• Yeryüzü şekilleri: 44 milyon km2’lik alanı ile Dünya’nın en büyük kıtasıdır.
• 
  Ortalama yükseltisi 1000 m civarında olan kıtada Dünya’nın en yüksek dağları olan Himalayalar (Everest
• Tepesi 8848 m) yer alır. (Bu dağlar Alp orojenezi ile oluşmuştur)
• 
  Kıtaların kuzeyinde ovalar (Batı Sibirya), platolar, orta kesiminde dağ sıraları (Altay, Tanrı, Himalaya) Güneyinde ise platolar (Hindistan ve Arabistan) yer alır.
• İklim,
  Güney Asya’da özellikle Hindistan çevresinde yazları bol yağışlı muson iklimi,
  Güneydeki adalarda ekvatoral iklim,
  Asya’nın içi ve orta kesimlerinde step ve sert karasal iklim,
  60° kuzey paralelinin kuzeyinde soğuk kuşak ve tundra iklimi,
• 
  Arabistan, İran ve Orta Asya’da çöl iklimi, (Rübul hali,Gobi, Taklamakan, Tar, Karakum) kıtada görülen başlıca iklimlerdir.
• 
  Bu iklimlere bağlı olarak ormanlar, Tayga, step, tundra, maki, muson ormanları doğal bitki türleri görülür.
• 
  İklim ve bitki örtüsünün dağılışına bağlı olarak çeşitli toprak türleri (Laterit, Podsol, Çernozyom, Step, Tundra) görülmektedir.
• Akarsu ve gölleri,
  Lena, Yenisey ve Obi Kuzey Buz Denizine; Ganj, İndus ve Brahmaputra Hint okyanusuna; Seyhun ve Ceyhun Aral Gölü’ne Fırat ve Dicle Basra Körfez’ine Sarıırmak ve Gökırmak Büyük Okayanusa dökülen akarsulardır.

UYARI: Dünya’nın en büyük (Hazar Denizi), en derin (Baykal 1741 m), en alçak ( Lüt – 392m) gölleri bu kıtada yer alır. Ayrıca Aral, Balkaş ve Issık gölleri de diğer önemli gölleridir.

• Nüfus: 3.5 milyarı aşan nüfusuyla Dünya’nın en kalabalık kıtasıdır.
• 
  Nüfusun % 90’nına yakını kıtanın güney kesimlerinde yaşar.
• Ekonomi,
  Kıtada priniç, buğday, kauçuk. çay, yerfıstığı, pamuk,hurma, tütün, kahve, muz ve şekerkamışı yetiştirilen başlıca ürünlerdir.
• 
  Petrol, doğalgaz ve kömür başlıca yeraltı kaynaklarıdır.
• 
  Kıtanın doğu ve güneydoğusundaki belli başlı ülkeler (Japonya, Kore, Çin) dışında sanayi fazla gelişmemiştir.

Kıtadaki Bazı Ülkeler

Rusya

Konum: Dünya’nın en büyük yüzölçümlü ülkesi olan Rusya topraklarının bir kısma Asya, bir kısmı da Avrupa kıtasında yer alır. SSCB’nin dağılmasıyla 1991 yılında kurulmuştur.
Başkent: Moskova
Yüzölçümü: 17.075.400 km2
Yerşekilleri: Düzlüklerin geniş alan kapladığı ülkede Ural Dağları Asya ve Avrupa kıtasını ayırmaktadır.

Dinyeper, Don, Volga, Obi ve Lena ırmaklarının büyük kısmı bu ülkede yer alır.
İklim: Karasal, Tundra ve kutup iklimlerinin görüldüğü ülkede Tayga adı verilen iğne yapraklı ormanlar yaygındır.

Ekonomi, 
Ülkede tarım (şekerpancarı, keten, patates, arpa), ve hayvancılık modern yöntemlerle yapılır.

Demir, krom, kömür, doğalgaz, elmas ve petrol gibi madenlere sahip olan ülkenin sanayisi gelişmiştir.
UYARI: Sovyetler Birliğinin dağılmasıyla;

• 
  Estonya
• 
  Letonya
• 
  Litvanya
• 
  Ukrayna
• 
  Kazakistan
• 
  Azerbaycan
• 
  Türkmenistan
• 
  Tacikistan
• 
  Kırgızistan
• 
  Özbekistan bağımsızlığını kazanmıştır.

[cografya_lys_hazirlik]

Son zamanlarda bazı televizyon programlarında gösterilen Tuva Müzik Grubu’nun yapmış olduğu müzikler, tüm dünyada ilgi gördü. Özellikle Avrupa ve Amerika’da Tuva müziğine ilgi duyan çok sayıda kişi var. Bu konuda ne yazık ki biz yine geç kaldık. Öz değerlerimizi yine bizden önce Batı keşfetti ve sonra Türkiye’de de Tuva müziğine olan ilgi artmaya başladı.

Tuva Türkleri, bugün Moğolistan’ın kuzeyinde Rusya’ya bağlı bir özerk cumhuriyette yaşıyorlar. Son nüfus sayımına göre, bugün Tuva Cumhuriyeti’nde 300.000’e yakın Tuva Türk’ü yaşıyor. Tuva Türkleri‘nin en güzel özelliği, ana yurdumuz çevresinde yaşayıp, binlerce yıldır geleneklerinden, kültürlerinden kopmamış olmalarıdır. Uzun süre Çin’in ve Sovyet Rusyası’nın işgali altında yaşayan Tuvalı soydaşlarımız, binlerce yıl önceki Türk kültürünü ve inancını bugüne kadar yaşatmayı başarabilmişlerdir.

Tuva Türkleri‘nin neredeyse tamamı Şamanist olduğu için, ezgilerinde ritmik ögeler hemen göze çarpıyor. Atalarımızın dinini yaşatan Tuva Türkleri, bu inancın da etkisiyle farklı giyiniş biçimlerini benimsemişler. Yaşamlarında at, kurt ve kartal gibi hayvanların, bizde olduğu gibi önemli bir yeri var. Türk dünyasının birçok bölgesinde ata önem verilir; fakat Tuvalılar’da bu en üst düzeye çıkmış durumdadır. Çalgıların tepelerinde at figürleri vardır ve hatta bu çalgıların telleri / yayları bile at kılından yapılmaktadır. Birçok müzikte atların yürüyüş tempolarına özgü sesleri işitmek mümkündür. At üstünde doğup, at üstünde ölme düşüncesini yaşatırmışçasına, yaşamlarında bu hayvanlara çok büyük yer ayırmış durumdalar. Bunun için Türk kültürüne, töresine, geleneklerine ait birçok ögeyi, Tuva müziklerinde görebilmemiz mümkündür.

At için yazılmış özel bir türkü olan “Ezir Kara“yı aşağıdan dinleyebilirsiniz.

Tuva müziği, ilk dinleyişte çok ilginç geliyor; fakat kısa sürede insanı saran muhteşem bir ezgi, aynı zamanda insanı hayrete düşürüyor. Çünkü Tuvalılar, doğa ve hayvan seslerinin çoğunu müzik aletleriyle değil, gırtlaklarının gücüyle çıkarıyorlar. Kullandıkları müzik aletleri de, geleneksel Türk müziğine özgü çalgılardan oluşuyor. Tuva müziğinde gırtlağın çok büyük önemi var. Şaman törenlerinde kamların dua ederken söyledikleri ezgilere benzeyen ilginç sesleri çıkarabilmek, çok zor olsa gerek.

Türksoy‘un ve Tika‘nın çalışmalarıyla Türkiye’ye getirilen Tuva Müzik Grubu‘nun seslendirdiği muhteşem türküler, TRT‘nin Gönül Bağı adlı programında izleyicilere sunulmuştu. İşte o izlenceden birkaç türkü:

Yıl 1991, bütün dünya basını söz birliği etmişçesine aynı haberi veriyordu. Uzun yıllar Amerika ile soğuk savaşa giren ve adı korkuyla anılan, bir dünya devi olan S.S.C.B yıkılmıştı nihayet. Kapladığı geniş coğrafi sınırlar içerisinde yaşayan milletler birer birer bağımsızlığını ilan etme çabasına koyulmuşlardı. Bu milletlerin başında şüphesiz Orta Asya Türkleri gelmekteydi.

Orta Asya’da yaşayan Türk milleti, Sovyetler döneminde çeşitli toplumsal baskılara maruz kalmıştı. Milli, dini, kültürel yönden ellerinden geldiğince bu halkları yozlaştırma yoluna gidilmişti. Özellikle dini yönden halk şiddetli zulümler altında ezildi. Halkın yüreğinden İslami kimlik kazınmaya çalışıldı adeta. Halk, yapılan baskılardan bıkmış ve mahzun bir halde bu kimliğini yüreğinin derin yerlerinde saklama mecbur edilmişti. Ancak bu karanlık bulutlar nurun üzerini kapatamadı ve gün geldi bu nur bütün endamıyla inkişaf etti.

Sovyetler yıkıldıktan sonra Orta Asya’da İslamcı akımlar birer ortaya çıkmaya başladı. Halkın uzun yıllardır yüreğinde sakladığı İslami kimlik nihayet açığa çıkmıştı. Yıllardır o kimliğe kavuşmak için saklanan o pak yürekler İslam ile dolup taşıyordu. İslam’ı sadece ibadetlerinde değil, içtimai hayatın her zerresinde görmek arzusuyla yanıp tutuşuyorlardı. Ayrıca Orta Asya’ya coğrafya ve kültür olarak oldukça yakın olan İran’ın Irak’la olan savaşı da bitmişti ve İran, İslami devlet modeliyle yeni kurulan bu Müslüman Türkî devletlere örneklik teşkil ediyordu. Orta Asya halkları İslam’ın hayatın bütün alanlara hâkimiyeti anlamına gelen İslam Devleti düşüncesi etrafında yekvücut olmuşlardı.

Sovyetlerin yıkılmasıyla tek başına güç odağı oluşturan Amerika bu gelişmelerden elbette ki uzak kalamazdı. Sovyetlerden arta kalan bu coğrafyada söz sahibi olmak için kolları sıvadı. Orta Asya, Amerika için büyük bir ilgi odağı haline geldi. Ancak halkı kendi güç odağı içine almak çok da kolay değildi. Yıllardır Sovyet Rusya’nın zulmü altında inleyen bu halklar, Amerika’ya da temkinli yaklaşıyordu. Zira tekrar sömürge olmak korkusu onları derinden düşündürmekteydi. Amerika bu topraklarda hâkimiyetini sağlamak için Rusya gibi askeri güç kullanmayı düşünmedi. Çünkü böyle bir müdahalenin tepkisi çok büyük olurdu ve kendisi kaybetmeye mahkûm olurdu.

Orta Asya’nın gözü, kulağı, yüreği Türkiye’deydi. O yüzden buradan gelen her harekete karşı bağırlarını açmaya hazırdılar. Amerika da bu durumu iyi bildiği için bu durumu kendi emelleri doğrultusunda kullanmaktan çekinmedi. Orta Asya’da her geçen gün gittikçe çoğalan Türk cemaat okulları açılmaya başlamıştı. En ücra yerlere bile okullar açıldı. Bu okulların gayesi henüz kuranlar tarafından net şekilde belirtilmiyordu. Zira yapılan açıklamalar da bir sürü çelişkilerle dolu olduğu için inanılmasını güçleştiriyordu. Bu okullarla Sovyet Rusya sonrası oluşan İslami akımlar usulca bastırıldı. Din, toplumsal hayattan uzaklaştırılarak sadece ibadetlere münhasır bir din projesinin telkinleri yapıldı. Ne yazık ki başarılı da oldular. Halklar “ılımlı İslam” diğer bir tabiriyle “koyunlaştırılan İslam” anlayışına yaklaştırılarak iradeleri ellerinden alındı. Türklük veya İslamiyet adı altında yapılan bu çalışmaların özünde Amerikan emperyalizmine hizmet etmek vardı. Bu çalışmaların esas amacı İslam Dünyası’nın her tarafından süper zeki çocukları seçerek Amerika’da okutmak ve sonra onları kendi ülkelerine müstakbel siyasi ve idari kadrolar olarak göndermektir. Bu İdari kadroların gönülleri ve zihinleri Amerika menfaatlerine programlandırılmıştır. Ne yazık ki bu çalışmalar meyvelerini vermeye başlamış ve Orta Asya Cumhuriyetleri’nde yakın zamanlarda Amerikancı şahsiyetler yaptığı darbelerle yönetimi ele geçirmeye çalışmaktadırlar. Bu ülkeleri Amerika’nın güdümüne sokmak için ellerinden gelen her şeyi yapmaktadırlar. Bu yönetimler kendi varlıklarını tehdit eden İslami akımlara karşı sert tedbirler almaktan bir an bile geri durmamaktadırlar. Bir zamanlar Sovyet Rusya’nın yaptığı acımasız mezalimler yerini Amerikan ayartması Türk Yöneticilerine bıraktı. Özellikle Özbekistan bu konuda en şiddetli baskıları yapan ülkedir.

Ancak bütün bunlara rağmen İslami akımlar yaptıkları aziz mücadeleyle varlıklarını sürdürüp geliştirmektedirler. Son yıllarda daha da güçlenen bu akımlar Amerika’nın ve uşaklarının korkulu rüyasıdır. Orta Asya’da büyük bir İslam potansiyeli vardır. Geçmiş yıllarda izlenen politikalar, halkı her ne kadar İslami hayattan uzaklaştırsa da gönüllerinde olan o İslam sevgisini hala silip atamamışlardır. Orta Asya semalarında olan karabulutlar elbet bir gün dağılacaktır. Karanlığın örttüğü nur bir gün muhakkak inkişaf edecektir. Karanlığın ebediyen nuru örttüğü nerde görülmüştür, nur daha bir göz kamaştırmak için beklemektedir. O günlerin yakın olması dileğiyle…

|» “Sizden Gelenler” Sayfasına Dön! « |