ÖRNEK: Küçükçekmece Marmara Denizi’ne bağlı bir koy iken, aşağıdakilerden hangisinin sonucunda bir göl durumuna gelmiştir?
A) Akarsu biriktirmesi
B) Buzul aşındırması
C) Dalga biriktirmesi
D) Rüzgar aşındırması
E) Yer göçmesi
1996 ÖYS

ÇÖZÜM: Kıyı set gölü (Lagün–deniz kulağı) olan Büyük ve Küçük Çekmece gölleri dalga biriktirmesi sonucu oluşur.
Yanıt D

Türkiye’de Rüzgarların Oluşturduğu Yerşekilleri

• Ülkemizde rüzgarların oluşturduğu yer şekillerine pek rastlanmaz. Ancak kıyı kumsallarında, Deltalarda ve iç bölgelerimizin kurak alanlarında yer yer rüzgarların şekillendirici etkisi görülür.

[cografya_ygs_hazirlik]

• Deniz ve göl yüzeylerinde görülen salınım hareketlerine dalga denir.
• Dalgaların oluşumunda temel olan rüzgarlardır. Ayrıca deniz gibi depremleride dalga oluşumuna neden olurlar.
• Dalgalar aşındırma ve biriktirme yoluyla yeryüzünü şekillendirirler.

Aşındırma Şekilleri

• Derinliğin fazla olduğu açık denizlerde görülen büyük dalgalar kıyıya yaklaştıkça derinliğinde azalmasıyla kıyıya sürtünür, çarpar ve aşındırır. Dalgaların kıyıya yaklaşmasıyla dalga kırılması veya çatlaması gerçekleşir. Bu kırılma ne kadar kuvvetli olursa kıyıdaki aşınmada o derece çok olur.

Dalgaların kıyıyı aşındırması;

• 
  Su kütlelerinin, dalganın kıyıya çarparak yaptığı kuvvetli basınç
• 
  Dalga içinde bulunan kum, çakıl gibi maddelerin yaptığı aşınım
• 
  Suyun kimyasal yolla (eriterek) yaptığı aşındırma şeklinde çeşitli yollarla olabilmektedir.

Falez (Yalıyar)

• Kıta sahanlığının dar, kıyıdaki derinliğin fazla olduğu yerlerde dağlar kıyıya paralel uzanırsa aşınmanın etkisiyle falezler oluşur.
• Dalgalar kıyıya paralel uzanan dağları aşındırarark alt kısımlarını oyarlar.
• Üst taraftaki yük zamanla taşınamaz ve koparak aşağı düşer böylece kıyıda diklik oluşur ve bu şekle falez (yalıyar) denir. Falezlerin oluşumunda rüzgarın dolaylı etkisi görülür.

[cografya_ygs_hazirlik]