Embriyo başlangıçta besin ve oksijen ihtiyacını difüzyon ile sağlar. Embriyo uterusa ulaştıktan sonra plasenta oluşur. Gebeliğin ilk haftalarında koriyon zarı uterus dokusu içine uzayarak villus uzantılarını oluşturur. Villuslarda bol miktarda kılcal damar bulunur. Kılcal damarlar sayesinde beslenme yüzey alanı artmış olur. Villuslar ve uterus duvarlarının dokuları plasenta adını alır. Plasenta, amniyon zarı, allantoyis zarı ve vitellus kesesinden oluştuğu göbek bağı ile embriyoya bağlıdır. Göbek bağı yapısında atar damar ve toplar damar bulunur.
Embriyodan plasentaya giden atar damar, embriyoda meydana gelen artıkları, üre ve karbondioksiti taşır. Anne kanındaki besin ve oksijen ise göbek bağındaki toplar damar ile embriyoya ulaşır. Anne ile embriyonun kanı birbirine karışmaz. İkisi arasındaki madde alış verişi pasif ya da aktif taşıma ile gerçekleşmektedir.

ÖRNEK: Aşağıdaki canlılardan hangisinin sindirim sistemi, embriyonik gelişim evresinde işlem yapmaz?
A) Kurbağa B) Yunus C) Kertenkele D) Leylek E) Köpekbalığı
1997 ÖSS

ÇÖZÜM: Plasentalı memelilerde embriyo gelişimi ana vücudunda olmaktadır. Embriyo ihtiyacı olan besini anneden hazır alır. Bu nedenle embriyonun sindirim sistemi çalışmaz.
Yunus, memeli olduğu için embriyonik gelişiminde; solunum ve sindirim sistemleri çalışmamaktadır.
Yanıt B

[biyoloji_1_ygs_lys]