Nüfus : 2.500.000
Bulunduklatı başlıca şehirler : Musul, Kerkük, Erbil, Süleymaniye
İlk göç : 11. -12.yüzyıllar
Bölgedeki Türk toplulukları : Irak Türkmenleri
Siyasi ve idari konumları : Irak Türkmenleri genellikle Kuzey Irak bölgesinde yaşamaktadırlar .Bölge şu anda siyasi açıdan çok başlılık gösterdiğinden, Türkmenler bu duruma göre önlemlerini almışlar ve bir çok siyasi teşekkül oluşturarak milli varlıklarını güvence altına almaya çalışmışlardır .Ancak bütün bunlara rağmen Türkiye’nin her açıdan desteğine ihtiyaçları bulunmaktadır .

TARİHÇE
Irak Osmanlı idaresinde iken üç vilayetten oluşmaktaydı. Basra ve Bağdat vilayetlerinin yanı sıra günümüze kadar sorunlarla dolu olan ve bugün Kuzey ırak olarak bilinen Musul vilayetinden meydana gelmekte idi. Başta petrol olmak üzere bir çok zenginliklere ve çok önemli bir jeostratejik konuma sahip olan Musul vilayeti , merkezi Musul olmak olmak üzere Kerkük ve Süleymaniye sancaklarından oluşmaktaydı. Lozan Anlaşmasında Musul vilayetinin Irak veya Türkiye içinde kalması meselesi çözüme bağlanmadığı için Cemiyet-i Akvam yoluyla halledilmesine gidilmiş ve Musul vilayetinin tamamı Irak’a bağlanmıştır. Türkiye hükümeti bu olayı J 5 Haziran 1926 tarihinde Irak hükümeti ile yapmış olduğu Ankara anlaşmasıyla kabul etmiştir. Ülkede Türkmen varlığını yok etmek için uygulanan yoğun Araplaştırma politikaları son zamanlarda etnik temizlik boyutuna varmıştır. Kerkük’ten uzak- Iaştırılan Türkmenlerin sayısı son bir yılda 1 000 aileyi aşmıştır. Bunların yerine Arap aileler yerleştirilmektedir.

Türkmenleri göç ettirme ve yerlerine Arapları yerleştirme politikası eski bir politikadır ve Irak yönetimi tarafından yaklaşık 20 yıldır yürütülmektedir. Ancak geçen yıldan buyana bu uygulama iktidardaki Baas partisi tarafından etnik temizlik boyutuna ulaştırılmıştır. Türkmen Siyasi Hareketi 1970’Ierde büyük gelişme gösterdi .Bilinçlenme süreci bu dönemde hız kazandı .Yine bu dönemde Türkiye’ye tahsil için gelen öğrenci sayısında dikkat çekici bir artma görülmüştür. Bunda refah seviyesinin yükselmesinin büyük payı vardır.1970’lerin başında Türkiye’ye tahsil için gelen Türkmen öğrenci sayısı 10-15 iken bu sayı 1975’te 80’in üzer- ine çıkmıştır. 1976 ve 1977 yıllarında ise sayı katlanarak yükselmiştir.1978 yılında Irak yönetimi Türkiye’de öğrencilerin tahsil yapmalarını ani bir kararla yasakladı. Türkmen öğrenciler eski sosyalist ülkelere tahsil için gitmeye teşvik edildi.

SİYASİ YAPILANMA
Son yıllarda bölgedeki gelişmelere paralel olarak Irak Milli Türkmen Partisi
Kuzey Irak’ta Radyo- TV, Matbaa, Basın Yayın Kuruluşu ve en önemlisi Türkçe eğitim veren okullar açtı. Bunun yanı sıra silahlı kuvvet çekirdeği olacak 350 kişilik bir koruma birliği oluşturdu. Türkmen parti ve kuruluşlarını tek çatı altında toplamak amacı ile Ekim 1994’te Türkmen Cephesi kuruluş çalışmaları başlatıldı. 23 Nisan 1995’te Irak Türkmen Cephesinin kurulduğu resmen ilan edildi. 4-7 Ekim 1997’de Erbil 1. Türkmen kurultayı toplanmıştır. Kurultaya Avrupa, ABD, Avustralya’da bulunan Türkmen derneklerinin temsilcileri de katılmıştır.

|» “Turan İlleri” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Irak’taki tüm gruplarla temasa geçme politikası Türkiye’nin bu ülkedeki etkisini giderek artırıyor. Dışişleri Bakanlığı kanalıyla Türkiye’ye gelen Iraklı grupların liderleri Başbakan ve bakanlarla bölge üzerine görüş alışverişinde bulunmuşlardı.

Iraklı gruplar‚ Türkiye’nin yakın ilgisini görünce kendi istek ve politikalarını Türkçe ifade etmeye başladı. Bu grupların başında Irak’ın kuzeyindeki Kürtler ile doğal olarak Türkmenler geliyor. Kurdukları internet sitelerinde Türkçe yayın da yapan bu kesimlere son olarak Iraklı Müslüman Alimler Heyeti katıldı. İnternet sitelerinde son dakika gelişmeleri ile yorumlar da Türkçeye çevrilerek yayınlanıyor. Bölgesel dengeler açısından Türkiye’nin Irak’a doğrudan müdahil olması gerektiğini düşünen Irak Türkmen Cephesi‚ internette ilk yayın yapan Iraklı grup unvanına sahip. Türkmen Cephesi’nin Ankara temsilciliğince hazırlanan ’kerkuk.net’ Irak’a ait her türlü bilgiyi Türk okurlarına aktarırken‚ Türk yazarların görüşlerini de Arapçaya çeviriyor.

Son yıllarda Türkiye ile girdiği polemiklerle dikkat çeken Iraklı Kürt grupların internet sitelerinde Türkçe yayın yapmaları dikkat çekiyor. Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani’nin partisi Irak Kürdistan Yurtseverler Birliği {IKYB}’nin sitesi ’pukmedia’ ilk olarak Türkçe yayın yapan gruplar arasında yer alıyor. Irak Kürdistan Demokratik Partisi {IKDP} lideri Mesud Barzani’nin başkent kabul ettiği Erbil’de yayımlanan ’peyamner’ sitesi de Türkçe olarak ajans haberlerini ilgilisine aktarıyor. Sünni kesimlerin en güçlü örgütü olarak bilinen Iraklı Müslüman Alimler Heyeti de ’heyetnet.org’ internet sitesi üzerinden Türkçe haberler ve yorumlar yayımlıyor. Sitede makalelerin yanı sıra Irak’la ilgili belge ve anlaşmalara da yer ayrılmış. Irak’a ait internet sitelerinin çoğunda haberler Arapçanın yanında Türkçe olarak da yayınlanıyor.

En gözde haber sitelerinde bile haberler Türkçe güncelleniyor. Kürtçeden Arapçaya kadar farklı dillerin konuşulduğu Irak’ta yaşanan önemli gelişmeler belki de Iraklı bir vatandaştan önce bu sayede Türk akademisyenler tarafından öğreniliyor. Dünyadan her türlü haberlerin yer aldığı siteler‚ sanat ve kültürden siyasete kadar çok zengin bir içeriğe sahip. Bu siteler sıradan bir vatandaşın Irak’taki haberleri rahatlıkla takip edebileceği şekilde hazırlanmış. Bu da Iraklıların her ne kadar kendi aralarında Arapça ve Kürtçe konuşsalar da Türkçeye önem verdiklerini gösteriyor.

Kaynak: Zaman

|» Türkçe Haberleri Sayfasına Dön! « |