in this post:
[1] » Türk Destanları Sayfasına Dön! «: http://www.bilgicik.com/yazi/turk-destanlari/
Yazdırmak için buraya tıklayın.
21 yorum var. To "Türeyiş Destanı"
#1. Yorum: bt | 27 Kasım 2007 - 18:21
walla çok işime yaradı çok sağ olun..!!
#2. Yorum: okan | 27 Ocak 2008 - 20:09
gayet basarılı ısıme yaramadı ama hosuma gıttı
#3. Yorum: bs | 10 Åžubat 2008 - 15:08
valla çok tesekkür ederim çok işime yaradı Allah sizden razı olsun
#4. Yorum: ÅŸeyma | 24 Åžubat 2008 - 17:56
çok gzl bir site yalnız içeriği çok değil
#5. Yorum: zyn | 24 Mart 2008 - 14:15
cok sağ olun yazılım var o yüzden girdim inş. cok iyi gecerr
#6. Yorum: çiko | 27 Mart 2008 - 15:56
hayır yaramadı çok az bilgi var ama güzel olmuş tebrik ederim sizi
#7. Yorum: eren barbi | 27 Mart 2008 - 16:00
çok güzeldi çok işime yaradı.
#8. Yorum: esra | 28 Mart 2008 - 16:45
performas ödevimdi çok güzel bilgiler var teşekkürler
#9. Yorum: HÄ°LAL | 07 Nisan 2008 - 17:03
HERKES GİBİ BENCE DE ÇOK GÜZEL AMA BİRAZ FAZLA RESİM OLSAYDI DAHA GÜZEL YANİ SÜPERRRR OLURDU??
#10. Yorum: oÄŸuzhan | 09 Nisan 2008 - 13:46
Çok güzel olmuÅŸ her seferinde iÅŸime yaradı ALLAH sizden razı olsun sizi tebrik ediyorum saÄŸ olun…
#11. Yorum: BURÇİN | 14 Nisan 2008 - 21:23
Yaa tamam her ÅŸey güzel de ÅŸunları biraz daha kısaltarak yazamaz mısınızz? Yine de tÅŸk…+goz
#12. Yorum: Ümit | 25 Mayıs 2008 - 16:41
Ya kısaltılır mı hiç. Onlar bizim milli varlığımız onları okumassak neyi okuyocağız bence daha uzun olsa daha güzel olur.
#13. Yorum: eray | 28 Mayıs 2008 - 23:59
Çok kötü olmuş çünkü destanın bütün paragrafları karıştırılmış anlam bütünlüğü yok.
#14. Yorum: HazaL | 17 Eylül 2008 - 18:30
Çok kısa olmuÅŸ… Milli deÄŸerlerimizi böyle kısaltığımız sürece okuyacakk hiçbir ÅŸeyimiz kalmayacak…
#15. Yorum: Kutay | 02 Ocak 2009 - 19:43
Bence güzel hiç mana bulmayın. Bunlar kısaltılarak yazılmıştır. Ben de dahil bazı insanlar özet okumayı sever eğer uzun istiyorsan internetten araştırın bulun.
#16. Yorum: isa | 12 Åžubat 2009 - 21:31
Çok güzel olmuÅŸ ama teÅŸk ederiz…
#17. Yorum: deli dumrul | 02 Haziran 2009 - 21:03
DeÄŸerli yönetici arkadaşım…
Bütün destanlar birbirine karışmış durumda… Hepsini okudum ve çoÄŸu fazlasıyla eksik ya da birbiriyle karıştırılmış… Görmezden gelmediÄŸini biliriyoruz ama biraz daha dikkatli olsan da en azından bu konua bilgisi olmayan arkadaÅŸlarımız yanlış ÅŸeyler öğrenmese. Hem sıradan bir konu da deÄŸil bunlar sen de iyi biliyorsun… Site faydalı fakat böyle ÅŸeyler olunca pek de hoÅŸ olmuyor. Ä°yi günler gençler.
#18. Yorum: ugur | 20 Mart 2011 - 12:01
bence guzel bir site :D
#19. Yorum: elif | 04 Nisan 2011 - 15:24
İyi tamam hoş güzel de böylesine önemli konuları internet gibi kaynaklardan kopyala yapıştır yapmamızı tasvip etmeyen öğretmenlerimizde var. :) bizimkisi gibi begenip alsak bile kabul görülmüyor. Ondan elinizddekinin kıymetiini bilin. :P
#20. Yorum: Prof. M. Şahin ÖKSÜZ | 05 Mayıs 2011 - 14:40
Güzel olmuş fakat bu kadar kısa olmasa iyi olurdu çünkü; bu destanlar milli değerlerimiz biz sahip çıkmazsak kim cıkar.
#21. Yorum: pelin | 29 Aralık 2011 - 17:15
ArkadaÅŸlar ÅŸu kısaltma konusu da ne oluyor yani? Uzun olmasını çok istiyorsan araÅŸtır ya. Acaba bu “milli deÄŸer”ine sahip çıkmak isteyen (!) kiÅŸiler nasıl kiÅŸiler. Gerçek bir tarih sever mi, yoksa havalı bir göz boyamacısı mı?
Ben şahsen onların şöyle olduklarını düşünüyorum:
Laf salatası yapan
Çok konuşan
Göze girmek isteyen (ama başaramayan)
………………………………..
Şu anda bana küfür ediyor olabilirsiniz. Eğer ediyorsanız zaten milli değerinize sahip çıkmıyorsunuz demektir..
Ha çok meraklıysan milli değerinize sahip çıkmak.. ne yap biliyor musunuz? OKU, DÜŞÜN ve SUS..