En güzel örneklerini Orhun ve Yenisey Yazıtları’nda gördüğümüz Göktürk yazısı, Türk yazı dilini yazılı kaynaklardan takip edebildiğimiz 7. yüzyıla kadar işlenmiş ve yazıtlarla bugünlere ulaşmıştır. Göktürk yazısı, Türklere ait olan Orhun alfabesi ile yazılmaktadır. Bu alfabe, Göktürkler‘den sonra 5-6 yüzyıl boyunca kullanılmış; fakat İslamiyet’in kabulü ile Türk yazısı bırakılmış ve Arap yazısına geçiş süreci başlamıştır.

Bin yıla yakın bir süre boyunca kaderine terk edilen Göktürk yazısı, ancak 19. yüzyılın ortalarında yabancı bilim adamları tarafından keşfedilmiştir. Yazıtları birçok ulus kendisine mal etmeye çalışmış; fakat Türk tamgaları (harfleri) çözülünce bu yazının Türklere ait olduğu anlaşılmıştır. Yabancı bilim adamları Orhun Yazıtları üzerinde araştırmalar yapmaya başladıktan -ne yazık ki- yıllar sonra, Türk dil bilimciler de yazıtların dili üzerine çalışmalar yapmaya başlamışlardır.

Günümüzde bütün milletler, öz tarihlerini, kültürlerini ve dillerini araştıran ve benliğinden – köklerinden kopmayan bir gençlik yaratmaya çalışmaktadır. TÜRK ulusuna mensup soylu gençler de, köklerini iyice araştırmalı ve oradan alacağı ışık ile bilinçlenmelidir. Çünkü Türk ulusu; kökleri mazide, gövdesi hâlde, dalları ve yaprakları istikbâlde olan köklü bir çınar gibidir. Köklerinden kopan bir ulus, benliğiyle birlikte varlığını da kaybeder.

Bu düşünceden hareketle, Türk gençlerine öz alfabemizi ve yazımızı öğretmek amacıyla Göktürk (Orhun) yazısını öğrenme kılavuzu hazırladım. Bu kılavuz, Göktürk yazısı hakkında genel bir bilgi ile başlayıp, Orhun alfabesindeki tamgaları, bu tamgaların kullanım ve yazım biçimleri hakkında bilgiler veriyor; Göktürk yazısının temellerini öğrettikten sonra ise örnek metinlerle öğrenilenleri pekiştiriyor. Kılavuzu her yaştan Türk anlayabilsin diye, yalın bir dille ve ayrıntıya girmeden oluşturmaya çalıştım. Göktürk yazısı hakkında ayrıntılı bilgi almak isterseniz, kılavuzun kaynaklar kısmında belirttiğim kitaplardan yararlanabilirsiniz.

Kılavuzu aşağıdaki bağlantıyı kullanarak bilgisayarınıza indirebilirsiniz. Kılavuzu görüntülemek için Adobe Reader (İndir!)) programının bilgisayarınızda yüklü olması gereklidir. TÜRK Ulusu’nun Göktürkler gibi acunu titretebilecek güce kavuşması için, lütfen bu kılavuzu çevrenizdekilerle paylaşın.

Bu çalışma, yüce TÜRK Budunu’na armağanımdır.

Yavuz TANYERİ

Türkçesi Varken Topluluğu (*) adına, Gökbey yoldaşımızın bir yıllık çalışma sonucu hazırlayıp biz Türkçe gönüllülerine sunduğu “Türkçe Karşılıklar Kılavuzu” yayımlandı. Türk Dil Kurumu da yayımlamış olduğu “Özleştirme Kılavuzu“nda Gökbey’in hazırlamış olduğu kılavuzdakinden çok daha fazla yabancı kökenli sözcüğe Türkçe karşılık bulmuş ve kullanıma sunmuştu. Fakat burada tanıttığımız kılavuzda, daha önce kullanılmamış; fakat Türkçesi Varken yazışmalığında önerilmiş özgün türetmeler de bulunuyor.

Gökbey dildaşımıza bu kutlu çalışması için yürekten teşekkür ediyor, onun bu çalışmalarının artarak devam etmesini diliyorum. Gökbey’in kendisinin yazdığı önsöz kısmındaki yazıyı buraya da aktarıyor ve kılavuzu indirebileceğiniz bağlantıları aşağıya ekliyorum.

Türkçesi Varken Topluluğu (TVT) olarak, genelağ üzerinde çalışmaya başladığımız 28 Oğuzay 2007 günayından beri Türkçe’ye girmiş, giren ilen girecek olan sözcükler üzerinde araştırmalar yapmış, bunlar için karşılıklar önermişizdir.

Sözcük türetiminde izlenen yol; önce eski dile bakılmış ardından Anadolu ağızları yoklanmış, olmazsa Asya Türklerinin sözleri gözden geçirilmiştir. Eğer tüm bunlara karşın uygun sözcük bulunamamışsa, türetim yoluna gidilmiştir.

Bu kılavuzda, 28 Oğuzay 2007 ile 30 Orakay 2008 günayları arasında yerliğimizde (www.turkcesivarken.com) yapılan türetimlerin bir derlemesi yer almaktadır. Bu da yaklaşık bir yıllık çalışmanın ürünü olduğunu gösterir. Derlenen sözcük sayısı 600 kadardır.

Yerlikte yazılan her bir öneriyi tek tek okuyup, üzerinde oydaşılan sözcükleri derlemeye aldım. Gözden kaçanlar uza eksikler / yanlışlar olması olası bir durumdur.

Bu gibi geribildirimleri yapmanızı bekliyorum. Bir sonrakı kılavuzun daha başarılı olması buna bağlı. Türkçesi Varken Topluluğunun tüm üyelerine, katkılarından dolayı seviler sunarım. Dilimize uğurlu olması dileğiyle…

Esenlikler dilerim.