NOKTALAMA İŞARETLERi

NOKTA (.)

Tamamlanmış cümlelerin sonuna konur:

Yazarımız bu eseri gençliğinde yazmış.

Bazı kısaltmalarda kullanılır:

Porf. Dr. Erol Bey geldiler.

Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yıl sayılarını ayırmak için kullanılır:

30.08.1985 tarihinde doğmuş.

Sıra bildirmek için sayıların sonuna getirilir:

Cumhuriyetimizin 80.(sekseninci) yılını kutladık.

Saat ve dakika sayılarını ayırmak için kullanılır:

Filmi 23.15’e ertelemişler.

Matematikte çarpı işareti yerine kullanılır:

4.5 = 20

Örnek

Hangi cümlenin sonuna nokta (.) konulmalıdır?

A) Düşüncelerimi ah bir anlatabilsem
B) Ne güzel okudun
C) Beni mi çağırdılar
D) Bu konular bizi ilgilendirmiyor

A ve B seçeneklerinde cümleler duygu ifade ettiğinden sonuna ünlem işareti (!),
C de soru cümlesi olduğundan sonuna soru işareti (?) konmalıdır.

Yanıt D

Virgül (,)

Aynı türde ve görevdeki sözcükleri ya da söz öbeklerini ayırmak için kullanılır:

Sessiz, sakin, efendi bir çocuktu.
Pelin, Buse, Ezgi buraya gelsin.

sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır:

Elindeki kağıdı katladı, cebine koydu.

Uzun cümlelerde özneyi ayırmak için kullanılır:

Gerçek bir yazar, okuyanı farklı dünyalara taşır.

Cümle içinde ara sözleri ayırmada kullanılır:

Akşamları burası, istanbul Boğazı, ışıklandırılır.

Anlam karışıklığını önlemek için kullanılır:

Genç yazara cevap verdi.
Genç, yazara cevap verdi.

Resmi yazılarda ve mektuplarda hitap kelimelerinden sonra kullanılır:

Sayın Cumhurbaşkanı,
Değerli arkadaşım,

Kabul ve red bildiren kelimelerden sonra kullanılır:

Hayır, eserlerimde böyle konuları işlemem.

Yer adlarını tarihlerden ayırmada kullanılır:

istanbul, 2 Ocak 2004 “Ve, ile, veya” gibi

bağlaçlardan önce ve sonra virgül kullanılmaz.

Kırtasiyeden kalem, ve defter aldı

Noktalı Virgül (; )

Kendi içinde bağımsız; ama anlam bakımından birbirine bağlı cümleleri ayırmada kullanılır:

Söz var, iş bitirir; söz var, baş yitirir.

“ama, fakat, çünkü, lakin” gibi bağlaçlardan önce kullanılır:

Herkes kaşık yapar; ama kimse sapını ortaya getiremez.

“Virgül”ün bol kullanıldığı cümlelerde anlam karışıklığını gidermek için kullanılır:

Elma; armut, portakal, muzdan daha 0vitaminlidir.

iki Nokta (:)

Örnek verilecek ve açıklama yapılacak cümlelerden sonra kullanılır:

Alfabemizdeki düz geniş ünlüler şunlardır: a, e

Konuşma cümlelerinde sözü söyleyen kişiden sonra kullanılır:

Adam bağırdı: “Hırsız var!”

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, iki nokta (:) yanlış kullanılmıştır?

A) Bugün pişirilen yemekler: Çorba, pilav, kuru fasulye.
B) Bu hafta: Geçmiş konuları tekrar inceleyeceğiz.
C) Okula kayıt için gerekli belgeler: Nüfus cüzdanı, diploma…
D) Sigaranın zararları: Sağlığa zarar vermesi, gereksiz harcamalar.

A, C ve D seçeneklerinde örnekler sIralanacağından iki nokta işareti kullanılmıştır. B’de ise kullanılmasına gerek yoktur.

Yanıt B

[sinif_6_sbs_turkce]