Medya okuryazarı olan bir kişi, günlük yaşamında türlü iletişim ortamlarını kullanarak kendini ifade etme ihtiyacı duyar. Bazen ağ sayfalarını (web sitelerini) kullanarak yorum yapar ki bu yorumlar bazen ciddi bir içeriği ifade eden yazılara dönüşür. Anlık yazışma ortamlarını kullanarak kurduğumuz iletişimlerde pek çoğumuz her gün sayfalar dolusu metin yazdığımızın farkına bile varmayız. Yalnızca eşe dosta yazdığımız mektupların sayfa üzerinde ne kadar yer tuttuğunu görerek düzenleriz de, gündelik yazışmalardaki cümlelerimizden kaç kitap çıkacağını hesaplamayız.

Yazılı dili bu kadar sık kullandığımıza göre, bu dilin kurallarını bilmek ve uygulamanın ne kadar yararlı olduğunu bilmemizde yarar var diye düşünüyorum. Her şeyden önce yazım ve noktalama kurallarına uygun yazmak, o dilin kendisine saygı duymak demektir. Örneğin bir web site yaratma sistemini tanıtan şu sayfada (SMF), insanlar milli bir konuyu veya bilimsel gerçeklikleri tartışmadıkları hâlde İngilizceyi ne kadar özenli kullanıyorlar bir dikkat edin. Bu insanlar, birçoğunun anadili olan İngilizceye saygı duydukları için onu kurallarına uygun olarak kullanmaya çalışıyorlar.

Kurallara uygun olarak yazmanın ikinci yararı, kişinin kendisini ciddi ve saygın biri olarak tanıtmaya yaramasıdır. Herhangi bir kurum veya kuruluşa yazdığınız bir metinde veya sanal ortamdan ilk defa iletişim kurduğunuz bir kişiyle yazışırken kurallara uygun, düzenli bir dil kullanmanız karşınızdaki kişileri ciddi anlamda etkileyecektir. Bu, sizin eğitim ve kültür seviyenizin yüksek, sıradan insanlardan farklı bir kişi olduğunuz yönünde karşıdaki insanlarda bir önyargı uyandıracaktır. Aşağıda aynı anlamı karşılayan iki ifadenin, iki ayrı yazılışına dikkat edin:

Kurallı Yazım: Son günlerde hazırlamakta olduğum çalışmamın giriş bölümünde kullanabileceğim, ilgili konular hakkında farklı bir bakış açısı sunabilecek dokümanlara ulaşmak istiyorum. Kaynaklara ulaşmak için yaptığım araştırmalardan pek verimli sonuçlar alamadım. Bana bu konuda yardımcı olabilir misiniz?

Kuralsız Yazım: sOn qünLrde haZırLaMqta oLDuum chaLiSmaMin giRis böLümüN dé kuLLanaβiLeceqiM iLqili qonuLaR haqqıNda faRqLı bi baKis acisi suNaβiLecq dökmnLara uLashmaq istiorm kaynaqLaRa uLasMaq ichin yhaptiqm aRashTirmLrdn pk vermLi sncLar aLamDm bna bu qonuDa yrdmcı oLablrmsnz?

Siz bir şirketin halkla ilişkiler müdürü olsaydınız ve size böyle bir ileti gelseydi, hangi kişiyi ciddi bulurdunuz? Veya bir konuda düşüncelerini paylaştığınız bir kişi, hangi yazımı seçseydi sizi etkilerdi?

Tecrübeyle sabit olan seçim şudur ki, her zaman yazım ve noktalama kurallarına uyarak iletiler oluşturan kişiler dikkat çekmiş, titiz ve düzenli bir kişiliğe, sağlam bir ruh hâline sahip olduklarını ortaya koyduklarından etkileyici bulunmuşlardır. Bu nedenle ağacın yaşken eğildiğini ve yazı yazma becerinizi – karakterinizi iş geçmeden kurallı hâle çevirmenizde yarar olacağını unutmayın. Aksi hâlde birkaç zavallı emocuya (Bkz.) şirin görünmekten ötesine gidemezsiniz.

Orkun KUTLU

RTÜK Başkanı Akman: “Dilini Koruyamayan Milletlerin Geleceklerini İmar Etmeleri Mümkün Olamayacaktır.” Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından Türkçe’yi kurallarına uygun kullanmayı özendirmek amacıyla düzenlenen “Güzel ve Doğru Türkçe Kullanımı Ödülleri”‚ Ankara’da düzenlenen törenle sahiplerini buldu.

Törene‚ Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin‚ Devlet Bakanı Prof. Dr. Beşir Atalay‚ Ulaştırma Bakanı İsmet Yılmaz‚ Kültür ve Turizm Bakanı Atilla Koç‚ Ulaştırma Eski Bakanı Binali Yıldırım‚ Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanı Dr. A. Zahid Akman‚ Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Şükrü Haluk Akalın‚ Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Dr. Hilmi Bengi‚ TRT Genel Müdür Vekili Ali Güney‚ Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı Sadık Tural‚ Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Üyeleri Av. Mehmet Dadak‚ Prof. Dr. Davut Dursun‚ Şaban Sevinç‚ Paşa Yaşar‚ Prof. Dr. İlhan Yerlikaya‚ Taha Yücel ile televizyon ve radyo kuruluşlarının temsilcileri katıldı. Törende konuşan Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin‚ Karamanoğlu Mehmet Bey’in‚ “Türkçe’den başka dil kullanılmamasına” ilişkin kararıyla‚ dili korumaya ilişkin çok güzel bir adım attığını söyledi.

Türkçe’yi resmi dil ilan eden Karamanoğlu Mehmet Bey’in söylediği gibi ortak dil kullanımının büyük önem taşıdığına değinen Şahin‚ “Her dil‚ her lisan‚ mutlaka başka bir dilden etkilenir” dedi. Küreselleşen dünyada bunun kaçınılmaz olduğunu‚ ancak bunun ileride dil kirlenmesini getireceğini kaydeden Şahin‚ “Haber sunucusuna ’spiker’‚ gösteri sanatçısına ’şovmen’ demek zorunda değiliz” dedi.

Türkçe’ye yerleşen bir kelimenin de ’’ilan tahtası’’ anlamına gelen ’’billboard’’ olduğunu ifade eden Şahin‚ ’’O ilan tahtası değil mi? Neden ilan tahtası demiyoruz? Ben spordan sorumluyum. Stadlarda ışıklı tabelalar vardır‚ onlara da ’scorboard’ deniliyor. Bunları kullanmak zorunda değiliz’’ eleştirisinde bulundu.

ürkçe’nin yaşatılması için başta kamu kurum ve kuruluşları olmak üzere herkese büyük görevler düştüğünü vurgulayan Şahin‚ ’’Kitle haberleşme araçları bana göre birer okuldur. Öğrencileri de herkestir‚ Türkiye’de 72 milyondur’’ dedi.

Törende konuşan Devlet Bakanı Prof. Dr. Beşir Atalay da‚ dilin sadece bir iletişim aracı değil‚ kültürün en önemli unsuru olduğunu söyledi. Millet olmanın en önemli unsurlarından birinin de dil olduğunu kaydeden Atalay‚ ’’Şair‚ Türkçe için ’ses bayrağı’ ifadesini kullanmıştır. Bu çok etkileyici ve doğru bir ifadedir’’ dedi.

ütün medeniyetlerin‚ kültürlerin kuşaktan kuşağa aktarılmasının‚ geleceği inşa etmenin temelinin dil olduğunu vurgulayan Devlet Bakanı Atalay‚ Türkçe’nin de geniş coğrafyada konuşulan çok değerli bir dil olduğunu kaydetti. Dilin yozlaşmasının‚ fakirleşmesinin çok büyük bir tehlike olduğuna da dikkati çeken Atalay‚ bunun önüne geçilmesi için herkese büyük görevler düştüğünü söyledi.

Çeşitli ülkelerdeki üniversitelerde kurulan ’’Türkoloji’’ bölümlerinin çok önemli bir görevi üstlendiğini‚ Türkçe’nin değişik ülkelerde bu şekilde yaygınlaştırılmasının sevindirici bir gelişme olduğunu belirtti. Atalay‚ bu projenin bütün altyapısının Türkiye tarafından karşılandığını kaydetti.

evlet Bakanı Atalay‚ kitle iletişim araçlarının dil kullanımı üzerinde büyük etkisi bulunduğunu da belirterek‚ ’’Radyo televizyonların değerli spikerlerinin‚ dizilerdeki kahramanlarının‚ habercilerinin her kullandığı cümle çocuklarımızı dil açısından etkiliyor’’ dedi.

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanı Dr. A. Zahid Akman da‚ göreve geldikleri ilk günlerde denetim faaliyetleri kapsamında verilen cezaların hep ön plana çıktığı‚ ancak yapılan iyi şeylerin de ödüllendirilmesi gerektiği yönünde eleştirilerin kendilerine ulaştığını söyledi.

Bu nedenle denetlemenin yanında‚ düzenleme faaliyetlerine de ağırlık verdiklerini anlatan Akman‚ bu amaçla düzenlenen ödüllerin Türkçe’nin doğru kullanımı açısından önemli bir adım olduğunu kaydetti.

Çocukların günde 3 saate yakın televizyon seyrettiklerini ve yabancı kültürlerin‚ yanlış dil kullanımlarının etkisinde kaldıklarını belirten Akman‚ dilini koruyamayan milletlerin geleceklerini imar etmelerinin de mümkün olamayacağını kaydetti. Akman‚ şunları söyledi:
’’Son günlerde terörün acımasız hedefi olan askerlerimiz sınırlarımızı‚ topraklarımızı‚ ülke bütünlüğümüzü korumak amacıyla can veriyorlar. Hepimizin yüreğini parçalayan törenleri hep birlikte izliyoruz. Onların bizim topraklarımızı‚ sınırlarımızı korumada gösterdiği bu hassasiyeti bizlerin de yayıncılar olarak dilimizi‚ kültürümüzü korumak amacıyla göstermemiz gerekiyor.’’

Televizyon kuruluşlarının ve onlarca programın isimlerinin Türkçe olmadığını hatırlatan Akman‚ Türkçe’ye özen gösteren tüm kuruluşları bunların isimlerini değiştirmeye çağırdı. Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Şükrü Haluk Akalın ise‚ dilin yabancılaşmasında kitle iletişim araçlarının rolünün çok büyük olduğunu söyledi.

itle iletişim araçlarında yabancı‚ kaba‚ yoz bir dil kullanmanın toplumda böyle bir dil kullanımını özendireceğini kaydeden Akalın‚ ’’Kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte‚ ana dil kavramının yanına bir de televizyon dili eklenmiştir’’ dedi.

Daha sonra‚ 2006 yılındaki yayınlarında Türkçe’yi doğru ve güzel kullanımları nedeniyle yayın kuruluşları ve programlara verilen ödüller sahiplerini buldu. TRT’de yayınlanan ’’Sözümüz Söz’’ programının yapımcısı Jülide Demirel’e ödülünü sunan Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin‚ ’’Demek ki‚ TRT’de hep Jülide’ler başarılı oluyor. Jülide Gülizar’ı da aramızda görüyorum. Onun sesinden haber dinlemek benim için bir tutkuydu’’ dedi.

TV’de yayınlanan ’’Hatırla Sevgili’’ dizisinin ödülünü de Kültür ve Turizm Bakanı Atilla Koç verdi. Aydınlı olduğu için dizinin kendisine acı dolu günleri hatırlattığını ifade eden Koç‚ ’’Ama‚ inşallah ’Hatırla Sevgili’yi yaşatacak günler yaşamaz Türkiye…’’ dedi.

Devlet Bakanı Prof. Dr. Beşir Atalay da‚ Kanal D’de yayınlanan ’’Yaprak Dökümü’’ dizisi ekibi adına ödülü ünlü sanatçı Güven Hokna’ya sundu. Show TV’de yayınlanan ’’Kim 500 Bin İster’’ yarışmasının sunucusu Kenan Işık ödülünü Ulaştırma Bakanı İsmet Yılmaz’dan‚ CNN Türk’te yayınlanan ’’5 N‚ 1 K’’ programını hazırlayıp sunan Gazeteci Cüneyt Özdemir ödülünü Ulaştırma Eski Bakanı Binali Yıldırım’dan‚ NTV’de yayınlanan ’’Bam Teli’’ programının sunucusu Tayfun Talipoğlu da Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanı Dr. A. Zahid Akman’dan aldı.

Radyo 7’de yayınlanan ’’Haber Bülteni’’ adlı programı hazırlayıp sunan Selda Atalay da ödülünü Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Dr. Hilmi Bengi’den aldı. Bengi‚ Türkçe Konuşan Ülkeler Haber Ajansları Birliği Genel Kurul Toplantısı’nın bu yıl Karaman’da gerçekleştirildiğini hatırlattı. Kurum olarak Türkçe’nin doğru kullanımı konusunda duyarlılık gösterdiklerini belirten Bengi‚ ’’Karamanoğlu Mehmet Bey’in yaşadığı topraklarda doğmuş bir kişi olarak da ayrıca bireysel olarak bu sorumluluğu üstlendiğimi düşünüyorum’’ dedi.

TRT ve STV’nin jüri özel ödülü aldığı törende‚ ayrıca Kanal 7’deki ’’Başkent Kulisi’’‚ Kral TV’deki ’’Bedirhan Gökçe ile İz Bırakanlar’’‚ TRT İstanbul Radyosu’nun ’’Gün Ötesi’’‚ Polis Radyosu’nun ’’Bir Yaşam‚ Bin Nağme’’‚ Dünya Radyo’nun ’’Metronom’’‚ Malatya Er-TV’deki ’’Editörden Bu Sabah’’‚ Antalya VTV’deki ’’Analiz’’‚ Radyo ODTÜ’deki ’’Radyo ODTÜ Haber’’‚ Konya FM’deki ’’Altın Nağmeler’’‚ Şanlıurfa Radyo Liva’daki ’’Karagöz ve Hacivat’’ ile Erzurum Radyo Ritm’deki ’’Neden Olmasın’’ programlarının temsilcilerine de ödülleri sunuldu.

Kaynak: Rtük

|» Türkçe Haberleri Sayfasına Dön! « |