Medya okuryazarı olan bir kişi, günlük yaşamında türlü iletişim ortamlarını kullanarak kendini ifade etme ihtiyacı duyar. Bazen ağ sayfalarını (web sitelerini) kullanarak yorum yapar ki bu yorumlar bazen ciddi bir içeriği ifade eden yazılara dönüşür. Anlık yazışma ortamlarını kullanarak kurduğumuz iletişimlerde pek çoğumuz her gün sayfalar dolusu metin yazdığımızın farkına bile varmayız. Yalnızca eşe dosta yazdığımız mektupların sayfa üzerinde ne kadar yer tuttuğunu görerek düzenleriz de, gündelik yazışmalardaki cümlelerimizden kaç kitap çıkacağını hesaplamayız.

Yazılı dili bu kadar sık kullandığımıza göre, bu dilin kurallarını bilmek ve uygulamanın ne kadar yararlı olduğunu bilmemizde yarar var diye düşünüyorum. Her şeyden önce yazım ve noktalama kurallarına uygun yazmak, o dilin kendisine saygı duymak demektir. Örneğin bir web site yaratma sistemini tanıtan şu sayfada (SMF), insanlar milli bir konuyu veya bilimsel gerçeklikleri tartışmadıkları hâlde İngilizceyi ne kadar özenli kullanıyorlar bir dikkat edin. Bu insanlar, birçoğunun anadili olan İngilizceye saygı duydukları için onu kurallarına uygun olarak kullanmaya çalışıyorlar.

Kurallara uygun olarak yazmanın ikinci yararı, kişinin kendisini ciddi ve saygın biri olarak tanıtmaya yaramasıdır. Herhangi bir kurum veya kuruluşa yazdığınız bir metinde veya sanal ortamdan ilk defa iletişim kurduğunuz bir kişiyle yazışırken kurallara uygun, düzenli bir dil kullanmanız karşınızdaki kişileri ciddi anlamda etkileyecektir. Bu, sizin eğitim ve kültür seviyenizin yüksek, sıradan insanlardan farklı bir kişi olduğunuz yönünde karşıdaki insanlarda bir önyargı uyandıracaktır. Aşağıda aynı anlamı karşılayan iki ifadenin, iki ayrı yazılışına dikkat edin:

Kurallı Yazım: Son günlerde hazırlamakta olduğum çalışmamın giriş bölümünde kullanabileceğim, ilgili konular hakkında farklı bir bakış açısı sunabilecek dokümanlara ulaşmak istiyorum. Kaynaklara ulaşmak için yaptığım araştırmalardan pek verimli sonuçlar alamadım. Bana bu konuda yardımcı olabilir misiniz?

Kuralsız Yazım: sOn qünLrde haZırLaMqta oLDuum chaLiSmaMin giRis böLümüN dé kuLLanaβiLeceqiM iLqili qonuLaR haqqıNda faRqLı bi baKis acisi suNaβiLecq dökmnLara uLashmaq istiorm kaynaqLaRa uLasMaq ichin yhaptiqm aRashTirmLrdn pk vermLi sncLar aLamDm bna bu qonuDa yrdmcı oLablrmsnz?

Siz bir şirketin halkla ilişkiler müdürü olsaydınız ve size böyle bir ileti gelseydi, hangi kişiyi ciddi bulurdunuz? Veya bir konuda düşüncelerini paylaştığınız bir kişi, hangi yazımı seçseydi sizi etkilerdi?

Tecrübeyle sabit olan seçim şudur ki, her zaman yazım ve noktalama kurallarına uyarak iletiler oluşturan kişiler dikkat çekmiş, titiz ve düzenli bir kişiliğe, sağlam bir ruh hâline sahip olduklarını ortaya koyduklarından etkileyici bulunmuşlardır. Bu nedenle ağacın yaşken eğildiğini ve yazı yazma becerinizi – karakterinizi iş geçmeden kurallı hâle çevirmenizde yarar olacağını unutmayın. Aksi hâlde birkaç zavallı emocuya (Bkz.) şirin görünmekten ötesine gidemezsiniz.

Orkun KUTLU