BEŞ HECECİLER
Şiire aruz ölçüsüyle başlayan, aşk ve tabiat şiirleri yazan,Milli edebiyat döneminde ise, bu topluluğun ilkelerini benimseyen beş şairin oluşturduğu topluluktur.Ziya Gökalp ve Ömer Seyfettin’in başlattıkları “Yeni Lisan” hareketinin etkisiyle yabancı sözcüklerden arınmış bir dille şiir yazmaya yöneldiler. Türkçülük fikrini benimseyen bu beş şair, cumhuriyet döneminde çeşitli alanlarda etkinliklerini sürdürmüşlerdir.Düzyazı cümlesini şiire aktardılar. Düz yazımızdaki söz diziminin şiirlerde de görlemesi Beş Hececiler’de rastlanan bir özelliktir.
Hecenin Beş Şairi, şu isimlerden oluşur:
Yusuf Ziya Ortaç, Faruk Nafiz Çamlıbel, Orhan Seyfi Orhan, Halit Fahri Ozansoy, Enis Behiç Koryürek.

Faruk Nafiz Çamlıbel (1898–1973)
Şiire aruzla başladı, heceyle yazdığı şiirleriyle tanındı.Beş Hececiler arasında en başarılı şairdir.Şiirlerinde ulusal kaynaklara yönelmiştir.Memleketçi edebiyatın önde gelen isimlerindendir.Şiirindeki düşüncelerin kaynağını “Anadolu kültürü, geçmişe saygı, medeni gelişme, milli değerlere bağlılık” oluşturur.Şair, Anadolu’yu gördükten sonra konusunu halkın hayatından alan, halk söyleyişini andıran yapıtlar vermiştir.”Suda Halkalar” aruzla; “Çoban Çeşmesi, Bir Ömür Böyle Geçti” yapıtlarında ise heceyle yazdığı şiirlerini toplamıştır.Manzum ve mensur tiyatroları vardır.
Eserleri
Roman: Yıldız Yağmuru
Şiir: Çoban Çeşmesi, Dinle Neden, Suda Halkalar, Bir Ömür Böyle Geçti, Han Duvarları.
Tiyatro: Canavar, Akın, Özyurt, Yayla Kartalı

Yusuf Ziya Ortaç (1895–1967)
Orhan Seyfi’yle edebiyat ve mizah dergisini çıkarır.”Şair” dergisini ise tek başına yayımlar.Şiire aruzla başladı, daha sonra heceye yöneldi.Heceye yönelmesinde Ziya Gökalp’in etkisi büyüktür.Dili yalın ve akıcıdır. Çocuk edebiyatımıza “Kuş Cıvıltıları” adlı eseriyle katkıda bulunmuştur.Akbaba dergisindeki yazıları ile mizah dalında tanınmıştır.Şiirlerinin yanı sıra nesirleriyle de tanınmıştır.Binnaz adlı oyunu hece ölçüsüyle yazılmış manzum bir piyestir.
Eserleri
Roman: fieker Osman, Kürkçü Dükkânı, Sarı Çizmeli Mehmet Ağa

Orhan Seyfi Orhon (1890 – 1972)
Sanatında bireysellik ön plandadır. Ahenge önem vermiştir.Şiirlerinde duru bir Türkçe kullandı.
Eserleri
Roman: Çocuk Adam
Şiir: Fırtına ve Kar, Peri Kızı ile Çoban Hikayesi, Gönülden Sesler, O Beyaz Bir Kuştu
Mizah–Hiciv: Asrı Kerem, Düğün Gecesi
Fıkra: Kulaktan Kulağa

Halit Fahri Ozansoy (1891–1971)
Aruzla yazdığı şiirlerle adını duyuran şair, Yeni Mecmua adlı dergide ise hece ile şiirler yazdı.Şiirlerinde günlük konuşma dilini kullana sanatçımız Aşk ve Ölüm temalarını sıklıkla işlemiştir. Bireyselliği tercih eden Ozansoy “Aruza Veda” şiirleriyle heceye yönelir.
Eserleri
Şiirleri: Cenk Duyguları, Bulutlara Yakın Efsaneler ,Bulutlara Yakın Gülistanlar, Balkonda Saatler, Sulara Dalan Gözler, Sonsuz Gecelerin Ötesinde
Romanları: Sulara Giden Köprü, Aşıklar Yolunun Yolcuları
Oyunları: Baykuş, Sönen Kandiller, On Yılın Destanı, Bir Dolaptır Dönüyor.
Anıları: Edebiyatçılar Geçiyor

Enis Behiç Koryürek (1892–1949)
Şair, ilk dönem şiirlerini Servet–i Fünuncuların etkisiyle aruzla yazar, ikinci dönem şiirlerinde ise Ziya Gökalp’in etkisiyle heceye yönelir.Balkan Savaşı yılları onun edebiyat hayatının ayrılmaz bir parçasıdır.Doğal olarak şiirlerinde milli duygular ön plandadır. Daha sonraları 1. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı yılları onu milli heyecanla
yüklü epik şiirler yazdırmaya yöneltir.
Eserleri
Şiir: Miras, Güneşin Ölümü, Varidat–ı Süleyman

[edebiyat_lys]

       Bu dönemde, egemen ideolojilerin dışında kalarak izlenimci, simgeci bir anlayışla “saf şiir”i geliştirmeye çalışan Ahmet Haşim, Milli Edebiyat kapsamına alınamayacak tek ozandır denilebilir. İlk örneklerini Cenap Şehabettin’de gördüğümüz simgeci şiir onunla en usta, en başarılı temsilcisini bulmuştur. Bireyselliği, şiirde anlam kapalılığını ve müziksele yakın uyumu savunan Haşim’in simgeciliğinin yanı sıra, anlatımcılığın ve dışavurumculuğun (expressionisme) etkisinde kaldığı da belirtilmelidir. Onun 1920’den sonra daha yalın bir dile yönelmesi de doğrudan Milli Edebiyat akımının etkisine bağlanamaz. Tanzimat döneminde Şinasi’nin ortaya attığı anlaşılır bir dille yazmak düşüncesinin gerçekleşmesi, Türkçe’nin utkusunun sonucudur bu. Doğal bir gelişimin dışında kalamazdı Haşim.

       Şiirde Mehmet Emin Yurdakul’a bağlanan Milli Edebiyat akımının en tipik sürdürücüleri, Hececiler ya da Hecenin Beş Şairi adlarıyla anılan Faruk Nafiz Çamlıbel, Yusuf Ziya Ortaç, Orhan Seyfi Orhon, Halit Fahri Ozansoy ve Enis Behiç Koryürek’tir. Ortaç, Bilgi Derneği’ne ilk gidişini ve Milli Edebiyat akımını benimseyişini şöyle anlatır: “Ara sıra utangaç gzölerle yüzüme bakıp gülümsüyordu Gökalp-Neden sonra bütün gücünü toplayıp; – İçtihat’a yazıyorsunuz dedi. Boynumu bir yana büktüm: – Evet… Aruzla, dedi. Boynumu öbür yana büktüm: – Evet… Sonra kapı açıldı kapandı, açıldı kapandı. Ali Canip’i o gün gördüm, Ömer Seyfettin’le o gün karşılaştım, Celal Sahir’le o gün konuştum ve Orhan Seyfi ile Enis Behiç’le o gün arkadaş oldum… Yeşil masanın başındaki konuşmayan adam konuştu o gün. Üç dilden, Türkçe’den, Arapça’dan, Farsça’dan karma bir dil yapılamayacağını anlattı. Yazı dilinin konuşma dilinden ayrılamayacağını anlattı ve Anadolu’nun bile, Karadeniz’in bile giremediği aruzun bizim veznimiz olamayacağını anlattı… Ertesi cuma Bilgi Derneği’ne geldiğimiz zaman Orhan Seyfi’nin de, Enis Behiç’in de, benim de ceplerimizde hece vezni ile, güzel Türkçe ile yazılmış birer şiir vardı.”
Ziya Gökalp’ın “Sanat” (Yeni Hayat, 1917) şiirinde özetlediği şu ilkeler,

Hececilerin sanat anlayışını belirler. Ama Gökalp’ın şiirinde gördüğümüz, öğreticiliğin getirdiği kuruluk yoktur onlarda. Bunda, şiire Fecr-i Ati duyarlığıyla başlamı olmalarının etkisi büyüktür. Bir de önlerinde, yeterli sayılmasa da, yararlanabilecekleri örnekler vardı. Halk yazınından yapılan derlemeler, bu yoldaki araştırmalar ozanlarca değerlendirilmeyi bekliyordu. Onlar da bunu yaptılar. Ama toplumsal bilinç eksikliği hemen hepsini coşumculuğa sürükledi. Gerçekçi olmak isterken, savaşın da etkisiyle ulusal duyarlıklar adına gerçekçiliği yitirdiler. Doğaya, yönelişi, yurt güzelliklerinin, Anadolu’nun basmakalıp söyleşilerle görüntülenmesi olarak aldılar. Yurtseverlik, kahramanlık temlerinin egemen olduğu şiirleriyle topluma güç aşılamaktı amaçları. Sonuçta sığ bir “memleketçi edebiyat”ı geliştirdiler.

|» Edebi Akımlar Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…