• Ön beyinden uzanan optik çıkıntılar içeriye doğru çöker.
• Böylece göz kadehi (optik çukur) oluşur.
• Göz kadehi ilerleyerek başın ön kısmında bulunan deri ektodermi ile temas eder ve göz merceği meydana gelir.
• Mercek iris ile çevrilir.
• Sert tabaka oluşumu gözü dıştan çevreler ve gözün ön kısmında saydam tabakayı (kornea) oluşturur.

ÖRNEK:İnsanda gözün embriyolojik gelişiminde, yapıların birbirini izleyen oluşma sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Önce gelişen yapı Sonra gelişen yapı
A) Retina Optik çukur
B) Optik çukur Optik çıkıntı
C) Baş ektodermi Göz merceği
D) İris Baş ektodermi
E) Göz merceği Optik çıkıntı
1994 ÖSS

ÇÖZÜM: Gözün gelişimi sırasında baş ektodermi gelişir. Göz kadehi ile baş ektoderminin birbiri ile teması sonucunda da göz merceği oluşur.
Yanıt C

[biyoloji_1_ygs_lys]

Doku ve organlar oluşurken embriyonik tabakaların arasındaki etkileşime embriyonik indüksiyon denir.
Spemann adlı bilim insanı semender embriyolarını kullanarak üç deney yapmıştır. Deneyde sinir dokusunun oluşumu araştırılmıştır.
Deney 1
Üst ektoderm çıkarılır. Çıkarılan bu ektoderm doku kültürüne konur ve canlı kalması sağlanır. Doku kültüründeki bu ektodermde ve ektodermi çıkarılan embriyoda sinir sisteminin gelişmediği görülür.
Sonuç: Ektoderm sinir sistemi oluşturması için embriyoya bağlı kalmalıdır.

Deney 2
Embriyonun sadece sırt mezodermi çıkarılır ve ektodermi bırakılır.
Embriyoda yine sinir sisteminin oluşmadığı görülür.
Sonuç: Ektoderm sinir sistemini oluştururken mezoderm ile etkileşir

[ad1]
Deney 3
İki semender embriyosu kullanılır.
1. embriyonun sırt mezodermi ve 2. embriyonun karın mezodermi çıkarılır. 1. embriyodan çıkarılan sırt mezodermi, 2. embriyonun karın mezoderminin yerine konur.
1. embriyoda sinir sistemi oluşmaz. 2. embriyoda iki tane sinir sistemi oluşur.
Sonuç: Ektoderm ve sırt mezoderminin etkileşimi ile sinir sistemi oluşur.

ÖRNEK: Aşağıdakilerden hangisi embriyonik indüksiyonu incelemek amacıyla yapılan bir deney değildir?
A) İki blastomerli evrede hücrelerden birini öldürme
B) Sırt mezodermini kesip embriyodan ayırma
C) İki blastomerli evrede hücreleri canlı olarak birbirinden ayırma
D) Optik çıkıntılarla ektoderm arasına bir plak koyma
E) Bir spermanın çekirdeğini çıkarıp, bunu çekirdeği çıkarılmış bir yumurtaya aşılama
1992 ÖSS

ÇÖZÜM: Embriyonik tabakaların birbirini etkileyerek nasıl organlar ve sistemler olarak farklılaştığını incelemek için yapılan çalışmalarla embriyonik indüksiyon araştırılabilir. Sperm
henüz embriyo oluşumuna katılmamış bir hücredir. Embriyonik indüksiyon incelenemez.
Yanıt E
[ad2]
ÖRNEK: Omurgalı bir hayvanın sinir borusu gelişimindeki embriyonik indüksiyonla ilgili olarak Spemann’ın yaptığı deneylerin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sinir borusu üç embriyonik tabakanın katılmasıyla oluşur.
B) Değişik bölgelerdeki üç parça sırt ektodermi aşılanmış bir embriyoda üç adet sinir borusu gelişir.
C) Sinir borusu geliştikten sonra mezoderm tabakası oluşur.
D) Karın mezoderminin üzerine aşılanan sırt ektoderminden sinir borusu gelişir.
E) Altında sırt mezodermi bulunan ektodermden sinir borusu gelişir.
1991 ÖSS

ÇÖZÜM: Spemann yaptığı deneyler sonucunda; sırt mezoderminin ektoderm tabakasını etkileyerek sinir borusu oluşumuna katkıda bulunduğunu göstermiştir.
Yanıt E

[biyoloji_1_ygs_lys]