Her cümlenin içinde bir ana fikir vardır. Her cümlenin içinde iletilmek istenen bir mesaj saklıdır. Bu yüzden anlamca aynı olan birden fazla cümle aynı soruda verilebilir. Bu konu ile ilgili çıkan sorularda verilen cümleler tam bir anlam birliği göstermese de savunulan düşünce bakımından birbirine çok yakın olmaktadır.

Örnek:

Sanatçılık, başkalarına özenmemeyi gerektirir. Bir kişi özgün olmadıkça sanatçı özelliği kazanamaz. Bu iki cümle anlamca birbirine yakındır.

Örnek Soru

“Eğer bir kimse iyi bir kitap yazarsa, iyi sözler söylerse, yahut da komşusununkinden iyi bir fare kapanı yaparsa, yuvasını ormanlar içinde bile kursa, insanlar ona ulaşırlar.”
sözüyle anlatılmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
A) İnsan isminin kalıcı olmasını istiyorsa, kalıcı eserler ortaya koymalıdır.
B) Gerçek başarı, insanlığın yararına yapılan işlerden elde edilir.
C) İnsanlar sadece kendileri için değil, toplum için de çalışmalıdır.
D) Başarılı işler yapanlar nerede olsa aranıp bulunur.
2006 OKS

Çözümü

Verilen cümlede başarılı insanların eninde sonunda diğer kişiler tarafından keşfedileceğinden söz edilmektedir. D seçeneğindeki cümle, verilmek istenen düşünceyi içermektedir.
Yanıt D

Örnek Soru

1. Sadece kendine hayrı dokunanın, kimseye hayrı yoktur.
2. Kartalın beğenmediğini kargalar paylaşır.
3. Kendini beğenmek, insanın yaradılışında vardır.
4. Yalnız kendini düşünen adam, yumurtasını pişirmek için komşusunun evini yakar.
Yukarıdaki sözlerden hangileri birbiriyle yakın anlamlıdır?
A) 1 – 2 B) 2 – 3 C) 3 – 4 D) 1 – 4
2006 OKS

Çözümü

Cümleler dikkatli bir şekilde yorumlandığında 1. ve 4. cümlelerin birbiriyle yakın anlamlı olduğu görülecektir. Her iki cümlede de kendini düşünen insanlardan kimseye yarar gelmeyeceği anlatılmaktadır.
Yanıt D

Örnek Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatılmak istenen düşünce diğerlerinden farklıdır?
A) Sıkıntılar, insanı gelişmeye ulaştıran çarelerdir.
B) Yürüdüğünüz yolda engel yoksa, o yol sizi hiçbir yere götürmez.
C) Beklenmedik bazı olaylar insanı her şeyden çok üzer.
D) Karanlıkta olduğunu sezemeyen ışığa yönelemez.

Çözümü

A, B ve D seçeneklerinde sıkıntıların insanı başarıya ulaştıracağından bahsedilmektedir. C seçeneğinde ise beklenmedik durumların insanda üzüntüye neden olacağı anlatılmaktadır.
Yanıt C

Anlamca Çelişen Cümleler

Anlam bakımından birbirine zıt olan yargılardır.
Örnek:

Sanayileşme, çevreye zarar vermektedir.

Gelişmek isteyen toplumlar, sanayiye önem vermelidir.
Bu cümlelerden ilkinde sanayileşmenin kötü yönü, diğerinde ise iyi yönü anlatılmaktadır.

Cümlenin Anlam Özellikleri

Öznel Anlatım

Göreceli cümlelerdir. Yorumu kişiden kişiye değişir. Kişi kendi duygu ve düşüncelerini katarak yorumda bulunur. Söz söyleyen kişinin düşünceleri bilimsel olarak kanıtlanamaz.

Örnek

– Kışın bu manzaranın seyrine doyum olmaz.
– Sanat, kendi dar çevremizi kırarak bizi topluma taşır.

Örnek Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde öznel bir anlatım vardır?
A) Kurban Bayramı’na iki gün var.
B) Son yazılıdan beş aldı.
C) Bu yıl, ürün iyi para eder.
D) Karlar eriyince sular yükselir.
2002 DPY

Çözümü

C seçeneğindeki “iyi” kavramı görecelidir. Bu nedenle C seçeneğindeki cümlede öznel
bir anlatım vardır.
Yanıt C


Fatih, okuduğu kitabı tanıtırken “kendi duygu ve düşüncelerini” hangi cümlede ifade etmiştir?
A)1 B)2 C)3 4)4

Çözümü

2 numaralı cümlede yer alan “sürükleyici, eğlenceli, ilham verici” gibi ifadeler göreceli kavramlardır. Fatih, 2 numaralı cümleye
kendi duygu ve düşüncelerini katmıştır. Yanıt B

Örnek Soru

Çözümü

“Burgazada’nın yanışının bütün İstanbul tarafından seyredilmesi” kişisel bir yargı olduğundan öznel bir anlatım içermektedir.
Yanıt D

[sinif_7_sbs_turkce]