Ana Sayfa » Edebiyat » Nazım Biçimleri » Türkü – (Nazım Biçimleri)
54



()

Türkçe ait ürün anlamındadır.Türküyü oluşturan dize grupları arasında tekrarlardan kavuştak bölümleri vardır. Türküler ezgilerine göre adlar;uzun havalar,kırık havalar(oyun havaları). Konusuna göre ise ölüm,ayrılık,savaş,çocuk,doğa…türküleri olur.

 

Bir ezgi ile söylenen halk şiirinin her çeşidini göstermek için Türkiye’nin sözlü geleneğinde en çok kullanılan ad Türküler dir. Özel durumlarda ya da ezginin, sözlerin çeşitlemesine göre ninni, ağıt, deyiş, hava adları da kullanılmaktadır.

 

Türk halk edebiyatı nazım şekli ve türüdür. Ezgisi yönüyle diğer halk şiiri türlerinden ayrılır. Türküler genellikle anonimdir. İsimleri bilinen saz şairlerinin söyledikleri de giderek halka mal olmuş ve bunlar da anonimleşme eğilimine girmiştir. Türkü söylemeye “türkü yakmak” da denir. Türkü adı Türk sözcüğüne Arapça “ı” eki eklenmesiyle ortaya çıkmıştır. “Türk’e özgü” anlamına gelir.

 


Türkü sözcüğü ilk kez XV. Yüzyılda Doğu Türklerince kullanılmıştır. Hikmet Dizdaroğlu, Anadolu’da türkünün ilk örneğini Öksüz Dede’nin verdiğini belirtir. Türküler genellikle hece vezninin 7, 8 ve 11’li kalıplarıyla kıtalar halinde söylenir. Her kıta türkünün asıl sözlerinin bulunduğu bend ile nakarattan meydana gelir. Nakarat her bendin sonunda tekrarlanır. Bu kısım bağlama veya kavuştak diye de bilinir. Türküleri kesin ayrıma sokmak güçtür. Bir yörede yakılan türkü diğer bir yöreye şekli ve söyleniş biçimi değişerek geçebilir. Türküler ezgilerine, konularına ve yapılarına göre ayrılır.

 

Ezgilerine göre türküler

* Kırık havalar: Usullü ezgilerdir. Alt türleri; türkü (genelde tüm kırık havalar için, özelde diğer türlerin dışında kalanlar için kullanılır), deyiş, koşma, semah, tatyan, barana, zeybek, horon, halay, bar, bengi, sallama, güvende, oyun havası, karşılama, ağırlama, peşrev, teke zortlatması, gakgili havası, dımıdan, zil havası, fingil havası dır.

 

* Uzun havalar: Usulsüz ezgilerdir. Alt türleri; uzun hava (diğer türlere girmeyenler için kullanılır), barak, bozlak, gurbet havası, yas havası, tecnis, boğaz havası, elagözlü, maya, hoyrat, divan, yol havası, yayla havası, mugam dır. Ayrıca gazeller de özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde halk arasında söylenmektedir.

 

Konularına göre türküler

Ninniler ve çocuk türküleri, tabiat üzerine türküler, aşk türküleri, kahramanlık türküleri, askerlik türküleri, tören türküleri, iş türküleri, acıklı olaylarla ilgili türküler, güldürücü türküler, karşılıklı söylenen türküler, oyun türküleri, ağıtlar.

 

Yapılarına göre türküler

* Mani kıt’alarından kurulu türküler: Birbirleriyle ilgili konularda söylenmiş manilerin sıralanarak ezgiyle okunmasından meydana gelir.
* Dörtlüklerle kurulu türküler.dörtlüklerle kurulu türküler adı üstünde dörtlüklerden oluşan türkülerdir.bu türküler de anonimdir.

 

Özellikleri:

 

1. Türkülerde konu zenginliği vardır. Aşk, ayrılık, ölüm, tabiat, kahramanlık, güzellik başlıca konularıdır.
2. Hecenin yedili, sekizli en çok da on birli kalıplarıyla yazılırlar.
3. Türküler genelde dörder mısralı bentlerden oluşur.
4. Bazıları koşma şeklindedir.
5. Bazı türkülerde her bendin sonunda aynı dize veya dizeler tekrarlanır. Bu tekrarlanan dizelere nakarat (kavuştak) adı verilir. Nakaratların völçüsü bazen ana bentlerin ölçüsünden ayrı olabilir.
6. Türkülerin kafiye örgüsü genelde şöyledir: “aaab cccb dddb”, “aaabb cccbb dddbb” veya “aaabcc dddbcc eeebcc” şeklindedir.
7. Türküler ait oldukları bölgelere göre adlar alırlar.
8. Genelde anonimdirler ama söyleyeni belli olan türküler de vardır.

|» “Nazım Biçimleri” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…



İle Yorum Yap!
54 Yorum Bulunmaktadır
osman on Şubat 15th, 2008 at 15:55

hiç güzel site değil

mahmut on Mart 8th, 2008 at 19:35

kımıne gore anlamlı kımıne gore anlamsız ben bu siteyi çok beyendim gerklı bilgiler var

SUNAY on Mart 9th, 2008 at 21:43

Bence de ben de arkadaşa katılıyorum güzel degişik bir site tabi bakmasını bilene…

ELif on Mart 11th, 2008 at 21:28

gercekten guzeL bir site cok işime yaradı bilgiLer evet bence de bakmasınıı bilene guzel

davut on Mart 13th, 2008 at 18:43

güzel olmuş cok işime yaradı

sema on Mart 16th, 2008 at 12:48

bence de çok güzel bir site baya işime yaradı ellerinize sağlık arkadaşlar

seda on Mart 16th, 2008 at 21:04

Benim de çok işime yaradı bn beğendim bence güzel bilgiler var.Teşekkürler arkadaşlar bilgiler için

McRayne on Mart 16th, 2008 at 23:10

Siteyi yapanların emeğine, ellerine sağlık. İlk ve ortaöğretim öğrencilerinin ödevleri için yararlı bir site. Bize bu ayrıcalığı sağladıkları için emeği geçen herkese teşekkür ederim..

irem:) on Mart 19th, 2008 at 19:56

gayet güzel bir siteymiş çok beğendm yani ellerinize sağlık

edossh on Mart 21st, 2008 at 17:38

hımm sevdim ben siteyi sevmeyenler de bakmayımı bilmiyor anlamadım gitti kendin site yap o zaman adamlar ne güzel site yapmış işte yok arkadas insanlara yaranılmaz

dilruba on Mart 23rd, 2008 at 14:50

evt çok güzel tebrikler çok beğendim başarılarınızın devamını dilerim

tuğba on Mart 23rd, 2008 at 15:49

gerçekten çok güzel bir site aradığım her şeyi bulabiliyorum site kurucusuna teşekkürler

ELA on Mart 25th, 2008 at 15:55

ya bir sözel öğrencisi olarak çok beğendim site kurucusuna çok teşekkür ederim çok faydalı bilgiler var

semetey on Mart 25th, 2008 at 17:36

Sitenizle yeni tanıştım. Bilgiler yeterli ve yararlı. Arkadaşlarıma tavsiye edeceğim. Teşekkürler.

zeynep on Mart 25th, 2008 at 20:05

gerçekrten çok güzel ve faydalı bir site artık böyle şeylerden ödev bakmak lazım bu siteyi kurana ayreten teşekkürler sitenizz çok güzel ve faydalı aradığım tüm edebiyatın konularının bulabiliyorum

arzu on Mart 28th, 2008 at 20:13

tebrik ediyorum. artık edebiyatla ilgili kafama takılan bir şey olsa tereddütsüz ‘bilgicik’i açıyorum.bilgiler anlaşılır olarak yayımlanmış.. devamını elbette bekliyorum =))

hüseyin on Mart 30th, 2008 at 16:52

Çok güzel ve gereksiz bir site olmuş, ayrıca eklemek isterim ki bu site sayesinde ödevlerimi eksiksiz yaptığımı söyledi öğretmenim. Sağ olun var olun eyvallah

ezgi on Nisan 2nd, 2008 at 19:54

Evet çok güzel bir site

ilyas on Nisan 3rd, 2008 at 11:44

Arkadaşlarla birlikte bu siteyi çok beğeniyoruz.Her istediğimizi bulabiliyoruz.Bu siteye emeği geçen herkese çok teşekür ediyoruz.

çiğdem on Nisan 3rd, 2008 at 23:04

sitenizi cok begendım aradıgım her seyı rahatlıkla bulabılıyorum siteyı yapana tesekkur ederım

neslihan on Nisan 5th, 2008 at 13:04

site çok güzel aradığımı buluyorsun yanlız bir de şu össde çıkmış zarflarla ilgili sorular olsaydı fena olmazdı ma yine de hazırlayanları tebrik edrim güzel bir site

banu on Nisan 5th, 2008 at 17:55

çok güzel bir site tebrikler valla hiç de gereksiz olmamış her istedigimizi bulabiliyoruz tekrar teşekkür ederiz

nafiye on Nisan 8th, 2008 at 15:42

site çok güzel sağ olun çok yardımcı oldu. teşekürlerrr

elif on Nisan 14th, 2008 at 17:00

Valla gerçekten süper bir site olmuş her aradığını bulabiliyorsun daha ne olsun!!!

ebru on Nisan 30th, 2008 at 21:34

Siteniz çok güzel aradığım her şeyi buldum bu siteyi çok sevdim çok süper bir site.

buse on Mayıs 22nd, 2008 at 22:38

Gerçekten çok harika bir site. Çok sağ olun çok yardımcı oldunuz.

büşra on Mayıs 26th, 2008 at 19:00

:-P Bu site çok güzel her aradığım var. İyi ki var bu sitee…

sedef on Ekim 23rd, 2008 at 16:03

Merhaba bn gizem 8. sınıf öğrencisiyim. Sitede bana yarayan şeyler çok güzel teşeküler…

ayça on Kasım 12th, 2008 at 22:36

Gerçekten çok güzel bir site ben 8.sınıf öğrencisiyim çok işime yarıyor. Gerçekten çok güzel. Başarılarınızın devamını dilerim.

gözde on Kasım 22nd, 2008 at 19:21

Gerçekten güzel bir site olmuş ama uyarılar dikkatimi çekti. Onlara niye bu kadar dikkat etmemiz gerekiyor?

Mustafa on Kasım 23rd, 2008 at 18:12

Ya hep kızlar yorum yapıyor edebiyat seven, çalışan bir erkek yok mu? :)

hatice on Kasım 25th, 2008 at 23:51

Çok güzel bir site teşekkür ederim.

oğuzhan on Aralık 6th, 2008 at 14:36

Çok sağ olun arkdaslar ısıme cok yaradı. Bu sıte ıcerıklı ders notları ıle cok güzel bır sıte emegı gecen herkese cok tesekkurler.

gizem on Ekim 20th, 2009 at 20:02

Verdğiniz bilgiler için çok teşekkürler. Gerçekten faydalı, güzel bilgiler emeği geçen herkesin eline sağlık…

Gizem on Kasım 17th, 2009 at 20:22

arkadaslr grcktn ck tesekkrler cok isime yaradı

murat on Kasım 18th, 2009 at 17:00

çok güzel bir site çok işime yaradı teşekürler

çiğdem on Aralık 5th, 2009 at 14:15

çok beğendim

samet on Aralık 18th, 2009 at 17:28

çünkü çok güzel

Çağatay on Aralık 19th, 2009 at 12:29

Çok güzel bir site ellerinize sağlık.

büşra on Ocak 1st, 2010 at 17:26

Çok güzel bir site.Teşekkür ederim.

Nil on Mart 9th, 2010 at 18:09

Bence de bu site çok yararlı olmuş.Emeği geçen herkese teşekkürler.

ece on Kasım 26th, 2010 at 18:13

Güzel bir site ben 9. sınıf öğrencisiyim çok işime yarıyor bu site emek için teşekkürler.

ali TANKÜL on Aralık 5th, 2010 at 19:37

Ödevlerime çok yararlı oldu. Sitenizi destekliyorum. Siteyle uğraşanlara teşekkür ediyorum.

inci on Mart 13th, 2011 at 10:33

çok güzel bir site emeği geçen herkeze tesekkürler….

tolga on Mart 20th, 2011 at 19:39

Paylaşım İçin Teşekkürler.Ellerinize Sağlık.

halil on Mart 28th, 2011 at 19:31

Güzel bir site konuları iyi açıklamışsınız teşekürler bilgicik ailesi. :D :P

veysel on Nisan 14th, 2011 at 03:52

Çok sağolun çok işime yaradı.

cesur on Mayıs 9th, 2011 at 13:36

Gerçekten de işime çok yaradı emeğe saygılar…

fkty on Mayıs 25th, 2011 at 18:15

Çok işime yaradı. :) Ödev yapıp satıyorum.

coşkun on Aralık 14th, 2011 at 19:43

teşekkür ederim cok güzel bir site emegi geçenlerden allah razı olsun…

beyza on Aralık 22nd, 2011 at 19:14

gerçekten çok güzel olmuş çok işie yaradım ödevimi sizin sayenizde yaptım teşekkür ederim . :D

beyza on Aralık 22nd, 2011 at 19:15

Emeği geçen herkese TEŞEKKÜR EDERİM :)

zambak on Aralık 27th, 2011 at 20:59

Çoban çeşmesi şiirinin hangi mazım şekline ait olduğunu biliyor musunuz?

cennet on Şubat 7th, 2012 at 16:07

Sayeniz de ödevimi kolaylıkla yaptım. Teşekkür ederim. :D

Yazı Detayı