Örnekleme

Parçada düşünceyi desteklemek amacıyla örnek vermektir.

Benzetme

Aralarında ilişki bulunan varlıklardan nitelikçe güçsüz olanı güçlü olana benzetmektir.
Örnek:
Ali, aslan gibi güçlüdür.

Tanık Gösterme

Yazarın, öne sürdüğü düşünceyi desteklemek için alanında uzman kişilerin görüşüne metinde yer vermesidir.

Karşılaştırma

İki kavram ya da nesnenin ortak ya da farklı yanlarını ortaya koymaktır.
Örnek:
Ahmet, Ali’ye göre daha kiloludur.

Tanımlama

Bir varlık veya kavramı, onu benzerlerinden ayıran belirgin özellikleriyle ortaya koymaktır. Özellikle açıklayıcı anlatım biçiminde yararlanılan bir düşünceyi geliştirme yoludur.
Örnek:
Deneme, yazarın herhangi bir konudaki görüşlerini iddia ve ispat kaygısı gütmeden aktardığı düşünce yazısıdır.

Kişileştirme

İnsan dışı varlıklara insana özgü nitelikler yüklemektir.

Örnek Soru

Bu çocuklardan hangisi kardan adama, insana ait bir özellik yüklemiştir?
A) Zeynep
B) Selim
C) Ahmet
D) Şirin

Çözümü
Zeynep’in kardan adam için “mutluluktan gülüyor” demesinde kişileştirme vardır. Yanıt A

[sinif_7_sbs_turkce]

Örnek Soru:
(1) Kitapların uzaklaştığı yabancı saatler vardır. (2) En iyilerini, en sevdiklerinizi açın, sarmazlar sizi. (3) Düşleriniz, düşünceleriniz bizim buyruğumuza uyar mı sanırsınız. (4) Anlattıklarına kendinizi bir türlü kaptıramazsınız. (5) İçlerinde gizlenen sesi duymaz, o kara yazılardan ürperirsiniz.
Numaralanmış cümlelerden hangisi paragrafın akışını bozmaktadır?
A)2
B)3
C)4
D)5

Çözümü
Verilen parçada kitapların bazen insanlardan uzaklaştığından bahsedilmektedir. 3
numaralı cümlenin bu konuyla herhangi bir ilgisi yoktur. Yanıt B

Bir Sorunun Cevabı Olan Paragraflar

Bazı sorularda paragrafın hangi konunun cevabı olduğunu bulmamız istenir. Bu tür sorularda paragrafın vermek istediği mesajı bulmak bizi soruya götürür.

Örnek Soru:
Hüseyin, Emre’nin hangi sorusuna cevap vermiştir?
A) Bilgisayar oyunlarına neden bu kadar az vakit ayırıyorsun?
B) Bilgisayar oyunlarının zararlarını bana anlatır mısın?
C) Bilgisayar oyunları biz çocukları nasıl etkiler, biliyor musun?
D) Bilgisayarda oyun oynamanı ailen nasıl karşılıyor?

Çözümü
Parçada Hüseyin, eğlenmeye de dinlenmeye de yeterli zaman ayrılması ve bununla ilgili bazı kurallar oluşturulması gerektiğinden söz etmektedir. Dolayısıyla A seçeneği Emre’nin Hüseyin’e yönelteceği soru olmalıdır. Yanıt A

[sinif_7_sbs_turkce]

Dolaylı Anlatım

Başkasına ait bir sözün cümlenin anlamı değiştirilmeden yorum katılarak aktarılmasıdır.

Öz Eleştiri (Otokritik)

Kişinin doğrudan kendini eleştirmesidir.
Örnek:
– Sanat yaşamımın ilk yıllarında anlaşılmaz ve yapay bir söyleyişe sahip olduğumu kabul ediyorum.

Örnek Soru:

“Otokritik” denilen konuya eğilmek istiyorum. Ben otokritiği daha çok bir davranış için uygun buluyorum. İnsanın kendi davranışını sonuçları açısından değerlendirmesidir otokritik, diyorum. Kendini eleştirmenin kendinden yakınma çerçevesinden de çıkması gereklidir diye düşünüyorum.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi bir “otokritik”tir?
A) Bu sözleri söyleyerek onun kalbini kırmamalıydım.
B) Otobüs zamanında gelmediği için törene yetişemedim.
C) “Yeterli değil!” diyerek projemizi reddetmişler.
D) Bana yüzmeyi öğretmiş olsaydın seninle gelirdim.

Çözümü
A seçeneğinde kişi kendini eleştirerek otokritik yapmaktadır.
Yanıt A

[sinif_7_sbs_turkce]