Klasik Mantık | Bilgicik.Com

Klasik Mantık Konu Testi 8

Yayın Dünyası — Wed, 03 Jul 2013 22:27:17 +0000

Klasik Mantık Konu Testi 8

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

Başla

%%FORM%%

Sınav Adı: Klasik Mantık Konu Testi 8

Soru Sayısı: %%TOTAL%%

Doğru Sayısı: %%SCORE%%

Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%

Doğru yüzdesi: %%PERCENTAGE%%

Sınav İçin Verilen Süre: %%TIME_ALLOWED%% sn

Kullanılan Süre: %%TIME_USED%% sn

Değerlendirme Sonucu: %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi entimeme örnek değildir?

A	Koşuyorum o halde yoruldum.
B	ÖSS'yi kazandım, başarılıyım.
C	Başım ağrıyor, hastayım.
D	Düşünüyorum, o halde varım.
E	Çok çalışırsam sınavı kazanırım.

Soru 2

Bütün ağaçlar yaprak döker.
Çam da bir ağaçtır.
O halde çam da yaprak döker,
Bu çıkarımda gerçekleştirilen akıl yürütme şekli aşağıdakilerden hangisidir?

A	Yöntemsiz düşünme
B	Zincirleme kıyas
C	Tümdengelim
D	Tümevarım
E	Analoji

Soru 3

Her X, Y'dir.
Bazı Z'ler X'dir.
O halde, yukarıdaki akıl yürütmenin sonucu aşağıdakilerden hangisi olabilir?

A	Bazı X'ler Z'dir.
B	Her Y, Z değildir.
C	Bazı Z'ler X'dir.
D	Her Y X'dir.
E	Bazı Z'ler Y'dir.

Soru 4

I. Tüm hukukçular adaletlidir.
II. Bazı yazarlar hukukçudur.
Önermeleri olan geçerli bir kıyasın sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A	Bazı yazarlar adaletlidir.
B	Bazı hukukçular adaletlidir
C	Bazı yazarlar adaletli değildir.
D	Bütün yazarlar adaletlidir.
E	Bütün adaletliler yazardır.

Soru 5

Bütün gezegenler yuvarlaktır
Dünya gezegendir.
O halde Dünya yuvarlaktır.
Yukarıdaki kıyasın büyük terimi aşağıdakilerden hangisidir?

A	Yuvarlak
B	Gezegen
C	Bütün
D	Dünya
E	O halde

Soru 6

Ayşe Fatma'dan çalışkandır.
Fatma Zeynep'ten çalışkandır.
Zeynep Tuba'dan çalışkandır.
Tuba Merve'den çalışkandır.
Merve Semra'dan çalışkandır.
Yukarıdaki öncülleri verilen sonuç önermesi aşağıdakilerden hangisidir?

A	Ayşe Merve'den çalışkandır.
B	Semra Merve'den tembeldir.
C	Ayşe Semra'dan çalışkandır.
D	Semra Ayşe'den çalışkandır.
E	Ayşe Tuba'dan çalışkandır.

Soru 7

A	A
B	B
C	C
D	D
E	E

Soru 8

I. Kemal iyi koşamadığı için yarışmayı kazanmadı.
II. Kamil de iyi koşamıyor.
O halde Kamil' de yarışmayı kazanamaz.
Yukarıdaki çıkarında geçerli olan akıl yürütme biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

A	Safsata
B	Analoji
C	Tümdengelim
D	Tümevarım
E	Entimem

Soru 9

I. Hiçbir kedi mavi gözlü değildir.
II. Bazı hayvanlar kedi değildir.
O halde bazı hayvanlar mavi gözlü değildir.
Bu hatalı kıyasta hangi kurala uyulmamıştır?

A	iki olumsuz öncülden sonuç çıkmaz
B	Sonuç öncüllerin zayıfına bağlıdır.
C	Öncüllerin biri olumsuzsa sonuç olumsuzdur.
D	iki olumlu öncülden olumsuz sonuç çıkmaz.
E	Orta terim sonuçta yer almamalıdır.

Soru 10

I. Bazı çocuklar sevecendir.
II. Defne çocuktur.
O halde Defne sevecendir.
Yukarıdaki çıkarımın geçerli olması için aşağıdaki değişikliklerden hangisi yapılmalıdır?

A	ikinci öncülün çelişiği alınmalıdır.
B	Birinci öncül bütün kaplamıyla alınmalıdır.
C	Öncüller yer değiştirmelidir.
D	ikinci öncül olumsuz olmalıdır
E	Birinci öncül olumsuz olmalıdır.

Soru 11

Tüm azgelişmiş ülkeler silahlanmaya karşıdır.
Bazı demokratik ülkeler azgelişmiştir.
Öncülleri yukarıdaki önermelerle ifade edilen geçerli bir kıyasın sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A	Tüm demokratik ülkeleri silahlanmayı karşıdır.
B	Tüm demokratik ülkeler azgelişmiştir.
C	Bazı demokratik ülkeler azgelişmiş değlidir.
D	Bazı demokratik ülkeler silahlanmaya karşıdır.
E	Bazı demokratik ülkeler silanlanmaya karşı değildir

Soru 12

Ali denize giderse ya yüzecek ya da kürek çekecek
Ali denize gidiyor.
Yukarıdaki öncüllerin mantıksal sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A	Ali hem yüzecek hem kürek çekecek.
B	Ali yüzecek ama kürek çekmeyecek.
C	Ali yüzecek veya kürek çekecek.
D	Ali kürek çekmese de yüzecek.
E	Ali ne yüzecek ne kürek çekecek.

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

12 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
11	12	Son

Geri dön

[felsefe_ygs_lys]

The post Klasik Mantık Konu Testi 8 first appeared on Bilgicik.Com.

Klasik Mantık Konu Testi 7

Yayın Dünyası — Tue, 02 Jul 2013 11:59:03 +0000

Klasik Mantık Konu Testi 7

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

Başla

%%FORM%%

Sınav Adı: Klasik Mantık Konu Testi 7

Soru Sayısı: %%TOTAL%%

Doğru Sayısı: %%SCORE%%

Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%

Doğru yüzdesi: %%PERCENTAGE%%

Sınav İçin Verilen Süre: %%TIME_ALLOWED%% sn

Kullanılan Süre: %%TIME_USED%% sn

Değerlendirme Sonucu: %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

"ÖSS'ye iyi hazırlanırsam üniversiteye girebilirim." "Üniversiteye girebilirsem meslek sahibi olabilirim." "Meslek sahibi olduğum ve üniversiteyi kazandığım söylenemez."
Yukarıdaki öncülerden çıkarılan geçerli bir sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

A	ÖSS'ye iyi hazırlanmadım
B	ÖSS'ye iyi hazırlanmam gerekir.
C	Meslek sahibi oldum.
D	ÖSS'yi kazanırsam meslek sahibi olabilirim
E	Üniversiteyi kazandım.

Soru 2

Sınıfını geçtim, o halde başarılıyım.
Yukarıdaki olduğu gibi ifadede eksik ama zihinde tam olan kıyaslar aşağıdakillerden hangisidir?

A	Analoji
B	Entimem
C	Safsata
D	Tümevarım
E	Basit kıyas

Soru 3

Yanlış öncüllerden hareketle, doğru gibi görünen yanlış sonuç çıkarma anlamındaki akıl yürütme aşağıdakilerden hangisidir?

A	Koşullu kıyas
B	Zincirleme kıyas
C	Safsata
D	Entimem
E	Sorit

Soru 4

"Savaş çıkarsa insanlar ölür" öncülüne aşağıdaki öncüllerden hangisi eklenirse "insanlar ölmüştür." sonucu elde edilir?

A	Savaş çıkmamıştır.
B	Savaş çıkmıştır.
C	insanlar ölmemiştir.
D	insanlar ölürse savaş çıkar.
E	Bu dönemde savaş çıkmaz.

Soru 5

Bir kıyasta sonuç önermesinin yüklemi olan terim aşağıdakilerden hangisidir?

A	Büyük terim
B	Orta terim
C	Sonuç
D	Entimem
E	Küçük terim

Soru 6

I. Hiçbir arslan kanatlı değildir.
II. Bazı kanatlı olmayanlar kuş değildir.
III. O halde bazı arslanlar kuş değildir.
Bu hatalı kıyas örneğinde aşağıdaki kıyas kurallarından hangisine uyulmamıştır?

A	Orta terim sonuçta bulunmaz
B	Her kıyasta büyük, orta terim bulunur.
C	Orta terim iki öncülde de tikel olmaz
D	Sonuç, öncüllerin zayıf olanına bağlıdır.
E	iki olumsuz öncülden sonuç çıkmaz.

Soru 7

"insanların çoğu genç yaşta sakatlanıyor" önermesi doğruysa aşağıdaki önermelerden hangisi zorunlu olarak doğrudur?

A	Bütün insanlar genç yaşta sakatlanıyor.
B	Hiçbir insan yaşlı iken sakatlanmıyor.
C	Hiçbir insan gençken sakatlanmıyor
D	Bazı genç insanlar sakatlanmıyor
E	Bütün insanlar yaşlı iken sakatlanıyor.

Soru 8

Öncülleri;
I. Bu soru güç ve anlaşılmaz ise bu soruyu yanıtlayamam.
II. Oysa bu soruyu yanıtlayabiliyorum.
olan geçerli bir kıyasın sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A	Bu soru güç olmasına karşın anlaşılmaz değildir.
B	Bu soru güç ve anlaşılmazdır.
C	Bu sorunun güç ve anlaşılmaz olduğu söylenemez.
D	Bu soru güç değildir.
E	Bu soru anlaşılmazdır ama güç değildir.

Soru 9

Öncülleri;
Hiçbir yoksul mutlu değildir.
Bazı köylüler yoksuldur.
olan geçerli bir kıyasın sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A	Hiçbir köylü yoksul değildir.
B	Bazı köylüler mutlu değildir.
C	Hiçbir yoksul köylü değildir.
D	Bazı yoksullar köylü değildir.
E	Bazı yoksullar mutlu değildir.

Soru 10

Bir kıyasta sonuç tümel olumsuz ise aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A	Öncüllerin ikisi de olumsuzdur.
B	Öncüllerin ikisi de tikeldir.
C	Öncüllerin ikisi de olumludur .
D	Öncüllerin biri tümel olumlu, diğeri tümel olumsuzdur.
E	Öncüllerden biri tikel olumsuz diğeri tümel olumludur.

Soru 11

Bir kıyasta sonuç önermesi olumsuz ise aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A	Kıyasta küçük terim yoktur.
B	Öncüllerden ikisi de olumsuzdur.
C	Öncüllerden biri olumsuzdur.
D	Öncüllerin ikisi de tikeldir.
E	Öncüllerin ikisi de olumludur

Soru 12

I. Ahmet ders çalışırsa özgüveni artacak.
II. Ahmet ders çalışmadı.
III. O halde Ahmet'in özgüveni artmayacaktır.
Yukarıdaki I. ve II. önerme öncül, III. önerme ise sonuçtur.
Buna göre bir önermenin öncül olması için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?

A	Bir doğruluk değeri taşıması
B	En az üç terimden oluşması
C	Bir çıkrımda yargı cümlesi olması
D	Bir çıkarımda sonuçtan önce gelip ona veri olması
E	Birden fazla yargı bildirmesi

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

12 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
11	12	Son

Geri dön

[felsefe_ygs_lys]

The post Klasik Mantık Konu Testi 7 first appeared on Bilgicik.Com.

Klasik Mantık Konu Testi 6

Yayın Dünyası — Tue, 02 Jul 2013 11:58:03 +0000

Klasik Mantık Konu Testi 6

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

Başla

%%FORM%%

Sınav Adı: Klasik Mantık Konu Testi 6

Soru Sayısı: %%TOTAL%%

Doğru Sayısı: %%SCORE%%

Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%

Doğru yüzdesi: %%PERCENTAGE%%

Sınav İçin Verilen Süre: %%TIME_ALLOWED%% sn

Kullanılan Süre: %%TIME_USED%% sn

Değerlendirme Sonucu: %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

"Bir haftadır hava güneşli" önermesi ne tür bir önermedir?

A	Çıkarmalı
B	Ekli
C	Karşılaştırmalı
D	Sınırlandırıcı
E	Özgülü

Soru 2

Fatih ya felsefeyi ya da halkla ilişkileri kazanacak.
Fatih felsefeyi kazanırsa felsefeci olacak
Fatih halkla ilişkileri kazanırsa yönetici olacak
Yukarıdaki öncüllerden "Fatih felsefeci olacak." sonucunu çıkarmak için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?

A	Fatih felsefeci olamayacak
B	Fatih yönetici oldu.
C	Fatih halkla ilişkileri kazandı.
D	Fatih felsefeyi kazandı.
E	Fatih ne felsefeyi ne de halkla ilişkileri kazandı.

Soru 3

I. Bazı insanlar şair ruhludur.
II. Ahmet öğretmen değildir.
III. Hiçbir hayvan bitki değildir.
Yukarıda verilen önermelerin nitelik ve niceliklerinin doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

A	Tikel olumlu - Tekil olumsuz - Tümel olumsuz
B	Tümel olumlu - Tekil olumlu - Tümel olumsuz
C	Tikel olumlu - Tikel olumsuz - Tümel olumsuz
D	Tekil olumlu - Tikel olumsuz - Tikel olumsuz
E	Tikel olumlu - Tikel olumlu - Tükel olumsuz

Soru 4

Doğru ya da yanlış yargı bildiren ifadelere önerme denir.
Aşağıdakilerden hangisi önermenin özelliklerinden değildir?

A	Önerme doğru ya da yanlış değer alır.
B	En az bir terimden oluşur.
C	Önermede bağ olmalıdır.
D	Olumlu ya da olumsuz olabilir.
E	Özne ve yüklem vardır.

Soru 5

Aşağıda verilen örneklerden hangisi önerme değildir?

A	Ahmet çalışkandır.
B	Malazgirt zaferi 1071'de kazanıldı.
C	2+2
D	4+4 = 13
E	Deniz bazen mavi bazen yeşildir.

Soru 6

Bağlantılı önerme, yargıların birlikte kabul edildiği ya da reddedildiği önermelerdir.
Aşağıdakilerden hangisi bağlantılı önerme değildir?

A	Ali ile Ahmet geldi.
B	Ne Ali ne de Ahmet geldi.
C	Veli gibi babası da uzun boyludur.
D	Ne bugün ne de yarın gelecek.
E	Ahmet ile Veli uzun boyludur.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi, "Bütün insanlar hayal kurmayı sever." önermesinin çelişiğidir?

A	Bazı insanlar hayal kurmayı sevmez.
B	Hiçbir insan hayal kurmayı sevmez.
C	Bazı insanlar hayal kurmayı sever.
D	Bazı hayal kurmayı sevenler insandır.
E	Hiçbir hayal kurmayı seven insan değildir.

Soru 8

"Bütün kimsesiz insanlar devletin korumasındadır."
önermesinin eşdeğeri aşağıdakilerden hangisidir?

A	Hiçbir kimsesiz insan sahipsiz değildir.
B	Devlet kimsesiz insanları güvence altına alan kurumdur.
C	Bazı devletin korumasında olanlar kimsesiz insanlardır.
D	Bazı kimsesiz insanlar devletin korumasındadır
E	Bazı kimsesiz insanlar devletin korumasında değildir.

Soru 9

Özne ve yüklemi aynı iki önermenin çelişik olması aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?

A	Nicelik yönünden farklı olmalarıyla
B	Nitelik yönünden farklı olmalarıyla
C	Nicelik ve nitelik yönünden farklı olmalarıyla
D	Farklı terimlerden oluşmalarıyla
E	Aynı yargıda bulunmalarıyla

Soru 10

"Bütün martılar özgürdür."
önermesinin düz döndürmesiyle aşağıdaki önermelerden hangisi elde edilir?

A	Hiçbir martı özgür değildir.
B	Hiçbir martı olmayan özgür olmayandır.
C	Bazı martılar özgür değildir.
D	Bazı özgürler martıdır.
E	Bazı özgürler martı değildir.

Soru 11

"Bazı konuların öğretilmesi kolaydır." önermesinin çelişiği aşağıdakilerden hangisidir?

A	Bazı konuların öğretilmesi kolay değildir.
B	Hiçbir konunun öğretilmesi kolay değildir.
C	Bazı öğretilmesi kolay olanlar konudur.
D	Bazı öğretilmesi kolay olanlar konudur.
E	Bütün öğretilmesi kolay olanlar konudur.

Soru 12

Aşağıdaki önermelerden hangisinin düz döndürmesi yapılamaz?

A	Bütün bayanlar yırtıcıdır.
B	Bazı bayanlar memurdur.
C	Hiçbir insan ölümsüz değildir.
D	Bazı hayvanlar iki ayaklı değildir.
E	Her ülkenin bir idare şekli vardır

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

12 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
11	12	Son

Geri dön

[felsefe_ygs_lys]

The post Klasik Mantık Konu Testi 6 first appeared on Bilgicik.Com.

Klasik Mantık Konu Testi 5

Yayın Dünyası — Tue, 02 Jul 2013 11:57:23 +0000

Klasik Mantık Konu Testi 5

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

Başla

%%FORM%%

Sınav Adı: Klasik Mantık Konu Testi 5

Soru Sayısı: %%TOTAL%%

Doğru Sayısı: %%SCORE%%

Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%

Doğru yüzdesi: %%PERCENTAGE%%

Sınav İçin Verilen Süre: %%TIME_ALLOWED%% sn

Kullanılan Süre: %%TIME_USED%% sn

Değerlendirme Sonucu: %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

Önermelerin olumlu ve olumsuz olarak ayrılmasında aşağıdakilerden hangisi ölçüt alınmıştır?

A	Terimlerin kaplamı
B	Nitelik
C	Nicelik
D	Yargı sayısı
E	Terim sayısı

Soru 2

"Deshaneye gidiyor." yargısı basit önermeye, "Dershaneye gidiyorsa sınavı kazanır" yargısı bileşik önermeye örnektir.
Buna göre bileşik önermenin basit önermeden farkı aşağıdakilerden hangisidir?

A	Birden fazla yargıya sahip olma
B	Niteliğinin farklı olması
C	Bir önerme bağına sahip olması
D	Birden fazla terimden oluşması
E	Bir doğruluk değerine sahip olması

Soru 3

I. Ne Derya ne Ayşe çalıştı.
II. inanıyorsan başarırsın.
III. Ne Can ne de Cem uyandı
V. Her şeyi yapabilirsin ama istediğin taktirde.
IV. Yalnız Ali sınavı kazandı.
Yukarıdaki önermelerden hangileri bileşikliği gizli önermedir?

A	I
B	II
C	III
D	V
E	IV

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi ayrık koşullu bir önermedir?

A	Okuldan ayrıldığımda sadece annem ağladı.
B	Arslan köpekten daha vahşi bir hayvandır.
C	Ya bu sınavı kazanacağız ya da sınıfta kalacağız.
D	Senin dışında herkes gitti.
E	Işıklar sönerse karanlık olur.

Soru 5

Yusuf eve ya da okula gidecek.
Okula giderse kütüphaneye uğrayacak.
Öncüllerinden "Yusuf kütüphaneye uğradı." sonucunun çıkması için aşağıdakilerden hangisi kullanılmalıdır?

A	Yusuf okula gitti.
B	Ne eve ne okula gitti.
C	Hem eve gitti hem kütüphaneye uğradı.
D	Eve giderse kütüphaneye gitmeyecek
E	Okula gitmedi.

Soru 6

A	A
B	B
C	C
D	D
E	E

Soru 7

Bir önermenin niteliğine dokunmadan öznesinin yüklem, yükleminin de özne durumuna getirilmesi işlemi aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?

A	Karşıtı
B	Çelişiği
C	Altığı
D	Düz döndürme
E	Ters döndürme

Soru 8

"Bütün ozanlar şiir yazar." önermesinin eşdeğeri aşağıdakilerden hangisidir?

A	Bütün şiir yazanlar ozandır.
B	Hiçbir ozan şiir yazarı değildir.
C	Bazı şiir yazanlar ozandır.
D	Bazı ozanlar şiir yazar.
E	Bazı ozanlar şiir yazar değildir.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi özgülü bir önermedir?

A	Öğrenciler bir yıldır sınava çalışıyor.
B	Misafiri gelirse gelemiyecek
C	Gelirse yarışmaya katılacak
D	Fatih hariç herkes maça gitti.
E	Yalnız Ahmet sinamaya gitti.

Soru 10

A	A
B	B
C	C
D	D
E	E

Soru 11

Bir önermenin tümel, tekil veya tikel olması o önermenin hangi yönüyle ilgilidir?

A	Nitelik
B	Kipli
C	Yargı sayısı
D	Nicelik
E	Önerme eklemi

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi bitişik koşullu önermeye örnektir?

A	Hem Ayşe hem Yusuf iyi kalplidir.
B	Öğretmen gelmezse ders başlamaz.
C	Ne Fatih ne Cem işe geldi.
D	Düşüncenin gücü, aklın gizemidir.
E	Sonucu düşünen başarılı olamaz

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi bileşikliği gizli olan bir örnektir?

A	Bugün ya cumadır ya cumartesidir.
B	Ne Ali ne Ayşe geldi.
C	Sadece Seda sinemaya gitti.
D	insan okudukça zenginleşir.
E	Yağmur yağarsa tarlalar sulanır.

Soru 14

"Oyuna iyi başlayan futbol takımımız zorlu maçı kazandı"
önermesi aşağıdakilerden hangisine örnektir?

A	Tümevarıma
B	Koşullu önermeye
C	Karmaşık önermeye
D	Bağlantılı önermeye
E	Bileşik önermeye

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

14 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
11	12	13	14	Son

Geri dön

[felsefe_ygs_lys]

The post Klasik Mantık Konu Testi 5 first appeared on Bilgicik.Com.

Klasik Mantık Konu Testi 4

Yayın Dünyası — Tue, 02 Jul 2013 11:56:57 +0000

Klasik Mantık Konu Testi 4

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

Başla

%%FORM%%

Sınav Adı: Klasik Mantık Konu Testi 4

Soru Sayısı: %%TOTAL%%

Doğru Sayısı: %%SCORE%%

Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%

Doğru yüzdesi: %%PERCENTAGE%%

Sınav İçin Verilen Süre: %%TIME_ALLOWED%% sn

Kullanılan Süre: %%TIME_USED%% sn

Değerlendirme Sonucu: %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

A	A
B	B
C	C
D	D
E	E

Soru 2

"Bazı sağduyulu insanlar düşünce özgürlüğüne sahiptir."
önermesinin niceliği aşağıdakilerden hangisidir?

A	Tikel
B	Tekil
C	Olumlu
D	Olumsuz
E	Tümel

Soru 3

"Bazı sporcular sağlıklıdır."
önermesinin düz döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?

A	Bütün sağlıklılar sporcudur.
B	Bazı sağlıklılar sporcudur.
C	Hiçbir sporcu sağlıklı değildir.
D	Bazı sporcular sağlıklı değildir.
E	Hiçbir sağlıklı sporcu değildir

Soru 4

"Bazı insanlar avukattır."
önermesinin çelişiği aşağıdakilerden hangisidir?

A	Bazı avukatlar insandır.
B	Hiçbir avukat insan değildir.
C	Her avukat insandır.
D	Bazı avukatlar insan değildir.
E	Hiçbir insan avukat değildir.

Soru 5

"Her çiçek güzeldir."
önermesinin ters döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?

A	Her çiçek olmayan güzel olmayandır.
B	Her güzel olmayan çiçek olmayandır.
C	Hiçbir güzel olmayan çiçek olmayandır.
D	Bazı çiçek olmayan güzel olmayandır.
E	Hiçbir çiçek olmayan güzel olmayandır.

Soru 6

Aşağıdaki önermelerden hangisinin çelişiği alınamaz?

A	Bazı meyveler tatildir.
B	Hiçbir insan ölümsüz değildir.
C	Bütün çiçekler dikenlidir.
D	Bursa Marmara bölgesindedir.
E	Bazı tavuklar dört ayaklı değildir.

Soru 7

I. Bütün canlılar solunum yapar.
II. Hiçbir canlı solunum yapmaz.
III. Bazı solunum yapanlar canlıdır.
IV. Bazı canlılar solunum yapmaz.
Yukarıdaki önermelerden hangileri arasında alt karşıt ilişkisi vardır?

A	I, III
B	I, IV
C	II, III
D	II, IV
E	III, IV

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi sınırlandırıcı bir önermedir?

A	Ayşe Fatma'dan daha başarılıdır.
B	Sular üç aydır akmıyor.
C	Yalnız Ahmet okula gitmedi
D	Enflasyon artarsa fiyatlar da artar.
E	Bütün insanlar ölümlüdür.

Soru 9

I. Bazı akrepler zehirlidir.
II. Bazı akrepler zehirli değildir.
III. Bütün akrepler zehirlidir.
IV. Hiçbir akrep zehirli değildir.
Yukarıdaki parçada I. önerme ile II. önerme; III. önerme ile de IV. önerme birbirinin karşıtıdır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi karşıt önermeler için söylenemez?

A	Aynı terimlerden oluşurlar.
B	Aynı niceliğe sahiptirler.
C	Farklı niteliklere sahiptirler.
D	Farklı niceliğe sahiptirler.
E	Doğruluk değerine sahiptirler.

Soru 10

"Bütün balıklar hayvandır."
"Bazı hayvanlar balıktır."

Yukarıdaki iki önerme arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

A	Karşıt olma
B	Ters döndürme
C	Düz döndürme
D	Altık olma
E	Çelişik olma

Soru 11

"Bütün kuşlar öter." önermesinin altığı aşağıdakilerden hangisidir?

A	Bazı kuşlar öter.
B	Hiçbir kuş ötmez.
C	Bazı kuşlar ötmez.
D	Bazı ötenler kuştur.
E	Hiçbir öten kuş değildir.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi önerme değildir?

A	Ahmet dışında herkes geldi.
B	Yalnız Mehmet sınıfa geldi
C	internet bir iletişim aracıdır.
D	Bu bir önermedir.
E	Bu hafta maça gidecek miyiz?

Soru 13

"Hiçbir yaşlı, genç değildir." önermesinin çelişiğinin altığı aşağıdakilerden hangisidir?

A	Bazı yaşlılar genç değildir.
B	Tüm yaşlılar gençtir.
C	Bazı yaşlılar gençtir.
D	Bazı gençler yaşlıdır.
E	Tüm gençler yaşlı değildir.

Soru 14

Aşağıdaki önermelerden hangisinin bileşiği gizlidir?

A	Yağmur yağarsa yerler ıslanır.
B	Pikniğe gitmedik çünkü yağmur yağdı.
C	iki haftadır yollar kapalıdır.
D	Ya bu deveyi güdersin ya da bu diyardan gidersin
E	Ne okula ne de dershaneye gitti.

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

14 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
11	12	13	14	Son

Geri dön

[felsefe_ygs_lys]

The post Klasik Mantık Konu Testi 4 first appeared on Bilgicik.Com.

Klasik Mantık Konu Testi 3

Yayın Dünyası — Tue, 02 Jul 2013 11:56:20 +0000

Klasik Mantık Konu Testi 3

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

Başla

%%FORM%%

Sınav Adı: Klasik Mantık Konu Testi 3

Soru Sayısı: %%TOTAL%%

Doğru Sayısı: %%SCORE%%

Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%

Doğru yüzdesi: %%PERCENTAGE%%

Sınav İçin Verilen Süre: %%TIME_ALLOWED%% sn

Kullanılan Süre: %%TIME_USED%% sn

Değerlendirme Sonucu: %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

Konu ve yüklemi aynı olan iki önerme nitelik bakımından aynı ama nicelikleri farklı ise bu önermeler altık önermelerdir.
Buna göre altık önermeler için aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

A	Her iki önerme de her zaman doğrudur.
B	Tümel önermeler yanlış ise tikel önermeler doğru veya yanlış olur.
C	Tikel önermeler doğru ise tümel önermeler doğru veya yanlış olur.
D	Tikel önermeler yanlış ise tümel önermeler her zaman yanlıştır.
E	Tümel önermeler doğru ise tikel önermeler her zaman doğru olur.

Soru 2

Aşağıdaki ifadelerden hangisi önerme olarak kabul edilir?

A	Emir cümleleri
B	Ünlemler
C	Doğru veya yanlış yargı bildiren ifadeler
D	Sonuç bildirmeyen sayısal ifadeler
E	Soru cümleleri

Soru 3

"insanlar hariç diğer canlılar düşünemez."
Verilen önerme aşağıdakilerden hangisine örnektir?

A	Karşılaştırmalı önerme
B	Çıkarmalı önerme
C	Sınırlandırıcı önerme
D	Özgülü önerme
E	Bağlantılı önerme

Soru 4

"Çalışkan insanların tümü başarılıdır."
Önermesi aşağıdakilerden hangisine örnektir?

A	Tekil olumlu
B	Tümel olumlu
C	Tümel olumsuz
D	Tikel olumsuz
E	Tikel olumlu

Soru 5

I. Bütün kısa saçlılar erkektir.
II. Bazı kısa saçlılar erkektir.
Yukarıda I. önerme tümel II. önerme ise tikeldir.
Buna göre bir önermenin "tikel" olması aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

A	Önermenin bir doğruluk değeri taşımasına
B	Önermenin bir sınıfın bir A ' tek elamanını ifade etmesine
C	Olumsuz yargı belirtmesine
D	Önermenin nicelik yönünden belirsiz olmasına
E	Bir sınıfın bir kısım bireylerini kapmasına

Soru 6

"Haber verilen pikniğe biz de geliriz."
yargısı ne tür bir önermedir?

A	Koşullu önerme
B	Sınırlandırıcı önerme
C	Özgülü önerme
D	Çıkarmalı önerme
E	Karşılaştırmalı önerme

Soru 7

Asağıdaki ifadelerden hangisi bir yargı bildirmez?

A	Dershanenin verdiği kitabı bitirdi
B	Okula hızlı geldi.
C	Bütün az gelişmiş ülkeler silahlanmaya karşıdır
D	Ödevler yarına kadar yapılsın.
E	Bütün Atatürkçüler barışseverdir.

Soru 8

"Sevinç çalışkan fakat yaramaz bir öğrencidir."
Verilen önerme aşağıdakilerden hangisine örnektir?

A	Ekli önerme
B	Nedenli önerme
C	Bağlantılı önerme
D	Koşullu önerme
E	Özgülü önerme

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi nedenli önermeye örnektir?

A	Enflasyon artarsa fiyatlar yükselir.
B	Öğrenciler ders çalışıyor çünkü sınav yaklaştı.
C	Yalnız Ahmet sınıfa geldi.
D	Bugünkü hava dünkünden daha soğuk.
E	Sular üç aydır akmıyor.

Soru 10

"Bütün meyveler elmadır." önermesinin karşıtı için, aşağıda söylenenlerden hangsi doğrudur?

A	Tikel olumsuzdur.
B	Bazen doğru bazen yanlıştır.
C	Daima yanlıştır.
D	Daima doğrudur.
E	Karşıtı yoktur.

Soru 11

"Menekşe canlıdır" önermedir.
"Canlı menekşe " önerme değildir.

Buna göre bir ifadenin önerme sayılabilmesi için aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

A	Birden fazla terimden oluşması gerekir.
B	Kavramların tümel olması gerekir.
C	Anlamsız olması gerekir.
D	Terimlerin bir bağ ile bağlanması gerekir.
E	ifadenin olumsuz olması gerekir.

Soru 12

I. Bütün öğrenciler çalışkandır.
II. Hiçbir öğrenci çalışkan değildir.
III. Bazı çalışkanlar öğrencidir.
IV. Bazı Öğrenciler çalışkan değildir.
Yukarıda karşı olum şemasında yer alan bu önermelerden hangisi çelişiktir?

A	I, II
B	I, III
C	I, IV
D	II, III
E	III, IV

Soru 13

Aşağıdaki önermelerden hangisi arasında üst karşıt ilişkisi vardır?

A	Tümel olumsuz - Tikel olumlu
B	Tümel olumlu - Tümel olumsuz
C	Tikel olumsuz - Tümel olumlu
D	Tikel olumsuz - Tikel olumlu
E	Tikel olumlu - Tümel olumlu

Soru 14

"Bazı demokrat ülkeler gelişmemiştir."
Önermesi nitelik ve nicelik yönünden nasıl bir önermedir?

A	Tikel olumsuz
B	Tekil olumsuz
C	Tümel olumsuz
D	Tümel olumlu
E	Tikel olumlu

Soru 15

"Bazı sarışınlar şişman değildir."
Önermesinin sadece niceliğinde değişiklik yapıldığında aşağıdaki hangi önerme elde edilir?

A	Tümel olumsuz
B	Tekil olumsuz
C	Tikel olumlu
D	Tekil olumlu
E	Tümel olumlu

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

15 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
11	12	13	14	15
Son

Geri dön

[felsefe_ygs_lys]

The post Klasik Mantık Konu Testi 3 first appeared on Bilgicik.Com.

Klasik Mantık Konu Testi 2

Yayın Dünyası — Tue, 02 Jul 2013 11:55:31 +0000

Klasik Mantık Konu Testi 2

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

Başla

%%FORM%%

Sınav Adı: Klasik Mantık Konu Testi 2

Soru Sayısı: %%TOTAL%%

Doğru Sayısı: %%SCORE%%

Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%

Doğru yüzdesi: %%PERCENTAGE%%

Sınav İçin Verilen Süre: %%TIME_ALLOWED%% sn

Kullanılan Süre: %%TIME_USED%% sn

Değerlendirme Sonucu: %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisinde tam girişimlilik ilişkisi vardır?

A	Böcek - Kedi
B	Anne - Çocuk
C	Canlı - Cansız
D	insan - Öğrenci
E	Gül - Papatya

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisinde eksik girişimlilik ilişkisi vardır?

A	Çocuk - Gözlüklü
B	Su - Hava
C	Ağaç - Kelebek
D	Ağaç - Kavak
E	Taş - Tahta

Soru 3

A	A
B	B
C	C
D	D
E	E

Soru 4

A	A
B	B
C	C
D	D
E	E

Soru 5

A	A
B	B
C	C
D	D
E	E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisinde eşitlik ilişkisi vardır?

A	Yunus - Memeli
B	Gül - Lale
C	Sarışın - Erkek
D	Gül - Kadın
E	insan - Düşünen

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisinde ayrılık ilişkisi vardır?

A	Öğrenci - Başarılı
B	Bitki - Maydanoz
C	Kedi - Köpek
D	Taş - Cansız
E	Palamut - Balık

Soru 8

Karga ile şahin kavramları arasında aşağıdaki ilişkilerden hangisi vardır?

A	Eşitlik
B	Eksiklik girişimlilik
C	Ayrıklık
D	Tam girişimlilik
E	Özdeşlik

Soru 9

I. Varlık
II. Boğa yılanı
III. Yılan
IV. Canlı
V. Sürüngen
Yukarıdaki kavramların içlemi geniş olandan dar olana doğru sıralanışı aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

A	I, II, IV, V, III
B	I, III, V, IV, II
C	I, III, V, II, IV
D	II, III, V, IV, I
E	II, I, IV, III, I

Soru 10

"Aynı ırmağa iki kere giremezsiniz, çünkü ilk girişinizle hem ırmak hem de siz değişmişsinizdir" diyen
Herakleitos hangi akıl ilkesiyle çelişmiştir?

A	Nedensellik
B	Özdeşlik
C	Üçüncü halin imkansızlığı
D	Deneysellik
E	Yeter - sebep

Soru 11

"Ya sınıfını geçersin ya da yıl sonunda sana alacağım bilgisayarı unutursun" önermesi hangi mantık ilkesine örnektir?

A	Nesnellik
B	Özdeşlik
C	Çelişmezlik
D	Üçüncü halin imkansızlığı
E	Yeter - sebep

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi ülke kavramının kimliğine örnektir?

A	Millet
B	New York
C	Anayurt
D	Toplum
E	Fas

Soru 13

"Bazı tembel öğrenciler hiçbir zaman çok ders çalışmazlar." Verilen önermede terim sayılmayan kaç kelime vardır?

A	2
B	3
C	4
D	5
E	6

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisinde tam girişimlilik ilişkisi yoktur?

A	Hayvan - Kuş
B	Ağaç - Bitki
C	Gözlüklü - Öğretmen
D	Meşe - Ağaç
E	Köpek - Canlı

Soru 15

"Canlı - bitki - menekşe" sıralamasında "menekşe" terimi bitki teriminin kaplamındadır. "Çiçek" terimi menekşe teriminin içlemindedir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A	Özelden genele gidildikçe kaplam artar.
B	Kaplam, bir terimin içine aldığı varlıkları belirtir.
C	içlem ile kaplam ters orantılıdır.
D	Genelden özele gidildikçe içlem azalır.
E	içlem bir terimin adlandırdığı nesnelerin ortak özelliklerinin tümüdür.

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

15 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
11	12	13	14	15
Son

Geri dön

[felsefe_ygs_lys]

The post Klasik Mantık Konu Testi 2 first appeared on Bilgicik.Com.

Klasik Mantık Konu Testi 1

Yayın Dünyası — Tue, 02 Jul 2013 11:54:58 +0000

Klasik Mantık Konu Testi 1

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

Başla

%%FORM%%

Sınav Adı: Klasik Mantık Konu Testi 1

Soru Sayısı: %%TOTAL%%

Doğru Sayısı: %%SCORE%%

Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%

Doğru yüzdesi: %%PERCENTAGE%%

Sınav İçin Verilen Süre: %%TIME_ALLOWED%% sn

Kullanılan Süre: %%TIME_USED%% sn

Değerlendirme Sonucu: %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

Mantıkla ilgili verilen aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

A	Matematik bilimiyle ilişkilidir.
B	Doğru düşünmenin yollarını araştırır.
C	Normatif bir bilimdir.
D	Formel bir bilimdir.
E	Başka bir bilimi temel alır.

Soru 2

Mantığın konusuna ilişkin verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

A	Olan ile değil, olması gerekenle ilgilenir.
B	inceleme alanı doğadır.
C	Her türlü insanın düşünce şekliyle uğraşır.
D	Diğer bilimlere kaynaklık eder.
E	Doğru düşünmenin kurallarını bildirir.

Soru 3

Mantık, doğru düşünmenin yollarını gösteren bir bilimdir.
Aşağıdakilerden hangisinde "mantık" sözü bu anlamda kullanılmıştır?

A	Evlilikte duygu aranır, mantık değil
B	Ortaya atılan yanlışları mantığım almıyor.
C	Çok mantıklı biri olduğuna inanmıyorum.
D	Sembolik mantık matematiğe dayanır.
E	Her eylemde mantık aramak zorunda değiliz.

Soru 4

"Her X, ya A'dır ya da A olmayandır." önermesi üçüncü halin imkansızlığı ilkesi örnektir.
Buna göre aşağıdaki belirlemelerden hangisi bu ilkeye uygun olarak verilmemiştir?

A	Ahmet hem uzun boylu hem de kısa boylu olmayandır.
B	Kapı ya açıktır ya da açık olmayandır.
C	Hava ya sıcaktır ya da sıcak değildir.
D	Güneş yakıcıdır ya da yakıcı değildir.
E	Gökyüzü aydınlıktır ya da aydınlık değildir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi çelişmezlik ilkesini örneklendirir?

A	Her olayın bir sebebi vardır.
B	Her şey kendi kendisinin aynısıdır.
C	Bir şey ya doğrudur ya da yanlıştır.
D	Hiçbir şey kendisinden başka bir şey değildir.
E	Bir şey aynı zamanda ve aynı şartlarda hem kendisi hem de kendisinden başka bir şey olamaz

Soru 6

Aklın ilkelerinden biri de yeter - sebep ilkesidir.
Aşağıdakilerden hangisi yeter - sebep ilkesi ile ilgilidir?

A	Her şeyin tam olarak açıklayıcı bir temeli vardır.
B	Bir şey ya kendisidir ya da kendisinden başka bir şeydir.
C	Bir şeyin kendisi olması aynı anda başka bir şey olmamasıdır.
D	Bir şey ne ise odur.
E	Her olayın ortaya çıkması için gerekli bir nedeni vardır.

Soru 7

"Sınıf aynı anda hem dolu hem boş olamaz" önermesi mantıklı düşünme ilkelerinden hangisine örnektir?

A	Yeter - sebep ilkesi
B	Üçüncü halin imkansızlığı
C	Çelişmezlik
D	Özdeşlik
E	Eşitlik

Soru 8

A	A
B	B
C	C
D	D
E	E

Soru 9

"Ahmet ya okula gidecek ya da okula gitmeyecek"
önermesi hangi düşünme ilkesine uygundur?

A	Üçüncü halin imkansızlığı
B	Çelişmezlik
C	Yeter - sebep ilişkisi
D	Nedensellik
E	Özdeşlik

Soru 10

"Kırmızı kalem, rengi kırmızı olan kalemdir" önermesi mantıklı düşünme ilkelerinden hangisine örnektir?

A	Çelişmezlik
B	Özdeşlik
C	Nedensellik
D	Üçüncü halin imkansızlığı
E	Eşitlik

Soru 11

Bir insan aynı zamanda hem canlı hem de cansız olamaz.
Bu düşünce aşağıdaki ilkelerden hangisiyle ilgilidir?

A	Karşıtlık
B	Üçüncü halin imkansızlığı
C	Çelişmezlik
D	Özdeşlik
E	Nedensellik

Soru 12

Nesnelere ait ortak nitelikler gösteren ya da nesnelerin, varolanların bir niteliğini, varoluş tarzını gösteren kavramlar soyut kavramlardır.
Aşağıdakilerden hangisi soyut bir kavram değildir?

A	Güzellik
B	insan
C	Doğruluk
D	iyilik
E	insanlık

Soru 13

Bir sınıfın tümünü gösteren kavramlar genel kavramlardır.
Aşağıdakilerden hangisi genel bir kavram değildir?

A	Deniz
B	Şehir
C	Dünya
D	Çiçek
E	Gezegen

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

13 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
11	12	13	Son

Geri dön

[felsefe_ygs_lys]

The post Klasik Mantık Konu Testi 1 first appeared on Bilgicik.Com.

Klasik Mantık Çözümlü Test

Yayın Dünyası — Tue, 02 Jul 2013 11:53:57 +0000

Klasik Mantık Çözümlü Test

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

Başla

%%FORM%%

Sınav Adı: Klasik Mantık Çözümlü Test

Soru Sayısı: %%TOTAL%%

Doğru Sayısı: %%SCORE%%

Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%

Doğru yüzdesi: %%PERCENTAGE%%

Sınav İçin Verilen Süre: %%TIME_ALLOWED%% sn

Kullanılan Süre: %%TIME_USED%% sn

Değerlendirme Sonucu: %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

Aşağıdaki terimlerin hangisinin kaplamı diğerlerinden daha dardır?

A	Karanfil
B	Bitki
C	Kokulu
D	Çiçek
E	Canlı

1 numaralı soru için açıklama

Karanfil, seçenekler arasında içlemi en geniş olandır.
Yanıt A

Soru 2

Cins, ortak özellikleri olan kavramlardan kaplamı daha fazla olandır. Bir türün doğrudan bağlı olduğu, hemen üstündeki cinse yakın cins denir.
Buna göre,
I. Varlık
II. Serçe
III. Hayvan
IV. Canlı
V. Kanatlı
Kavramlarından hangisi 'uçan" kavramının yakın cinsidir?

A	Varlık
B	Serçe
C	Hayvan
D	Canlı
E	Kanatlı

2 numaralı soru için açıklama

Parçadaki tanımdan hareketle uçan kavramının kanatlı'dan sonra gelmesi gerekir.
Yanıt E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi insan kavramının özgülügüne örnektir?

A	Yazı yazmak
B	Koşmak
C	Barınmak
D	Su içmek
E	Acıkmak

3 numaralı soru için açıklama

Yazı yazmak sadece insana özgüdür; insanın özgülüğüdür.
Yanıt A

Soru 4

Aşağıdaki terim çiftlerinden hangisinde eşitlik ilişkisi vardır?

A	Balık - Hamsi
B	Canlı - Beslenen
C	Ağlayan - Koşan
D	insan - Hayvan
E	Omurgalı-Memeli

4 numaralı soru için açıklama

Her canlı, beslenendir. Her beslenen canlıdır. Her iki küme de diğerinin tüm ögelerini kapsar.
Yanıt B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi tanımlanamaz?

A	Sarı
B	Dikdörtgen
C	işçi
D	Varlık
E	Hayvan

5 numaralı soru için açıklama

Renklerin tanımı gerçekleştirilemez.
Yanıt A

Soru 6

"Bazı böcekler zehirlidir." önermesinin altığı aşağıdakilerden hangisidir?

A	Hiçbir böcek zehirli değildir.
B	Hiçbir zehirli böcek değildir.
C	Bazı zehirli böcektir.
D	Bazı böcekler zehirli değildir.
E	Bütün böcekler zehirlidir.

6 numaralı soru için açıklama

Altıklık ilişkisinde niteliğe dokunulmaz, nicelik değiştirilir.
Yanıt E

Soru 7

Aşağıdaki ifadelerden hangisi önerme değildir?

A	Bazıları tembel değildir.
B	Tüm öğrenciler başarılıdır.
C	Hiçbir zeki insan tembel değildir.
D	Bütün düzenli beslenen insanlar sağlıklıdır.
E	Keşke burda olsaydın.

7 numaralı soru için açıklama

Soru, emir ve dilek cümleleri önerme değildir; çünkü doğruluk değeri yoktur.
Cevap E

Soru 8

Bileşik önermeler birden fazla yargıyı dile getiren önermelerdir.
Aşağıdakilerden hangisi bileşik önermeye örnek gösterilir?

A	Ahmet okula geç geldi.
B	Maç ertelendiği için eve geri geldi.
C	Yağmur yağarsa yerler ıslanır.
D	Bütün canlılar ölümlüdür.
E	Bu kitap öss hazırlık kitabıdır.

8 numaralı soru için açıklama

"Yağmur yağarsa yerler ıslanır" önermesi koşullu bir önermedir; yani bileşiktir.
Yanıt C

Soru 9

"Hiçbir bilim adamı önyargılı değildir."
Yukarıdaki önerme nicelik ve nitelik yönünden nasıl bir önermedir?

A	Tümel olumlu
B	Tümel olumsuz
C	Tekil olumlu
D	Tikel olumsuz
E	Tikel olumlu

9 numaralı soru için açıklama

Verilen önerme tümel ve olumsuz bir önermedir.
Yanıt B

Soru 10

Bazı filozoflar bilim adamıdır.
Bazı filozoflar bilim adamı değildir.
Yukarıda verilen iki önerme alt karşıttır.
Buna göre, alt karşıt önermeler için aşağıdakilerden hangisi söylenirse yanlış olur?

A	Biri doğru olduğunda diğeri doğru veya yanlıştır.
B	Aynı terimlerden oluşmuşlardır.
C	Aynı yargıyı dile getirirler.
D	ikisi de tikeldir.
E	Biri olumsuzsa diğeri olumludur.

10 numaralı soru için açıklama

Karşıt önermeler aynı yargıyı dile getirmez.
Yanıt C

Soru 11

I. Hiçbir metal demir değildir.
II. Bütün metaller demirdir.
Bu iki önerme arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

A	Altık
B	Alt karşıt
C	Ters döndürme
D	Çelişiklik
E	Üst karşıt

11 numaralı soru için açıklama

Verilen iki önerme, nicelik olarak aynı, nitelik olarak farklı olduğu için karşıt; tümeller arasında oludğu için üst karşıttır.
Yanıt E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi bağlantılı bir önerme değildir?

A	Eşi ile kendisi gitti.
B	Ne ÖSS'yi kazandı ne de işe başladı.
C	Bugün spor yapmadım.
D	Nihan ve Özgür sinemaya gittiler.
E	Ne sağlıklı ne de cesur

12 numaralı soru için açıklama

A seçeneğinde ile, B seçeneğinde ne, ne de, D seçeneğinde ve E seçeneğinde ne, ne de bağlantıları vardır, B eçeneğinde bağlantı yoktur.
Yanıt C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi kıyası geçersiz kılmaz?

A	iki tikel öncülden sonuç çıkarılması
B	Orta terimin sonuçta yer alması
C	Sonucun tikel olumsuz olması
D	iki olumsuz öncülde sonuç çıkarılması
E	Sonucun öncüllerin zayıfına bağlı olmaması

13 numaralı soru için açıklama

Sonucun tikel ve olumsuz olması kıyas kurallarına aykırı değildir.
Yanıt C

Soru 14

Hiçbir tüccar kârsız mal satmaz; çünkü tanıdığım çoğu tüccar kâr ederek mallarını satmaktadır.
Bu akıl yürütme aşağıdakilerden hangisine uygun düşmektedir?

A	Tümevarım
B	Analoji
C	ikilem
D	Tümdengelim
E	Sorit

14 numaralı soru için açıklama

Önerme tek tek verilerden genel yargıya doğru gittiği için tümevarıma örnektir.
Yanıt A

Soru 15

I. Hiçbir çocuk sevimsiz değildir.
II. Ayşe çocuktur.
O halde Ayşe sevimsizdir.
Yukarıdaki hatalı kıyasta kıyas kurallarından hangisine uyulmamıştır?

A	Öncüllerden bir olumsuzsa sonuç olumsuzdur.
B	Orta terim sonuç önermesinde bulunamaz.
C	iki tikel öncülden sonuç çıkmaz.
D	iki olumsuz öncülden sonuç çıkmaz.
E	Orta terim mutlaka öncüllerden birinde bütün kaplamı ile ele alınmalıdır.

15 numaralı soru için açıklama

Verilen öncüllerden biri olumsuzdur; o halde sonuç da olumsuz olmalıdır.
Yanıt A

Soru 16

I. Bazı öğrenciler çalışkandır.
II. Bazı çalışkanlar başarısızdır.
O halde bazı öğrenciler başarısızdır.
Bu kıyasta aşağıdaki kıyas kurallarmdan hangisine uyulmamıstır?

A	iki olumsuz öncülden sonuç çıkmaz.
B	iki olumlu öncülden olumsuz sonuç çıkmaz.
C	Öncüllerden biri tikelse sonuç tikeldir.
D	Öncüllerden biri olumsuzsa sonuç olumsuzdur.
E	iki tikel öncülden sonuç çıkmaz.

16 numaralı soru için açıklama

Verilen her iki öncülde tikeldir; bu durumda sonuç önermesi olamaz.
Yanıt E

Soru 17

Aşağıdaki kıyas ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

A	iki ya da daha fazla önermeye dayanır.
B	Bir akıl yürütme biçimidir.
C	Sadece tümevarıma dayanır.
D	Önermeden zorunlu bir sonuç çıkarma işleridir.
E	Mantığın temel konularından biridir.

17 numaralı soru için açıklama

Kıyasın tümevarıma dayalı olması gerekmez; böyle bir kıyas kuralı bulunmamaktadır.
Yanıt C

Soru 18

Bütün kuşlar kanatlıdır.
Karga kuştur.
O halde karga kanatlıdır.
Yukarıdaki kıyasta orta terim aşağıdakilerden hangisidir?

A	Karga
B	Bütün
C	Kanatlı
D	Kuş
E	O halde

18 numaralı soru için açıklama

Orta terim, her iki öncülde de tekrarlanan terimdir.
Yanıt D

Soru 19

"Yağmur yağarsa yerler ıslanır"
"Yağmur yağmıştır."
Verilen iki önerme doğru ise aşağıdakilerden hangisi yanlış olamaz?

A	Yerler ıslanmıştır.
B	Yağmur yağmamıştı
C	Yerler ıslanmamıştır.
D	Yerler kuru kalmıştır.
E	Yağış gerçekleşmemiştir.

19 numaralı soru için açıklama

iki önermenin zorunlu sonucu A seçeneğinde verilmiştir.
Yanıt A

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

19 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
11	12	13	14	15
16	17	18	19	Son

Geri dön

[felsefe_ygs_lys]

The post Klasik Mantık Çözümlü Test first appeared on Bilgicik.Com.

Klasik Mantık

Yayın Dünyası — Wed, 26 Jun 2013 15:02:05 +0000

Mantığın Konusu

Mantığı bir bilim olarak ilk kez ortaya koyan M.Ö. 300’lerde yaşamış yunanlı filozof Aristoteles olmuştur. Mantık doğru düşünmenin kurallarını koyan bir disiplindir. Mantık, düşünmeyi bir gözlem olarak ele almaz, açıklamaya kalkmaz, sadece doğruluk açısından değerlendirilir. Bu yüzden mantık bir bilgi dalıdır. Mantık, doğru düşünme süreci içerisindeki tutarlılığını ve çıkarımların geçerliliğini belirleyen kurallardır. Mantıkla düşünmek, akıl yürütmektir. Mantık, gözlem ve deney yapmaz. Ancak bilimlere yol gösterip, yöntem saptar. Yani bilimlerin konuştuğu dildir.

Mantık doğrusuna örnek verdiğimizde;
I. Bütün köpekler uçar ^ I. Öncül
II. Karabaş bir köpektir ^ II. Öncül
O halde Karabaş da uçar ^ Sonuç
Burada I. ve II. öncülden çıkarılan sonuç deneysel olarak yanlıştır. Oysa çıkarım mantıksal olarak geçerlidir. O halde mantık, düşüncenin içeriğinden çok biçim yönüyle ilgilenir.

Düşünme İlkeleri

1. Özdeşlik: “Bir şey ne ise odur” şeklinde ifade edilir. “A”, “A” dır. Sembolik mantıkta A f iA şeklinde gösterilir. Burada anlatılmak istenen, akıl yürütme sırasında bir kavram başlangıçta nasıl düşünülüp tanımlanmışsa sonuna kadar aynı anlam korunmalıdır. “Beyaz beyazdır”. “Masa masadır”, “Sıra sıradır”. gibi.
2. Çelişmezlik: “Bir şey hem kendisi hem de kendisinden başka bir şey olamaz.” şeklinde ifade edilir. “A”, “A” olmayan değildir. Sembolik mantıkla ~(Aa ~A) şeklinde gösterilir. Bir şey aynı zaman ve şartlar altında, hem var hem de yok olamaz. Süt hem siyahtır hem de beyazdır şeklinde bir ifade çelişiktir. Bir önermeden biri doğruysa diğeri kesinlikle yanlıştır. Yanlışlığa düşmemek için düşünceler arasında çelişki olmamalıdır.
3. Üçüncü Halin lmkansızlığı : Bir şey ya kendisi ya da başka bir şeydir. Üçüncü bir durum olamaz. “A” ile “A” olmayan arasında üçüncü bir imkân yoktur. Sembolik mantıkla A v ~ A şeklinde gösterilir. “Bir insan ya canlıdır ya ölüdür.” Bir önerme ya doğrudur ya yanlıştır, üçüncü bir imkân düşünülemez.
4. Yeter-Sebep : Yeter – sebep ilkesi ilk olarak Leibniz tarafından ortaya atılmıştır. “Bir şeyin var olabilmesi için mutlaka yeterli bir sebebi olması gerekir”. şeklinde ifade edilir. Bu ilke her şeyin mutlaka bir varlık nedeni olduğu esasına dayanır. Neden olmadan yargıların doğruluğu kunusunda bir karara varamayız. Doğa bilimlerinin temeli olan nedensellik (determinizm) yeter – sebep ilkesine dayanır.

1. Klasik Mantık

a. Kavram ve Terim

Bir objenin zihindeki tasarımı kavram, dildeki ifadesi ise terimdir. Terimler mantıkta dil içinde tek başına anlam taşıyan en küçük birimdir. Bu yüzden her kelime terim olarak kabul edilmez.

İçlem—Kaplam

Kaplam: Bir kavramın içine giren bireylerin sayısıdır. Örneğin; keçi, koyun, kedi vb. hayvan kavramı kaplamına girer.
İçlem: Bir kavram içine giren bireylerin ortak özelikleridir. Bir başka deyişle kaplamın içerisinde yer alan kavrama o kavramın içlemi denir. Örneğin; hayvan kavramının içlemine yalnızca tüm hayvanların ortak özellikleri girerken keçi kavramının içlemine onu anlatan tüm özellikler girer. Görüldüğü gibi hayvan kavramının kaplamı çok, içlemi azdır.
Kaplamla içlem ters orantılıdır.

Bu şemadaki saka kavramının içlemi; “kuş, hayvan, canlı ve varlık” kavramlarıdır.

Kavram Çeşitleri

1. Kaplamlarına Göre Kavramlar

Tümel (Genel) Kavramlar: Aynı türden nesnelerin ortak özellikleri ifade ediliyorsa tümel kavramlar adını alır. Örneğin; bütün öğrenciler, tüm hayvanlar, hiçbir canlı vb.
Tikel Kavram: Eğer kavram içine giren bireylerin bir kısmını anlatıyorsa, tikel kavram adını alır. Örneğin; birkaç kişi, bazı yapraklar, bazı kağıtlar gibi.
Tekil Kavram: Eğer kavram içine giren bireylerin bir tanesini anlatıyorsa tekildir. Örneğin; Canan, Hülya, Serdar, bu ağaç, şu ev gibi.

2. İçlemlerine Göre Kavramlar

Basit Kavram: iki kavramdan içlemi az olan basit kavramdır.
Karmaşık Kavram: iki kavramdan içlemi çok olan kavram karmaşıktır.

3. Nitelik ve Bağlantılarına Göre Kavramlar

Somut Kavram: Kavram zihin dışında bir nesneyi anlatıyorsa somuttur. Örneğin; beyaz taş gibi.
Soyut Kavram: Bir Kavram bir nesnenin özelliğini ya da oluş biçimini anlatıyorsa soyuttur. Örneğin; özgürlük, çocukluk, vicdan gibi.
Kolektif Kavram: Bireyler grubunu temsil edip bir grupta gerçekleşen kavramlardır. Örneğin; ordu, sendika, dernek gibi.
Distribütif Kavram: Bireyler grubunu ifade edip bireyde gerçekleşen kavramlardır. Örneğin; asker, üye, öğrenci, işçi gibi.
Olumlu-Olumsuz Kavram: Olumlu kavram, anlatılan bir nesnedeki bir özelliğin varlığını gösterir. Örneğin; zeki, akıllı, kırmızı, çalışkan gibi. Olumsuz kavram; anlatılan
nesnedeki bir özelliğin olmadığını gösterir. Örneğin; zeki değil, akıllı değil, kırmızı değil, çalışkan değil gibi.

Kavramlar Arası İlişkiler

1. Eşitlik
iki kavramdan her biri diğerinin bütün bireylerini kapsıyorsa bu terimler birbirine eşittir.

2. Ayrılık
iki kavramdan her biri diğerinin hiçbir bireyini kapsamıyorsa bu kavramlar ayrıktır.

3 Tam Girişimlilik.

İki kavramdan sadece biri diğerinin tüm bireylerini içine alıyorsa bu iki kavram arasında tam girişimlilik ilişkisi vardır.

4. Eksik Girişimlilik

iki kavramdan her biri diğerinin bazı bireylerini içine alıyorsa aralarında eksik girişimlilik vardır.

Beş Tümel
Porphyrios’un Isagoge eserinde geçer. Klasik mantıkçılara göre tanımların temelinde beş tümel vardır. Bunlar; cins, tür, ayırım, özgürlük ve ilintidir. Beş tümelin kolayca anlaşılabilmesi için Porphyrios Ağacı adı verilen bir şema lie gösterilir.

Cins: Ortak özelliklere sahip olan kavramların bu özelliklerinden dolayı bağlandıkları kavrama “cins” denir. Cins, altında türlerin sıralandığı şeydir. Gerçekleri birbirinden farklı olanlara “bunlar nedir?” diye sorulduğunda alınan yanıt da bize cinsleri verir. Bir başka ifadeyle cins, iki genel kavramdan kaplamı daha fazla olandır.
Örneğin; At, köpek, kuş nedir? sorusuna “hayvandır” yanıtı verilir. O halde “hayvan” tek tek olanlara göre cinstir.
Tür: Ortak özellikleri bakımından içlemi daha fazla olan kavramlardır. Yani tür, cinsin altında sıralanan şeydir. Örneğin;
at, köpek kavramları hayvan kavramının türüdür.
Ayrım: Cinsleri ve türleri birbirinden ayıran özelliklerdir.
Örneğin; insanı diğer canlılardan türlerden ayıran özellik, düşünmesidir.
Özgülük: Bir özelliğin sadece bir türe ait olmasıdır. “Düşünmek insana özgüdür.” gibi.
İlinti: Bir nitelik çeşitli türlere ait ise ilinti adını alır. Örneğin; beslenmek insanın ilintisidir. Çünkü bitki ve hayvanlarda da aynı özellik vardır.
Tanım ve Koşullar: Bir kavramın niteliklerini anlatan önermelere tanım denir. Tanım, tanımlanan terimin tam bireylerinin ortak niteliklerini taşır. Bir terim kendinden daha açık olmayan terimlerle tanımlanmamalıdır. Tanım, teriminin ana karakterini tam olarak içine almalı, fazla uzun veya kısa olmamalıdır.

Önermeler

iki veya daha fazla terimden yapılmış, doğru ya da yanlış değer alabilen, yargı bildiren cümlelere önerme denir.
Özellikleri
Önermenin doğru ya da yanlış olması ve bir yargıda bulunması gerekir. Dua, emir, soru ve istek sözleri önerme değildir. Önermede terimler bir bağla bağlanmış olması gerekir. Önermede özne (yüklenilen), yüklem (yüklenen) ve bağ olmak üzere üç unsur bulunur. “İlker akıllıdır.” cümlesi doğru ya da yanlış olabileceği için bir önermedir. “inşallah bu işi başarırım” cümlesi anlamlıdır. Fakat doğruluğundan ya da yanlışlığından söz edilmeyeceği için (yargı bildirmediği için) önerme değildir.
Örneğin; Kar beyaz dır.
Özne yüklem bağ

1. Yargının Niteliği Bakımından

Olumlu Önermeler: Yüklemin özneyi onayladığı önermedir.
Örneğin; “Tüm canlılar ölümlüdür.”, “Bazı kuşlar yırtıcıdır.”
Olumsuz Önermeler: Özneye yüklenen yüklemi onaylamayan önermedir. Örneğin; “Osman çalışkan değildir.”, “Yaprak yeşil değildir.”

2. İçerikleri Bakımından Önermeler

Sentetik Önermeler: Bu tür önermelerin doğruluğu veya yanlışlığı deneye başvurularak öğrenilebilir. Bu tür önermelerde özneye yüklenen yüklem özne hakkında
yeni bilgiler vermektedir. Örneğin; “Canan çalışkandır.” Analitik Önermeler: Özneye yüklenen yüklem özne hakkında yeni bilgi vermiyorsa, bu önermeye analitik
önerme adı verilir. Örneğin; “Kare dört kenarlıdır.”

3. Nicelikleri Bakımından Önermeler

Tümel Önerme: Özne olan terim bir sınıfın tümünü içine alıyorsa, tümel önermedir.
Örneğin; “Bütün insanlar ölümlüdür.”
Tikel Önerme: Yargı bir kısmını içine alıyor ise tikel önermedir.
Örneğin; “Bazı hayvanlar memelidir.”
Tekil Önerme: Yargı tek bir nesneye veya bireye ait ise tekil önermedir.
Örneğin; “Ayşe zekidir.”

4. Yargının Sayısı Bakımından Önermeler

a) Basit Önerme: Tek bir yargı bildiren önermelerdir.
– Tümel Olumlu: “Bütün memeliler canlıdır.”
– Tümel Olumsuz: “Hiçbir insan zeki değildir.”
– Tikel Olumlu: “Bazı hayvanlar uçar.”
– Tikel Olumsuz: “Bazı canlılar memeli değildir.”
– Tekil Olumlu: “Eda çalışkandır.”
– Tekil Olumsuz: “Serdar çalışkan değildir.”
b) Bileşik Önerme: Birden fazla yargı bildiren önermelerdir.
Bileşik Önerme Çeşitleri
1 . Bileşikliği Açıkça Belli Önermeler: Birden fazla yargıyı taşıyan, şekil bakımından da bu açıkça belli olan° önermelerdir. Dört çeşittir:
a) Koşullu (Şartlı) Önermeler: Yargının bir koşula bağlı o olduğu önermedir.
Örneğin; “Ders çalışırsa üniversiteyi kazanır.”, “Yağmur yağarsa yerler ıslanır.”
b) Bağlantılı Önermeler: Birden fazla özne ve yüklemden yapılan önermelerdir.
Örneğin; “Ne Ali ne de Ayşegül çalıştı.” , “Canan ve Serdar çalışkan ve zekidir.”
c) Ekli Önermeler: Fakat, ama, lakin, bununla birlikte gibi kelimelerle yapılan önermelerdir.
Örneğin; “Vali olabilir, fakat adam olamaz.”
d) Nedenli Önermeler: Neden bildiren bir kelime ile yargıları birbirine bağlayan önermelerdir.
Örneğin; “Ayşe seviniyor, çünkü bebeği oldu.”
2) Bileşiği Gizli Olan Önermeler: Bileşiği sadece anlam bakımından belli olan önermelerdir. Dört çeşittir:
a) Özgülü Önermeler: Yüklem sadece bir konuya aittir.
Örneğin; “Yalnız Canan dersini çalıştı.” Bu önermede iki yargı vardır: “Canan dersini çalıştı.” ve “Diğerleri dersini çalışmadı.”
b) Çıkarmalı Önermeler: Bir kısım bireyleri dışarıda tutarak konunun bütünü hakkında yargı bildirir.
Örneğin; “Cemal hariç tüm sınıf mantık dersinden hoşlanmazdı.”
Bu önermede iki yargı vardır:
“Tüm sınıf mantık dersinden hoşlanmazdı.” ve “Yalnızca Cemal mantık dersinden hoşlanırdı.”
c) Sınırlandmcı Önermeler: Bir şeyin önceki ve sonraki halini bildiren önermelerdir.
Örneğin; “Eda birkaç gündür hasta.”
Bu önerme de iki yargıyı içine alır:
“Eda hastadır.” ve “Eda birkaç gün önce hasta değildi.”
d) Karşılaştırmalı Önermeler: Bir yargıyı karşılaştırma ile ifade eden önermelerdir. Bu nedenle iki yargıyı içine alırlar.
Örneğin; “Eda, Ayşe’den daha şirindir.” Bu önermedeki yargılar: “Ayşe şirindir.” ve “Eda daha şirindir.”

Önermeler Arası İlişkiler

Önermeler arası ilişkiler “karşı olma” ve “döndürme” ilişkisi olmak üzere iki bölümde incelenir.

Karşı Olma İlişkisi

Aynı terimden yapılmış iki önerme nitelik, nicelik veya iki yönden de biribirinden farklı iseler bu iki önerme arasında karşı olma ilişkisi vardır. iki önerme birbirine ya “karşıf’tır
ya “çelişik” tir ya da “altık”tır.
Karşıtlar karesinde:
– Tümel olumlu (A)
– Tümel olumsuz (E)
– Tikel olumlu (I)
– Tikel olumsuz (O) sembolleriyle gösterilir.
a) Üst Karşıt Önermeler: Konu ve yüklemi aynı olan iki tümel önermenin nitelikleri farklı ise “karşıt” önermeler denir.

Doğru bir tümel önermenin karşıtı daima yanlıştır. Yanlış tümel önermenin karşıtı bazen doğru, bazen yanlış olur. Örneğin; “Bütün insanlar ölümlüdür” önermesinin karşıtı; “Hiçbir insan ölümlü değildir.” olur.

b) Alt Karşıt Önermeler: Konu ve yüklemi aynı olan iki tikel önermenin nitelikleri farklı ise “alt karşıt” önermeler denir. Örneğin; “Bazı balıklar memelidir.” önermesinin karşıtı, “Bazı balıklar memeli değildir.” olur.
c) Altık Önermeler: Konu ve yüklemi aynı olan iki önerme yalnız nicelik bakımından farklı olup da nitelik bakımından aynı olursa, bu iki önerme birbiriyle altıklık ilişkisi içindedir.

Eğer tümeller doğru ise altıkları olan tikeller de doğrudur. Örneğin; “Bütün insanlar düşünür.” önermesinin altığı “Bazı insanlar düşünür.” olur.
Eğer tikeller doğru ise bunların altıkları olan tümeller bazen doğru, bazen yanlış olur. Örneğin; “Bazı kuşlar uçucudur.” önermesinin altığı “Bütün kuşlar uçucudur.” olur.
Eğer tikeller yanlış ise onların altıkları olan tümeller de yanlıştır. Örneğin; “Bazı insanlar ağaçtır.” önermesinin altığı “Bütün insanlar ağaçtır.” olur.

d) Çelişik Önermeler: Konu ya da yüklemi aynı olan iki önerme, hem nitelik hem nicelik bakımından birbirinden farklı iseler bu önermeler birbiri ile çelişiktir. Çelişik önermelerden
birisi doğru ise diğeri zorunlu olarak yanlıştır. Örneğin; “Bütün insanlar ölümlüdür.” önermesinin çelişiği “Bazı insanlar ölümlü değildir.” olur. “Bazı insanlar sanatçıdır.” önermesinin çelişiği “Bütün insanlar sanatçı değildir.” olur.

Döndürme

Bir önermenin niteliğine dokunmadan özne ve yüklemi yer değiştirerek ikinci bir önerme elde etmektir. Döndürme sırasında önermenin eşdeğer olmasına dikkat edilmelidir.

Döndürme ikiye ayrılır.

a. Düz Döndürme: Önermenin olumlu ve olumsuzluğuna dokunmadan yüklemini özne, öznesini de yüklem yapmaktır.
Düz Döndürme Kuralları:

Tümel olumlu bir önermenin düz döndürmesi tikel olumlu olur.

Örneğin; “Bütün insanlar ölümlüdür.” önermesinin düz döndürmesi, “Bazı ölümlüler insandır.” olur.

Tümel olumsuzun düz döndürmesi, tümel olumsuz olur.

Örneğin; “Hiçbir koyun insan değildir.” önermesinin düz döndürmesi “Hiçbir insan koyun değildir.” olur.

Tikel olumlunun düz döndürmesi, tikel olumlu olur.

Örneğin; “Bazı insanlar sevimlidir.” önermesinin düz döndürmesi “Bazı sevimliler insandır.” olur.

Tikel olumsuzun düz döndürmesi olmaz. Döndürmede birinci önerme doğru ise ikinci önermenin de doğru olması gerekir. Halbuki tikel olumsuz önerme düz döndürüldüğünde koşul her zaman gerçekleşmez.

b) Ters Söndürme: Bir önermenin olumlu ve olumsuzluğuna dokunmadan. öznenin karşıt halini yüklem, yüklemin karşıt halini özne yapmaktır.

Tümel olumlunun ters döndürmesi tümel olumlu olur.

Örneğin; “Bütün denizler mavidir.” önermesinin ters döndürmesi “Bütün mavi olmayanlar, deniz olmayandır.” olur.

Tümel olumsuzun ters döndürmesi tikel olumsuz olur.

Örneğin; “Hiçbir insan ot değildir.” önermesinin ters döndürmesi
“Bazı ot olmayanlar, insan olmayanlar değildir.” olur.
Tikel olumsuzun ters döndürmesi tikel olumsuz olur. Örneğin; “Bazı kuşlar şahin değildir.” önermesinin ters döndürmesi “Bazı şahin olmayan; kuş olmayan değildir.” olur.

Tikel olumlunun ters döndürmesi olmaz.

AKIL YÜRÜTME(ÇIKARIM) VE KIYAS

Bilinen doğrulardan yora çıkarak sonuca ulaşmaya akıl yürütme veya çıkarım denir. Analoji, tümevarım ve tümdengelim olmak üzere üçe ayrılır.

1. Analoji

Tekiller arasındaki benzerliğe dayanarak birisi için verilen bir yargıyı diğeri için de vermektir. Analojide sonuçlar deneyle ispat edilmedikce kesin değildir. Örneğin; Dünya’da atmosfer vardır, canlılar yaşar. Mars gezegeninde de atmosfer olduğuna göre Mars’ta da canlılar olabilir.

2. Tümevarım

Tikel, önermelerden tümel sonuçlar çıkarma işlemidir. Ya da tek tek olaylardan genel yasalara önermelere doğru akıl yürütmedir. Örneğin; Demir, gümüş, kurşun ısınınca
genleşir. Demir, gümüş, kurşun madendir. O halde bütün madenler ısınınca genleşir.

3. Tümdengelim

Tümel önermelerden tikel sonuçlar çıkarma işlemidir. Genellikle formel bilimlerin kullandığı yöntemdir. Örneğin Bütün canlılar ölümlüdür. Bitkiler de canlıdır.
O halde bitkiler de ölümlüdür

KIYAS

Verilmiş önermelere dayanarak zihnin bu önermelerden zorunlu sonuç çıkarma işlemidir. Kıyas, önermeleri bakımından incelendiğinde verilen önermelere öncüller, zihnin zorunlu çıkardığı önermeye ise sonuç önermesi denir.
Örneğin Bütün kuşlar uçucudur.-> öncül
Serçe bir kuştur. -> öncül
O halde serçe uçar. -> sonuç

a. Basit Kıyas

iki öncül ve bir sonuçtan oluşan kıyastır. ikiye ayrılır:

1. Kesin Kıyas

Kesin kıyaslar yüklemli önermelerden yapılırsa, bunlara yüklemli kesin kıyaslar, eğer öncüllerden biri veya her ikisi koşullu olursa bunlara da koşullu kesin kıyaslar denir.
a. Yüklemli kesin kıyas
Tek yüklemli önermelerden yapılan kıyastır. Batı’da ve İslam Dünyası’nda üzerinde en çok durulan kıyas çeşididir. Mantık biliminin kurucusu Aristoteles de yalnız bu kıyaslar
üzerinde durmuştur. Yüklemli kesin kıyasta üç terim bulunur
Büyük Terim
Sonuç önermesinin yüklemidir.
Küçük Terim
Sonuç önermesinin öznesidir.
Orta Terim
Her iki öncülde de yinelenen terimdir. Örneğin Bütün insanlar akıllıdır.

Büyük terim. Ayşegül akıllıdır.
Yukarıdaki kıyasta akıllı, büyük terim; insan, orta terimdir.

Yüklemli kesin kıyasın kuralları

Her kıyasta, büyük, küçük ve orta diye üç terim bulunmaktadır.
Orta terim sonuçta bulunmamalıdır.
Orta terim iki öncülde de tikel olarak alınamaz.
Sonuç daima öncüllerin zayıfına bağlıdır. (Burada zayıfla kastedilen olumsuzluk ve tikelliktir.) Öncüllerden biri olumsuzsa sonuç olumsuz, biri tikelse sonuçtikel olur.
Büyük ve küçük terimlerin öncüllerindeki kaplamı ne kadar ise, sonuçta da ondan fazla olamaz.
iki olumsuz öncülden sonuç çıkmaz.
iki tikelden sonuç çıkmaz.
Öncüller olumlu ise sonuç olumsuz olmaz.

Koşullu Kesin Kıyas

Koşullu önermelerle yapılan kıyaslardır. Bu kıyaslar da yüklemli kesin kıyaslar gibi sonucun öncülerinde anlam bakımından bulunup biçim bakımından bulunmadığı kıyaslardır.
ikiye ayrılır:
I. Bitişik koşullu önermelerle yapılan kesin kıyas
Örneğin
Sınavlara çalışırsan iyi puan alırsın. iyi puan alırsan başarılı olursun. O halde başarılı olursan iyi not alırsın.
II. Ayrık koşullu önermelerle yapılan kesin kıyas (İkilem, dilem)
Savaşta cezalandırılan nöbetçi hikayesi ikileme örnektir: Bir savaşta, düşman baskın yapıp karşı tarafa büyük kayıp verdirir. Baskına uğrayan birliğin komutanı, baskın anındaki nöbetçiyi mahkemeye verir. Yargıç, sanık nöbetçiye şöyle der: “Eğer gereği gibi nöbet tutuyor idiysen, neden basından birliğini haberdar etmedin? Eğer nöbeti gereği gibi tutmuyor idiysen, neden kanun ve emirlere uymadın? Her iki halde ceza almaya mahkumsun.”
2. Seçmeli Kıyas
Sonucun aynının veya karşıt halinin öncüllerde hem şekil hem anlam bakımından bulunduğu kıyaslardır.
Örneğin
Her ne zaman güneş doğarsa oda aydınlık olur.
Güneş doğmuştur.
O halde oda aydınlıktır.
b. Birleşik Kıyas
Birden fazla kıyasın birleşmesiyle oluşur.
a. Zincirleme kıyas
Bir kıyasın sonucu ikinci kıyasın öncülü oluyorsa zincirleme kıyastır.
Örneğin
Bu ırmak gürültü yapıyor.
Gürültü yapan hareket ediyor demektir.
Bu ırmak hareket ediyor.
Bu ırmak hareket ediyor.
Hareket eden donmamıştır.
Bu ırmak donmamıştır.
Bu ırmak donmamıştır.
Donmamış olan beni taşıyamaz.
Bu ırmak beni taşıyamaz.
b. Sorit
Zincirleme kıyastaki yinelenen önermeler çıkarılırsa sorit elde edilir.
c. Karma Kıyas
Bir kesin kıyas ile seçmeli kıyasın birleşmesinden oluşan kıyastır.
Örneğin; “Evrende var olan hiçbir şey yok olmaz.” yargısının karma kıyasla kanıtlanması:

Yukarıdaki bileşik kıyasta birinci kıyas kıyas, ikinci kıyas ise seçmeli kıyastır. Birinci kıyasın sonucu ikinci kıyasın koşullu öncülü olarak alınmıştır. Bu öncülün art bileşeninin karşıt hâli ise seçmeli öncül olarak alınmıştır.
c. Düzensiz Kıyas
a. Entimem
Zihinde tam, anlatımda eksik kıyaslardır.
Örneğin
“Düşünüyorum öyleyse varım.” sözü kıyasın sonucu ile
önclerin biri ifade edilerek entimem olmuştur
Bu kıyasın zihindeki tam şekli:
“Bütün düşünenler vardır.”
“Ben düşünüyorum.”
“O halde varım.”
b. Kanıtlı Kıyas
Bir kıyasın öncüllerinin kanıtlarının da gösterildiği kıyastır.
c. Safsata
Yanlış öncüllerden yanlış sonuçlar çıkartılarak ya da doğru öncüllerden kıyasın kurallarına uyulmadan yanlış sonuçlar çıkartılarak yapılan kıyastır.
Örneğin
“Ender olan şeyler değerlidir.”
“Şaşı insan enderdir.”
“O halde şaşı insan da değerlidir.”
ÖRNEK: “Mantık tüm bilimlerin genel yöntemi olarak kabul edilir.” Aşağıdakilerin hangisinde mantık terimi bu anlamda kullanılmıştır?
A) Yapılacak en mantıklı iş susmaktır.
B) Duygusallığı bırak mantıklı ol.
C) Matematiğin gelişmesinde mantık önemli rol oynamıştır.
D) Söylediklerinde ne akıl var ne mantık.
E) Gençlerin mantığı, yaşlılarınkinden farklı olabilir.
1985 ÖYS
ÇÖZÜM: Parçada, bir uzmanlık dalı olarak mantıktan bahsedilmiştir. Buna uygun kullanım C seçeneğinde vardır.
Yanıt C
ÖRNEK: I. Özdeşlik ilkesi
II. Çelişmezlik ilkesi
III. Üçüncü hâlin imkânsızlığı ilkesi
“A, A dır.” sözü yukar>daki mant>k ilkelerinden hangilerini
ifade etmektedir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III
2008 ÖSS
ÇÖZÜM: Bir şeyin kendisiyle aynı şey olduğunu ifade eden A, A dır, özdeşlik ilkesine aittir.
Yanıt A
ÇÖZÜM: “A, A dır.” önermesi iki ayrı şey arasındaki ilişkiyi değil, bir şeyin kendisi olduğunu ifade etmektedir.
Yukarıdaki cümle, düşünmeye temel olan kavramlardan hangisini açıklamaktadır?
A) Özdeşlik B) Benzeşim C) Bileşim D) Çelişmezlik E) Tutarlılık
1992 ÖYS
ÇÖZÜM: Parçadaki tanım özdeşlik ilkesine aittir.
Yanıt A
ÖRNEK: Dil içinde tek başına bir anlam taşıyan en küçük birime mantıkta ne ad verilir?
A) Kelime B) Eklem C) Öncül D) Sembol E) Terim
1985 ÖYS
ÇÖZÜM: Parçadaki tanım terime aittir.
Yanıt E
ÖRNEK:Bu savın doğru veya yanlış olması, onun bir “doğruluk değeri” taşıdığını gösterir. “Gerçek” ise savın konusudur. Örneğin güneş, havanın sıcaklığı, yağmur yağması bir doğru ya da yanlış değil, bir gerçektir. Ama belirli bir günde güneşin parladığına, havanın sıcak olduğuna ya da yağmurun yağdığına ilişkin ifadeler doğru ya da yanlış olabilir. O halde doğruluk veya yanlışlık zihinden bulunan veya zihnin ürettiği bir şeyle, kısaca bir önermeyle ilgilidir. Bir parçaya dayanarak “doğruluk değeri” ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine varılabilir?
A) Deneyle ispat edilebilen olgulardır.
B) Var olanı olduğu gibi açıklayan yargılardır.
C) Aklın ilkeleri ile tutarlı olan yargılardır.
D) Var olanın değil, yargı ve düşüncenin bir özelliğidir.
E) Toplumda genel kabul gören düşüncelerdir.
1995 ÖYS
ÇÖZÜM: Doğruluk değeri, zihinden bağımsız olgular dünyasına dair bir önermenin niteliğidir.
Yanıt C
ÖRNEK: Aynı türden nesnelerin ortak özelliklerini dile getiren terimlere genel terim adı verilir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi genel terimdir?
A) Satürn B) Dünya C) Kutupyıldızı D) Gezegen E) Samanyolu
1991 ÖYS
ÇÖZÜM: A, B, C ve E seçeneklerinde tekil terimler verilmiştir. Gezegen tüm gezegenlerin ortak adıdır.
Yanıt D
ÖRNEK: Aşağıdaki ifadelerden hangisi bir yargı bildirir?
A) Deniz bazen mavidir bazen yeşildir.
B) Kütüphaneden aldığınız kitapları zamanında iade edin.
C) Çocukların yanında sigara içmeyin.
D) Cumartesi günkü toplantıya sende gel.
E) Sakatlandığın için maça çıkmamalısın.
1985 ÖYS
ÇÖZÜM: Yargı bildirmenin temel koşulu bir doğruluk değerinin olmasıdır.
Yanıt A
ÖRNEK:

Özle ilgili tam tanım, bir şeyin yakın cinsi ve yakın ayrımıyla yapılan tanımdır.
Yukarıdaki şema ve açıklamaya göre, aşağıdakilerden hangisi özle ilgili tam tanıma örnektir?
A] Trompet bir alettir.
B] Ney müzik aletidir.
C] Nefesli çalgılar birer alettir.
D] Trompet metalden yapılmış bir alettir.
E] Ney kamıştan yapılmış nefesli bir çalgıdır.
2006 ÖSS
ÇÖZÜM: Bir türün doğrudan bağlı olduğu, hemen üstündeki cinse yakın cins denir. Ayrım ise, bir türün, cinsinden farkını gösteren temel özelliğidir. buna göre, şemada hareketle ulaşılacak sonuç E seçeneğinde verilmiştir.
Yanıt E
ÖRNEK: “Atatürk Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusudur.” önermesi tekil önermeye, “Her olayın bir nedeni vardır” önermesi de genel önermeye örnektir.
Buna göre, bir önermenin genel önerme olarak nitelenebilmesi aşağıdakilerden hangisine sahip olması gerekir.
A) Birden fazla terime
C) Doğruluk değerine
B) Önerme eklemine
D) Yargıya Klasik Mantık
E) Niceleyiciye
1993 OYS
ÇÖZÜM: Tekil – genel ayrımı önermenin niceliğine dayanılarak gerçekleştirilir.
Yanıt E

[felsefe_ygs_lys]

The post Klasik Mantık first appeared on Bilgicik.Com.