İslam Öncesi Türk Tarihi | Bilgicik.Com

YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test – 5 )

Yayın Dünyası — Tue, 13 Dec 2011 08:29:15 +0000

YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test - 5 )

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

Başla

%%FORM%%

Sınav Adı: YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test - 5 )

Soru Sayısı: %%TOTAL%%

Doğru Sayısı: %%SCORE%%

Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%

Doğru yüzdesi: %%PERCENTAGE%%

Sınav İçin Verilen Süre: %%TIME_ALLOWED%% sn

Kullanılan Süre: %%TIME_USED%% sn

Değerlendirme Sonucu: %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

Türkmenistan'da Anav Tepesi katmanlarında MÖ IV. bin yıla ait inek, domuz ve koyun kemikleri ile arpa ve buğday kalıntıları bulunmuştur.
Bu bilgilere göre, Türklerle ilgili olarak,
I. Tarım ürünlerini tanıdıkları,
II. Savunma amacıyla kullanılabilecek eşyalar ürettikleri,
III. Yerleşik hayata geçtikleri,
IV. Ahiret inancını bildikleri
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A	I ve II
B	II ve IV
C	I ve III
D	II ve III
E	III ve IV

Soru 2

İlk Çağ'da Anadolu medeniyetleri, Mezopotamya medeniyetinin âdeta devamı şeklinde düşünülmüştür.
Bu durum, Anadolu'nun hangi özelliğinin bir sonucudur?

A	İhtiyaçlarının Mezopotamya'dan farklı olmasının
B	Siyasi birliğini geç kurmasının
C	Anadolu coğrafyasının Mezopotamya'ya yakın olmasının
D	Verimli topraklara sahip olmasının
E	Çeşitli inançlara sahip insanların bulunmasının

Soru 3

Orta Asya Türk devletlerinde destancılık, sözlü ve yazılı edebiyat gelişmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek gösterilemez?

A	"Savlar" Türklerin hayat felsefesini ve yaşayış tarzını anlatır.
B	Ölen büyükler için sevgi dolu sözler olan "Sagular" söylenmiştir.
C	Savaşlarda ve avlanmalarda gayret ve heyecan için "koşuk şiirleri" söylenmiştir.
D	Örf, âdet, gelenekler, yas törenleri, savaşlar "destanların" konusudur.
E	Türklerde çadır hayatının zamanla terk edilmesi

Soru 4

Orta Asya Türk devletlerinde hükümdar, ülke yönetiminde tek söz sahibi olmasına rağmen, gelenek ve göreneklerden oluşan töreye de bağlı kalmak zorundaydı. Hükümdar aynı zamanda, önemli devlet işlerinin görüşüldüğü "Kurultay Meclisi"nin kararlarına saygı gösterirdi.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A	Yönetimde federasyon tipi benimsenmiştir.
B	Boyların tek bir bayrak altında toplanması sağlanmıştır.
C	Ülke yönetiminde istikrar sağlanmıştır.
D	Hükümdarın sonsuz yetkilere sahip olması engellenmiştir.
E	Yönetimde birlik sağlanmak istenmiştir.

Soru 5

İslam öncesi Türk toplumlarında;
I. Halkın koyduğu kurallar gelenekler şeklinde nesilden nesile geçmiştir,
II. Boy beyleri tarafından alınan kararlar ile bir düzen kurulmuştur,
III. Kağanlar, devlet yönetimi için birtakım kanunlar yapmışlardır,
Bu bilgilere göre, Türklerde İslam öncesi hukuk hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A	Boy beyleri kararlarda söz sahibidir.
B	Toplumsal kurallar devlet işleyişini belirlemiştir.
C	Teokratik yapı hukuk sistemini etkilemiştir.
D	Kağanlar hukuki düzeni sağlayıcı yaptırımlarda bulunmuşlardır.
E	Törenin esasını halkın koyduğu yasalar oluşturmaktadır.

Soru 6

İslamiyet'ten önce Türk devletleri boy teşkilatı biçiminde örgütlenmelerine rağmen halkın Avrupa'da olduğu gibi toplumsal sınıflara ayrılmaması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

A	Halkın toprak sahibi olamaması
B	Yeterli sermayenin oluşturulamaması
C	Yerleşik hayata geçilmesi
D	Askerî yapının güçlü olması
E	Törenin varlığı

Soru 7

Uygurlar döneminde Gök Tanrı inancının yerine Maniheizm benimsenmiştir. Maniheizm inancının gereği savaşçı politika terk edilip barışçı bir siyaset izlenmiş, tapınaklı ibadet anlayışı ile Türklerde önemli kültürel değişiklikler yaşanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi bu değişiklikler arasında gösterilemez?

A	Mimari anlayışının gelişmesi
B	Tarım ve ticaretini ön plana çıkması
C	Konargöçer hayat tarzının terk edilmesi
D	Dini görevlerin yerine getiriliş biçiminin değişmesi
E	Federatif yönetim anlayışının terk edilmesi

Soru 8

İslam öncesi dönemde Orta Asya'da kurulan Türk devletlerinde "mutlakıyet" esasına dayalı bir yönetim anlayışının olmadığının kanıtı aşağıdakilerden hangisidir?

A	Her zaman savaşa hazır olunması
B	Kurultayın devlet yönetiminde yer alması
C	Konargöçer bir hayat sürdürülmesi
D	Kadının devlet yönetiminde yeri olması
E	Gök Tanrı inancının bulunması

Soru 9

Eski Türkler; çeşitli hanlıkların ve boyların bir kağan etrafında birleşmesinden oluşan birçok federal devlet kurmuşlardır.
Bu durum, aşağıdakilerden hangisinin kanıtıdır?

A	Ticarete önem verildiğinin
B	Konargöçer hayat tarzının benimsendiğinin
C	Kağanın tanrısal yetkilere sahip olduğunun
D	Kağanın, boy beylerince seçildiğinin
E	Türk boylarının özerk olduklarının

Soru 10

Uygur Türkleri, başta Budizm omak üzere çeşitli dinler ve değişik kültürlerle ilişki kurmalarına karşın kimliklerini de korumaya çalışmışlardır.
Aşağıdakilerden hangisi, bu uygulamanın kanıtı olarak gösterilebilir?

A	Tapınaklar yapmaları
B	Dinî terimlerin Türkçe karşılıklarını kullanmaları
C	Orduda onlu sistem kullanmaları
D	Ülkeyi tek merkezden yönetmeleri
E	Mimaride ileri gitmeleri

Soru 11

Tarih boyunca, yıkılan bir Türk devletinin yerine yeni bir Türk devleti kurulmuş ve Türk devletlerinin sürekliliği sağlanmıştır.
Bu bilgi ile Türklerin hangi özelliğinin belirginlik kazandığı vurgulanmaktadır?

A	Gelenek ve göreneklere bağlılık
B	Hanedanlığa bağlılık
C	Teşkilatçılık
D	Devlete bağlılık
E	Silah yapımında gelişmişlik

Soru 12

Tarih boyunca etkili olan Türk hâkimiyet anlayışına göre hanedana mensup tüm erkek çocukların hükümdar olma hakkı vardır.
Bu durumun aşağıdaki sonuçlardan hangisine yol açması beklenemez?

A	Hanedan içerisinde birlik ve beraberliğin hâkim olması
B	Sık sık taht kavgalarının çıkması
C	Ülkenin zaman zaman şehzadeler arasında paylaşılması
D	Devlet adamlarının birbiriyle rekabet etmesi
E	Devletin kısa sürede güçten düşmesi ve yıkılması

Soru 13

Atila Türk tarihinin büyük hakanlarındandır. Onun Avrupa'daki icraatları hiçbir dönem unutulmamış, o Avrupalıların tabiri ile "milletlerin hafızasında ölümsüzlüğe ermiş" şahsiyetlerden biridir. Avrupalılar Atila'dan korku ve övgü ile söz etmektedirler. Dahası Atila'nın siyasi dehası ve teşkilatçılığı Avrupa'da romanlara ve filmlere konu olmuştur.
Buna göre,
I. Atila ünü geniş sahalara yayılan Türk hakanıdır.
II. Avrupalılar Atila'dan etkilenmişlerdir.
III. Atila romancılara ve senaristlere ilham kaynağı olmuştur.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A	Yalnız I
B	Yalnız II
C	Yalnız III
D	I ve II
E	I, II ve III

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

13 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
11	12	13	Son

Geri dön

[tarih_ygs_lys]

The post YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test – 5 ) first appeared on Bilgicik.Com.

YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test – 4 )

Yayın Dünyası — Tue, 13 Dec 2011 08:11:05 +0000

YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test - 4 )

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

Başla

%%FORM%%

Sınav Adı: YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test - 4 )

Soru Sayısı: %%TOTAL%%

Doğru Sayısı: %%SCORE%%

Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%

Doğru yüzdesi: %%PERCENTAGE%%

Sınav İçin Verilen Süre: %%TIME_ALLOWED%% sn

Kullanılan Süre: %%TIME_USED%% sn

Değerlendirme Sonucu: %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

– Kök Türk Devleti'nin kurucusu olan Bumin Kağan, devleti kurduktan bir süre sonra devletin batı bölgesini kardeşi İstemi Yabgu'ya vermiştir.
– Kutluk Devleti'nde Bilge Kağan ile kardeşi Kültigin devleti beraber yönetmişlerdir.
– Büyük Selçuklular'da Tuğrul Bey siyasi işleri, kardeşi Çağrı Bey ise askerî işleri yürütmüştür.
Verilen bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A	Konargöçer hayat tarzının benimsendiği
B	Devletin hanedan üyelerinin ortak malı olduğu
C	Türklerin kitleler halinde İslamiyet'i kabul ettiği
D	Onluk sistemde ordu kurulduğu
E	Merkezi yapılanmaya önem verildiği

Soru 2

Türk devletleriyle ilgili olgulardan bazıları şunlardır:
I. Avrupa'da devlet kurmuşlardır.
II. Maniheizm'i kabul etmişlerdir.
III. Alfabelerinde 38 harf kullanmışlardır.
IV. Orduyu onluk sisteme göre ilk kez düzenlemişlerdir.
V. Moğollar döneminde kültürel etkinlikleri olmuştur.
VI. Kuzey–Güney olarak ikiye bölünmüşlerdir.
Buna göre yukarıda verilen olgulardan hangileri Hunlara aittir?

A	I, III ve V
B	II, IV ve VI
C	III, IV ve V
D	I, IV ve VI
E	I, II ve III

Soru 3

Uygurlara ait Karahoçe ve Ordubalık şehirlerinde yapılan kazılarda mimari yapılara, kumaş dokumalarına, seramik ve çivi örneklerine rastlanmıştır.
Bu bilgilere göre, Uygurlarla ilgili,
I. Yerleşik hayata geçmişlerdir,
II. Kalıcı kültür oluşturmuşlardır,
III. Maniheizm ve Budizmi benimsemişlerdir.
IV. Maden işletmeciliğinde gelişmişlerdir.
yargılarından hangilerine ulaşılamaz?

A	Yalnız I
B	Yalnız III
C	I ve II
D	I ve III
E	III ve IV

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi IV. yüzyıl sonlarından XI. yüzyıl ortalarına kadar Orta Asya'dan, dünyanın birçok yerine yapılan Türk göçlerinin sonuçlarından biri değildir?

A	Türk kültürünün geniş alanlara yayılması
B	Göç edilen yerlerin uygarlık seviyesinin yükselmesi
C	Asya'da Türk varlığının sona ermesi
D	Anadolu'nun Türk yurdu olmaya başlaması
E	Bazı Türk kavimlerinin benliklerini yitirmesi

Soru 5

Aşağıda verilen Türk devleti ve özelliklerinden hangisi doğru olarak eşleştirilmemiştir?

A	Asya Hun: Tarihte bilinen ilk Türk devletidir.
B	Kök Türk: Türklere ait ilk yazılı eserleri bırakmışlardır.
C	Kutluk: Çin'e karşı bağımsızlık savaşı vererek kurulan ilk Türk devletidir.
D	Hazarlar: Emevilerin doğu Avrupa'ya girişini engellemişlerdir.
E	Türgişler: Bozkır sanatının Avrupa'da yayılmasını sağlamışlardır.

Soru 6

İslam öncesi dönemde Orta Asya'da kurulan Türk devletlerinin bir boylar federasyonu yapısına sahip olduklarının en önemli kanıtı aşağıdakilerden hangisidir?

A	Veraset anlayışında kesin bir açıklığın olmaması
B	Devlet örgütünün tamamen askeri nitelikte olması
C	Örf, âdet ve geleneklerin önemli yer tutması
D	Kurultayın, boy beyleri ve önde gelen devlet adamlarından oluşması
E	Ülke topraklarının hanedan üyelerinin malı olması

Soru 7

Türklere ait bilinen en eski yazılı belgeler VIII. yüzyılda dikilen Orhun Kitabeleri'dir. Bilinen ilk Türk devleti ise bu tarihten yaklaşık bin yıl kadar önce kurulmuştur.
Türklerle ilgili bu yazılı belge eksikliği öncelikle aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur?

A	Türk tarihinin tam olarak aydınlatılamamasının
B	Kullandıkları lehçelerdeki sürekli değişimin
C	Savaşlar sonucu yazılı belgelerin yok olmasının
D	Çin kültürünün etkisinde kalmalarının
E	Yerleşik hayata oldukça geç girmelerinin

Soru 8

VII. yüzyıla ait Türgiş madenî paralarında hem Çin hem de Arap tesiri görülmüştür. Yukarıdaki yargıya göre, aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılır?

A	Savunmaya yönelik örgütlenme gerçekleştirmişlerdir.
B	Birçok ulus ve devletle ticari ilişkiler kurmuşlardır.
C	Askerî idare bölgeleri kurmuşlardır.
D	İhtiyatlı bir dış politika izlemişlerdir.
E	Farklı uluslarda oluşmuşlardır.

Soru 9

İslam öncesinde Türkler, komşu Çin'in aksine sınırlı bir hukuk ve bürokrasi geleneği oluşturmuşlardır. Bu durumun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A	Konargöçer bir hayatın varlığı
B	Yerleşik hayata geçilmesi
C	Hayvancılığın temel geçim kaynağı olması
D	Toplumda eşitlik anlayışının var olması
E	Din kurallarının bu düzene yol açması

Soru 10

"Bizans, belirli bir zamandan sonra Avrupa Hun Devleti'ne bağımlı duruma gelmiştir." görüşünü savunan bir tarihçi, Bizans'ın aşağıdaki faaliyetlerinden hangisini kanıt olarak kullanabilir?

A	Roma'nın, Kavimler Göçü sonrası parçalanmasını
B	Attila'nın Bizans topraklarına akın düzenlemesini
C	Bizans'ın, Avrupa Hun Devleti'ne vergi ödemesini
D	Peçenek ve Uzların Bizans ordusunda görev almasını
E	Attila'nın Roma üzerine sefer düzenlemesini

Soru 11

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde,
I. Törenin bütün vatandaşlara uygulanması,
II. İpek Yolu'nun Çin denetiminden kurtarılması,
III. Hoşgörüye dayanan bir yönetimin uygulanması,
IV. Din ve devlet işlerinin bir arada yürütülmesi,
V. Kurultayda ülke sorunlarına çözüm aranması
durumlarından hangileri siyasi yapıyı ekonomik ve hukuksal yönden güçlendirmeye yöneliktir?

A	I ve II
B	II ve III
C	III ve IV
D	IV ve V
E	III ve V

Soru 12

V. yüzyılda Avrupa'da kendi konargöçer geleneklerini sürdüren Hunlar, ele geçirdikleri bölge halkı ile birlikte yaşamışlardır.
Hunlara ait bu uygulama aşağıdakilerden hangisine hız kazandırmıştır?

A	Komşu devletlerle ilişkilerinin zayıflamasına
B	Kavimler arasındaki kültür alışverişine
C	Yeni devletlerin kurulmasına
D	Hukuk alanında örgütlenmenin başlamasına
E	Siyasal birliğin sağlanmasına

Soru 13

I. Kök Türk Devleti, hükümdarlarının yanlış politikaları sonucu bağımsızlığını kaybetmiş, Çin egemenliğine girmiştir. Bunu kabul edemeyen prenslerden (şehzade) Kür Şad kırk kişilik bir ihtilal cemiyeti kurmuş, Çin'e karşı ayaklanmış, hatta Çin sarayını basarak yüzlerce Çin askerini öldürmüş; fakat başarılı olamayarak ölmüştür. Kür Şad'ın bu eylemi ondan sonra gelenlerce unutulmamış, çok geçmeden Kutluk Kağan önderliğindeki Türkler ayaklanarak bağımsız olmuşlardır.
Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

A	Türkler bağımsızlıklarına düşkün bir millettir.
B	Türkler bol bol Çin egemenliğinde yaşamışlardır.
C	Kür Şad'ın mücadelesi ve bağımsızlık aşkı unutulmamış, kendisinden sonrakilere ilham kaynağı olmuştur.
D	Kutluk Devleti bir başkaldırı sonucu doğmuştur.
E	Kutluk Kağan Kür Şad'ı örnek alarak ayaklanmış ve devletini kurmuştur.

Soru 14

I. Büyük Hun Devleti
II. Ak Hun Devleti
III. Kök Türkler
IV. Tabgaçlar
Yukarıda verilen Türk devletlerinden hangileri aynı dönemde yaşamışlardır?

A	I ve II
B	I ve III
C	II ve III
D	III ve IV
E	I ve IV

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

14 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
11	12	13	14	Son

Geri dön

[tarih_ygs_lys]

The post YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test – 4 ) first appeared on Bilgicik.Com.

YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test – 3 )

Yayın Dünyası — Tue, 13 Dec 2011 07:54:22 +0000

YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test - 3 )

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

Başla

%%FORM%%

Sınav Adı: YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test - 3 )

Soru Sayısı: %%TOTAL%%

Doğru Sayısı: %%SCORE%%

Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%

Doğru yüzdesi: %%PERCENTAGE%%

Sınav İçin Verilen Süre: %%TIME_ALLOWED%% sn

Kullanılan Süre: %%TIME_USED%% sn

Değerlendirme Sonucu: %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

Türklerin kurdukları ilk devlet Asya Hun Devleti’dir. Ancak Hunlara ait fazla bilgi birikimine sahip değiliz. Eldeki bilgilerimiz Çin kaynaklarından anlatılanlarla sınırlıdır.
Buna göre, Hunlar hakkında yeterli bilgiye sahip olunamamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A	Konargöçer olarak yaşamaları
B	Yazılı kaynakların yetersizliği
C	Çin ile mücadele etmeleri
D	Orta Asya’da geniş bir alana sahip olmaları
E	Gök Tanrı inancını benimsemeleri

Soru 2

Türklerin konargöçer olarak yaşamalarının aşağıdakilerden hangisine neden olduğu söylenemez?

A	Tarımda gelişme gösterilmemesine
B	Türk kültürünün geniş alana yayılmasına
C	Temel geçim kaynağının hayvancılık olmasına
D	Gök Tanrı inancı yerine İslamiyet’in kabul edilmesine
E	Bağımsızlık duygusunun gelişmesine

Soru 3

Uygurlar, Çin ile girdikleri ticari ilişkiler sonucunda Gök Tanrı inancının dışında Maniheizm dinini de benimsemişlerdir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Uygurların Maniheizm dinini kabul etmeleri ile ortaya çıkan bir gelişme değildir?

A	Tarım ekonomisinin başlaması
B	Yerleşik hayata geçilmesi
C	Şehir ve kasabaların kurulması
D	Yazının kullanılması
E	Devletin hanedanın ortak malı sayılması

Soru 4

Türk devletleri, boyların bir araya gelmesiyle oluşurdu. Boy beylerinin kendi orduları ve kurallarının geçerli olduğu bölgeleri bulunurdu.
Bu durum, Türk devletlerinde aşağıdakilerden hangisinin oluşmasını engellemiştir?

A	Farklı inançların benimsenmesini
B	Merkezi yapının oluşmasını
C	Değişik yerlere göç edilmesini
D	Töre kurallarının oluşmasını
E	Savaşçılık özelliklerinin gelişmesini

Soru 5

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde yönetimde hükümdar mutlak söz sahibidir. Hükümdarın yanında beylerden oluşan "Kurultay" adı verilen bir danışma meclisi bulunmaktaydı. Ancak zaman zaman kurultayın kararını hükümdarlar kabul etmek zorunda kalırlardı.
Buna göre Türklerle ilgili olarak,
I. Alınan kararlarda son söz hükümdara aittir.
II. Hükümdarların yetkileri bazen kısıtlanabilmiştir.
III. Demokratik bir yönetim anlayışı benimsenmiştir.
yargılarından hangilerinin söylenmesi doğru olmaz?

A	Yalnız I
B	Yalnız II
C	Yalnız III
D	I ve III
E	II ve III

Soru 6

Uygurlar değişik dinleri benimsemelerine rağmen dinî terimlerin karşılığını Türkçe olarak kullanmaya özen göstermişler kurdukları kentlere Türkçe isimler vermişlerdir.
Buna göre Uygurlarla ilgili olarak,
I. Millî benliklerini korudukları,
II. Dinî hoşgörüye sahip oldukları,
III. Konargöçer bir hayat sürdükleri
bilgilerinden hangilerine ulaşılabilir?

A	Yalnız I
B	I ve II
C	I ve III
D	II ve III
E	I, II ve III

Soru 7

- Sosyal sınıflaşmanın olmaması
– Hapis cezasının kısa süreli olması
– Töre hukukunun benimsenmesi
Türklere ait yukarıdaki özelliklerin ortak nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A	Konargöçer olarak yaşamaları
B	Gök Tanrı inancına sahip olmaları
C	Devletin hükümdar ve ailesinin ortak malı sayılması
D	Ölümden sonraki hayata inanmaları
E	Çin ile askerî ilişkilerin kurulması

Soru 8

Türk topluluklarının dünya uygarlığına katkısı aşağıdakilerden hangisinde daha fazla olmuştur?

A	Bilim
B	Askerlik
C	Ekonomi
D	Ticaret
E	Mimari

Soru 9

Hazarlarda yöneticiler Musevi olmalarına rağmen halk içinde Şamanist, Budist, Hıristiyan ve Müslümanlar da bulunmaktaydı. Halkın davalarına Müslüman, şaman, Hıristiyan ve Musevi hâkimlerden oluşan bir heyet bakardı.
Bu bilgiye dayanarak, Hazarlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisinin söylenmesi doğru değildir?

A	Tek tanrılı dinlere inandıkları
B	Hoşgörü anlayışına sahip oldukları
C	Hukuk devleti anlayışının geliştiği
D	Veraset anlayışının değişikliğe uğradığı
E	Farklı inanç sitemlerinin toplumda yayıldığı

Soru 10

İslam öncesi Türk devletlerinde 12 yılda bir devreden ve her yıl için bir hayvan isminin verildiği Güneş yılı esaslı bir takvim kullanılmıştır. Çin ile girişilen ilişkiler sonucunda Çinliler de bu takvimi kullanmaya başlamışlardır.
Bu durum, Türklerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine kanıt olarak gösterilemez?

A	Çin ile kültürel etkileşime girdiklerine
B	Astronomi çalışmaları yaptıklarına
C	Hayat tarzlarının bilimsel çalışmalarını etkilediğine
D	Monarşik yönetim anlayışının güç kazandığına
E	Zamanı ölçme ihtiyacı duyduklarına

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Türklerin tarihte birçok devlet kurmalarının temel nedenidir?

A	Dünyanın değişik yerlerine göç etmeleri
B	Teşkilatçı bir millet olmaları
C	Devletin hanedanın ortak malı sayılması
D	Hayvancılığın temel geçim kaynağı olması
E	Çin'in komşuları olması

Soru 12

Uygurlar yerleşik hayata geçerek üretim faaliyetleriyle uğraşmaya başlamışlardır. Ticari ilişkileri düzene koyabilmek için yazılı kurallar oluşturmuşlardır. Çin’le ilişkilerin gelişmesi sonucu kâğıt ve matbaayı kullanmayı öğrenmişlerdir.
Buna göre, Uygurların aşağıdaki alanlardan hangisinde ilerleme kaydettiği söylenemez?

A	Hukuk
B	Mimari
C	Askerî
D	Kültür
E	Ekonomi

Soru 13

İslamiyet öncesinde kurulan Türk devletleriyle ilgili olarak aşağıda kurulan neden ve sonuç eşleştirmelerinden hangisi yanlış verilmiştir?

A	Şıkkı
B	Şıkkı
C	Şıkkı
D	Şıkkı
E	Şıkkı

Soru 14

Hunların bilinen ilk kağanı Teoman'dır. Oğlu mete babasını askeri bir darbe ile devirmiş, onun Çin üzerindeki baskılarını devam ettirmiştir. Tanrıkut Mete döneminde Türkler Orta Asya'nın süper gücü olmuşlardır.
Bu bilgiler doğrultusunda,
I. Teoman ilk Hun hükümdarıdır.
II. Mete babasının icraatlarını daha ileri noktalara götürmüştür.
III. Teoman Çin'i istila etmiştir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A	Yalnız I
B	Yalnız II
C	I ve II
D	I ve III
E	II ve III

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

14 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
11	12	13	14	Son

Geri dön

[tarih_ygs_lys]

The post YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test – 3 ) first appeared on Bilgicik.Com.

YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test – 2 )

Yayın Dünyası — Tue, 13 Dec 2011 07:38:04 +0000

YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test - 2 )

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

Başla

%%FORM%%

Sınav Adı: YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test - 2 )

Soru Sayısı: %%TOTAL%%

Doğru Sayısı: %%SCORE%%

Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%

Doğru yüzdesi: %%PERCENTAGE%%

Sınav İçin Verilen Süre: %%TIME_ALLOWED%% sn

Kullanılan Süre: %%TIME_USED%% sn

Değerlendirme Sonucu: %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

İslam öncesinde Asya’da kurulan Türk devletleri Çin’le savaşmalarına ve Çin’i alabilecek fırsatları elde etmelerine rağmen bu ülkeye yerleşmemişlerdir. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A	Batıdaki fetihleri öncelikli tutmaları
B	Ticaret üstünlüğünü kaybetme endişesi
C	Millî benliklerini koruma düşüncesi
D	Çin topraklarının verimsiz olması
E	Kendi içlerinde anlaşamamaları

Soru 2

Hazar Hakanlığı'nın; Orta Asya ile Bizans’ın ve İslam Devleti ile Slav topraklarının kesiştiği bölgede egemenlik kurması, bu devletin aşağıdaki alanlardan hangisinde daha fazla gelişmesini sağlamıştır?

A	İnanç yapısında
B	Güzel sanatlarda
C	Mimaride
D	Bilimde
E	Ticarette

Soru 3

Türkler hükümdarlarına devlet yönetme yetkisinin Gök Tanrı tarafından verildiğine inanırlardı. “Kut” adı verilen bu yetkinin kan yoluyla geçtiğine ve kanında "kut" olan herkesin devlet yönetme hakkına sahip olduğuna inanıyorlardı. Bu durum aşağıdakilerden hangisine yol açmıştır?

A	Meclis üstünlüğüne dayanan yönetimin gelişmesine
B	Veraset geleneğinin taht kavgalarına ortam oluşturmasına
C	Hükümdarların Tanrı’nın oğlu kabul edilmesine
D	Din adamlarının yönetiminde etkinliğinin artmasına
E	Devletlerin daha uzun yaşamasına

Soru 4

I. Türgişler
II. Kök Türkler
III. Avarlar
IV. Kırgızlar
V. Hunlar
Yukarıda verilen Türk topluluklarından hangileri Avrupa’da siyasi egemenlik kurmuştur?

A	I ve II
B	I ve III
C	II ve IV
D	III ve V
E	IV ve V

Soru 5

Hazar şehirleri birçok topluluk din ve kültürün buluştuğu yerlerdi. Halk arasında Musevi, Hıristiyan, Müslüman, ﬁaman gibi farklı dinden insanlar bulunurdu. Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

A	Hazar ülkesi farklı kültürlerden etkilenmiştir.
B	Din savaşları, Hazarların büyümesini engellemiştir.
C	Hazar yöneticileri halkına hoşgörülü davranmıştır.
D	Hazarlar Türk kültürüne önem vermiştir.
E	İslamiyet’in yayılmasına Hazarların katkısı büyük olmuştur.

Soru 6

İslamiyet öncesi Türk tarihi ile ilgili bilgilerin daha çok Çin, Bizans ve İran kaynaklarında yer almasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A	Türklerin şehir kültürüne yabancı olmaları
B	İpek Yolu’nun Türklerin denetiminde olması
C	Türklerin yazılı kaynaklarının az olması
D	Türklerin bağımsızlığına düşkün olmaları
E	Çin, Bizans ve İran’ın tarih yazıcılığına önem vermeleri

Soru 7

Hazar Türklerine ait bazı özellikler şunlardır:
– Şehirlerini surlarla çevirmişlerdir.
– Başkentlerinde cami, kilise ve sinagogları yan yana yapmışlardır.
– Gelirlerinin büyük kısmını gümrük vergilerinden oluşturmuşlardır.
Bu bilgilerden Hazarlarla ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılamaz?

A	Farklı din ve görüşlere hoşgörülü davranmışlardır.
B	Yabancı tüccarların çok sık uğradığı bölgelerde kurulmuşlardır.
C	Devlet ekonomisini tarımsal üretime bağlı bırakmışlardır.
D	Şehirlerde yaşayanların güvenliğine önem vermişlerdir.
E	Savunma önlemleri almışlardır.

Soru 8

Orta Asya’da kurulan ilk Türk devletlerinin egemenlik anlayışları ile ilgili olarak,
I. Kurultayda her boyun temsilcisinin söz hakkı vardır.
II. Ülke hükümdar ailesinin ortak malı sayılırdı.
III. Hükümdarlar yetkilerini Tanrı'dan alırdı.
IV. Ülkenin doğusu hakan, batısı hatun tarafından yönetilirdi.
yargılarından hangileri doğrudur?

A	I ve III
B	II ve IV
C	I, II ve III
D	I, II ve IV
E	I, III ve IV

Soru 9

I. Roma İmparatorluğu ikiye ayrıldı.
II. Derebeylik sistemi ortaya çıktı.
III. Skolastik düşünce güçlendi.
Yukarıdaki gelişmelerden hangileri Avrupa'nın siyasî yapısının değişmesine neden olmuştur?

A	Yalnız I
B	I ve II
C	I ve III
D	II ve III
E	I, II ve III

Soru 10

İslam öncesi Türk topluluklarında küçük yaştan itibaren her erkek çocuk silah kullanmayı ve ata binmeyi öğrenirdi. Askerlik herkes için yaşam biçimi olarak kabul edilirdi.
Bu bilgiye göre, Türklerde aşağıdakilerden hangisine rastlanmaz?

A	Ordu- millet yapısının oluşmasına
B	Hakanın ordunun başında olmasına
C	Ücretli askerlik anlayışına
D	Savaş oyunlarını içeren yarışmalara
E	Devlet– millet kaynaşmasına

Soru 11

Türkler anayurtlarından
I. Çin saldırıları
II. İklimin kuraklığı
III. Boylar arasında mücadele yaşanması
IV. Otlakların yetersiz gelmesi gibi nedenlerden dolayı dünyanın çeşitli yerlerine göç etmişlerdir.
Buna göre, yukarıdakilerden hangileri göçlerin siyasi nedenlerini oluşturmaktadır?

A	I ve II
B	I ve III
C	II ve IV
D	III ve IV
E	I, II ve IV

Soru 12

Avrupa’ya Türk kültürü taşıyan Hunlar aynı zamanda Batı ( Avrupa) Hun devleti adıyla güçlü bir imparatorluk da kurmuşlardır. Dönemin iki büyük devleti olan Batı Roma ile Doğu Roma ( Bizans) üzerine sefere çıkarak bu iki devleti vergiye bağlamayı da başarmışlardır.
Bu bilgilerden çıkarılacak yargılar arasında aşağıdakilerden hangisi bulunamaz?

A	Hunların Avrupa tarihinde önemli bir yere sahip oldukları
B	Hunların ekonomik kazanç elde ettikleri
C	Batı Roma’nın etkinliğini kaybetmesinde rol oynadıkları
D	Hunların Avrupa’nın siyasal yapılanmasını etkiledikleri
E	Hunlar tarafından Hristiyanlığın yayılmasının engellendiği

Soru 13

Orhun Abideleri'nde, “Kağan bilge imiş, cesur imiş; ülkeyi tutup töreyi düzenlemiştir. Sonra kardeşler, oğullar kağan olmuş; bilgisiz kağanlar tahta oturmuşlar. Türk beyleri Türk adını bırakmış ve Çin adını almışlar… Çin kavminin sözü tatlı ipeklisi yumuşak imiş; tatlı sözü, yumuşak ipeklisi kavimleri aldatırmış.” ifadesinin kullanılması ile ilgili olarak,
I. Devlet adamlarının yetersizliği,
II. Çin siyasetinin yıkıcı etkisi,
III. Türk milletinin benliğine sahip çıkmaması
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A	Yalnız I
B	I ve II
C	I ve III
D	II ve III
E	I, II ve III

Soru 14

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

A	Teoman -> Büyük Hun Devleti
B	Bögü Kağan -> Uygur Devleti
C	Bayan Kağan -> Hazar Devleti
D	Kapgan Kağan -> Kutluklar Devleti
E	Sulu Kağan -> Türkeşler Devleti

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

14 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
11	12	13	14	Son

Geri dön

[tarih_ygs_lys]

The post YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test – 2 ) first appeared on Bilgicik.Com.

YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test – 1 )

Yayın Dünyası — Tue, 13 Dec 2011 07:02:24 +0000

YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test - 1 )

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

Başla

%%FORM%%

Sınav Adı: YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test - 1 )

Soru Sayısı: %%TOTAL%%

Doğru Sayısı: %%SCORE%%

Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%

Doğru yüzdesi: %%PERCENTAGE%%

Sınav İçin Verilen Süre: %%TIME_ALLOWED%% sn

Kullanılan Süre: %%TIME_USED%% sn

Değerlendirme Sonucu: %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

Uygur hükümdarı Bögü Kağan Çin'de çıkan ayaklanmalara karşı Çin ‹mparatoru'na yardım etmek için sefere çıktı. Çin dönüşünde, yanında Mani rahiplerini de getirdi. Bu rahiplerin etkisi ile Bögü Kağan Mani dinini benimsedi. Mani dini et yemeyi, savaşmayı ve askerliğe önem verilmesini engelleyen bir felsefeye sahipti. Bu nedenle Uygurlar tarım ve ticarete yönelerek yerleşik hayata geçmişlerdi.
Bu durumun Uygurların hayat tarzında
I. Askerî
II. Sosyal
III. Ekonomik
alanlarından hangilerinde değişiklik meydana getirdiği söylenebilir?

A	Yalnız I
B	I ve II
C	I ve III
D	II ve III
E	I, II ve III

Soru 2

Kök Türk Devleti Bilge Kağan'ın ölümünden sonra hanedan üyeleri arasındaki anlaşmazlıklarla sarsıldı. Bunun sonucunda Karluklar, Uygurlar, Yağmalar ve Basmiller birleşerek yönetimi ele geçirdiler. Zamanla Uygurlar tamamen yönetimi ele geçirerek II.Kök Türk Devleti'ne son verdiler.
Buna göre,
I. Uygurların Kök Türklere karşı siyasi başarı kazandığı,
II. Kök Türklerde iç karışıklıkların yaşandığı,
III. Taht kavgalarının Kök Türklerin siyasi ömrün azalttığı
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A	Yalnız I
B	Yalnız II
C	Yalnız III
D	I ve II
E	I, II ve III

Soru 3

İslam öncesi Türk topluluklarına ait aşağıdaki özelliklerden hangisinde I.'de verilen II.'ye neden olmamıştır?

A	Şıkkı
B	Şıkkı
C	Şıkkı
D	Şıkkı
E	Şıkkı

Soru 4

Türklerle Çinlilerin siyasi, ekonomik ve kürtürel ilişkileri çok eski devirlere kadar uzanmaktadır. Türk–Çin ilişkilerine ait ilk belge Çinlilere ait MÖ 318 tarihli bir dostluk ve saldırmazlık anlaşması olmuştur. Çinliler Türk akınlarını önleyebilmek için Çin Seddi'ni yapmışlardır. Bu ilişkiler sonucunda Çinliler Türklerden at yetiştirmeyi, 12 Hayvanlı Takvimi, pantolon ve ceketi öğrenirken, Türkler de Çinlilerden tarım yapmayı öğrenmişlerdir.
Buna göre,
I. Kültürel etkileşimde siyasi mücadelelerin etkili olduğu,
II. Türk kültürünün bazı özelliklerinin Çinliler tarafından benimsendiği,
III. Çinlilerin Türk egemenliğini kabul ettikleri
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A	Yalnız I
B	Yalnız II
C	Yalnız III
D	I ve II
E	II ve III

Soru 5

Hunlara ait ilk bilgiler MÖ IV. yüzyıla ait Çin kaynaklarında yer almaktadır. Hun Türkleri MÖ IV. yüzyılda siyasî bakımdan güçlü duruma gelince Çinliler MÖ 318 yılında onlarla bir antlaşma yaptılar. Buna göre,
I. Çin, Hunların askerî ve siyasî üstünlüğünü kabul etmiştir.
II. Hun tarihinin öğrenilmesinde Çin kaynaklarından yararlanılmıştır.
III. Çin ve Hun Devleti arasında diplomatik ilişki kurulmuştur.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A	Yalnız I
B	I ve II
C	I ve III
D	II ve III
E	I, II ve III

Soru 6

Türk el sanatlarında at, koyun gibi motiflerin yer alması Hunlarla ilgili aşağıdakilerden hangisini kanıtlamaktadır?

A	Savaşçı örgütlenmeye sahip olduklarını
B	Feodal bir devlet sistemini benimsediklerini
C	Hayvancılıkla uğraştıklarını
D	Tarımsal üretimde ilerlediklerini
E	Geniş bir coğrafyaya yayıldıklarını

Soru 7

İslamiyet öncesi Orta Asya Türk devletlerinin İpek Yolu'ndan yararlanırken yabancılara mal satmaktan çok tüccarlardan mal almalarının Türklerin aşağıdaki özelliklerinden hangisinden kaynaklandığı söylenebilir? A) B) C) D)

A	Savaşçı olmalarından
B	Çin’e komşu olmalarından
C	Lüks tüketime önem vermelerinden
D	İhtiyaçlarını karşılayacak kadar üretmediklerinden
E	Geniş bir coğrafyaya egemen olmalarından

Soru 8

Türk tarihinin ayrıntılı bir şekilde incelenmesini zorlaştıran temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

A	Geniş bir coğrafyaya yayılmış olmaları
B	Feodal yönetim uygulamaları
C	Tarihî devirlere geç girmeleri
D	Değişik inanç sistemlerinin benimsemeleri
E	Ekonomilerinin hayvancılığa dayanması

Soru 9

Türkler tarih boyunca Mani, Budizm, Hristiyanlık, Musevilik, Müslümanlık gibi birçok dine inanmışlardır.
Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

A	Dinî yönden bağnaz olmadıkları
B	Çeşitli topluluk ve kültürlerle etkileşimde bulundukları
C	Tek tanrılı inançların da benimsendiği
D	Yeniliklere açık oldukları
E	Eski inanışlarını korudukları

Soru 10

İslamiyet öncesi Türk devletleri boyların birleşmesiyle kurulurdu. Yönetimde kendi kurallarını uygulayan boy beyleri merkezdeki Türk hükümdarlarına bağlıydı. Bu durumun eski Türk devletlerinin aşağıdaki özelliklerinden hangisini taşıdığının kanıtıdır?

A	Dinî nitelik taşıdığının
B	Askerî nitelik taşıdığının
C	Federatif bir yapının olduğunun
D	Ülkenin hakan ailesine ait olduğunun
E	Hükümdarın gücünün olmadığının

Soru 11

Uygurlar Uzak Doğu ve İran’la kurdukları ticari ilişkiler sonucunda Buda, Mani ve Zerdüşt inançlarının etkisinde kaldılar. Bu durum Uygurluların ekonomik ve siyasi faaliyetleri üzerinde önemli değişiklikler yarattı.
Aşağıdakilerden hangisi bu bilgilerden yola çıkarak ulaşılabilecek bir yargı değildir?

A	Ticari ilişkilerin etkileşim üzerinde etkili olduğu
B	Dinin toplumların faaliyetleri üzerinde etkili olduğu
C	Uygurların geniş bir alanda etkileşim kurduğu
D	Uygurların egemenlik alanının bütün Orta Asya’yı kapsadığı
E	Uygurların süreç içinde kültürel değişim yaşadığı

Soru 12

Türklerin farklı özelliklere sahip yerlerde yaşamaları farklı gelişme göstermelerine neden oldu. Bu durum Türk tarihinin belli bir bölgede bir bütün olarak incelenmesini zorlaştırmıştır.
Bu bilgilere göre toplumların kültürel ve tarihsel gelişimlerinin aşağıdaki olguların hangisinden etkilendiği söylenebilir?

A	Savaşlardan
B	Coğrafi yapıdan
C	Ticari etkinliklerden
D	Devlet kurmadan
E	Nüfustan

Soru 13

Balballar Türklerin mezarlarının başına dikilen taşlardır. Bu taşlar ölen kişinin kaç tane düşman öldürdüğünün kanıtıdır ve bizim için Türk tarihini araştırma noktasında büyük önem arz ederler.
Buna göre,
I. Balballar Türk tarihi için önemli bir kaynaktır.
II. Balballar heykel sanatının örneklerindendir.
III. Balballar Türklerin savaşçılıklarının birer kanıtıdır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir? E)

A	Yalnız I
B	Yalnız III
C	I ve II
D	II ve III
E	I, II ve III

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

13 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
11	12	13	Son

Geri dön

[tarih_ygs_lys]

The post YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Test – 1 ) first appeared on Bilgicik.Com.

YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Çözümlü Test )

Yayın Dünyası — Mon, 12 Dec 2011 11:29:46 +0000

YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Çözümlü Test )

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

Başla

%%FORM%%

Sınav Adı: YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Çözümlü Test )

Soru Sayısı: %%TOTAL%%

Doğru Sayısı: %%SCORE%%

Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%

Doğru yüzdesi: %%PERCENTAGE%%

Sınav İçin Verilen Süre: %%TIME_ALLOWED%% sn

Kullanılan Süre: %%TIME_USED%% sn

Değerlendirme Sonucu: %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

Anayurtları Orta Asya olan Türkler MÖ 2000'li yıllardan başlayarak MS 11. yy'a kadar Asya, Avrupa ve Afrika'nın çeşitli yerlerine göç etmişlerdir.Türk göçlerinin yaşanmasındaki,
I. Havaların soğuması,
II. Boylar arasında otlak mücadelelerinin olması,
III. Türklerin yeni yurtlar edinmek istemesi,
IV. İklimin karasallaşması
etkenlerinden hangileri doğal koşullarla ilgilidir?

A	I ve II
B	I ve III
C	II ve III
D	I ve IV
E	I, III ve IV

1 numaralı soru için açıklama

Türk göçlerinin yaşanmasında etkili olan; havaların soğuması ve iklimin karasallaşması etkenleri coğrafi olaylardandır, dolayısıyla doğal koşullarla ilgilidirler. Yanıt D

Soru 2

İskitler, Orta Asya'da Hazar Denizi ile Tanrı Dağları arasındaki topraklardan dış baskılar nedeniyle MÖ 7. yüzyıl sonlarında Kafkasya üzerinden Karadeniz'in kuzeyine yerleşmişlerdir. En önemli hükümdarları Alper Tunga'dır. Eski Yunanlılar, bu kavimler topluluğuna İskitler, Persler ise Sakalar adını vermiştir. Buna göre,
I. İskitlerin Yunanlılarla mücadele içinde olduğu,
II. Alper Tunga'nın ülkeyi en geniş sınırlara ulaştırdığı,
III. İskit göçlerinde dış baskıların etkili olduğu
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A	Yalnız I
B	Yalnız II
C	Yalnız III
D	I ve III
E	II ve III

2 numaralı soru için açıklama

Verilen bilgiler, İskit göçlerinde siyasi faktörlerin etkili olduğunu göstermektedir. Yanıt C

Soru 3

Türklerin ilk göçlerinin ne zaman başladığı kesin bilinmemekle beraber MÖ 1. yüzyıl başlarında olduğu sanılmaktadır. Türklerden Orta Asya'dan doğuya doğru
gidenler Çin'e; güneye gidenler Hindistan'a; kuzeybatıya gidenler Hazar Denizi'nin kuzeyinden Orta Avrupa'ya; batıya gidenler Irak, İran, Anadolu, Suriye,
Mısır ve Afrika'ya; kuzeye gidenler Sibirya'ya yerleşmişlerdir.
Bu durumun,
I. Türk tarihinin incelenmesi,
II. Türk kültürünün yayılma alanlarının tespiti,
III. Türk varlığının sürdürülmesi,
gelişmelerinden hangilerini zorlaştırdığı söylenebilir?

A	Yalnız I
B	Yalnız II
C	I ve II
D	I ve III
E	II ve III

3 numaralı soru için açıklama

Paragrafta verilen bilgilerden; göçlerin Türk tarihinin incelenmesini ve Türk kültürünün yayılma alanlarının tespit edilmesini zorlaştırdığı tespit edilebilir. Yanıt C

Soru 4

Atı evcilleştiren ilk millet olan Türkler, at arabalarının yardımıyla göçleri kolaylıkla yapmışlardır. Türklerin hayvancılıkla uğraşması ve konargöçer hayat biçimleri de göçlerini kolaylaştırmıştır. Göç etmeyip ana yurtta kalan Türk boyları ise Orta Asya'nın yaşamaya elverişli bölgelerine yerleşmişlerdir. Türkler, yayıldıkları bu topraklarda birçok bağımsız devlet kurmuşlardır. Buna göre,
I. Türklerin siyasi birlikler kurduğu,
II. Türklerin hayvanları ilk defa evcilleştirdiği,
III. Atlı arabaların Türk göçlerini olumlu etkilediği
yargılarından hangilerine ulaşılamaz?

A	Yalnız I
B	Yalnız II
C	Yalnız III
D	I ve III
E	II ve III

4 numaralı soru için açıklama

Atı evcilleştiren ilk millet olan Türkler, at arabalarının yardımıyla göçleri kolaylıkla yapmışlardır. Türklerin hayvancılıkla uğraşması ve konargöçer yaşamaları göçlerini kolaylaştırmıştır. Göç etmeyip ana yurtta kalan Türk boyları ise Orta Asya'nın yaşamaya elverişli bölgelerine yerleşmişlerdir. Türkler yayıldıkları bu topraklarda birçok bağımsız devlet kurmuşlardır. Bu bilgilerden, Türklerin hayvancılıkla uğraşmasından, hayvanları ilk kez evcilleştirdikleri yapısına ulaşılamaz. Yanıt B

Soru 5

Büyük Hun Devleti, Orhun ve Selenga Irmakları arasında Türklerin kutlu ülke saydıkları Ötüken merkez olmak üzere kurulmuştur. Hun Türkleri MÖ IV. yüzyılda siyasi bakımdan güçlü duruma gelmişlerdir. Hun Türklerinin bu gücünü kabul eden Çinliler, MÖ 318 yılında Türklerle bir antlaşma yaptılar. Buna göre,
I. Hunların ilk başkentinin kutsal olduğu,
II. Çin–Hun ilişkilerinin zamanla iyileştiği,
III. Türklerin Çinlilerle siyasi ilişki kurduğu
yargılarından hangilerine ulaşılamaz?

A	Yalnız I
B	Yalnız II
C	Yalnız III
D	I ve III
E	II ve III

5 numaralı soru için açıklama

Soruda verilen metinden, Çin–Hun ilişkilerinin zamanla düzeldiğine dair bir sonuca ulaşılamaz. Yanıt B

Soru 6

Büyük Hun Devleti'nin bilinen ilk hükümdarı Teoman(Tu–Man)'dır. Teoman, boylar hâlinde yaşayan Türk kavimlerini bir bayrak altında toplamıştır. Çin topraklarının bir kısmını ülkesine katan Teoman, eşinin etkisiyle oğlu Mete'yi Yüeçilere rehin vemiş, ancak Mete Yüeçilerin elinden kurtularak güçlü bir ordu kurmuş ve babasına karşı ayaklanarak tahtı ele geçirmiştir.
Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

A	Hunlar en parlak dönemini Teoman zamanında yaşamıştır.
B	Teoman Türk siyasi birliğini sağlamıştır
C	Yüeçiler Hunların iç işlerine karışmıştır
D	Hunlarda taht kavgalarında kadınlar da etkili olmuştur.
E	Mete darbe ile başa geçmiştir.

6 numaralı soru için açıklama

Paragrafta verilen bilgilerden; Hunların en parlak döneminin Teoman zamanında yaşandığı sonucuna ulaşılamaz. Yanıt A

Soru 7

Mete, yönetimi ele geçirdikten sonra ordu yönetiminde yenilikler ve düzenlemeler yaptı. Daha sonra Tanrı Dağları çevresinde yaşayan Yüe–çiler üzerine yürüdü. Çinlilerle üç yıl süren savaşlar sonucunda Çin İmparatorunu ve ordusunu kuşattı. Çinlilerin barış istemesi üzerine Çinlilerle antlaşma yapıldı. Yapılan bu antlaşma ile Çinliler her yıl Hunlara vergi vermeyi kabul etmek zorunda kaldılar.
Buna göre,
I. Çinlilerle Hunlar arasında ilk defa antlaşma yapıldığı,
II. Hunların Çinlilere üstünlüklerini kabul ettirdiği,
III. Mete'nin devlet teşkilatlanmasına gittiği
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A	Yalnız I
B	Yalnız II
C	Yalnız III
D	I ve II
E	II ve III

7 numaralı soru için açıklama

Bu bilgilerden; Hunların Çinlilere üstünlüklerini kabul ettirdikleri ve Mete'nin devlet teşkilatlanmasına özen verdiği yargılarına ulaşılabilir. Yanıt E

Soru 8

Mete, Çin'e yaptığı seferlerle Çin'i tamamen etkisiz hâle getirmesine rağmen Çin topraklarına yerleşmemiştir. Mete, Çin'e Türklerin yerleşmesini tehlikeli görmüş, Çin'i yalnızca yıllık vergiye bağlamıştır.
Buna göre Mete'nin izlediği politika ile ilgili,
I. Türk millî kültürünü koruduğu,
II. Devletin ekonomik gelirini artırdığı,
III. Çinle savaşmaktan vazgeçildiği
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A	Yalnız I
B	I ve II
C	I ve III
D	II ve III
E	I, II ve III

8 numaralı soru için açıklama

Mete, Çin'e yaptığı seferlerle Çini tamamen etkisiz hâle getirmesine rağmen Çin topraklarına yerleşmedi. Mete Türklerin Çin'e yerleşmesini tehlikeli görmüştü. Bu yüzden Çin'i yalnızca yıllık vergiye bağladı. Buna göre, Mete izlediği politika ile Türk millî kültürünü korumuş ve devletin ekonomik gelirlerini artırmıştır. Dahası Mete Türkler'in Çin nüfusu içerisinde asimile olmasını engellemiştir. Yanıt B

Soru 9

Hunlar Ki–ok döneminde, Çin ile siyasi ve ticari ilişkileri geliştirmek için Çin prensesleriyle evlenmeye başladılar. Siyasi düşüncelerle yapılan bu evlilikler daha sonra devletin içten yıkılmasına ortam hazırlayacaktır. Çinli prenseslerle birlikte gelen Çinli elçiler ve görevliler, Hunlar ve onlara bağlı kavimler arasında bölücü ve yıkıcı propagandalar yaparak devleti zayıf düşürmüşlerdir.
Bu bilgilere göre, aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A	Bütün Hun hükümdarları Çinli prenseslerle evlenmiştir.
B	Çin ile olan ekonomik ilişkiler akrabalık yolu ile geliştirilmiştir.
C	Hun ekonomisinin temeli ticarete dayandırılmıştır.
D	Orta Asya zamanla Çinlileşmiştir.
E	Çinli prensesler Hunların da yıkılmasına etkili olmuştur.

9 numaralı soru için açıklama

Paragrafta verilen bilgilerden Çinli prenseslerin Hunların yıkılmasında etkili olduğu sonucuna ulaşılabilir. Yanıt E

Soru 10

Hun Devleti'nin askerî ve ekonomik açıdan zayıf olduğu dönemde Ho–han–yeh hükümdar olmuş ve Çin himayesinde yaşamayı kabul etmiştir. Kardeşi Çi–çi ise ona karşı çıkmış, böylece Ho–han–yeh'in güneyde Çin himayesinde kurduğu Güney Hun Devleti ve Batıda Çi–çi'nin kurduğu Batı Hun Devleti ortaya çıkmıştır.
Buna göre,
I. Çi–çi'nin bağımsızlık anlayışını korumak istediği,
II. Ho–han–yeh döneminde Hun Devleti'nin ikiye ayrıldığı,
III. Hun siyasi birliğinin parçalandığı,
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A	Yalnız I
B	I ve II
C	I ve III
D	II ve III
E	I, II ve III

10 numaralı soru için açıklama

Paragrafa göre, Çi–çi'nin bağımsızlık anlayışını korumak istediği, Ho–han–yeh döneminde Hun Devleti'nin ikiye ayrıldığı ve Hun Devleti'nin siyasi birliğinin parçalandğı yargılarına ulaşılabilir. Yanıt E

Soru 11

Hun Türklerinin başlattığı Kavimler Göçü'nün bazı sonuçları şunlardır:
I. Roma İmparatorluğu doğu ve batı olarak ikiye ayrıldı.
II. Avrupa'nın etnik yapısı değişti.
III. Feodalite rejimi ortaya çıktı.
IV. Kilisenin önem kazanmasıyla Skolastik düşünce Avrupa'ya egemen oldu.
Bu gelişmelerin aşağıdaki alanlardan hangisinde bir değişime neden olduğu söylenemez?

A	Kültürel
B	Dinî
C	Siyasi
D	Sosyal
E	Bilimsel

11 numaralı soru için açıklama

Kavimler göçüyle
– Roma İmparatorluğu doğu ve batı olarak ikiye ayrıldı. (Siyasî)
– Avrupa'nın etnik yapısı değişti. (Sosyal)
– Feodalite rejimi ortaya çıktı. (Siyasi)
– Kilise önem kazanarak skolastik düşünce Avrupa'ya egemen oldu. (Dinî) (Kültürel)
Hun Türklerinin başlattığı Kavimler Göçü'nün sonuçları arasında bilimsel değişime yer verilmemiştir. Yanıt E

Soru 12

Büyük Hun Devleti'nin yıkılması ve Türk boylarının batıya göç etmesinden sonra, Asya'nın en güçlü devleti Çin oldu. Çin'in üstünlüğü yüz yıl kadar sürdü. Asya Hunlarının bir kolu olan Tabgaçlar (Tapolar), Çin'deki karışıklıklardan yararlanarak Kuzey Çin'de Tabgaç Devleti'ni kurmuşlardır.
Buna göre,
I. Tabgaçların Çinlilere karşı üstünlük kurduğu
II. Çin'in tamamen Türkleştiği
III. Hun Devleti'nin yıkılmasıyla otorite boşluğunun olduğu
durumlarından hangilerine ulaşılamaz?

A	Yalnız I
B	Yalnız II
C	Yalnız III
D	I ve III
E	II ve III

12 numaralı soru için açıklama

Paragrafta verilen bilgilerden Çin'in tamamen Türkleştiği sonucuna ulaşılamaz. Yanıt B

Soru 13

Kavimler Göçü, özellikle Avrupa'nın çehresini birçok açıdan temelden değiştirmiştir. Alanlar, Vandallar ve Vizigotlar İspanya'ya gitmiş, Angıllar ve Saksonlar Britanya'ya gitmiş, Germenler de Ren Nehri kıyılarına giderek yerli halkla kaynaşmış; İspanyol, İngiliz ve Alman milletleri oluşmuş, buralarda devletler kurulmuştur.
Buna göre, Kavimler Göçü'nün Avrupa'da,
I. Etnik
II. Siyasi
III. Ekonomik
alanlarından hangilerinde değişime neden olduğu söylenebilir?

A	Yalnız I
B	I ve II
C	I ve III
D	II ve III
E	I, II ve III

13 numaralı soru için açıklama

Kavimler Göçü, özellikle Avrupa'nın çehresini temelinden değiştirmiştir. Savda verilen bilgilerden Kavimler Güçü'nün Avrupa'da, etnik ve siyasi alanlarda değişiklik yaşanmasına neden olduğuna ulaşılabilir. Yanıt B

Soru 14

Attila beş yıl geçerli olmak kaydıyla Bizans ile yaptığı Margos Antlaşması'nın şartlarının yerine getirilmemesi üzerine Birinci Balkan Seferi'ne çıktı. Tuna Nehri'ni geçen Attila, daha sonra Trakya üzerinden Bizans'a doğru ilerledi. Bizans'ın isteği üzerine Attila, Bizans'la yeniden antlaşma yaptı. Bu antlaşma ile Bizans'ın vereceği vergi artırıldı.
Buna göre,
I. Bizans'ın Hun gücünü kabul ettiği,
II. Batı Roma'nın Doğu Roma'yı siyasi açıdan koruduğu,
III. Attila'nın devlet gelirlerini arttırdığı
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A	Yalnız I
B	Yalnız II
C	I ve II
D	I ve III
E	I, II ve III

14 numaralı soru için açıklama

Avrupa Hun Devleti Hakanı Attila beş yıl geçerli olmak kaydıyla Bizans ile yaptığı Margos Antlaşması'nın şartlarının yerine getirilmemesi üzerine Birinci Balkan Seferi'ne çıktı. Tuna Nehri'ni geçen Attila, daha sonra Trakya üzerinden Bizans'a doğru ilerledi. Bunun üzerine Attila, Bizans'la yeniden antlaşma yaptı. Bu antlaşma ile Bizans'ın Hunlar'a vereceği vergi arttırıldı. Buna göre, Bizans'ın Hun üstünlüğünü kabul ettiği ve Attila'nın devlet gelirlerini arttırdığı sonuçlarına ulaşılabilir. Yanıt D

Soru 15

Kök Türk Devleti Büyük Hun Devleti'nden sonra Orta Asya'da kurulan ikinci büyük Türk Devleti olmuştur. Kök Türkler Türk adını kullanarak kurulan ilk Türk devletidir.
Buna göre,
I. Kök Türklerin ulusçu bir karaktere sahip olduğu,
II. Kök Türklerin yazılı hayata geçtiği,
III. Siyasi teşkilatlanmada başarılı oldukları
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A	Yalnız I
B	Yalnız II
C	I ve II
D	I ve III
E	I, II ve III

15 numaralı soru için açıklama

Paragrafta verilenler Kök Türklerin ulusçu bir karaktere sahip olduklarını ve devlet kurmada, teşkilatlanmada başarılı olduklarını göstermektedir. Yanıt D

Soru 16

Avrupa'da üstünlüklerini yüz yıla yakın bir zaman sürdüren Hunlar, bu coğrafyada kültürel alanda etkili oldular. Avrupalılar pantolon, ceket ve iç çamaşırı giymeyi, at koşumlarını ve at eyerleme yöntemlerini Türklerden öğrendiler. Ordularını onluk sistemle yeniden yapılandırdılar. Destan ve efsanelerinde Hunlarla yaptıkları mücadeleleri anlattılar.
Buna göre, Avrupalıların Türklerle,
I. Siyasi
II. Ekonomik
III. Kültürel
IV. Askerî
alanlardan hangilerinde bir etkileşim yaşadıkları söylenemez?

A	Yalnız II
B	Yalnız III
C	I ve II
D	III ve IV
E	I, II ve IV

16 numaralı soru için açıklama

Paragrafta verilen bilgilerden Avrupalıların Türklerle ekonomik alanda etkileşim yaşadıkları sonucu çıkarılamaz. Yanıt A

Soru 17

Kök Türk hükümdarı Bumin Kağan, Türk devlet geleneklerine uyarak devletin yönetimini doğu ve batı olmak üzere ikiye ayırdı. Bu yönetime göre devletin batı kısmı, doğuya bağlı idi. Devletin batı tarafının yönetimini kardeşi İstemi'ye verdi. Devletin doğu kısmının yönetimi Bumin Kağan'a aitti.
Bumin Kağan'ın izlediği politikanın,
I. Devletin daha kolay yönetilmesi,
II. Türk kültürünün zayıflaması,
III. Türk devlet geleneğinin uygulanması
gelişmelerinden hangilerine yol açacağı söylenemez?

A	Yalnız I
B	Yalnız II
C	I ve II
D	I ve III
E	II ve III

17 numaralı soru için açıklama

Kök Türk Devleti'nde Bumin Kağan, Türk devlet geleneklerine uyarak devletin yönetimini doğu ve batı olmak üzere ikiye ayırdı. Bu yönetime göre, devletin batı kısmı, doğuya bağlı idi. Devletin batı tarafının yönetimi kardeşi İstemi'ye verdi. Böylece devletin doğu kısmının yönetimi de Bumin Kağan'a kalmıştı. Bumin Kağan'ın izlediği ikili teşkilatlanma politikasının Türk siyasi birliğinin zayıflamasına neden olabileceği söylenemez. Yanıt B

Soru 18

Kök Türkler İpek Yolu egemenliği için Akhunlara karşı Sasanilerle iş birliğine gitmiştir. Akhunlara son veren Kök Türkler İpek Yolu mücadelesinden dolayı Sasanlere karşı Bizans'la iş birliği yapmıştır. Sasani – Kök Türk mücadelesi Sasani Devleti'nin zayıflamasına neden olmuş, İslam orduları İran'ı fethetmiştir. Buna göre, Kök Türklerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
.

A	Dış siyasette ekonomik nedenler etkili olmuştur.
B	Devletler arasındaki çıkarlardan yararlanmıştır.
C	Bizansla ilişkilerini geliştirmeye çalışmışlardır
D	İslam ordularının İran'a girmesine yardımcı olmuşlardır.
E	Akhunların yıkılmasına neden olmuşlardır

18 numaralı soru için açıklama

Kök Türklerde İstemi Yabgu, İpek Yolu'nun bir bölü- münü ellerinde tutan Akhunlara karşı Sasanilerle iş birliği yapmış ve Akhun Devleti'ne son vermiştir. Bir süre sonra da Sasanilerle Kök Türklerin ilişkileri İpek Yolu hâkimiyeti nedeniyle bozulmuştur. İstemi Yab- gu bu kez elçilerin karşılıklı ziyaretleri sonucunda Bi- zans'la Sasanilere karşı iş birliği yapmıştır. Yapılan mücadeleler Sasaniler'in zayıflamasına yol açarak islam ordularının İran'ı fethetmesinde etkili olmuştur. Paragrafa göre, Kök Türklerle ilgili olarak İslam or- dularının İran'a girmesinde yardımlarının olduğu so- nucuna ulaşılamaz. Kök Türkler İslam ordularına yardımcı olmamışlar; ancak Sasani'yi zayıflatarak fethin kolaylaşmasına dolaylı etkide bulunmuşlardır. Yanıt D

Soru 19

Birinci Kök Türk Devleti'nin yıkılmasından sonra Türkler Çin'in hâkimiyetine girdi. Elli yıllık bir esaretten sonra Kür ﬁad ve arkadaşları Çin'e karşı ayaklanmışlardı. Daha sonra da Kutluk ﬁad liderliğinde çıkan ayaklanmalar sonucunda Türkler, esaretten kurtularak İkinci Kök Türk Devleti'ni kurmuşlardır.
Buna göre, Türklerin çıkardıkları ayaklanmalarda;
I. Bağımsızlık
II. Millî benliklerini koruma
III. Sınırları genişletme
hedeflerinden ve amaçlarından hangilerinin bulunduğu söylenebilir?

A	Yalnız I
B	I ve II
C	I ve III
D	II ve III
E	I, II ve III

19 numaralı soru için açıklama

Birinci Kök Türk Devleti'nin yıkılmasından sonra Türkler, Çin egemenliğine girdi. Elli yıllık bir esarette Kür ﬁad ve arkadaşları Çin'e karşı ayaklanmışlardı. Daha sonra da Kutluk ﬁad liderliğinde çıkan isyan- lar sonucunda Türkler, esaretten kurtularak İkinci Kök Türk Devleti'ni kurmuşlardır. Buna göre, Türklerin çıkardıkları ayaklanmalarda bağımsızlık arzusu ve millî benliklerini koruma dü- şüncesi bulunduğuna ulaşılabilir. Yanıt B

Soru 20

"Türk tarihini belli bir coğrafyada araştırmak mümkün değildir" diyen bir tarihçi aşağıdaki örneklerden hangisini destekler?

A	Gök – Tanrı dinine inanmaları
B	Orta Asya'da devletler kurmaları
C	Kuzey Afrika'da devletler kurmaları
D	Çin ile komşu olmaları
E	Aynı devirde hem Orta Asya hem de Avrupa'da devletler kurmaları

20 numaralı soru için açıklama

Türkler çok geniş coğrafyada devlet kurdukları için Türk tarihini incelemek kolay değildir. Yanıt E

Soru 21

Hunların Avrupa'ya girmesi ile başlayan Kavimler Göçü birtakım değişikliklere yol açmıştır. Aşağıdakilerden hangisi buna örnek gösterilemez?

A	Avrupa milletleri oluştu.
B	Roma İmparatorluğu ikiye ayrıldı.
C	Merkezi krallıklar güçlendi
D	Feodalite ortaya çıktı.
E	Türk kültürü Avrupa'ya taşındı.

21 numaralı soru için açıklama

Kavimler Göçü'yle birlikte feodalite ortaya çıkmış, merkezi krallıklar güç kaybetmiştir. Doğal olarak C şıkkı Kavimler Göçü ile ilgili değildir. Yanıt C

Soru 22

İslamiyet'ten önce kurulan Türk devletlerinde,
I. Ordu teşkilatı
II. Hükümdarlık anlayışı
III. Din ve inanış
gibi olgulardan hangileri farklılık göstermez?

A	Yalnız I
B	Yalnız II
C	Yalnız III
D	I ve II
E	I, II ve III

22 numaralı soru için açıklama

Türklerde ordu teşkilatı ve hükümdarlık anlayışı hiç- bir dönemde değişmemiştir. Ama din ve inanış Türk- lerin yaşadıkları coğrafyaya göre değişiklik göster- miştir. Yanıt D

Soru 23

– Sibirler, Sibirya'ya adını vermiştir.
– Hazarlar Hazar Denizi'ne adını vermiştir.
– Kıpçaklar Deşti–Kıpçak sahasına adını vermiştir.
– Bizanslılar Türklerin yaşadığı bölgelere Türkiye demiştir.
Bu bilgilere göre, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

A	Türkler göç ettikleri yerlerde kalıcı olamamıştır.
B	Türk toplulukları tarihte derin izler bırakmıştır.
C	Çeşitli coğrafyalarda Türk isimlerine rastlamak mümkündür.
D	Bazı Türk topluluklarının isimleri hâlâ yaşamaktadır.
E	Bazı ülkeler Türk ülkelerine Türkiye demiştir.

23 numaralı soru için açıklama

Türkler yaşadıkları her coğrafyada derin izler bırak- mışlar, çeşitli coğrafyalarda Türk ismini kalıcı hale getirmişler, gerektiğinde yerlere Türk adını vermiş- ler, dahası Anadolu'ya da Avrupalıların Türkiye de- melerine yol açmışlardır. Ama Türkler göç ettikleri yerlerde kalıcı olamamışlardır yargısı hem verilen öncüllerle hem de tarihi gerçeklerle çelişir. Yanıt A

Soru 24

Türk tarihine ait araştırma yapmak isteyen bir tarihçi Çin, Roma, İran kaynaklarından yararlanmak zorundadır. Özellikle 17. yüzyıla kadar olan dönemde yazılı Türk kaynaklarına rastlamak imkansızdır. Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A	Türklerde savaşçılığın geliştiği
B	Türklerin geniş bir coğrafyada yaşam sürdüğü
C	Türklerde yazılı kültürün çok geç geliştiği
D	Türkçenin yaygın bir dil haline geldiği
E	Avrupa'da siyasi yapının değişmesinde Türklerin rolü olduğu

24 numaralı soru için açıklama

Türk tarihi ile ilgili belgeler Türklerde yazı kültürünün geç gelişmesinden dolayı tam olarak gün yüzüne çı- karılamamıştır. Bundan dolayı Türklerle ilgili bilgileri Çin, Bizans ve İran gibi ülkelerin kaynaklarından öğ- reniyoruz. Yanıt C

Soru 25

I. Tabgaçlar
II. Asya Hunları
III. Uygurlar
IV. Kök Türkler
Yukarıda verilen Türk devletlerinin tarihsel kronolojisi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?

A	II, IV, III, I
B	II, III, I, IV
C	III, II, I, IV
D	II, III, I, IV
E	I, II, III, IV

25 numaralı soru için açıklama

Türk tarihinde ilk kurulan devlet Asya Hunlarıdır. On- ları Kök Türkler ve Uygurlar izlemiştir. Talgaçlar ise çok daha sonraları Çin'de hüküm süren bir Türk devletidir. Yanıt A

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

25 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
11	12	13	14	15
16	17	18	19	20
21	22	23	24	25
Son

Geri dön

[tarih_ygs_lys]

The post YGS – LYS Hazırlık Tarih ( İslam Öncesi Türk Tarihi Çözümlü Test ) first appeared on Bilgicik.Com.

Türklerde Kültür Uygarlık Konu Anlatımı

Yayın Dünyası — Mon, 12 Dec 2011 10:58:27 +0000

TÜRKLERDE KÜLTÜR UYGARLIK

1. Devlet Yönetimi

Eski Türk devletlerinde, Türk toplumlarında siyasi eşkilatlanmanın en üst basamağını, İl denilen devlet oluştururdu. Devletin başında hakan (han veya kağan) bulunurdu.
Hükümdarlar, devleti yönetmenin kutsal bir görev olduğuna ve bu görevin kendilerine Gök Tanrı tarafından verildiğine inanırdı. Gök Tanrı tarafından verilen yönetme yetkisine Kut adı verilirdi.
Türk devletlerinde hükümdarların erkek çocuklarının, kardeşlerinin ve ailede olan diğer erkeklerin hükümdar olma hakları vardı. Bu anlayış sonucu olarak da hükümdarın ölümünden sonra taht kavgaları başlardı. Bu mücadeleler ülkenin önce zayıflamasına daha sonra parçalanmasına ve yıkılmasına neden olurdu.
Türk devletlerinde hükümdarlar, ülkeyi töre hükümlerine, gelenek ve göreneklere göre yönetirlerdi. Töre hükümlerini uygulamak, ülkede dirlik ve düzeni sağlamak, adaleti gerçekleştirmek hükümdarın başlıca göreviydi.
Hükümdarın Hatun adı verilen eşi, devlet işlerinin yürütülmesinde hakana yardımcı olurdu. Eski Türk devletlerinde hükümdarlar çeşitli unvanlar kullanmışlardır. Bunların başında; Tanhu ve ﬁanyü unvanları gelir. Ayrıca Türk devlet adamları Kağan, Hakan, Han, Yabgu, İlteber, İdikut gibi unvanlar da kullanmışlardır.

Örnek
İslamiyet’ten önce Türk devletlerinde kağanın eşine “hatun” unvanı verilirdi. Hatunun,
I. Elçileri kabul etmesi,
II. Sarayının olması,
III. Oğlunun veliaht olması
durumlarından hangileri, onun kağanı temsil etme yetkisinin olduğunu gösterir?
A) Yalnız l B) Yalnız II C) Yalnız III
D) l ve II E) Il ve III
2005 ÖSS

Çözüm
Hakanın eşi hatunun elçi kabul etmesi ve görüşmesi kağanı temsil etme yetkisinin olduğunu gösterir. Yanıt A

Türklerde ilk devlet teşkilatı Asya Hun Devleti hükümdarı Mete Han tarafından kurulmuştu. Ülke yönetim bakımından “doğu-batı (sağ-sol)” veya “kuzey-güney” diye iki idari bölgeye ayrılırdı. Bu ikili teşkilatın kaynağı, Türklerin Gök Tanrı inancıyla ilgiliydi. Çünkü Gök Tanrı inancına göre güneşin doğduğu taraf kutsal sayılırdı. Bu nedenle idari yönden doğu, batıya göre üstün kabul edilirdi. Devletin batı kanadını genellikle hükümdarın kardeşi yabgu unvanı ile yönetirdi.
Türk devletlerinde, devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı meclise toy veya kurultay adı veriliyordu. Hakanın katılmadığı durumlarda meclise aygucı (vezir) başkanlık ediyordu.
Türk devletleri, askeri temel üzerine kurulmuştu. Bu oluşum sonucu olarak, ordu-ulus geleneği ortaya çıkmıştır.
Türk devletlerinde, ordu millet anlayışı olduğundan askerlik özel bir meslek sayılmazdı. Türk ordusu devamlıydı; ancak ücretli değildi. Ordunun temelini atlı askerler oluşturuyordu. Türk ordu teşkilatını ilk kuran Mete Han olmuştur. Türk ordusu onlu sisteme göre teşkilatlanmıştı. Buna göre en büyük birlik on bin kişiden oluşur ve buna tümen denirdi. En küçük birlik on kişiden oluşurdu. Türk ordusun iki önemli savaş taktiği vardı. Bunlar; geri çekilme (sahte ric’at) ve pusu kurma idi. Buna göre merkezdeki kuvvetler saldırıya geçtikten sonra yenilmiş gibi yaparak geri çekilirdi. Bu sırada pusuya düşürülen düşman ordusu, çember içine alınarak yenilgiye uğratılırdı. Bu taktiğe eski Türk yurdunun adından dolayı Turan taktiği denilmiştir.
Türk ordusu, sahip olduğu bu üstün özellikleriyle Çin, Roma, Bizans, Rus Knezliği ve Moğollar üzerinde etkili olmuştur.
Türklerde, yazılı olmamakla beraber, gelişmiş bir hukuk anlayışı vardı. Töre sosyal hayatı ve devletle halkın arasındaki ilişkileri düzenleyen yazısız hukuk kurallarıdır. Töre zaman içinde değişebilen ancak temel olarak değişmeyen hükümler içeriyordu. Türklerde adli örgüt, iki bölümden oluşuyordu: Hükümdarın başkanlık ettiği ve yargu denilen yüksek mahkeme, siyasi suçlara bakardı. Yarganlar (hâkimler) idaresindeki mahkemeler ise adli suçlara bakardı.

Örnek
İlk Türk devletlerinde kurultayın savaş, barış gibi önemli konularda aldığı kararlar kağanı bağlamazdı. Buna göre, kurultay aşağıdakilerden en çok hangisine benzemektedir?
A) Meclis hükümeti
B) Olağanüstü meclis
C) Kurucu meclis
D) Ulusal meclis
E) Danışma meclisi
2000 ÖSS

Çözüm
Kurultayın savaş ve barış gibi konularda aldığı kararların hakanı bağlamaması kurultayın danışma meclisi niteliğinin olduğunu gösterir. Yanıt E

Örnek
İslamlıktan önceki Türk devletlerinin geleneklerinden bazıları şunlardır:
I. Siyasi, ekonomik, kültürel işlerin kurultayda görüşülüp karara bağlanması
II. Kurultayda boy beylerinin söz sahibi olmaları
III. Kağanın belli bir ailenin üyesi olması
IV. Ülkenin, kağan ailesinin ortak malı sayılması
Bu geleneklerden hangileri, “demokratik” yönetimin özellikleriyle bağdaşabilir?
A) l ve II B) l ve III C) II ve III
D) II velV E) III ve IV

Çözüm
Siyasi, ekonomik, kültürel işlerin kurultayda görüşülüp karara bağlanması ve boy beylerinin kurultayda söz sahibi olmaları demokratik yönetimin ölçütleri ile bağdaşabilir.Yanıt A

Din ve İnanış

Eski Türklerde Gök Tanrı inancı, atalar kültü ve doğal kuvvetlere inanma yaygın olarak görülürdü.

Doğa Güçlerine İnanma

Tabiattaki varlıkların ruhları olduğuna inanılırdı.
Türklerde ölen kişinin ardından düzenlenen törene yuğ adı verilirdi.
Öldükten sonra hayatın devamına inanılır, kişinin eşyaları, kurgan adı verilen mezara konulurdu. Mezarın yanına ölen kişinin öldürdüğü düşmanların taştan yontulmuş tasvirleri dikilirdi. Bunlara balbal (mezar taşı) denirdi.

Atalar Kültürü

Türklerde büyüklere ve atalar kutsal sayılır ve saygı gösterilirdi.
Baba ve genellikle ataların, öldükten sonra, ruhları aracılığıyla aile bireylerini korumaya devam ettiklerine inanılırdı.
Mete ve Attila, Türk mezarlarının bozulmasını ve tahrip edilmesini savaş nedeni saymışlardı.

Gök Tanrı Dini

Türklerin asıl dini Gök Tanrı diniydi. Türkler, Tanrı’nın tek olduğuna inanırlardı.
Orhun Yazıtları’nda Tengri şekliyle yer alan Tanrı, en yüksek varlıktı.
Şamanizm’de doğaüstü bazı güçlere inanılıyor, dünyanın iyi ve kötü ruhların etkisi altında olduğu kabul ediliyordu. Ruhlar ile insanlar arasındaki bağlantıyı sağlayan kişiye ﬁaman (Kam) deniliyordu.
Türklerde çevre kültürlerle kurulan etkileşim sonucu farklı dinlere de rastlanmıştır.
Uygurlar arasında Maniheizm ve Budizm dinleri yayılmıştır. Macarlar, Bulgarlar, Peçenekler ve Kumanlar Hristiyanlığı benimserken, Hazarların çoğu Musevilik olmak üzere İslamiyet ve Hristiyanlığı da kabul etmişlerdir.

Örnek
Uygur Türkleri, başta Budizm olmak üzere çeşitli dinlere bağlı değişik kültürlerle ilişki kurdukları hâlde, dinî terimlerin bile Türkçe karşılıklarını kullanmaya özen göstermişlerdir.
Uygurlar bu davranışlarıyla aşağıdakilerden hangisini korumaya çalışmışlardır?
A) Toprak bütünlüğünü
B) Yönetim biçimlerini
C) Millî benliklerini
D) Toplumda eşitlik anlayışını
E) Eski inanç sistemlerini

Çözüm
Uygur Türklerinin farklı inançlar benimsemiş olmasına rağmen dini terimlerin Türkçe karşılıklarını kullanmaları millî benliklerini korumaya çalıştıklarını gösterir. Yanıt C

Sosyal ve Ekonomik Hayat

Boy siyasi bir nitelik taşır ve başında bey bulunurdu. Boy beyi, boy içinde dayanışmayı sağlamak, adaleti düzenlemek ve boyun çıkarlarını korumakla görevliydi.
Boyların birleşmesiyle bodun (boylar birliği) meydana gelir ve boyların başında boy beyi bulunurdu.
Hunlar ve Kök Türkler döneminde halk, konargöçer olarak çadırlarda yaşamıştı. Konargöçerler hayvancılıkla uğraşır, yazlık ve kışlık olarak göç ederlerdi.

NOT: Orta Asya’nın coğrafi yapısı ve iklim koşulları Türklerin hayat tarzını ve ekonomisini etkilemiştir.

Bozkırlarda yaşayan Tük topluluklarında, konargöçer yaşantının bir sonucu olarak, her işte hayvan gücünden yararlanılırdı. Türklerde at konargöçer yaşantısının vazgeçilmez bir parçasıydı.
Uygurlar döneminde Türkler büyük ölçüde yerleşik hayata geçtiler. Türklerde çeşitli zamanlarda düzenlenen sürek avları, savaş eğitimi yerine geçerdi. Av başlangıcında ve bitiminde büyük şölenler düzenlenirdi.

Örnek
Türklerin göçebe bir hayat tarzından yerleşik toplum düzenine geçmeleri, beraberinde pek çok değişiklik getirmiştir.
Aşağıdakilerden hangisinin bu değişikliklerden biri olduğu savunulabilir?
A) Ticaret yapmaları
B) Sanata ilgi duymaları
C) Ekip biçme aletlerine sahip olmaları
D) Topluluklar hâlinde yaşamaları
E) Kendilerine özgü dilleri kullanmaları
2008 ÖSS

Çözüm
Ekip biçme aletlerine sahip olma yerleşik hayatın bir göstergesidir. Yanıt C

Örnek
I. Kök Türkler
II. Hunlar
III. Uygurlar
Yukarıdaki ilk Türk devletlerinin hangilerinde şehirlerin kurulmasıyla, günümüze kadar gelen evler, tapınaklar, saraylar inşa edilmiştir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
D) I ve II E) II ve III
2006 ÖSS

Çözüm
Yerleşik hayata geçerek günümüze kadar gelen evler tapınaklar ve saraylar inşa eden Türk toplumu Uygurlardır. Yanıt C

Toy, düğün ve şölenlerde bütün boy bir arada eğlenirdi.
Orta Asya’da ekonomi daha çok hayvancılığa dayanıyordu.
Tarım yağışa elverişli alanlarda ve nehir kenarlarında yapılırdı. Hun ve Kök Türklerden kalan sulama kanalları tarım yapıldığını kanıtlamaktadır.
Türkler komşu ülkelere canlı hayvan, deri, kösele, kürk ve hayvansal gıdalar satar, karşılığında tahıllar ve giyim eşyası alırlardı.
Asya Hunları, Kök Türkler ve Uygurlar, Çin ile Avrupa Hunları ise Bizans’la ticaret antlaşmaları yapmışlardır.
İpek Yolu’nun büyük bir bölümü Türk ülkelerinden geçiyordu. Bu yolla yapılan kervan ticareti, Türk devletlerinin önemli bir gelir kaynağıydı.
İpek Yolu’na egemen olmak Türkler ve Çinlilerin başlıca amacı olmuştur. Talas Savaşı’ndan sonra ticari yaşamda, Çinli tüccarların yerini giderek Müslüman tüccarlar almaya başladı. Türklerle Müslümanlar arasında ticari etkinlikler, İslam dininin Türkler arasında yayılmasında etkili oldu.

Örnek
I. Türk topluluklarının farklı boylardan oluşması
II. Türk topluluklarının genelde yerleşik düzene geçmemeleri
III. Türk topluluklarının dini inançları
Başlangıçta, Orta Asya’daki Türk devletlerinin ekonomilerinin temelinin hayvancılığa dayanmasında yukarıdakilerden hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II
D) I ve III E) II ve III

Çözüm
Türk topluluklarının yerleşik düzene geçmemesi Türklerde konar geçer bir yaşantının olması ekonominin temelinin hayvancılığa dayalı olması sonucu doğurmuştur. Yanıt B

Örnek
Türkçe’de buğday, arpa, darı gibi tahıl adları ile altın, gümüş, bakır, kurşun, demir gibi metal adlarının bulunması ve kurganlardan kılıç, süngü, bıçak ve balta gibi silahların çıkması, Türklerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine bir kanıt olamaz?
A) Tarım ürünlerini tanıdıklarına
B) Savunma amacıyla kullanılabilecek araçlar edindiklerine
C) Mezarlara kişisel eşyaların da konulduğuna
D) Metal eşyalardan yararlandıklarına
E) Komşu ülkelerle iyi ilişkiler içinde olduklarına
1999 ÖSS

Çözüm
Türklerde buğday, arpa ve deri gibi tahıl adlarının yer alması A seçeneğine; kılıç, süngü, bıcak gibi silahların olması B seçeneğine ve D seçeneğine ulaşmamızı sağlar. Mezarda kişisel eşyalarında konulması C seçeneğine ulaşmamızı sağlar.
Yanıt E

Örnek
Ticaret yollarından biri olan İpek Yolu’nun tarih boyunca farklı güzergâhlar izlemesinde aşağıdakilerden hangisinin etkisi olduğu savunulabilir?
A) Egemen güçlerin değişmesinin
B) Kabileler arasında kültür farklılıkları olmasının
C) İpeğin ticari bir değişim aracı olarak kullanılmasının
D) Ticari malların Avrupa’ya götürülmesinin
E) Kervan ticareti yapılmasının
2008 ÖSS

Çözüm
İpek Yolu’nun tarih boyunca farklı güzergâhlar izlemesi egemen gücün değişmesi ile ilgilidir. Yanıt A

Yazı, Dil ve Edebiyat

Türkçe, Ural-Altay dil ailesinin Altay grubu içinde yer alır. Türk yazısının ilk örneklerine IX. yüzyıl başlarından itibaren Orhun Yazıtları’nda rastlanmaktadır.
Türkler tarih boyunca Kök Türk, Uygur, Soğd, Süryani, Arap, Kiril ve Latin alfabelerini kullanmışlardır. Bunlardan Kök Türk ve Uygur alfabeleri, Türklerin kendi buldukları ulusal alfabelerdir.
Kök Türk alfabesi 38 harften meydana gelirdi. Kök Türk yazısına, ilk olarak Orhun Irmağı dolaylarında bulunan yazıtlarda rastlandığı için, Orhun Alfabesi de denmiştir.
Türklerde yazılı edebiyat fazla gelişmemiştir. Sözlü edebiyat ürünleri önem taşırdı. Sözlü edebiyat ürünleri; Türklerin yaşam biçimlerini, dünya görüşlerini anlatan savlar, ölen büyükler için söylenen sagular, sürek avlarında, savaşlarda ve şölenlerde söylenen koşuklardır.
Sözlü edebiyatın diğer önemli unsurları destanlardı. En eski Türk destanları; Oğuz Kağan (Hun), Türeyiş (Uygur), Alp Er Tunga (İskit), Göç (Uygur), Ergenekon, Bozkurt (Kök Türk) ve Manas (Kırgız) olarak sayılabilir.

İlk Türk Kitabeleri (Yazıtları)

Türklere ait ilk yazıtlar VII. yüzyıla ait Yenisey Yazıtları ve VIII. yy’a ait Orhun Yazıtları’dır.
Yenisey Yazıtları; mezar taşlarına yazdıkları yazılardır.
Orhun Yazıtları, İkinci Kök Türk Devleti hükümdarlarından Bilge Kağan (735), Kül Tigin (732) ve vezir Tonyukuk (727) adına dikilmiştir. Bilge Kağan ve Kül Tigin adına dikilen yazıtlar Yuluğ Tigin (Yuluğ Tekin) tarafından yazılmıştır.
Orhun Yazıtları’ndaki yazılar XIX. yüzyılda Danimarkalı Thomsen (Tomsen) tarafından okunmuştur. İlk Türkçe yazılı kaynak olan Orhun Kitabeleri’nde Türklerde sosyal devlet anlayışının olduğuna, hükümdarın halkına karşı sorumluluğu gibi Türklerle ilgili bilgilere ulaşabiliriz.
Orhun Kitabeleri, Türk tarihi hakkında bilgi veren Türklere ait eserler olmalarından dolayı oldukça önemlidir. Bu döneme kadar Türk tarihi hakkında bilgilere, Çin yıllıklarından veya Bizans kaynaklarından ulaşılıyordu.

Bilim ve Sanat

İlk Türk devletlerine ait ulaşabilen yazılı kaynaklar oldukça azdır. Gök bilimi ile ilgilenen Türkler, bir yılı 365 gün 5 saatten biraz fazla olarak hesaplamışlardır. Türkler bu çalışmalar sonucu, On İki Hayvanlı Türk Takvimini oluşturmuşlardır.
Orta Asya Türk sanatı, geleneksel konargöçer yaşantısı çerçevesinde şekillenmişti. Bu nedenle, Orta Asya Türkleri Uygurlara kadar yerleşik hayata özgü olan saray, tapınak, kale gibi sanat yapılarına sahip değillerdi.
Demircilik ve maden işlemeciliği, gelişmişti.
Dokumacılık, altın ve diğer madenlerden yapılan süs eşyaları, eyer ve koşum takımları başlıca el sanatlarıydı.
Uygurlar döneminde yerleşik hayata geçilmesiyle evler, tapınaklar ve kentler kurulmaya başlanmıştır.
Uygur mimarisinde Maniheizm ve Budizm dinlerinin etkisi görülür.
Türk kültürüne ait son yılların en önemli buluşu, 1970 yılında Kazakistan’ın merkezi Alma-Ata yakınlarındaki bir kurgandan çıkarılan Altın Elbiseli Adam heykelidir. Altın Elbiseli Adam heykelindeki altın işçiliği, Türk maden sanatının en gelişmiş örneğini göstermektedir.
Altaylarda, Pazarık Kurganı’nda bulunan halı (MÖ IV. yüzyıl), dünyanın en eski halısıdır. Bu halıda süvari, geyik ve hayvan figürleri yer almaktadır.

Örnek
Genel olarak Türklerde sanat Uygurlara kadar taşınabilir. Türklerde sanat deri, ahşap, metal ve taş işçiliğine dayalıdır. Uygurlarda ise sanat manastır, saray yapımı ve bunların iç donanımı biçiminde gelişme göstermiştir. Türklerde sanatta görülen bu gelişme, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
A) Göçebe hayattan yerleşik hayata geçildiğinin
B) Ülkenin sınırlarının genişlediğinin
C) Komşu devletlerle ilişkilerin zayıfladığının
D) Ticaret anlayışının değiştiğinin
E) Ülkenin istilalardan korunduğunun

Çözüm
Uygurlarla beraber manastır, saray gibi mimari eserlerin görülmesi yerleşik hayata geçildiğini göstermektedir. Yanıt A

Örnek
Kök Türk hükümdarı Bilge Kağan şehirlerin surlarla çevrilmesi, Budizm ve Taoizm’in tanıtılması gibi konuları meclise getirmiş fakat bu görüşler mecliste reddedilmiştir. Bu bilgiye dayanarak Kök Türklerle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A) Hükümdar bazı inanç sistemlerinin bilinmesini istemektedir.
B) Mecliste sadece belli konular tartışılmaktadır.
C) Hükümdarın meclise sunduğu her öneri kabul edilmemektedir.
D) Hükümdar demokratik bir tutum içindedir.
E) Hükümdar şehirlerin korunmasını istemiştir.

Çözüm
Kurultayda sadece belirli kavramların görüşüldüğü yargısına ulaşılamaz. Yanıt B

Örnek
Bir başka ulusun diliyle konuşanlar, giderek o ulus gibi düşünürler. Yukarıda verilen yargı ile aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
A) Ulusal dillerin okunduğu gibi yazılması gerektiğine
B) Uluslarrası ilişkilerde farklı dillerin güçlük yarattığına
C) Dilin ulusal bilincin gelişmesinde başlıca etken olduğuna
D) Ulusal dillerde yabancı sözcüklerin kullanılması gerektiğine
E) Ulusların uygarlık dünyasına katkıda bulunduklarına
2009 ÖSS

Çözüm
Verilen yargı dilin milli bilincin korunmasındaki ve gelişmesindeki öneme vurgu yapmaktadır. Yanıt C

[tarih_ygs_lys]

The post Türklerde Kültür Uygarlık Konu Anlatımı first appeared on Bilgicik.Com.

Bulgarlar Konu Anlatımı

Yayın Dünyası — Mon, 12 Dec 2011 09:51:42 +0000

Bulgarlar

Kök Türklerin, Avarları yenmesi üzerine Avarların idaresinden kurtulan Bulgarlar, VI. yüzyılın sonlarında Kubrat’ın yönetiminde Bulgar birliğini oluşturdular ve Kuzey Kafkasya’dan Dinyeper Irmağı’na ve İran’a kadar uzanan topraklar üzerinde Büyük Bulgar Devleti’ni kurdular. Ancak VII. yüzyıl ortalarında Hazarların saldırıları sonucu devlet parçalandı.
Bulgarların Don ile Kuban arasındaki yurtlarının Hazar egemenliğine girmesinin ardından Bulgarlar İtil Irmağı boylarına çekilerek burada İtil Bulgar Devleti’ni kurdular.
Kubrat’ın küçük oğlu Asparuh idaresinde Tuna’ya yönelerek Balkanlara geçtiler ve Tuna Bulgar Devleti’ni kurdular. X. yüzyılda Kurum Kağan döneminde Tuna Bulgarları en parlak dönemlerini yaşamıştır.
Kurum Kağan’ın ölümünden sonra Bulgarlar’da Slav ve Hristiyanlık kültürünün etkisi artmıştır. Hükümdar Simeon’dan itibaren Bulgar hakanları Çar unvanını kullanmaya başlamıştır.
Tuna Bulgarları önce Bizanslıların (1018), daha sonrada Sırpların (1130) ve son olarak Osmanlıların egemenliği altına girmişlerdir. Tuna Bulgarları, egemenlikleri altındaki Slav topluluklarıyla karışmaları ve IX. yüzyılda Hristiyanlığı kabul etmeleri sonucu, bu dinin de etkisiyle millî benliklerini yitirerek Slavlaşmışlardır.

İtil Bulgarları ise X. yüzyılda İslamiyet’i kabul ettiler. Başkent olan Bulgar kenti IX. ve XII. yüzyıllar arası Doğu Avrupa’nın en önemli ticaret merkeziydi. İtil Bulgarlarının İslamiyeti kabulünde Müslüman tüccarlar etkili olmuştur.
İtil Bulgar Devleti’nin başkenti ve diğer önemli şehirlerinin önce Moğol istilasına daha sonra da 1339 Rus islitasına uğramasının ardından devlet yıkıldı. Moğol ve Rus baskısı altında yaşamak istemeyen Bulgarlar, Kazan Irmağı etrafında Kazan Hanlığı’nın kurulmasında etkili oldular (1437).

Hazarlar

İtil ve Don ırmakları arasındaki Belencer şehri başkent yapılarak kurulmuştur. 558 yılından sonra Kafkaslara egemen olmuşlardır.
Kafkaslar üzerindeki ticaret yollarına hâkim olmaları kısa sürede zenginleşmelerinde etkili oldu. Hazarlarda farklı dinlere karşı hoşgörülü davranılmıştır. Yahudi tüccarların da etkisiyle Hazarlar Museviliği resmi din olarak kabul ettiler. Bunun yanında Hazar ülkesinde Müslümanlık ve Hristiyanlığın yanında diğer dinlerede ibadet serbestliği tanınmıştır. Kafkaslar bölgesi’nde İslam ordusuyla uzun yıllar mücadele eden Hazarlar, Orta Asya ve Kafkaslarda İslamiyet’in yayılmasını engellediler (Belencer Savaşı).
Emeviler zamanında şiddetlenen savaşlar, Abbasiler zamanında şiddetini yitirdi. Hazarlar, Arapların Doğu Avrupa’ya girişlerini engelleyen bir unsur oldular. Hazar Devleti, Slav kavimlerinin saldırıları sonucu yıkıldı (956).

Örnek
Hazar Devleti yöneticilerinin Museviliği kabul etmelerine rağmen, halk arasında Müslüman, Hristiyan ve ﬁamanist olanlar da vardı. Halk arasındaki davalara Musevi, Müslüman, Hristiyan ve ﬁamanistlerden oluşan bir hakimler kurulu bakıyordu.
Bu durum, Hazar Devleti’nde aşağıdakilerden hangisinin göstergesi olabilir?

A) Kurucularının Musevi olduğunun
B) Halk arasındaki davaların hızlı sonuçlandırıldığının
C) Yöneticilerinin seçim yoluyla görevlendirildiğinin
D) Adalet ve hoşgörünün egemen olduğunun
E) Halk arasındaki tüm sorunların dinsel nitelikli olduğunun

Çözüm
Hazarlarda halk arasındaki davalara Musevi, Müslüman, Hristiyan ve ﬁamanistlerden oluşan bir hâkimler kurulunun bakması Hazarlarda adalet ve hoşgörünün egemen olduğunu gösterir. Yanıt D

Macarlar

İlk yurtları, Ural Dağları ve İtil (Volga) Irmağı dolaylarıydı. Peçeneklerin baskısı sonucu, bugünkü Macaristan’a gelerek burada Hunlarla birleşerek bir devlet kurdular. Macarlar, 955 yılında Germenler tarafından yenilgiye uğratılınca eski güçlerini kaybettiler. X. yüzyılda Hristiyanlığı kabul eden Macarlar, zamanla Türklük özelliklerini kaybettiler.

Peçenekler

Kök Türklere bağlı olarak yaşayan Peçenekler, Kök Türk Devleti’nin yıkılmasından sonra batıya göç ettiler. Peçenekler, Macaristan ve Balkanlarda yaşadılar.
Don boylarından Tuna’ya kadar olan geniş bir sahaya egemen oldular ve Ruslarla mücadele ederek bu süre içersinde Rusların güneye inmelerini önlediler. Trakya’da bulundukları sırada Çaka Bey ile Bizans’a karşı ittifak yaptılar. Buna göre Peçenekler karadan, Çaka Bey denizden İstanbul’u kuşatacaklardı. Bizans, bu tehlikeden yine bir Türk kavminin yardımıyla kurtulmayı başardı.
Kumanlar ile anlaşan Bizans, onları Peçenekler üzerine saldırttı. Meriç Irmağı kenarında yapılan savaşı kaybeden Peçenekler, ağır kayıplar verdiler (1091). Bu olaydan sonra bir daha kendilerini toparlayamayan Peçenekler siyasi bir güç olmaktan çıktılar.
1071 Malazgirt Savaşı sırasında Bizans’ta paralı askerlik yapan Peçeneklerin saf değiştirmeleri ve Selçuklu tarafına geçmeleri Malazgirt Savaşı’nın Büyük Selçuklular tarafından kazanılmasında etkili oldu. Bu durum Peçeneklerin millî benliklerini koruduklarının göstergesi olmuştur.

Kıpçaklar (Kumanlar)

Kök Türk topluluklarından Kimeklerin bir kolu olan Kumanlar, 1030 yıllarında Uzları batıya sürerek Karadeniz’in kuzeyindeki geniş bozkırlara gelip yerleştiler. Kıpçakların sürekli savaştıkları Türk topluluklarından biri de Oğuzlardır.
Kuman–Oğuz savaşları Dede Korkut Hikâyeleri’nin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Kumanların tarihî açıdan en önemli rolleri, Rusların Karadeniz’e inmelerini engellemeleri ve Balkanların Slavlaşmasını geciktirmeleridir.

Uzlar (Oğuzlar)

Oğuz adına ilk olarak Yenisey Kitabeleri’nde rastlanılmıştır. Oğuzlar, VI. yüzyılda Kök Türklere bağlı olarak Selenga Irmağı boylarında yaşıyorlardı
630 yılında Kök Türk Devleti yıkılınca, Uygurların egemenliğine girerek bu devletin dayandığı ikinci güç oldular.
Uygurların dağılmasından sonra Hazar Denizi ile Aral Gölü arasındaki topraklara yerleştiler. Burada Oğuz Yabgu Devleti’ni kurdular. Oğuz-Yabgu Devleti’nin 1000 yıllarında yıkılmasından sonra, Oğuzlardan kalabalık bir grup, Karadeniz’in kuzeyine yerleştiler.
Kıpçakların ve Rusların baskısı nedeniyle bu bölgede tutunamayan Oğuzlar, Balkanlara kadar göç ettiler.
1065 yılında Tuna’yı geçen Oğuzlar (Uzlar), Trakya ve Makedonya’yı yağmalayarak Selanik’e kadar geldiler. Salgın hastalıklar, şiddetli soğuklar nedeniyle Uzlar ağır kayıplar verdiler ve önemli bir güç olmaktan çıktılar.
Oğuz-Yabgu Devleti’nin yıkılmasından sonra Oğuzların diğer bir kısmı, güneye inerek Horasan’a yerleştiler. Bu bölgede İslamiyet’i kabul eden Oğuzlar, Büyük Selçuklu Devleti’ni kurdular. 1071’de Malazgirt’te Bizans’ı yenilgiye uğratan Oğuzlar, kısa zamanda Anadolu’yu fethettiler ve Türkiye Selçukluları Devleti’ni kurdular. Oğuzlar daha sonraki dönemlerde Osmanlı İmparatorluğu’nu ve Türkiye Cumhuriyeti’ni kurdular.

NOT: Oğuzlar, Türk ulusunun en kalabalık ve tarihte en önemli rolü oynayan koludur. Oğuzlar sayısız beylik ve devlet kurmuşlardır. X. yüzyılda İslamiyet’i kabul eden Oğuzlara, Müslüman Türk anlamına gelen Türkmen adı verilmiştir.

Sabirler (Sibirler, Sabarlar)

Sabirler, V.yüzyılda Issık Gölü dolaylarından Avarların baskısı sonucu batıya göç ettiler. Sasanilerle birleşerek Bizans’a karşı savaştılar. Bu savaş sonucunda Anadolu’ya geçerek bugünkü Ürgüp – Göreme, Ankara ve Kastamonu bölgelerine kadar ilerlediler.
558 yılında Kök Türklerin önünden kaçan Avarlar, Bizans ile anlaşarak Sabir Devleti’ne son verdiler

Türgişler

Batı Kök Türk Devleti’nin yıkılması üzerine bağımsız hale gelen Türgeşler, Talas, Çu ve İli Irmakları ile Issık Gölü dolaylarında yaşıyorlardı.
776 yılında Karluklar, Türgeş egemenliğine son verdiler. Türgeşler, Emeviler zamanında Maveraünnehir’de fetihlerde bulunan Arap ordularıyla mücadele ettiler. Bu mücadeleleriyle Orta Asya Türklerinin, Arapların egemenliği altına girmelerini önlediler.
Türgişler, Soğd alfabesine benzer bir alfabe kullanmışlardır. Bunun yanında bilinen ilk Türk parasını (madenî) Bağa Tarkan bastırmıştır.

Örnek
Asya ve Avrupa’nın siyasi ve kültürel yapısının değişmesinde,
I. Türgiş,
II. Avar,
III. Hun
devletlerinden hangileri etkili olmuştur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
D) I ve II E) II ve III
2007 ÖSS

Çözüm
Avrupa’da ve Asya’da devlet kurarak bu coğrafyalarda siyasi ve kültürel yapıyı etkileyen devletler Avarlar ve Hunlardır. Yanıt E

Kırgızlar

Kırgızlar, Asya Hun Devleti zamanında Baykal Gölü’nün batısında yaşıyorlardı. 840 yılında Uygur Devleti’ni yıkan Kırgızlar burada bir devlet kurdular. 1207 yılında Moğolların egemenliği altına girdiler.

NOT: Kırgızlara ait 400.000 beyitlik Manas Destanı dünyanın en uzun destandır.

Karluklar

Karluklar, 776’da Türgiş egemenliğine son vererek, Talas Irmağı dolaylarında bir devlet kurdular.
Karluklar, Karahanlılar Devleti’nin kurulmasında, Talas Savaşı’nın kazanılmasında ve İslamiyetin Türkler arasında yayılmasında önemli rol oynadılar.

[tarih_ygs_lys]

The post Bulgarlar Konu Anlatımı first appeared on Bilgicik.Com.

2.Kök Türk Devleti Konu Anlatımı

Yayın Dünyası — Mon, 12 Dec 2011 09:32:00 +0000

II. Kök Türk (Kutluk) Devleti

630 yılında Doğu Kök Türk Devleti’nin Çin egemenliği altına girmesiyle, elli yıl kadar süren bir esaret dönemi başladı. Bu süre içinde yeniden bağımsızlığın kazanılması amacıyla çıkan ayaklanmalar, Çinliler tarafından bastırıldı. Buna rağmen Türkler bağımsızlık mücadelesinden vazgeçmediler. Bunun sonucunda Kutluk’un başlattığı ayaklanma amacına ulaştı. Etrafına topladığı Türklerle Ötüken bölgesine yerleşen Kutluk Kağan II. Kök Türk Devleti’ni kurdu (681).
Çinliler, Türk illerinden çıkarıldı. Bu mücadele sırasında Kutluk’un yanında yer alanlar arasında ünlüdevlet adamı ve komutan Tonyukuk da bulunuyordu.
Türkleri Çin esaretinden kurtarıp yeniden bir bayrak altında toplamasından dolayı Kutluk Kağan’a “derleyen, toplayan” anlamına gelen İlteriş unvanı verildi.

Kapgan Kağan

İlteriş Kağan’ın ölümünden sonra yerine kardeşi Kapgan geçti. Kapgan Kağan’ın hedefi, Çin’i baskı altında tutmak ve Çin’de yaşayan Türkleri Ötüken’e çekerek bütün Türk boylarını Kök Türk birliği içinde toplamaktı.

Kapgan Kağan, Çin üzerine düzenlediği seferler sonucunda Kök Türk Devleti’ni yeniden eski sınırlarına ulaştırdı.
Kapgan Kağan’ın ülke yönetiminde giderek sert bir tutum takınması, ayaklanmalara neden oldu. Türgişlerin ve Karlukların ayaklanmaları güçlükle bastırıldı. Kapgan Kağan, son olarak Oğuzların ayaklanmasını bastırdıktan sonra, Ötüken’e dönerken öldürüldü.

Bilge Kağan

Kapgan Kağan’dan sonra İlteriş Kağan’ın oğlu Bilge hükümdar oldu.
Bilge Kağan, devleti kardeşi Kültiğin ile birlikte yönetti. Devletin kuruluşunda önemli yeri olan Tonyukuk,vezir olarak göreve getirildi. Tonyukuk, Bilge Kağan ve Kültigin’in başarılarında önemli bir paya sahipti.
Çin politikalarını yakından takip eden tecrübeli Vezir Tonyukuk’un tavsiyelerine uyan Bilge Kağan Çin’i baskı altında tutmayı başardı.
Çin üzerine yapılan seferler sonucunda Çin yıllık vergiye bağlandı
İpek Yolu’nun denetimi II. Kök Türk Devleti’ne geçti.

NOT: Kurultay’da Bilge Kağan’ın Budizmin kabul edilmesine dair fikrini Vezir Tonyukuk tarihi gerekçelerle çürütmüş, Bilyge Kağan bunun üzerine teklifini geri çekmiştir. Bu durum Türklerde Kağan’ın yetkilerinin sonsuz olmadığının kanıtıdır.

II. KÖK TÜRK (KUTLUK) DEVLETİ’NİN YIKILIŞI

Kök Türklerin bu güçlü dönemi uzun sürmedi. 725 yılında Tonyukuk’un, 731 yılında Kültigin’in, 734 yılında da Bilge Kağan’ın ölümleri
Tahta çıkan hakanların tecrübesiz olması
Hanedan üyeleri arasında taht kavgalarının çıkması
Oğuz, Uygur, Karluk ve Tuhsi gibi Türk boylarının yönetime karşı isyan etmesi
Çin entrikalarının artması sonrasında zayıflayan II. Kök Türk Devleti yıkılmıştır.

[ad1]

Uygur Devleti

Asya Hun Devleti’nin yıkılmasından sonra, ilk zamanlar Orhun ve Selenga Irmakları çevresinde yaşayan Uygurlar, boylar hâlinde göçebe bir yaşam sürüyorlardı.
Uygurlar, Karluklar ve Basmiller ile birleşerek 744’te II. Kök Türk Devleti’ne isyan ettiler. Bu isyan sonrasında II. Kök Türk Devleti yıkıldı.
Uygurlar, Basmilleri yenerek kağanlığı ele geçirdiler. Böylece oymak iken devlet hâline gelen Uygurlar, yeni bir Türk devleti kurmuş oldular.

Uygurların lideri Kutluk Bilge Kül Kağan idi. Orhun Irmağı kıyısında Ordu-Balık (Karabalgasun) kentini kurarak, burayı

devletin yeni başkenti yaptı.

Bilge Kül Kağan 747’de ölünce yerine oğlu MoyunÇur (Moyen-Çur) geçti. Moyun Çur, diğer Türk boylarını egemenlik altına alarak devletin güçlenmesini sağladı.
Talas Savaşı’nda Araplar karşısında yenilgiye uğrayan Çin, Orta Asya’dan çekilmek zorunda kaldı(751). Bu durumdan yararlanan Uygurlar, Tarım havzasını ele geçirdiler.
İpek Yolu’nun buradan geçmesi, bölgenin tarıma elverişli olması, Uygurların ticarete yönelmelerinde ve yerleşik hayata geçmelerinde önemli rol oynadı. Çin İmparatorluğu, Çin’deki iç karışıklıklar sırasında Moyen-Çur’un siyasal desteğine karşılık, Çinli bir prenses yollamış ve Uygurlara her yıl yüklü miktarda ipek göndermeye başlamıştı.
Moyen Çur’un 759 yılında ölmesi üzerine, başa geçen Bögü Kağan zamanında Uygurların, Çin ile ticari ilişkileri gelişti.
Bögü Kağan, 762 yılında yardım için Çin’e gittiğinde Mani dinini tanımış, ülkesine dönerken bazı Mani rahiplerini de beraberinde getirmişti. Mani dini, Bögü Kağan zamanında devletin resmi dini hâline geldi.
Bögü Kağan’dan sonra başa geçen Baga Tarkan (Alp Kutlug Bilge), Kırgızları yenilgiye uğrattı. Çin ile dostluk ilişkilerini geliştirip ticareti artırdı.
Baga Tarkan’dan sonraki kağanlar zamanında ülke iyi yönetilemedi. 839 yılında yaşanan şiddetli kış mevsimi çok sayıda hayvanın ölümüne yol açmış, bu durum ülkede büyük bir ekonomik sıkıntıya neden olmuştu.
Baga Tarkan’ın ölümünün ardından taht kavgalarının çıkması ve Çin entrikaları, devletin zayıflamasına neden oldu.
840 yılında Uygur ülkesine giren Kırgızlar, Ordu Balık kentini ele geçirerek Uygurlara son verdiler. Bunun üzerine Uygurlar, ülkelerinden göç etmeye başladılar. Uygurların bir kısmı Çin’in Kansu bölgesine, bir kısmı Doğu Türkistan dolaylarına yerleştiler.

Kansu Uygur (Sarı Uygur) Devleti

Çin’in Kansu bölgesine yerleşen Uygurlar, Çin’e bağlı olarak varlıklarını devam ettirdiler.
Uygurların yerleştikleri Kansu bölgesinde Budizm oldukça etkindi. Askerî yönden bir varlık gösteremeyen Kansu Uygurları daha çok Çin ile ticari ilişkilerde bulundular. Kansu Uygurları 940 yılında Kitanların, 1028 yılında Tangutların, 1226’da Moğolların egemenliğine girdiler. Kansu Uygurları günümüzde de Çin’in kuzey bölgelerinde yaşamaktadırlar.

Doğu Türkistan (Turfan) Uygur Devleti

Batıya doğru göç eden Uygurların büyük kısmı Tanrı Dağları çevresine yerleştiler ve IX. Yüzyıl ortalarında burada bağımsız bir devlet kurdular. Uygurlar, yerleştikleri bölgenin özelliklerinin gereği tarım ve ticaretle uğraştılar. Bu sırada Mani dininin yanı sıra Budizm de Uygurlar arasında yayılmaya başladı.
Karahanlıların İslamiyet’i, Uygurların Budizm’i yaymak istemeleri, iki Türk devleti arasında uzun süre savaşlara neden oldu.
1209’da Moğol egemenliği altına giren Uygurlar Moğol İmparatorluğu’nda önemli görevlere geldiler. Kültür ve uygarlık yönünden Moğolları etkileyen Uygurlar, Moğolların bir kısmının Türkleşmesini (Çağatay ve Özbek Türkleri gibi) sağladılar. Doğu Türkistan Uygurları, günümüzde Çin’in Doğu Türkistan Bölgesi’nde yer almaktadır.

[m2]
NOT: Uygurların yıkılmasının ardından uzun bir zaman Orta Asya’da güçlü bir Türk devleti kurulamadı.

Avarlar

Çinlilerin Juan–Juan diye adlandırdıkları Avarlar IV. yüzyılda Orta Asya’da bugünkü Moğolistan’da bir devlet kurmuş olan Türk topluluğudur.
552 yılında Kök Türkler, Avar Devleti’ne son verince, Avarların büyük bir kısmı batıya doğru göç etti.
Sibirleri 558 yılında yıkarak egemenlikleri altına alan Avarlar, kısa zamanda Tuna boylarını aşarak, Bizans’ı yıllık vergiye bağladılar. Bayan Han yönetiminde Avrupa içlerine doğru akınlar yaparak bugünkü Romanya’yı ve Macaristan’ı işgal ederek burada bir devlet kurdular.
Avarların en önemli askerî etkinlikleri, 619 ve 626 yıllarında İstanbul’u kuşatmaları oldu. Ekonomik bakımdan da zayıflayan Avar Devleti’ne 805 yılında Franklar son verdiler.
Avrupa’da 200 yıl egemenlik kuran Avarlar, özellikle Slavlar üzerinde etkili oldular. Slavlar devlet örgütünü ve askerlik tekniğini Avarlardan öğrendiler.

Örnek
Aşağıdakilerden hangisi Avarların tarihteki etkilerinden biridir?
A) Dede Korkut Hikâyeleri’nin ortaya çıkması
B) Anadolu’nun kapılarının Türklere açılması
C) Slav topluluklarının birbirleriyle kaynaşıp bütünleşmesi
D) Türkler arasında İslamiyet’in yayılmaya başlaması
E) Kuruldukları bölgenin adının, onların adıyla günümüze kadar gelmesi
2008 ÖSS

Çözüm
Avarların Türk ve dünya tarihindeki etkinlikleri arasında Slav topluluklarının birbirleriyle kaynaştırıp bütünleşmesini sağlamak bulunmaktadır. Yanıt C

[tarih_ygs_lys]

The post 2.Kök Türk Devleti Konu Anlatımı first appeared on Bilgicik.Com.

Büyük Hun Devleti’nin Parçalanması Konu Anlatımı

Yayın Dünyası — Mon, 12 Dec 2011 09:02:35 +0000

Büyük Hun Devleti’nin Parçalanması

Mete’den sonra yerine geçen oğlu Kiyok (Ki-ok) zamanında Asya Hun Devleti eski gücünü korudu. Ancak Kiok’un, Çin ile siyasi ve ekonomik ilişkileri geliştirmek amacıyla Çinli bir prensesle evlenmesi, Hun sarayında taht kavgalarının yaşanmasında etkili oldu. Çin prenseslerinin yanında gelen Çinli casuslar, Hun ülkesinde serbestçe dolaşmaya başladılar. Bu casuslar Hun beylerinin aralarını açmaya başladılar. Öte yandan Hun beylerinin Çin ipeğine ve diğer lüks tüketim mallarına ilgi duymaları, Çin kültür ve yaşantısına olan ilginin artmasına neden oluyordu.
Çin-Hun ilişkilerinde İpek Yolu’nun önemi büyüktü. Çin’in bütün amacı, sadece kendilerinin ürettiği ve en önemli gelir kaynakları olan ipeği batı ülkelerine aracısız satmaktı. Bundan dolayı İpek Yolu’na hâkim olma düşüncesi Çin–Hun savaşlarının ana konusu olmuştur.
Chün-Chen zamanında Çin, Hun Devleti’nin yıkılmasını hızlandırmak için faaliyetlerini arttırdı. Çin’in kışkırtmaları sonucu, Hun şehzadeleri arasında çıkan taht kavgaları, devletin eski gücünü kaybetmesine neden oldu.
Asya Hun Devleti’nin zayıflaması üzerine İpek Yolu’nun denetimi Çin’in eline geçti. Bu da ekonomik durumun kötüleşmesine ve ülkede geçim sıkıntısının başlamasına yol açtı. İç huzursuzluğun arttığı bu dönemde, Hun Devleti’nin başına Ho-han-yeh geçti. Ho-han-yeh çareyi Çin egemenliğine girmek olarak gördü. Bu kararı almasında Çinli bir prenses
olan eşi etkili oldu. Ho–han–yeh’in Çin’e bağlanma fikrine karşı çıkan kardeşi Çiçi ve taraftarlarının ayrılmasıyla Asya Hun Devleti Doğu ve Batı olarak ikiye ayrıldı (MÖ 48).
Çu ve Talas Irmaklarının bulunduğu bölgeye çekilen Batı Hunları, Çi-çi’nin yönetiminde kısa zamanda güçlendiler. MÖ 38 yılında Çinlilerin saldırıları sonucu Batı Hunları dağıldılar. Bunların bir kısmı Doğu Avrupa’ya göç ederek Avrupa Hun Devleti’ni kurdular.

Örnek

Türk tarihinde,

I. Düzenli ordunun kurulması,
II. Devlet teşkilatının kurulması,
III. Hareketli harf sistemine dayanan matbaanın bulunması

gelişmelerinden hangileri Hunlar dönemine aittir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
D) I ve II E) II ve III
2008 ÖSS

Çözüm
Düzenli ordunun kurulması ve devlet teşkilatının kurulmasında Hun hükümdarı Mete Han etkilidir. Hareketli harf sistemine dayanan matbaanın bulunması Uygurlar döneminin gelişmesidir. Yanıt D

Büyük Hun Devleti’nin Yıkılışı

Doğu Hunları, Ho-han-yeh’in ölümünden bir süre sonra yeniden güçlendiler ve Çin’e karşı bağımsızlıklarını kazandılar. Kıtlık, hayvan hastalıkları ve iç karışıklıklar gibi nedenler sonucu, Doğu Hunlar MS48 yılında Kuzey ve Güney Hun Devleti olmak üzere ikiye ayrıldılar. Güney Hunları, 216 yılında Çin’in egemenliğini kabul ederek kalabalık Çin nüfusu içinde millî kimliklerini kaybedip Çinlileştiler. Kuzey Hunları bir yandan Çin, diğer yandan Siyenpilerle savaştılar. Bu savaşlar, onların giderek zayıflamasına neden oldu. Sonuçta Kuzey Hun Devleti, Siyenpilerin istilası sonucu 156 yılında yıkıldı.

Kavimler Göçü

Asya Hun Devleti’nin yıkılmasından sonra, önce Aral Gölü dolaylarına, daha sonra Ural ve Volga Irmakları arasına yerleşen Hunlar, IV. yüzyıl ortalarından tekrar batıya göçe başladılar.
Balamir’in idaresindeki Hunlar, 375 yılında Doğu Avrupa’ya ilerlediler. Bu sırada Karadeniz’in kuzeyinde ve Doğu Avrupa’da Gotlar, Gepidler, Vandallar, Lambardlar, Slavlar ve Germenler gibi kavimler yaşamaktaydı.Kalabalık Hun kitleleri karşısında tutunamayan barbar kavimler yerlerini terk ederek Tuna boylarına, Orta ve Batı Avrupa’ya doğru göç ettiler. Germen kavimleri Kuzey ve Kuzeybatı Avrupa’ya yayılırken Franklar ve Vandallar ise İber Yarımadası’na göç ettiler. Kalabalık Slav kavimleri ise Balkanlara yayıldılar.
Hunların, neden olduğu bu kavimler hareketine “Kavimler Göçü” adı verilmektedir.

Kavimler Göçü’nün Sonuçları

Kavimler Göçü sonrasında Avrupa’nın siyasi ve etnik yapısı değişti.
Roma İmparatorluğu 395 yılında ikiye ayrıldı. Batı Roma İmparatorluğu barbar kavimlerin saldırılarından ve ekonomik yetersizlikten dolayı yıkıldı (476).
Batı Roma İmparatorluğu’ndan sonra Avrupa’da birçok derebeylik kuruldu (feodalite sistemi).
Toprak sahipleri, şövalyeler ve din adamları toplum üzerindeki etkilerini arttırdılar.
Avrupa’da günümüz toplumlarının temelleri atıldı.

Avrupa Hun Devleti

Balamir idaresinde başlayan Türk göçleri, Uldız zamanında iki kalabalık grup hâlinde devam etti. Bir grup Türk birliği Karpat Dağları’nı aşarak Macaristan’a girerken, diğer kalabılk Türk grubu da Kafkasya’dan geçip Anadolu’ya girdi. Anadolu’ya yapılan bu Hun akınları sayesinde, Türkler ilk defa Anadolu’yu yakından tanıma fırsatı buldu. Macaristan’a ulaşan Hun Türkleri Attila’nın babası Muncuk ve Rua liderliğinde Avrupa Hun Devleti’ni kurdular.

Muncuk’un ölümü üzerine tek kalan Rua döneminde Avrupa Hun Devleti güçlendi.

Attila Dönemi

Avrupa Hun Devleti en güçlü dönemini Attila zamanında yaşadı. Bu dönemde Doğu ve Batı Roma üzerindeki Hun baskısı arttı.
Doğu Roma’nın Hunlu siyasi muhalifleri desteklemesi ve ülkesinde koruması Hun mezarlarının Doğu Romalı hırsızlar tarafından yağmalanması ve Attila’nın istemesine rağmen hırsızların cezalandırılmaması
Sınır boylarında yapılan ticaretten Hunların zarar görmesi

Attila’nın Doğu Roma’yı baskı altında tutmak istemesi
Doğu Roma’nın Hunlara yıllık vergisini ödemek istememesi üzerine, Attila Doğu Roma üzerine sefere çıktı. Hunlara karşı koyamayan İmparator Teodosyüs, barış istemek zorunda kaldı.
Yapılan Anatolios Antlaşması’na göre; Doğu Roma (Bizans), Tuna’nın güneyinde asker bulundurmayacak; savaş tazminatı ödeyecek ve yıllık vergi üç katına çıkarılacaktı.
Bizanslılar, Attila’dan kurtulmak için ona suikast düzenlemişler ancak başarılı olmamışlardır.
Attila, Hun dış politikasını değiştirerek bu tarihe kadar iyi ilişkiler sürdürmüş olduğu Batı Roma İmparatorluğu üzerine yürümeye karar verdi. 451 yılında Batı Roma’nın asker deposu olarak görülen Galya (Fransa) üzerine yürüyen Attila, Katalan Ovası’nda güçlü bir Roma ordusuyla karşılaştı. Her iki tarafında ağır kayıplar verdiği bu savaşta kesin bir sonuç alınamadı. Roma ordusunun bu savaşta dağılması üzerine Attila, Alpleri aşarak, İtalya’ya girdi (452). Papa’nın başkanlığında bir heyet, Hun ordugâhına gönderildi. Papa, imparator ve bütün Hıristiyan dünyası adına Attilla’dan Roma’yı bağışlamasını istedi. Eski bir uygarlık merkezi olan Roma’ya zarar vermek istemeyen Attila, Papa ile yaptığı görüşme sonrasında geri döndü.

NOT: Atilla dış politikasını, Doğu Roma ile düşmanken Batı Roma ile dost, Batı Roma ile düşmanken Doğu Roma ile dost olma şeklinde belirlemiştir. Böylece Türkler iki cephede savaşıp yıpranma tehlikesinden kurtulmuşlardır.
[ad1]
Avrupa Hun Devleti’nin Yıkılışı

Attila’nın 453 yılında ölmesinden sonra yerine geçen çocukları zamanında, Hun Devleti bütünlüğünü koruyamadı. Hunlara bağlı kavimlerin ayaklanması ve Bizans’ın saldırısı sonucu, Hun Devleti yıkıldı(469). Hunlar Karadeniz’in kuzeyine geri döndüler.
Bir süre sonra Hunlar doğudan gelen Türklerle birlikte Macar Devleti’ni kurdular.

I. Kök Türk Devleti

Kök Türk Devleti’nin Kuruluşu

Kuzey Hun Devleti’nin yıkılmasından sonra, Altay Dağları’nın doğusuna çekilen Türkler, burada demircilikle uğraşıp bağlı bulundukları Avarlara (Juan-Juan) silah yapıyorlardı.
Asena soyundan gelen Bumin, Avarlara karşı başlattığı bağımsızlık mücadelesinde bu devleti yenilgiye uğratarak, merkezi Ötüken olmak üzere Kök Türk Devleti’ni kurdu (552). Bumin Kağan, Türklerdeki ikili devlet teşkilatı gereğince Kök Türk Devleti’nin batı kanadını, kardeşi İstemi Yagbu’ya verdi. Bumin ve İstemi Yabgu’nun idaresindeki Kök Türkler, Juan–Juanlar ve Çinlilerle mücadele ettiler.

Örnek
Kök Türkler ipek Yolu egemenliği için Sasanilerle anlaşarak aşağıdaki Türk devletlerden hangisini yıkmışlardır?
A) Tabgaç B) Uygur C) Hun
D) Moğol E) Akhun

Çözüm
Orta Asya’da 552 yılında Avar egemenliğine son vererek devlet kuranlar Kök Türklerdir. 567 yılında Kök Türklerle Sasaniler birleşerek Akhunlar’a son verilmiştir. Bir süre sonra da İpek Yolu hakimiyeti Kök Türklere geçmiştir. Yanıt A

Bumin Kağan’dan sonra tahta çıkan Mukan Kağan döneminde Kök Türk Devleti en güçlü dönemini yaşadı. Bu dönemde Avar Devleti’ne son verildi. Moğol soyundan olan Kitanlar ve Kırgızlar egemenlik altına alındı. Bu sırada Kök Türk Devleti’nin batı kanadını yöneten İstemi Yagbu, İpek Yolu’nu ellerinde tutan Akhunlara karşı, Sasanilerle ittifak yaptı. Bunun sonucunda Akhun Devleti yıkılarak, toprakları Kök Türk ve Sasani devletleri arasında paylaşıldı. Bir süre sonra Sasanilerin İpek Yolu’na egemen olmak istemeleri üzerine, İstemi Yabgu bu kez onlara karşı Bizans ile ittifak yaptı. Bu durum Sasanilerin eski güçlerini kaybetmelerine yol açtı ve İpek Yolu’nun denetimi de Kök Tüklerin kontrolüne geçti.

NOT: Sasanilerin zayıflaması İslam fetih hareketinin Kafkaslar yönünde yayılmasını kolaylaştırmıştır.

Mukan Kağan’ın 572 yılında ölümü üzerine yerine kardeşi Ta-po geçti. Ta-po Kağan, Çin ile ticari ilişkileri geliştirdi. Ancak Çin ile ticaretin artması sonucunda, bu ülkeden, kolaylıkla sağlanan lüks mallar,
Türk beylerinin Çin’deki yaşantıya özen duymalarına neden oldu.
Ta-po Kağan Çin’deki zenginliğin Buda dininden kaynaklandığına inanarak, bu dini kabul etti. Ancak Ta-po’nun bu hareketi halkın tepkisiyle karşılaştı. Kök Türkler’de iç huzurunun bozulmasını fırsat bilen Çin, Kök Türk iç işlerine karışmaya başladı.
Ülkenin batı kanadını idare eden İstemi Yagbu’nun ölmesi ile Kök Türk devleti iyi idare edilemedi. İç karışıklıklar çıktı. İstemi Yabgu’nun yerine geçen oğlu Tardu, Ta–po’nun hükümdarlığını tanımayıp Kök Türk Devleti’nin başına geçmek isteyince, Ta-po ile arası açıldı.
Ta-po, 581 yılında ölünce, yerine Işbara Kağan geçti. Çin imparatoru, Tardu’yu Kök Türk Kağanı olarak tanıdığını bildirdi. Çıkan çatışmalar Kök Türk Devleti’nin ikiye ayrılmasına neden oldu. (582)

a. Doğu Kök Türk Devleti

Doğu Kök Türk Devleti’nin başında Işbara bulunuyordu. Işbara Kağan Çin’e düzenlediği seferlerde başarısız oldu ve onun 585 yılında ölmesinden sonra Çin baskısı daha da arttı. Ancak ﬁipi Kağan zamanında Doğu Kök Türkleri, kısa bir süre içinde yeniden eski güçlerine ulaştılar.
Kie-li Kağan’ın Çin üzerine çıktığı son seferinde tutsak düşmesiyle, Doğu Kök Türk Devleti sona erdi(630). Ancak Doğu Kök Türkleri, Çin egemenliği altında geçen yıllar içinde, zaman zaman birçok ayaklanmalar gerçekleştirdiler. Bunların en önemlisi, 639 yılında Kürşat’ın, Çin sarayına düzenlediği baskındır.

b. Batı Kök Türk Devleti

Kök Türk Devleti’nin ikiye ayrılmasından sonra bağımsızlığını ilan eden Tardu, Çin üzerine düzenlediği seferde başarılı olamadı. Bu başarısızlık sonucu ülkede ayaklanmalar çıktı.
Tardu, bu isyanları bastıramadı. Tardu’nun yerine geçen kağanlar da, ülkede huzur ve istikrarı sağlayamadılar. Yeniden çıkan ayaklanmalar ve taht kavgaları sonucu, Batı Kök Türk Devleti, Çin egemenliği altına girdi (659).

Örnek
[ad2]
Kök Türklerle ilgili bilgilerden bazıları şunlardır:

I. İlk kez “Türk” adını kullandılar.
II. İkili devlet teşkilatını benimsediler.
III. Kendilerine özgü yazıyı kullandılar.
IV. Orta Asya’da devlet kurdular.
V. Hükümdarları, Çinli prenseslerle evlendiler.

Bu bilgilerden hangilerine göre Kök Türklerde ulus-
çu bir devlet anlayışı olduğu söylenebilir?
A) I ve III B) II ve III C) II ve IV
D) III ve IV E) IV ve V

Çözüm
Kök Türklerin tarihte Türk adını taşıyan devlet olarak ortaya çıkması ve kendilerine özgü yazıya geçmiş olmaları ulusçuluk özelliklerine kanıt olarak gösterilebilir. Yanıt A

[tarih_ygs_lys]

The post Büyük Hun Devleti’nin Parçalanması Konu Anlatımı first appeared on Bilgicik.Com.