• I. Dünya Savaşı sonunda Wilson ilkeleri doğrultusunda Dünya barışını sağlamak amacıyla Milletler Cemiyeti (Cemiyet-i Akvam) kurulmuştu.
• Milletler Cemiyeti’nin I. Dünya Savaşı’ndan galip çıkan devletler çıkarına kararlar alması bu cemiyetin dünya barışını sağlamaktan uzak olduğu gerçeğini ortaya koydu.
• Dünya devletleri güvenliklerini sağlamak ve barışı korumak amacıyla birçok antlaşmalar yaptılar. Ancak yine de II. Dünya Savaşı engellenemedi.

a. Dünya Barışı İçin Yapılan Antlaşmalar

Küçük Antant (1921):

Çekoslovakya, Romanya ve Yugoslavya arasında kuruldu. Orta Avrupa’daki düzeni ve üye devletlerin birbirlerinin güvenliğini sağlamak amacıyla ortaya çıktı.

Lokarno Antlaşması:

(1929) Fransa ve Almanya kendi aralarındaki problemleri çözmek için bu antlaşmayı yaptılar.

Kellog Paktı:

(1928) Fransa ve ABD arasında genel antlaşmazlıkları çözmek için imza edildi.

b. II. Dünya Savaşı’nın Nedenleri

• Birinci Dünya Savaşı sonunda ortaya çıkan ekonomik dengesizlikler
• Almanya ile İngiltere arasında rekabet yaşanması
• Gelişmiş devletler arasında pazar ve ham madde yarışının bulunması
• Almanya’da nazizm; İtalya’da faşizm ve Sovyetler Birliği’nde komünizm rejimlerinin tehdit edici yapış lanması
• Almanya’nın imzaladığı Versay Antlaşması’nın problemler getirmesi
• İtalya’nın Habeşistan’ı ve Arnavutluk’u işgal etmesi
• Japonya’nın Mançurya’yı işgal etmesi ve Milletler Cemiyeti’nden ayrılması

UYARI: Almanya’nın Belçika’da, Sovyetler Birliği’nin Orta Asya ve Kuzey Kafkasya’da, İtalya’nın Balkanlar’da, Japonya’nın Kore ve Çin’de izledikleri saldırgan politikalar II. Dünya Savaşı’nın çıkmasında önemli olmuştur.
Mihver Grubu: Almanya, İtalya, Japonya Müttefik Grubu: İngiltere, Fransa, Rusya, ABD y 1 Eylül 1939’da Almanya Polonya’yı işgal etti. Polonya toprakları Rusya ile Almanya arasında paylaşıldı. Bu gelişmeler üzerine İngiltere ve Fransa; Almanya’ya karşı savaş açtılar (3 Eylül 1939).

• 1941 tarihinde Almanya; Macaristan, Romanya, Bulgaristan ve Yunanistan’ı işgal etti. Alman ordularının bu ilerlemesi Türkiye’yi tedirgin edince Türkiye ile Almanya arasında Ankara’da bir saldırmazlık antlaşması imzalandı (1941).
• Türkiye, İngiltere ve Fransa ile de benzer antlaşmalar imzalayarak savaşın dışında kalmıştır. Ancak Almanya’nın yenilgisi kesinleşince 1945 yılında Almanya’ya göstermelik olarak savaş ilan edilmiştir.
• 1943’te İtalya, Mussolini’nin iktidardan düşmesi ile Mihver grubundan ayrıldı. 1944’te Fransa, Normandiya çıkartması ile Berlin’e girdi. II. Dünya Savaşı’nın kaderini ABD belirledi. Japonya’nın ABD’nin deniz üslerine saldırması üzerine ABD, Japonya’ya atom bombası atarak bu ülkeyi savaş dışı bıraktı. Amerika’nın Almanya’ya çıkartma yapması da Almanya’nın yenilgisi ile sonuçlandı. Hitler intihar etti ve Almanya barış istedi. Almanya 7 Mayıs 1945 tarihinde teslim oldu.

c. II. Dünya Savaşı’nın Sonuçları

•  Savaş sonunda Amerika Birleşik Devletleri etkili bir dünya devleti olarak ortaya çıktı.
• Devletlerarası bloklaşma başladı.
• Nazizm, Faşizm etkinliğini kaybetti. Aşırı milliyetçi akımlar amacına ulaşamadı.
• Sömürgeci devletler, sömürgelerini kaybettiler. Sömürge altındaki toplumlar bağımsız devletler kurdular (Hindistan, Mısır, Pakistan, Cezayir vs.).
• Amerika ve Birleşmiş Milletler kararı ile Orta Doğu’da İsrail Devleti kuruldu. (1948)
• Almanya ikiye bölündü.
• Türkiye 1946 tarihinden sonra çok partili hayata geçti.
• Türk-ABD ilişkileri gelişti.
• Yalta Konferansı, Rusya Komünist rejimini Çin ve Orta Avrupa’ya taşıdı.
• Soğuk Savaş Dönemi başladı.

ÖRNEK: ikinci Dünya Savaşı’nın bitiminden bu yana geçen süre içinde teknolojide meydana gelen gelişmenin, ikinci Dünya Savaşı öncesiyle karşılaştırıldığında çok hızlı olduğu
görülmüştür. Teknolojik gelişme hızındaki bu atıfta,
I. Ham madde gereksiniminin azalması
II. Bilimin ilerlemesi ve bilgi birikiminin artması
III. Sanayileşmenin hızlanması
durumlar>ndan hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III
2007 ÖSS
ÇÖZÜM: II. Dünya Savaşı’nın ardından bilimin baş döndürücü şekilde gelişme göstermesi (II) ve sanayileşmenin hız kazanması (III) teknolojideki hızlı gelişmenin göstergelermiş
den olmuştur.
Yanıt E

II. Dünya Savaşından Sonra Kurulan Örgütler

a. Birleşmiş Milletler Teşkilatı (1946)

• İngiltere, Fransa, ABD, Rusya ve Çin sürekli üye seçildiler. Bu üyelerin veto hakları vardı.
• Birleşmiş Milletler’in en temel görevi barışı sağlamak ve sürekli kılabilmektir.

b. Birleşmiş Milletler’in Çeşitli Organları

Genel Kurul, Güvenlik Konseyi, Ekonomik ve Sosyal Konsey, Lahey Adalet Divanı, Vesayet Konseyi ve Genel Sekreterlik

c. NATO (Kuzey Atlantik Paktı) (1948)

• Merkezi Brüksel’de olan kurul Sovyet Rusya’nın yayılmacı politikası sonucu ortaya çıktı.
• İngiltere, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Norverç, Danimarka, Portekiz, İtalya, ABD ve Kanada bu paktın ilk üyeleridir.
• Türkiye 1952 tarihinde NATO’ya katılmıştır.

ÖRNEK: Türkiye 24 Ekim 1945 tarihinde Birleşmiş Milletlere üye olmuş ve Atatürk’ün “Yurtta barış, dünyada barış” ilkesi doğrultusunda Birleşmiş Milletlerin aldığı kararlara uymuştur.
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’nin Birleşmiş milletlerin kararma uyarak asker gönderdiği ülkelerden biri değildir?
A) Afganistan B) Somali C) Kore D) Bosna Hersek E) Vietnam
2009 ÖSS
ÇÖZÜM: Türkiye Birleşmiş Milletler’in bir üyesi olarak bu örgütün müdahale ettiği her yere asker göndermiştir ve göndermektedir. Afganistan, Somali, Kore ve Bosna Hersek’te as
Türkiye hep barışın korunması için elinden geleni yapmıştır. Fakat Vietnam bunun dışındadır. Vietnam’a sadece Amerika müdahale etmiştir.
Yanıt E

d. Varşova Paktı (14 Mayıs 1955)

• Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ile Doğu Avrupa ülkelerinin katılımı ile kurulmuştur. Sovyetler Birliği’nin 1991 tarihinde dağılmasından sonra Varşova Paktı bozulmuştur.
• Varşova Paktı; Sovyetler Birliği, Arnavut, Demokratik Almanya Cumhuriyeti, Bulgaristan, Macaristan, Polonya, Romanya, Çekoslovakya gibi devletlerden oluşmaktaydı. Şimdi bu üyeler NATO’ya girmeye çalışmaktadırlar.
• II. Dünya Savaşı’ndan sonra dünyada soğuk savaş döneminin başlamasında Kuzey Atlantik ve Varşova paktları etkili olmuştur.

e. Avrupa Konseyi

ÖRNEK: 1949 yılında Avrupa devletlerinin katılımı ile oluşturulmuştur. Bu Konseye Türkiye Cumhuriyeti de katılmıştır.
I. Almanya ile İngiltere arasındaki ekonomik rekabet
II. Gelişmiş ülkeler arasında pazar ve ham madde yarışının yaşanması
III. İtalya’nın Habeşistan’ı ve Arnavutluk’u işgal etmesi
Yukarıda verilen gelişmelerden hangileri iki dünya savaşmm da temel sebeplerindendir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III
ÇÖZÜM: Ekonomik rekabet ve ham madde yarışı iki dünya savaşının da temel sebeplerindendir. Ama İtalya’nın saldırgan tutumu sadece II. Dünya Savaşı için geçerlidir.
Yanıt C
ÖRNEK: I.Üçlü ittifak
II. Küçük Antant
III. Kellog Paktı
IV. Üç imparatorlar Birliği
Yukarıda verilen gelişmelerden hangileri II. Dünya savaşı öncesi devletlerin barışı korumak için yaptığı antlaşmalardandı?
A) I ve II B) II ve III C) III ve IV D) I ve IV E) II ve IV
ÇÖZÜM: Küçük Antant Doğu Avrupa devletlerinin, Kellog Paktı Fransa ve ABD’nin II. Dünya savaşı öncesi imzaladığı barış antlaşmalarındandır.
Yanıt B
ÖRNEK: Aşağıdaki devletlerden hangisi saldırgan tutumuyla II.Dünya Savaş>’n> tetikleyen ülkelerdendir?
A) Türkiye B) ABD C) Çin D) Fransa E)Japonya
ÇÖZÜM: Japonya II. Dünya Savaşı öncesi Milletler Cemiyeti’nden ayrılmış, Mançurya’yı işgal ederek savaş öncesinde ortamı gerginleştiren ülkedir
Yanıt E

[tarih_ygs_lys]

• Barışçılık: Türkiye’nin sosyo-ekonomik yapısı ve stratejik konumu dış politikaya belirli bir dünya görüşü ile bakmayı, ilişkilerde, sağlam dayanaklar ve antlaşmalara bağlı bir politika takip etmeyi gerekli kılmaktaydı. Bu sebeple Lozan Antlaşması’ndan sonra, barışçı bir politikanın takibi öngörülmüştü.
• Girişilen inkılâpların başarılması, kalkınma hamlesinin gerçekleştirilmesi yurt ve dünyadaki barış ortamıyla yakından ilgiliydi.
• Atatürk, bunun bilinciyle bütün devletlerle iyi ilişkiler kurmaya çalışmış, dostluk antlaşmaları imzalamıştı. Onun barışçılık konusundaki şu sözleri çok önemlidir: “Dünya uluslarının mutluluğuna çalışmak, başka bir yoldan kendi esenlik ve mutluluğuna çalışmak demektir. Dünyanın şu yerinde bir rahatsızlık varsa, bana ne dememeliyiz. Onunla ilgilenmeliyiz.”
• Atatürk’ün barışçı politikası yalnızca sözde kalmamış barış yolunda Milletler Cemiyeti, Balkan, Sadabat vb. paktlara katılmak devletin başlıca politikalarından olmuştur.

• Savaşın söz konusu olduğu anlarda ise Türkiye Cumhuriyeti, bir taraftan önleyici tedbirlere katılırken, diğer taraftan bizim dışımızdaki bir ülkeye karşı savaşı başlatan ülke ile bile dost olmanın yollarını aramaktan geri durmamıştı. Örneğin 30 Ekim 1935’te İtalya, Habeşistan’a saldırmış ve 9 Mayıs 1936’da bu bahtsız ülkeyi ilhak etmiştir. Türkiye, İtalya’ya karşı o zamanki Milletler Cemiyeti’nin üyesi olarak zorlama tedbirlerinin uygulanmasına katılmıştır.

1. 1923 — 1930 Dönemi Olayları

• 1923 – 1930 yılları arasında Türkiye’nin dış politikası, Lozan’da görüşülmesine rağmen halledilemeyen konuların çözülmesine ve Lozan’da alınan kararların uygulanmasına yönelik olmuştur.
• Komşu devletlerle iyi ilişkiler kurmak, meydana gelen pürüzleri barışçı yollarla çözmek, büyük devletlerle olan ilişkileri normalleştirmek Türkiye Cumhuriyeti’nin dış politikasının kilometre taşları niteliğindedir, y Türkiye bu dönemde Musul, Borçlar, ve Nüfus Mübadelesi sorunları ile uğraşmıştır.

a. Nüfus Mübadelesi ( Nüfus Değişimi )

• Lozan Antlaşması’nda, İstanbul’daki Rumlarla Batı Trakya’daki Türkler dışında, Türkiye’deki Rumlar ile Yunanistan’daki Türklerin karşılıklı değiştirilmeleri kararlaştırıldı. 30 Ocak 1923’te imzalanan protokolle değişime tabi tutulacak kişilere ait şartlar belirlendi.
• Tarafsız devletlerin temsilcilerinin de katıldığı mübadele komisyonu kuruldu. Ancak Yunanistan’ın sürekli anlaşmazlık çıkarması yüzünden bir sonuç alınamadı. 1829’da Yunanistan kurulduktan sonra izlenen büyük Yunanistan (Megola idea) ideali bu dönemde de kendini belli etmişti. Buna göre kurulması planlanan Büyük Yunan Devleti’nin başkenti de İstanbul olarak düşünülüyordu. Bundan dolayı Yunanistan, İstanbul’da daha fazla Rum bırakmak istiyordu. Ayrıca Yunanistan, ticari alanda ilerleyen İstanbul’daki Rumları da kendi amaçları doğrultusunda kullanmak istiyordu. Bu amaçlara yönelik olarak 30 Ekim 1918’den önce İstanbul’da bulunan Rumların mübadele dışında tutulmasını istedi. Türkiye ise, İstanbul’daki yerleşmenin Türk yasalarına göre belirleneceğini bildirdi.
• Anlaşma sağlanamayınca, Milletler Cemiyeti’ne başvuruldu. Milletler Cemiyeti, meselenin hukuki niteliğinden dolayı Milletlerarası Adalet Divanı’nın görüşünü istedi. Ancak Divan’ın yaptığı yorum da anlaşmazlığı çözümleyemedi. Bir süre sonra Türk -Yunan ilişkileri gerginleşti. Anlaşmazlık silahlı bir çatışmaya yol açmadan gergin hava yumuşadı ve 30 Ekim 1930 tarihinde imzalanan Türk – Yunan Dostluk Antlaşması ile barış ortamı sağlandı. Bu antlaşma ile yerleşme tarihlerine ve doğum yerlerine bakılmaksızın İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türklerinin hepsi etabli ( yerleşik ) sayıldı.
• Türk – Yunan dostluğu ikinci Dünya Savaşı sonuna kadar sürdü. 1950 yılından sonra ise sağlanan bu barış ortamı Kıbrıs sorunu yüzünden tekrar bozuldu.

b. Irak Sınırı ve Musul Sorunu

• Musul Sorunu Lozan’da çözümlenemedi. Konferansın çalışmalarını çıkmaza sokması üzerine bu sorun Lozan Antlaşması’ndan sonraya bırakıldı. Buna göre Türkiye – Irak sınırı,  Dokuz ay içinde Türkiye ile İngiltere arasında barışçı yollarla çözülecek, çözülemezse anlaşmazlık Milletler Cemiyeti’ne sunulacaktı.
• ikili görüşmeler sonunda çözümlenemeyen Musul Meselesi, Milletler Cemiyeti’ne götürüldü. Musul Meselesi’ni incelemek amacıyla oluşturulan komisyonun önerisiyle Milletler Cemiyeti, Musul’un Irak’a katılması gerektiğini belirtti.
• Türk kamuoyunca tepkiyle karşılanan bu karara göre, Musul kaybediliyordu. Milletler Cemiyeti’nin bu kararında siyasi sebepler ağır bastı. Çünkü bu sırada İngiltere, cemiyetin en güçlü üyesiydi. Buna karşılık Türkiye, cemiyete üye değildi. Bu karar karşısında Türkiye Musul’u geri alma girişiminde de bulunamadı. Çünkü devlet içerde önemli ve büyük bir isyan olan Şeyh Sait isyanı’yla uğraşıyordu.
• Türkiye, sonunda Milletler Cemiyeti’nin kararına uyarak İngiltere ile Ankara Antlaşmasını yaptı (5 Haziran 1924).

Bu antlaşmayla;

• Musul ve Kerkük Irak’ a bırakıldı.
• Irak Hükümeti, Musul’a karşılık petrol üzerine konan verginin % 10’unu 25 yıl süreyle Türkiye’ye vermeyi kabul etti.

2. 1931 — 1939 Dönemi Dış Politika Olayları

• Türkiye’nin bu dönemde karşılaştığı önemli olaylar; Milletler Cemiyeti’ne giriş, Balkan Antantı’nın kurulması, Türkiye – İtalya ilişkileri, Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Hatay Meselesi ve Sadabat Paktı’nın kurulması olmuştur.

a. Türkiye’nin Milletler Cemiyeti’ne Girişi (18 T emm uz 1932 )

• Türkiye Cumhuriyeti’nin dış politikasının temeli barışçı esaslara dayanıyordu. Bu nedenle Atatürk Türk dış siyasetinde “Yurtta Sulh, Cihanda Sulh“ ilkesini benimsemiştir. Türkiye böylece komşu ülkelerle dostluk ve yakın ilişkiler kurmuştur.
• Türkiye’nin barışçı girişimleri diğer ülkeler tarafından memnuniyetle karşılanmış; 1930’dan sonra milletlerarası işbirliğinin önem kazanması, Milletler Cemiyeti’ne ilgiyi arttırmıştır. 1932 yılı temmuz ayında Türkiye Milletler Cemiyeti’ne üye olmuştur.

c. Balkan A ntantı (9 Şubat 1934)

• Türkiye bir yandan bölgesindeki güvenliği sağlayabilmek için, bir yandan da batıda ve doğuda önder bir rol oynayarak bölgede kalıcı bir barış temin etmeye çalışıyordu.
• Balkanlarda gözü olan İtalya’nın saldırgan tutumuna karşı bir Balkan Antantı (Antlaşması) yapıldı. Bu ittifakta Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya yer almaktaydı.
• Atatürk’ün kişisel çabası ile dört Balkan devletinin birleşmesi Türkiye’nin barış siyasetinin en somut örneğidir.

 Montrö Boğazlar Sözleşmesi (10 Nisan 1936)

• Lozan Konferansı’nda imzalanan Boğazlar Sözleşmesi’ne göre, “Boğazlardan geçiş serbest olacak, Çanakkale ve İstanbul boğazlarının her iki kıyısıyla Marmara Denizi’ndeki adalar askerden arındırılacaktı. Boğazların 20 kilometrelik çevresi askersiz hale getirilecekti. Bu bölgenin kontrolü ve güvenliği de Milletler Cemiyeti’nin garantisi altında olacaktı.”
• 1933’ten sonra İtalya, Almanya ve Rusya silahlanmaya başladı. Milletler Cemiyeti barışı tehdit eden bu gelişmeleri önleyemedi. Bu gelişmeler üzerine kendi güvenliğini garanti altına almak isteyen Türkiye, 10 Nisan 1936’da Boğazlar üzerindeki sınırlamaları kaldırmak amacıyla Lozan Antlaşması’nı imzalayan devletlere bir nota gönderdi. Türkiye’nin bu isteği ilgili devletler tarafından mantığa uygun kabul edildi.
• İsviçre’nin Montreux ( Montrö ) şehrinde bir konferans toplandı. Bu konferansa Türkiye, İngiltere, Fransa, Sovyetler Birliği, Japonya, Yunanistan ve Yugoslavya iştirak etti. Konferans sonunda Montrö Boğazlar Sözleşmesi imzalandı (20 Temmuz 1936). İtalya da iki yıl sonra bu sözleşmeyi tanıdı.
• Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ne göre Boğazlar Komisyonu kaldırıldı ve Boğazların yönetimi tamamen Türkiye’ye bırakıldı. Böylece egemenliğimizi kısıtlayan önemli bir sorun çözümlenmiş oldu.

d. Sadabat Paktı (8 Temmuz 1937)

• Türkiye, batısında olduğu gibi doğusunda da iyi ilişkiler kurmak çabası içindeydi. Bu amaçla 8 Temmuz 1937’de Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında Sadabat Paktı imzalandı.

e. Hatay’ın Türkiye’y e katılması ( 23 Haziran 1939 )

• Mondros Ateşkesi’nden sonra Hatay ve İskenderun Fransızlar tarafından işgal edilmişti. 1921 yılında Sakarya Meydan Muharebesi’nden sonra Türkiye ile Fransa arasında yapılan Ankara Antlaşması’yla bu şehirler Misakımillî’ye ters düşmesine rağmen Fransa’da kalmıştı. Ancak Fransa bu illerde özel bir yönetim kurarak Türklerin kültürel özelliklerini korumasında yardımcı olmayı kabul etmişti.
• II. Dünya Savaşı’nın yaklaşması üzerine Fransa 1936 yılında Suriye’yi boşaltma kararı aldı. Bu arada Fransa, Hatay’ı Suriye’ye bıraktı. Sorunları barışçı yollarla çözümlemek isteyen Türkiye, Milletler Cemiyeti’ne başvurarak çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu Hatay’ın Türkiye’ye verilmesini istedi.
• Türkiye, bu gelişmeler üzerine Fransa’ya bir nota vererek İskenderun’un bağımsızlığının tanınmasını istedi. Fransa bu teklifi reddetti. Milletler Cemiyeti ise, aldığı kararla, İskenderun’un iç işlerinde bağımsız, dış işlerinde Suriye’ye bağlı olmasını kabul etti. Dahası “Hatay” sancağının toprak bütünlüğü, Türkiye ve Fransa’nın garantisi altında olacaktı. Ancak bu antlaşma da uyuşmazlığı sona erdiremedi.
• Bu dönemde uluslararası ilişkiler giderek gerginleşmeye başladı. Almanya’nın Avusturya’yı ilhakından sonra, Avrupa’da güçler dengesi bozulmaya başladı, bunun üzerine de Fransa, Hatay konusundaki tumunu yumuşatmak zorunda kaldı. Yapılan seçimler sonucunda bağımsız bir devlet olarak Hatay Cumhuriyeti kuruldu (2 Eylül 1938). Ardında da Hatay Cumhuriyeti ile Türkiye arasında yakın ilişkiler geliştirildi.
• 1939’da Avrupa’da yayılan savaş rüzgârları Fransa’nın Türkiye’nin isteklerini kabul etmesini sağladı. 23 Haziran 1939’da Fransa ile Türkiye arasındaki bir antlaşma ile Hatay’ın Türkiye’ye katılması kabul edildi. Böylece Atatürk’ün ölümünden sonra Hatay meselesi de Misakımillî doğrultusunda Türkiye’nin lehine çözümlendi.

NOT: Bağımsız Hatay Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen’dir.
ÖRNEK: Atatürk, “Bizi yok etmek gibi bir görüş karşısında varlığımızı silahla korumak ve savunmak pek tabiidir. Bundan daha haklı ve tabii bir hareket olamaz.” demiştir.
Atatürk’ün bu sözü,
I. Bölgesel ittifakları destekleme
II. Ülke bütünlüğünü koruma
III. Bağımsızlığı ilke edinme
durumlarmm hangilerinden ödün verilmemesi gerektiğini
gösterir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III
2008 ÖSS
ÇÖZÜM: Atatürk’ün sözünde geçen “Bizi yok etmek gibi bir görüş karşısında varlığımızı korumak pek tabidir.” ifadesi III. öncüle ulaşmamızı sağlar. Bu ifade ayrıca ülke bütünlüğünü
koruma ile de ilgilidir. Bölgesel ittifakı destekleme ile ilgili bir bilgeye ise paragrafta yer verilmemiştir.Yanıt E

3. 1938 —1950 Arası Türk Dış Politikası

• I.Dünya Savaşı’ndan sonra imzalanan antlaşmaların oldukça ağır hükümler içermesi II. Dünya Savaşı’na giden sürecin başlangıcındaki en önemli sebep olmuştur. Çünkü I. Dünya Savaşı sonrası imzalanan antlaşmalarla uluslararası barış sağlanamamıştı.
• Rusya, Almanya ve İtalya’da kurulan rejimler dünyayı tehdit etmeye başladılar. Almanya’da ve İtalya’da ırkçı idareler kuruldu. II. Dünya Savaşı başlamadan tarafsız kalan Türkiye her an savaşa girecekmiş gibi hazırlık yaparken mümkün olduğunca savaşın dışında kalmaya çalışmıştır. ikinci Dünya Savaşı çıkmadan önce Atatürk: “Bir dünya harbi olacaktır. Bu harp neticesinde dünyanın durumu ve dengesi baştan başa değişecektir. işte bu sırada doğru hareket etmesini bilmeyip en küçük bir hata yapmamız halinde, başımıza mütareke yıllarından daha çok felaketler gelmesi mümkündür.” demiştir.

ÖRNEK: Atatürk bu sözüyle,
I. geçmişten ders alma,
II. savaş ortamından çıkar sağlama,
III. savaşların getirdiği sonuçları kabullenme
yaklaş>mlar>ndan hangilerinin gerektiğini vurgulamştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II E) ve C) Yalnız III
2006 OSS
Atatürk’ün paragraftaki sözünde geçmişten ders alınması
gerektiği vurgulanmıştır. Eğer ders alınmazsa mütareke
yıllarının acılı günlerinin tekrar yaşanabileceği hatırlatılmıştır.
Yanıt A

[tarih_ygs_lys]