Özdeyişler (Vecize) ve Atasözleri

Özdeyişler (Vecize)

Özdeyişler tanınmış insanların kişisel deneyimlerini aktardıkları özlü sözlerdir. ÖSS’de yakın anlamlı cümle sorularının bir bölümü özdeyişlerden seçilmektedir. Vecizeler gerçek anlamlı olabildikleri gibi mecaz anlamlıda olabilirler. Bu noktada özellikle özdeyişin ilettiği mesaja dikkat edilmelidir. Aşağıda bazı özdeyişler örnek olarak sıralanmıştır:

Aile, kralların bile giremediği bir kaledir.
(Emerson)

Akıl yaşta değil baştadır, fakat aklı başa yaş getirir.
(Cenap fiehabettin)

Dehanın yüzde biri hüner, yüzde doksan dokuzu da terdir.
(Edison)

Kelimeleri arka arkaya getirince daima bir konuşma olacağı
nı sanmayınız.
(Poincare)

Örnek:

Hiçbir suçlu, kendi yargıçlığından kurtulamaz.

Aşağıdakilerden hangisi bu cümleye anlamca en yakındır?

A) Suç işleyenler, işledikleri suça verilecek cezayı çok iyi bilirler.
B) Her suçlu, yargılama ve cezalandırılma korkusu içinde yaşar.
C) Suç işleyenler, suçsuzluklarını kanıtlamak isterler.
D) Her suçlu, işlediği suçun cezasını er ya da geç çeker.
E) Suçlular, yaşamları boyunca kendilerini yargılarlar.

Çözüm:
Suçluların ömür boyu kendilerini yargılayacakları anlamı, verilen örnek cümleye anlamca en yakındır.
Yanıt E

Atasözleri

Atalar tarafından oluşturulmuş, toplumun değer yargılarını, hayatın gerçeklerini ifade eden kuşaktan kuşağa aktarılan özlü sözlerdir.

Yapısal Özellikleri
Atasözleri cümle şeklindedir. Bu cümleler basit, birleşik, sıralı yapıda olabilir.

Çok gezen tilki yatan aslandan yeğdir. (birleşik cümle şeklinde)
Mum dibine ışık vermez. (basit cümle şeklinde)
At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır. (sıralı cümle şeklinde)

Atasözleri genel olarak geniş zamanla ya da emir kipiyle çekimlenmiştir.

Çok gezen ayak çürükten kurtulmaz.
Ayağını yorganına göre uzat.
Laşa peynir gemisi yürümez.
Çok gezene rağbet olmaz.

Atasözlerinin bazıları kafiyelidir.

Eken biçer, konan göçer.
Yazın gölge hoş, kışın çuval boş.
Güvenme varlığa, düşersin darlığa.
Ek tohumun hasını, çekme yiyecek yasını.
Körün istediği bir göz, ikisi olursa ne söz.

Doğa, ve toplumla ilgili bilinmesi gereken gerçekleri anlatırlar.

Akar su pislik tutmaz.
Sürüden ayrılanı kurt kapar.

İnsanları çeşitli tehlikelere karşı uyarırlar.

Güvenme varlığa, düşersin darlığa.
Akılsız başın cezasını ayaklar çeker.

Öğüt verirler.

Dost başa düşman ayağa bakar.
Ayağını yorganına göre uzat.
Çürüğe dayak olma üstüne yıkılır.

Gizli bir yasa veya kural niteliği taşırlar.

Ev danası öküz olmaz.
Armut dibine düşer.
Taşıma su ile değirmen dönmez.

Örnek:
Aşağıdaki cümlelerin hangisi “İnsan yedisinde ne ise yetmişinde de odur.” atasözünün anlamını içermez?

A) Sen her zaman demez misin, huylu huyundan vazgeçmez, diye?
B) Can çıkmadan huy çıkar mı?
C) Büyükler, sütle giren huyun canla çıkacağını boşuna söylememişler.
D) Ben sana, huyunu bilmediğin kişilere güvenme, demez miydim?
E) Ne dersen de, değiştiremezsin onu, huy canın altındadır.

Çözüm:
Soru kökünde verilen atasözünün anlamı ” insanın huyu değişmez”dir. Bu anlam A, B, C ve E’de var. D seçeneğinde ise “Huyunu bilmediğin kişilere güvenme” deniyor.
Yanıt D

Acele yürüyen yolda kalır. (gerçek)
Akıllı düşman akılsız dosttan hayırlıdır. (gerçek)
Hamama giren terler. (kinayeli)

[turkce_ygs_lys]

(Görüntülemek istediğiniz başlığa dokunun.)

Atatürk’ün Hayatı
Atatürk İlkeleri
Atatürk Devrimleri
Atatürk Kronolojisi
Nutuk (Söylev)
Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi
Gençliğin ATA’ya Yanıtı
Dış Basından Atatürk
Anılarla Atatürk
Atatürk’ün Vecizeleri
Atatürk ve Dil Devrimi
Atatürk’ün Şiirleri
Kendi Sesiyle Atatürk
Ulu Önder’den Özlü Sözler
Atatürk’ün Türkçü Sözleri
Atatürk’ün 10. Yıl Nutku
Atatürk Fotoğrafları Derlemesi
Atatürk’ün Otuz Kişilik Özelliği
Atatürk Hakkında Söylenen Sözler
Atatürk’ün Görüntüleri – Videoları
Atatürk’ün Sevdiği Şarkılar

Atatürk’ün Türk Dili’ne Verdiği Önem
Atatürk’ün Dile Verdiği Önem
Atatürk’ün Eğitime Verdiği Önem
Atatürk’ün Eğitim Hakkındaki Düşünceleri
Atatürk’ün Edebiyata Verdiği Önem

.

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Atatürk, Atatürkün Hayatı, Atatürkün İlkeleri, Atatürkün Devrimleri, Dil Devrimi

.

.

.

.

|» “Atatürk” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

» Çağımızın en büyük liderlerinden biriydi.Türkiye’nin,dünyanın en ileri ülkeleri arasında hakettiği yeri almasını sağlamıştır. General Mc.Artur (A.B.D 1938)

» Atatürk,yalnız Türkiye’nin değil bütün Doğu’nun Ata’sı idi. Altes Veli Han(Afganistan,1938)

» Atatürk,kişilik ve yeteneğin dev gibi bir simgesiydi. National Tidense Gazetesi(Danimarka,1938)

» Çökmüş bir ülkeye geçmişin tarihsel değerini geri veren Atatürk olmuştur. Massagero Gazetesi (İtalya 1938)

» Atatürk,tarihte ülkesinin en büyük adamlarından biri olarak kalacaktır. Le Morgen Bladet Gazetesi

» Atatürk Türkiye’yi utanma ve çöküntüye uğramaktan kurtardı. Gazete Polka(Polonya 1938)

» Çoktan, pek çoktan beri bu millet bir oğlunun kişiliğinde böylesine kendini bulmamıştı. Yahya Kemal Beyatlı

» Eşsiz Kahraman Atatürk, vatan sana minnettardır. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü

» Atatürk’ün ölümü yalnız Türk Ulusu için değil,O’nun örneğine çok muhtaç olan bütün doğu ulusları için de büyük kayıptır. Eleyyam Gazetesi(Suriye 1938)

» Atatürk düşünceleriyle bitmeyen insandır. Orhan Seyfi Orhon

» Gerçeğe giden bütün yollar O’nda birleşiyor.O’nda tamamlanıyoruz.O’na sırtını çeviren çeviren düşünce bizden değildir. Cahit Tanrıyol

» Atatürk,dinamik bir ruha sahiptir.O’na tutunan insan olduğu yerde kalmaz. Atatürk,geliştirici ve genişletici bir düşünceye sahiptir. O’nun arkasından gidenler geride kalmaz. Cemal Gürsel

» O’na “Ordu yok”dediler “Yapılır”dedi;”para yok”dediler.”Bulunur”dedi;”Düşman çok”dediler, “yenilir!” dedi ve bütün dedikleri oldu. İ.Habib Sevük

|» “Atatürk” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Atatürk, Atatürkün Hayatı, Atatürkün İlkeleri, Atatürkün Devrimleri, Dil Devrimi

» Beni görmek demek mutlaka yüzümü görmek demek değildir. Benim fikirlerimi, benim duygularımı anlıyorsanız ve hissediyorsanız bu yeterlidir.

» Cumhuriyeti,ve onun gereklerini yüksek sesle anlatınız.Bunu yüreklere yerleştirmek için elverişli olan hiçbir durumu kaçırmayınız.

» Bu memleket tarihte Türktü, halde Türktür ve ebediyen Türk olarak yaşayacaktır.1923

» Ben,Türk ufuklarından bir gün mutlaka bir güneş doğacağına, bunun hararet ve kuvvetinin bizi ısıtacağına, bundan bize bir güç çıkacağına o kadar emindim ki, bunu âdeta gözlerimle görüyordum. 1937

» Cumhuriyet ahlak üstünlüğüne dayanan bir ülküdür;Cumhuriyet erdemdir.

» Millî egemenlik öyle bir nurdur ki, onun karşısında zincirler erir, taç ve tahtlar yanar, yok olur. Milletlerin esareti üzerine kurulmuş müesseseler her tarafta yıkılmağa mahkûmdurlar. 1929

» Milletimiz din ve dil gibi kuvvetli iki fazilete maliktir. Bu faziletleri hiçbir kuvvet, milletimizin kalb ve vicdanından çekip alamamıştır ve alamaz.1923

» Bizce: Türkiye Cumhuriyet anlamınca kadın, bütün Türk tarihinde olduğu gibi bugün de en muhterem mevkide, her şeyin üstünde yüksek ve şerefli bir mevcudiyettir. Memleket dayanışma isteyen bir birliğe muhtaçtır. Alelâde politikacılıkla milleti parçalamak, hıyanettir.1925

» Yeni nesil, en büyük cumhuriyetçilik dersini bugünkü öğretmenler topluluğundan ve onların yetiştirecekleri öğretmenlerden alacaktır. 1924» Türk milleti kahramanlıkta olduğu kadar, istidat ve liyakatte de bütün milletlerden üstündür. Bu eser, Türk milletinin hürriyet ve bağımsızlık fikrinin ölmez âbidesidir. Bu eseri meydana getiren bir milletin evlâdı, bir ordunun Başkumandanı olduğumdan daima mesut ve bahtiyarım. 1927

» Hiçbir sözümde milletime karşı geri alma durumunda kalmadım. Onları söylerken bir hayal peşinde koşan gibi, hayal şakıyan bir şair gibi değil, onları söylemekliğim bu milletteki kabiliyet unsurlarını bilmekliğimden idi.1923

» Milletimiz çok büyüktür. Hiç korkmayalım. O, esaret ve aşağılığı kabul etmez.1919

» Türk milletinin istidadı ve katî kararı medeniyet yolunda, durmadan, yılmadan, ilerlemektedir.

» Türk köylüsünü ‘Efendi’ yerine getirmedikçe memleket ve millet yükselemez İnsaf ve merhamet dilenmekle millet işleri, devlet işleri görülemez; millet ve devlet şeref ve bağımsızlığı temin edilemez.1927

» Mesuliyet yükü herşeyden, ölümden de ağırdır.1915

» Dünya üzerinde yaşamış ve yaşayan milletler arasında demokrat doğan yegâne millet Türklerdir. 1937

» Türk, esaret kabul etmeyen bir millettir. Türk milleti esir olmamıştır. Ben gerektiği zaman en büyük hediyem olmak üzere Türk milletine canımı vereceğim.1937

» Dolayısıyla ya istiklâl, ya ölüm! 1920.

|» “Atatürk” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Atatürk, Atatürkün Hayatı, Atatürkün İlkeleri, Atatürkün Devrimleri, Dil Devrimi