Örnek 1:Demokritos, sofrasına gelen incirleri yerken bir bal kokusu almış ve hemen bir araştırmadır başlamış kafasında; o güne dek incirlerden almadığı bu koku nerden gelebilir, diye. Merakını gidermek için, incirlerin toplandığı yeri görmeye gitmek istemiş. Sofradan niçin kalktığını anlayan hizmetçi kadın gülmüş: “Boşuna zaman kaybetmeyin, incirleri bal çanağına koymuştum toplarken.” demiş. Demokritos’un canı sıkılmış bu araştırma fırsatını kaçırdığı, bir merak konusu elinden alındığı için, “Hadi be sen de.” demiş hizmetçi kadına, “Keyfimi kaçırdın ama ben yine de bal kokusu incirde kendiliğinden varmış gibi nedenini araştıracağım.” Demokritos’un bu yaklaşımı birçok bilim adamı ve filozofta vardır.

Aşağıdakilerden hangisi bu parçada bilim adamı ve filozoşarda var olduğu söylenen yaklaşıma ters düşer?

A) Olaylara diğer insanlardan farklı bakma
B) Her şeyin nedenini sorma
C) Araştırmaktan hoşlanma
D) Merak duygusunu canlı tutma
E) Başkalarının düşüncelerini benimseme

Çözüm:Felsefe ve bilimin en temel özelliği eleştirelliktir. A, B, C ve D seçenekleri eleştirelliği destekleyen özelliklerden E’de verilen özellik dogmatizme uygundur.
Yanıt E

Örnek 2:Epikuros, “Hastalanınca doktora gideriz; çünkü doktorlar bedensel hastalıklar konusunda bizden fazla şey bilirler. Ruhsal sorunlar yaşadığımızda da aynı nedenden ötürü filozoşara yönelmeli ve onları doktorları yargılarken kullandığı mız ölçütlere benzer ölçütlerle değerlendirmeliyiz.Hastalığı iyileştirmediği sürece tıp bilimi nasıl faydasızsa, ruhsal acılarımızı dindirmediği sürece felsefe de o denli gereksizdir.” der.

Epikuros’un bugün psikolojinin ilgi alanına giren ruhsal sorunların çözümünü felsefeden beklemesi, aşağıdakilerden hangisine bağlanabilir?

A) Döneminde, bazı bilgi alanlarının henüz ayrışmamış olmasına
B) Tıbbı, en gelişmiş ve insanlara en yararlı bilgi alanı olarak görmesine
C) Felsefenin sistemli bir bilgi alanı olmasına
D) Felsefenin evrensel bir bilgi alanı olmasına
E) Felsefenin eleştirel bir bilgi alanı olmasına

Çözüm:Bilimlerin felsefeden tam olarak ayrılmaları 19. yüzyıla denk gelir. Psikolojinin bağımsız bir bilim halini alması da bu yüzyıla rastlar. Bundan önce bilimler felsefenin çatısı altındaydılar.
Yanıt A

Örnek 3:Masal bu ya, yoksul bir köylü kızı padişahın oğluyla evlenir. Evlendikleri gün, eşi sarayın kırk odası olduğunu söyler. Odaların anahtarlarını ona vererek “Otuz dokuz odayı aç; ama kırkıncı odayı açma.” der. Y eni gelin hemen ertesi gün, izin verilen odaların kapılarını açıp bakar; kiminde para, kiminde mücevher, kiminde yiyecekler vardır. Yani, bildik şeyler… Dayanamaz kırkıncı odayı da açar. Filozoşar da bu gelin gibidir, tüm kapıları açmak isterler.
[ad1]
Parçadaki benzetmeye göre, filozofu kapıları açmaya iten aşağıdakilerden hangisi olamaz

A) Merak etme
B) Bilinenle yetinmeme
C) Sınırları zorlama
D) Sorunları çözme
E) Yeni öğrenmelere istekli olma

Çözüm:Felsefede esas olan yanıtlar değil, sorulardır. Yani sorunların net, kesin bir çözümü yoktur. Ön planda olan ise merak duygusudur.
Yanıt D

Örnek 4:Benim gibi düşünmeyenlere çok şey borçluyum. Bana taban tabana karşıt olsalar da benim düşündüklerimi çürütmekten başka bir amaç gütmeseler de hınca kapılmayıp aklımı kullanırsam, düzgün düşünmede onlardan büyük ölçüde yararlanabilirim.

Bu parçada aşağıdakilerden hangisinin yararı vurgulanmaktadır?

A) Farklı düşüncelere açık olmanın
B) İncelenen konuya odaklanmanın
C) Mutlak doğrulara ulaşma çabasının
D) Bildiklerinin doğru olduğunu savunmanın
E) Bağımsız olmanın

Çözüm:Felsefenin en önemli özelliklerinden biri de farklı fikirlere açık olmasıdır. Bu, onun eleştirel tutumuyla desteklenir. Parçada sözü edilen özellik de budur.
Yanıt A

Örnek 5:Filozof “kavram dostu” dur. Bu, felsefenin yalnızca basit bir kavram derleme, keşfetme sanatı olmadığını söylemek demektir. Çünkü, kavramlar ille de birtakım formlar ya da keşişer değillerdir. Başka bir deyişle felsefe, kavramlar yaratmayı da içeren bir disiplindir. Dost kendi yaratılarının dostudur. Örneğin; Platon “İdea”, Aristoteles “Töz”, Descartes “Cogito” kavramlarıyla neredeyse birlikte anılırlar. Çünkü felsefelerinin temelini bu kavramlar oluşturur ve bu kavramlar onların tanımlamalarına göre anlam kazanmıştır.

Bu parçaya dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine varılabilir?

A) Kavramalar basit bilgilerdir.
B) Felsefenin temelinde merak vardır.
C) Felsefe gerçeğe ulaşma çabasıdır.
D) Kavramlar yaratıcılarının güçlü izlerini taşır.
E) Düşünme kavramlar arasında ilişki kurmaktır.

Çözüm:Felsefede tüm sorgulamalar, yanıtlamalar, kavramlar üzerinden yapılır ve bazı kavramlar, o kavramları ilk kez ortaya atan filozoşarla özdeşleşir. Parçada vurgulanan da budur.
Yanıt D

 
[ad2]
Örnek 6:Düşünmek, herkesin yürüdüğü yollardan başka yollarda yürüme yürekliliği göstermeyi gerektirir. O yollar bireyi dönüp dolaşıp herkesin gittiği yola götürse bile, hazır yolları n çok sayıdaki yolcusuyla kendi yolunu kendi açan tek yolcu arasında büyük ayrılıklar vardır.

Bu parçada sözü edilen “yüreklilik” aşağıdaki düşünme biçimlerinden hangisine ortam hazırlar?

A) Bağımsız
B) Tutarlı
C) Çağrışımlı
D) Eleştirel
E) Sistemli

Çözüm:Herkesin gittiği yollardan farklı bir yolda yürümek, başkaları gibi olmamalı, onlardan bağımsız olmak demektir.
Yanıt A

Örnek 7:Bir masalda, iki terzi, krala diktikleri giysiyi yalnızca akıllı insanların görebileceğini söyleyerek onu kandırırlar.Aslında ortada, dikilmiş herhangi bir giysi yoktur. Krallağ karşılaşanlar, akılsız diye damgalanmamak için onun çıplak göründüğünü söylemez; aksine olmayan giysiye herkes övgüler yağdırır. Kralın çıplak olduğunu, onu gören bir çocuk söyler yalnızca. Bir düşünür de çocuk gibi, gerçeği söyleyebilecek yüreklilikte olmalıdır. Kendi çağının tüm önyargılarına karşın, saygınlığının zedelenmesi pahasına, gerçeği olduğu gibi ortaya koymalı; çocukların yetişkinlikte yitirdikleri bu özelliği korumaya çalışmalıdır.

Bu parçaya göre, bir düşünürde aşağıdaki özelliklerden hangisinin bulunması gerekir?

A) Cevaplardan çok, sorulara ağırlık verme
B) Soruşturmasına, olabildiğince çok bilgiyle başlama
C) Bilimsel otoritelerle uyum içinde çalışma
D) Daha önce cevaplanmamış sorular sorma
E) Genel görüş ve kabullerin tutsağı olmaktan kaçınma

Çözüm:Örnekte bahsedilen çocuk, herkesin sahip olduğu kabullerden, bakış açılarından farklı bir noktada durmaktadır.Bu da bizi E seçeneğine götürür.
Yanıt E

[felsefe_ygs_lys]

Bu parçaya dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine varılabilir?

A) Bilimsel bilgi olgulara dayalı, tekrarlanabilir ve nesnel ölçütlerle denetlenebilir niteliktedir.
B) Bilim, insanın, çevresinde olanları anlama ve açıklama ihtiyacından doğmuştur.
C) Bilim genelleyicidir; tek tek olgularla değil, aynı türden olguların ortak yönleriyle ilgilenir.
D) Bilimsel bilgi, olaylar arasındaki ilişkileri açıklayarak bu olayların kontrol edilebilmesini sağlar.
E) Bilimsel bilgiler doğru olarak kabul edilen birtakım temel varsayımlara dayanır.

Çözüm:Sorudaki açıklamalarda ortaya konan bilimsel bilgilere aynı alanda çalışan başka bilim araştırmacıları tarafından da gözlem, deney gibi yollarla ulaşılması gerektiği vurgulanmıştır. Bu da bilimsel bilginin olgulara dayanan, başka bilim araştırmacıları tarafından da aynı sonuçların tekrarlanabildiği, tarafsız ve ölçülebilir nitelikte olduğunu doğrulamaktadır.
Yanıt A

Örnek 2:Güzellik;

– Plotinos’a göre tanrısal aklın evrendeki ışıması,
– Hegel’e göre mutlak ruhun nesnede yansımasıdır.

Buna göre, bu iki filozofun güzellik anlayışı aşağıdakilerden hangisiyle nitelenebilir?

A) Hazzı öne çıkaran estetik tavırlardır.
B) fiüpheci görüşlerdir.
C) İdealist görüşlerdir.
D) Değerlerin zamanla değiştiğini savunan görüşlerdir.
E) Estetik nesnelerin yararına önem veren yaklaşımlardır.

Çözüm:Her iki görüş de idealist anlayışı ortaya koymaktadır. İdeal olanın nesnede ya da evrende somut olarak görünmesi olarak nitelendirilmektedir.
Yanıt C
[ad1]
 

Örnek 3:
– Bir toplumbilimci, değerleri veya insanlar arasındaki ilişkileri incelerken bireyleri belli bir biçimde davranmaya yöneltmez. Sadece, olanı olduğu gibi ele alır.
– Kepler Yasaları, gezegenlerin nasıl hareket etmesi gerektiğini değil, nasıl hareket ettiğini belirtir.

Bu iki durum, bilimsel bilginin hangi özelliğine örnektir?

A) Evrensel olması
B) Var olan durumu betimlemesi
C) Mantık ilkelerine dayanması
D) Birikimli olarak ilerlemesi
E) Olayların denetim altına alınması olanak vermesi

Çözüm:Toplumbilim ve doğa bilim, konularında açıklamalarında olması gerekenleri değil, olanları belirtip ele alır. Var olanı olduğu gibi inceler. Bu durum bilimsel bilginin var olan durumu olduğu gibi betimlemesi, tanımlamasıdır.
Yanıt B

Örnek 5:Filozof, bir temele oturtulmuş ama sonuna kadar geliştirilmemiş bir düşünceden işe başlar ve bu düşünce üzerine çalışmaya devam ederse, bu ışığın ilk kıvılcımlarını borçlu olduğu düşünürün ulaştığı yerden daha ileri gider.

Bu parçada aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?

A) Filozof, işine önyargısız ve eskimiş genellemelerden arınarak başlamalıdır.
B) Filozof, felsefi soruşturmaya başlarken, sorulabilecek tüm soruları öncelikle kendisine sormalıdır.
C) Filozof, yaşadığı çağın ele alınmamış temel sorunları ndan yola çıkmalıdır.
D) Felsefe etkinliği, filozoşarın kendi aralarındaki tartışmalarla gelişir.
E) Filozoşar felsefi düşünce birikiminden beslenir ve bu birikime katkıda bulunur.

Çözüm:Soruda verilen açıklamalara bakıldığında felsefi bilginin, daha önceki filozoşarın düşünce sistemlerinden etkilenerek geliştiği görüşünün vurgulandığı görülmektedir. Filozoşar kendi felsefi sistemlerini ortaya koyarken ya kendilerinden önceki bir filozofun eksiklerini tamamlar ya da ona karşı bir görüş geliştirerek düşüncelerini oluştururlar.
Yanıt E

 
[ad2]
Örnek 6:Felsefe yapmanın koşullarından ilki, aklımızı kurcalayan her soruyu dile getirme cesareti göstermek; diğeri de herkesçe doğal kabul edilen şeyleri tekrar göz önüne getirmek ve onlara sorun muamelesi etmektir. Ve nihayetinde, felsefe yapabilmek için avare olmalıdır. Bir hedefin peşinde koşuyor ve istem tarafından yönlendiriliyor olmamalı yani hiçbir şey onun dikkatini dağıtmamalı, kendini öğrenmeye vermelidir.

Bu parçaya göre, aşağıdakilerden hangisi felsefe yapmanın koşulları arasında yer almaz?

A) Özgürce soru sorabilme
B) Olaylara herkesten farklı bakabilme
C) Sorularını cesaretle dile getirebilme
D) Yönlendirmelere açık olabilme
E) Saplantılardan uzak durabilme

Çözüm:Filozofun en önemli özelliği, onun bağımsız olmasıdır. Sorularını oluştururken ve bu soruları yanıtlarken her türlü koşullanmadan arınmış, tarafsız bir biçimde hareket eder. Parçada ifade edilen filozofun bu özelliğine ters düşen seçenek D’dir.
Yanıt D

Örnek 7:Başkalarının dertlerini inceleyip kendi dertlerini bilmeyen bilginlerle, çalgılarını akort etmesini bilip de yaşayışlarını akort etmeyi bilmeyen müzikçilerle, adaletten söz etmeyi öğrenip adaletli davranmayanlarla alay edermiş Kral Dionysius.

Bu parçada Kral Dionysius’un alay ettiği belirtilen kişilerin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bilgilerinin yetersizliği
B) Olaylara farklı açılardan bakmamaları
C) Bildiklerini yaşama uyarlamamaları
D) Öznel olmaları
E) Olduklarından farklı görünmeleri

Çözüm:Parçada sözü edilen insanların ortak özellikleri, verilen örneklerden hareketle, bildiklerini yaşaması uyarlanmamalarıdır.

[felsefe_ygs_lys]