İnsanların çeşitli nedenlerle doğup büyüdükleri yerlerden başka yerlere geçici veya sürekli olarak yer değiştirmesidir.
Göçler ikiye ayrılır:

a. İç göçler

• 
  Ülke içerisindeki yer değişikliğidir.
• 
  Toplam nüfusta değişiklik olmaz.
• 
  Bölgelerin veya bölge içerisinde yerleşim yerlerinin nüfusunda değişiklik görülür.

NOT: İç göçlerin ana nedeni ekonomik faktörlerdir.

1. Sürekli iç göçler

1950’den sonra hızlandığı görülür. Bu göçler daha çok köylerden kentlere doğrudur.

İç göçlerin nedenleri

• 
  Kırsal alanda doğal nüfus artışının fazla olması
• 
  Kırsal kesimde sanayinin ve iş olanaklarının kısıtlı olması
• 
  Miras yoluyla tarım topraklarının parçalanması
• 
  Kırsal kesimde tarımda makineleşmenin yaygınlaşması nedeniyle işsizliğin artması
• 
  Kırsal kesimde iklim ve yerşekillerinin hayatı olumsuz etkilemesi

• 
  Doğal afetlerin, toprak erozyonunun artması
• 
  Kırsal kesimde eğitim ve sağlık hizmetlerinin yetersizliği, kentlerde bu hizmetlerin gelişmesi.
• 
  Sosyal nedenler (kan davaları gibi)

İç göçlerin sonuçları

• 
  Nüfus dağılışınınn ülke içerisinde dengesiz olması.
• 
  Yatırımların ülke ve bölge içerisinde dengesiz dağılması
• 
  Çarpık kentleşme, çevre kirliliği, belediye hizmetlerinin aksaması
• 
  Alt yapı hizmetlerinin şehirlerde ihtiyacı karşılayamaması
• 
  İşsiz insanlar oranının kentlerde artması
• 
  Kentlerde barınma (konut) sorununun ortaya çıkması sonucu gecekondulaşma
• 
  Eğitim ve sağlık hizmetlerinde aksama
• 
  Şehir yaşamına uyumsuzluk

Köyden kente göçü önlemek için;

• 
  Modern tarım yöntemleri geliştirmeli, verim ve üretim artırmalı
• 
  Besi ve ahır hayvancılığı geliştirmeli
• 
  Tarıma dayalı sanayi kolları kırsal alanlara kaydırılmalı
• 
  Kırsal alanlarda eğitim, sağlık hizmetleri ve altyapı geliştirilmeli

ÖRNEK: Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin belirli kentlerinde görülen konut açığının temel nedenidir?
A) Nüfuslarının hızlı artması
B) Yerleşim alanlarının yetersiz olması
C) inşaat sektörünün gelişmemiş olması
D) Çok katlı konutlara öncelik verilmesi
E) Yapıların iklim koşullarına uymaması
1988 ÖSS

ÇÖZÜM: Köyden, şehre hızlı ve düzensiz göç şehirlerde yeni sorunların çıkmasına neden olur. fiehir nüfusunun düzensiz artışı konut açığının temel nedenidir.
Yanıt A

ÖRNEK: Türkiye’de büyük kentlerdeki nüfus artış oranı, küçük kentlere göre genellikle daha fazladır.
Büyük kentlerdeki hızlı nüfus artışının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) At yapı hizmetlerinin yeterli oması
B) Ulaşım ağının gelişmiş olması
C) Ölüm oranının düşük olması
D) Okur yazar oranının yüksek olması
E) İş olanaklarının fazla olması
1990 ÖSS

ÇÖZÜM: Ülkemizde sanayinin büyük şehirlerde gelişmesi nedeniyle kırsal alanlarda ve küçük kentlerdeki insanlar buralara göç etmişlerdir. Bunun nedeni ise; kolay iş bulma ve iyi yaşam koşullarına kavuşma isteğidir.
Yanıt E

2. Mevsimlik iç göçler

• 
  Kıyı (yaz) turizminin geliştiği bölgelere
• 
  Büyük kentlere
• 
  Tarım sektörünün geliştiği alanlara
• 
  İnşaat sektörünün yoğun olduğu alanlara
• 
  Hayvancılık ya da dinlenme amaçlı yaylalara geçici olarak çalışmak için yapılan göçtür.

UYARI: Mevsimlik göç alan merkezlerde yıl içerisinde nüfus miktarı değişikliğe uğrar.

• Mevsimlik göçün özellikleri
• 
  En fazla genç nüfus göç eder.
• 
  En fazla erkek nüfus göç eder.
• 
  Hizmet ve sanayi sektörünün gelişimi göçleri hızlandırır.
• 
  Bölgelerin ve illerin nüfus yoğunlukları değişir.

Dış göçler

Ülke nüfusunun sayısını etkiler. İkiye ayrılır:
1. Türkiye’den dışarıya göçler: Türkiye nüfusunun sayısını azaltır. Daha çok ekonomik nedenlere dayanır. İşçi göçü, beyin göçü gibi.
2. Dışarıdan Türkiye’ye göçler: Türkiye’de nüfusun sayısını arttırır. Daha çok, sosyal ve tarihseldir.

Dış göçlerin nedenleri

Ülkeler arası yapılan antlaşmalar gereği nüfus değişimi,

• mübadele göçleri
• 
  Doğal afetler
• 
  Savaşlar
• 
  Ülke sınırlarının değişmesi
• 
  Etnik kökenli nedenler
• 
  Ekonomik nedenler

Dış göçlerin sonuçları

• 
  Göç veren ülkenin nüfusu azalır, göç alan ülkenin nüfusu artar.
• 
  Ülkeler arası ekonomik, sosyal, siyasi, kültürel ilişkiler gelişir.

NOT: Ülkemiz 1950’li yıllarda Balkanlar’dan ve Türklerin yaşadığı bölgelerden dış göç almıştır. Dış göçle en fazla nüfuslanan illerimiz; Bursa, Edirne, Tekirdağ ve Kırklareli’dir.

[cografya_lys_hazirlik]

Göçlerin Nedenleri ve Sonuçları

Geçmişten Günümüze Göç Hikayeleri

• Göç olayı insanlık tarihi kadar eskidir. İlk göçler daha çok iklim değişmeleri sonucu ortaya çıkmıştır. Kuraklığın etkili olduğu alanlardan, toprakları verimli, otlakları zengin alanlara doğru göçler yaşanmıştır.

Türklerin Orta Asya’dan Göçü

• Tarihi kayıtlara göre Türk göçlerinin en önemli nedeni, kuraklık ve toprakların verimsizleşmesidir. Nüfusun artması ve otlakların verimsizleşmesi göçleri hızlandırmıştır. Bu göçler başta batı olmak üzere her yöne gerçekleşmiştir.

Kavimler Göçü

• Kuraklık nedeniyle Orta Asya’dan başlayan göç hareketi uzun yıllar sürmüştür. 4. yüzyılın sonlarına doğru gerçekleşen Kavimler Göçü tarihin en büyük kitlesel göç hareketini oluşturur.
• Orta Asya’dan batıya doğru göç eden kavimler, bu bölgelerde yaşayan kavimlerinde daha batıya göç etmelerine neden olmuşlardır.
• Bütün Avrupa’yı etkileyen Kavimler Göçü sonunda; 
  Yeni ırklar ortaya çıkmıştır.
• 
  Yeni siyasal yapılar oluşmuştur.
• 
  İlkçağ sona ermiş, Orta Çağ başlamıştır.

Yeni Dünya’ya Göçler

• 15. yüzyılın sonuna doğru pusulanın ve dürbünün gemicilikte kullanılması coğrafi Keşişeri başlatmıştır. Amerika Kıtası’nın keşfedilmesiyle bu kıtaya Avrupa’dan göçler başlamıştır. Bu göçler 20. yüzyıla kadar devam etmiştir. Sanayi Devrimiyle gelişen teknoloji ve seyahat olanakları, bu göç hareketinin hızlanmasında en önemli etken olmuştur.
• Bu Göçlerin Sonucunda; Amerika kıtasında yeni devletler kurulmuştur. Bütün Avrupa ve Dünya tarihini kökten değiştiren gelişmeler yaşanmıştır.

Mübadele Göçleri

• Lozan Barış Antlaşmasıyla Türkiye ve Yunanistan arasında olmuştur.

Beyin Göçleri

• 1960’lı yıllarda hız kazanmıştır. Gelişmiş ülkelerin yetişmiş insanlara daha iyi olanaklar sağlaması bu göçleri artırmıştır. Beyin göçü ülkeler arasındaki gelişmişlik farkının artmasına neden olmaktadır.

İşçi Göçleri

II. Dünya Savaşı’ndan sonra yıkılan Avrupa ekonomisini yeniden kurmak için 1950’li yıllarda başta Almanya olmak üzere, Avrupa ülkelerinde büyük bir kalkınma hamlesi başlamıştır. Avrupa ülkeleri kalkınma çabalarını gerçekleştirebilmek için iş gücüne ihtiyaç duymuşlardır.
1952’den itibaren Federal Almanya yabancı işçi gücü çalıştırmaya başlamıştır.
Türkiye’den Avrupa ülkelerine yönelik ilk işçi göçü 1958–1961 yılları arasında olmuştur. Daha sonraki yıllarda bu göçler artarak devam etmiştir.
Bunun başlıca nedenleri;

• 
  Hızlı nüfus artışı
• 
  Kırsal alanda işsizliğin artması
• 
  Gelir dağılımındaki bozukluklar
• 
  İstihdam sorunlarıdır.

Doğal Afetlerin Neden Olduğu Göçler

Depremler, sel olayları, volkanik püskürmeler, kuraklık ve çölleşme göçe neden olan doğa olaylarıdır. Tarihte Orta Asya’dan başlayan göçlerin nedeni kuraklıktır.
ABD’de Kaliforniya’da depremler sonucu bir göç dalgası yaşanmıştır. 1994 yılında Kırgızistan’da toprak kaymaları nedeniyle 270.000 insan göç etmek zorunda kalmıştır.

[cografya_lys_hazirlik]