Yeryüzündeki birçok üründe olduğu gibi, internet sitelerinde de taklitlere çok sık rastlanabiliniyor. Çoğu kişinin pek uygun görmediği bu durum, ne yazık ki insanları kaliteli çalışmaları paylaşmaktan uzaklaştırıyor. Evet, çalışmaları başka yerlerde kullanılamayacağı biçimlerde yayımlamak mümkün; fakat bu da hem zahmetli oluyor hem de insanda sanki çalışmayı bir yere hapsediyormuş gibi bir his uyandırıyor.

Emeğe saygının kalmadığı şu dönemlerde, açılan birçok ağ kümesinin (web sitesinin) üç beş saat sonra taklidi çıkabiliyor. Günlerce emek çekerek oluşturduğunuz yazılar, resimler veya diğer belgeler, iki saniyelik bir işlemle başka ağ kümelerine taşınıp, kaynak belirtilmeden kullanılıyor. Ne yazık ki Türkiye’de özellikle sanal ortamda kişiler paylaştıkları içeriğin kaynağını belirtmekten kaçınıyorlar. Hâlbuki kaynak belirtmek, bir bakıma o içeriği oluşturan, onun oluşturulmasında emeği olan kişiye bir teşekkürdür. Fakat birçok kişi bunun bilincinde değil. Bunun dışında bazı kişiler, resmen “aşırıcılık” yapıyorlar. On dakikada kurdukları bir sistemle, sanal ortamdaki bütün yazıları özensizce kendi sitelerine kopyalayıp, sonra da “Paylaşım yaptım!” diye bir köşeye kuruluyorlar. Söz gelimi, birçok öğrencinin isteği üzerine derleyerek sunduğum “… Türünün Tarihi Gelişimi / Temsilcileri” başlıklı yazıların tamamı, en başta bu ağelinde paylaşılmasına rağmen, şu anda en az bin tane sitede bulunmaktadır. Gidip gezin o siteleri, hiçbirinde kaynak bulamazsınız. İşte bunlar, kişileri güzel çalışmalar yapmaktan soğutuyor.

Kaynak konusunda pek duyarsız olan kişilerden oluşan şu sanal ortamda, “para kazanmak” için fırsat kollayan insanları da görmek mümkün. Şöyle ki sırf aramalarda üst sıralarda görünmek amacıyla başlığa yazılan onlarca kelimenin biri hakkında bile adamakıllı bilgi sunmayan, özensizce yapılmış ve sırf “gelir sağlama” temelli oluşturulmuş yüzlerce ağ kümesi görmek mümkün. Bu ağ kümelerinin neredeyse tamamının, beslendiği belli kaynaklar vardır. İşte bu kaynaklardan birisi olan güncemizden de, gelişigüzel (ç)alıntı yapan kişilerin varlığı, zamanla gözümüze çarpıyor. Bazı kişiler bu (ç)alıntı işini abartarak resmen ağelimizi kopyalıyorlar. Şimdi size, içeriğinin neredeyse tamamı ağelimizden alınan; fakat hiçbir yerinde güncemizin adına rastlanmayan bir site göstereyim. Güya Türkçeyi korumak için açılmış; fakat başlığına bakın: “Türkceyi Koruma ve Öğretme Sitesi“… Güya bu siteyi oluşturan kişi “etimoloji” ile uğraşıyormuş. Daha “Türkçe” yazmasını bile bilmeyen birisi için bu, çok komik bir uğraşı oluyor. Dahası var. Bu kişinin kendi yaşamıyla ilgili açıklamada bulunduğu o sayfada aynen şu metin geçiyor:

“… uygunmu diye soranlara;her ülkenin bir kimliği vardır ve bizim kimliğimizi şekillendiren türkçemizdir kimliğini kaybeden bir toplum özgürlüğünüde er yada geç kaybedicektir…”

Bunu “etimoloji” (köken bilimi) ile ilgilenen birisinin yazdığına kimse inandıramaz beni. İnanmak da istemem. Dil bilimi, bu kadar basit bir uğraşı değil, olmamalı da… Bağlaçların ve soru eklerinin ayrı, özel adların da büyük harfle başlanarak yazıldığını bile bilmeyen birisinin umarım Türk dili ile uzaktan yakından bir geçmişi olmamıştır. Eğer olmuşsa, ben bu insanlarla aynı alanın içinde bulunduğum için kendimden utanırım.

Az önce aldığım bir uyarı ile girdiğim bir ağ sayfasında da yine canımı sıkacak şeyler gördüm. Güncemizin temasını kullanarak ve ağelimizdeki yazıların çoğunu hiç değiştirmeden kopyalayıp yeni bir site oluşturan insancıkları görünce, gerçekten üzüldüm. “Güncemizin kopyası çıktı, artık kimse buraya gelmez, bizim kalitemiz düşer.” diye düşündüğümden değil üzüntüm. Sadece insanların emeğe hiç değer vermediklerini bir kere daha gördüğüm için üzüldüm. Şimdi bu “taklit” sitenin adresini yazardım; fakat hem buradan oraya ziyaretçi göndermemek hem de bu seçkin ağelinde o kopya sitenin bağlantısını yazarak onu google gibi arama motorları için ödüllendirmek istemiyorum. Zaten bir tane de değil bu siteler. Gerek “Bilgicik“, gerekse de “Türkçe Yaşam“daki içerikle oluşturulmuş onlarca ağeli gösterebilirim size. Siz konukların, böyle kopya sitelere değer vermediğinizi de biliyorum. Arama motorları da bu sitelere pek değer vermiyorlar. İki gün sonra ya siliniyorlar, ya da onuncu sayfalara falan düşüyorlar.

Biz, bu istenmeyen kopyalamalar karşısında çaresiz değiliz. Aksine bunlar, bizim çalışmalarımızın kalitesini ortaya koyuyor. Yukarıda değindiğim gibi, yeryüzünde sadece “değerli” şeylerin kopyası çıkıyor. Onun için, böylesi saygısızlıklar, bizi bu yolda yıldırmaktan çok, daha güzel şeyler ortaya koyabilmek için kararlılığımızın artmasını sağlıyor. Biz de çok fazla alıntı yapıyoruz; fakat alıntıların tamamında “kaynağı” belirtiyoruz. Ayrıca alıntıyı abartıp da “taşıma” olayına çevirmeden yapmaya özen gösteriyor, böylece arkamızdan kötü söz söyletmiyoruz.

Konuyu daha fazla uzatmadan, böyle saygısızca oluşturulan ağ kümelerine karşı tepkinizi ortaya koymanızı ve bu siteleri mümkün olduğunca kullanmadan bilgiyi kaynağından almanızı diliyorum. Sürekli bu saygısızlıklarla “paylaşım” yaptığını zannedenlere ve bütün kopyacılara da diyorum ki:

“Bilgicik.Com‘a benzeyebilirsiniz; fakat asla Bilgicik.Com kadar olamazsınız!”

Takip edenleriniz biliyordur, bu günceden daha eski tarihte kurulmuş olan “Türkçe Yaşam” adlı bir güncemiz var. Orada yaklaşık iki aydır bir sormaca (anket) yayımlıyordum. Aslında sormacayı oluştururken de şaşırtıcı bir sonuçla karşılaşmayacağımızı biliyordum. Fakat Türkiye’de gerçekten az kitap okunduğunu bir kere daha ortaya koyabilmek için, kişilerin yaşadıkları güne kadar kaç kitap okuduklarını soran bir sormaca hazırladım. İki ay boyunca toplamda 15.806 kişi, bu sormacayı oyladı ve beklenen içler acısı sonuç ortaya çıktı. Sormaca ve sonuçları şöyle:

Türkçe Yaşam’ın her yaştan, eğitim seviyesinden… konuklarının olduğunu düşünürsek, yukarıdaki sonuçlar gösteriyor ki biz Türkler olarak çocuğundan gencine, gencinden yaşlısına, öğretmeninden öğrencisine, memurundan işçisine… pek kitap okumuyoruz. Düşünsenize, oy verenlerin % 30‘una yakını, yaşamı boyunca 25 kitap ya okumuş ya okumamış… Gerçekten içler acısı bir durum. Hele ki bu oylamaya katılan kişilerin tamamının eğitim seviyelerinin, internet kullanmaya yetebilecek seviyede olduğunu düşünürseniz, gerçekten acınacak durumdayız.

• ABD’de bir yılda 85.121 farklı türde kitap basılırken, Türkiye’de yalnızca 6.151 farklı türde kitap basılıyor.
• Türkiye‘de temel ihtiyaç listesinde “kitap” 235. sırada yer alıyor.
• Gelişmiş ülkelerin çoğunda, her öğrencinin evinde en az 25 kitap bulunurken, Türkiye’de evinde 25 veya daha fazla kitap bulunan öğrencilerin oranı, yalnızca % 19.
• Türkiye nüfusunun % 40‘ı, yaşamı boyunca hiç kütüphaneye gitmemiştir; % 31‘i bir kere gitmiştir; kütüphaneye gidenlerin ise yalnızca % 8‘i kitap okumak için gitmiştir.
• Japonya nüfusunun % 62‘si günlük olarak gazete takip ediyorken, bu oran bizde yalnızca % 5…
• Japonya‘da bir yılda toplam 5 milyara yakın kitap basılırken, Türkiye’de yalnızca 25 milyon kitap basılıyor.
• Japonya’da bir kişiye 25, İngiltere’de 12, Abd’de 8… kitap düşüyorken; Türkiye’de 12 bin 89 kişiye bir kitap düşüyor.
• Kitap okuma oranına göre yapılan sıralamalarda Malezya, Libya, Ermenistan… gibi küçücük ülkelerle Türkiye arka arkaya bulunuyor.
• İngiltere’de 12.324 tane halk kütüphanesi varken; Türkiye’de 2.024 tane halk kütüphanesi bulunuyor.

Yukarıda, insanı dehşete düşüren oranlar ve karşılaştırmalar var. Peki kitap okuma alışkanlığından bu kadar uzak olan bizlerin “kahve kültürü” ne durumda dersiniz? Türkiye’de toplamda 2 bin civarında kütüphane varken, 570.000‘den fazla kahvehane var. Evet evet yanlış duymadınız. Bu ne demek oluyor? Kütüphanelerin ve kahvehanelerin illerimize eşit dağıtıldığını varsayarak, bu iki sayıyı da 81‘e bölelim… Sonuç? Her ilimize yaklaşık “25” kütüphane düşerken; illerimizin hepsinde yaklaşık “7037” tane kahvehane bulunuyor. Yazık…

Bu üzücü bilgilerden sonra, yapmayı düşündüğümüz bir etkinlikten bahsetmek istiyorum. Ağelimizin sol tarafındaki seçkelerin en altında bulunan “sormaca” kutucuğunda oylamaya sunduğum ve sonucun, etkinliğin yapılıp yapılmayacağını veya etkinliğin türünü belirleyeceği bir sormaca hazırladım. Bu sormacada “Düz yazı veya şiir yarışması yapsak katılır mısınız?” diye soruluyor.

Sormacanın sonucunda eğer “İkisine de katılırım.” seçeneği en çok oylanırsa, aralı veya eş zamanlı olarak hem düz yazı hem de şiir yarışması yapılacak. Yalnızca “Şiire katılırım.” çok oylanırsa şiir yarışması, “Düz yazıya katılırım.” seçeneği çok oylanırsa düz yazı yarışması yapılacak. Eğer “İkisine de katılmam.” seçeneği çok oylanırsa, yarışma yapılmayacak.

Yarışmamız kitap ödüllü olacak ve sıralamadaki ilk üç yarışmacıya, kitap / kitap seti hediye edilecek. Yarışma, belirli ulamlarda (kategorilerde) düzenlenecek ve değerlendirmeyi hem konuklar hem de oluşturulacak kurul yapacak.

Sormacamız, 10 Mart 2008‘de sonlanacak ve sonuca göre yarışma başlatılacak veya başlatılmayacaktır. Sormacamıza içten yanıtlarla katılmanızı umuyorum. Yavuz Tanyeri Türkçe Edebiyat Eğitim Tanyeri Türkçe Bilgicik

Cumhuriyetimizin kurucusu olan yüce TÜRK’e, cumhuriyetin sonsuza dek taşınmasını sağlayacak TÜRK ulusu adına teşekkür ederiz.

Ne mutlu TÜRK’üm diyene ve ne mutlu ATATÜRK’ün kurduğu bu güzel ülkenin tek sahibi olan kahraman TÜRK Ulusu’na.

Varlığımız, TÜRK varlığına armağan olsun…