• şekildeki devre parçasında, elektrik yükleri Y den X ye giderken, t sürede devre parçasına VXY.I.t kadar enerji verir.
• Verilen bu enerji, devre parçaları tarafından harcanan enerjiye eşittir. Buna göre,

[fizik_2_ygs_lys]

[fizik_2_ygs_lys]

• Devreye enerji sağlayan devre elemanlarıdır. Piller ve aküler örnek olarak verilebilir.

1. Seri Bağlama

• Üreteçlerin kutuplarının uc uca bağlanmasıyla oluşur.

Emk lar aynı yönlü ise,

2. Paralel Bağlanma

• Üreteçlerin (+) ve ( –) kutupları kendi aralarında bağlanır.

Üreteçlerin Ömrü

• Üreteçler devreye ne kadar çok akım verirse o kadar çabuk tükenir. Çektikleri akımla ömürleri ters orantılıdır.

Zıt emk (Motorlar)

• Elektrik enerjsini mekanik enerjiye çeviren motorlarda zıt emk oluşur. eı ile gösterilir.

[fizik_2_ygs_lys]

• Lambaların parlaklığı güç ile doğru orantılıdır.

• Lambanın parlaklığını arttırabilmek için lambadan geçen akımı, ya da uçları arasındaki gerilimi arttırmak gerekir.
• Lambalar özdeş ise sadece lambanın uçları arasındaki gerilime (V), ya da akıma bakılarak lambaların parlaklıklarını karşılaştırabiliriz.

Elektromotor Kuvvet

• Birim yükü devrede 1 tam tur dolandırmak için üretecin devreye verdiği enerjiye üretecin emk sı denir.

[fizik_2_ygs_lys]

• Elektrik enerjisi devrede toplam yükü dolandırmak için yapılan iştir. Bu enerji dirençlerde açığa çıkan ısı enerjisine eşittir.

[fizik_2_ygs_lys]

Tanım: Eş değer direnç : Devredeki tüm dirençlerin yaptığı işi tek başına yapan dirence denir. Reş ile gösterilir.

1. Seri Bağlama

• Dirençlerin uc uca bağlanmasıyla elde edilir. Dirençlerden aynı akımlar geçer.

i1 = i2 = i
V1 = i.R1, V2 = i.R2, V = i.Reş
V = V1 + V2
i.Reş = i.R1 + i.R2
Reş = R1 + R2 dir.

2. Paralel Bağlanma

• Dirençlerin birer uçları kendi aralarında bağlanmasıyla elde edilir. Kollarındaki gerilimler eşittir.

Wheatson Köprüsü

• R5 direncinden akım geçmez. R1 ve R3 birbirine seri, R2 ile R4 de birbirine seri olur. Devre aşağıdaki gibi çizilebilir.

Kısa Devre

• Bir devre elemanının iki ucu bir iletken telle bağlanırsa devre dışı kalır buna kısa devre denir. Çünkü akım dirençsiz yolu tercih eder.

[fizik_2_ygs_lys]

• Bir iletkenin uçları arasındaki potansiyel farkın, iletkenden geçen akıma oranı sabittir. Bu sabit iletkenin direncidir.( Ohm kanunu)

Elektrik Devreleri
Önce devre elemanlarını tanıyalım.

• Devrede iki nokta arasındaki potansiyel farkı ölçer. İki nokta arasında devreye paralel bağlanır. Devreye etkisi yoktur. Direnci çok küçüktür.

• Voltaj yüksekliğinde ya da kısa devre durumunda akımı keserek devreyi korur.

[fizik_2_ygs_lys]

• Bir iletkenin akıma karşı gösterdiği zorluğa direnç denir.
• R ile gösterilir. Bir iletkenin direnci,

Özdirenç

• Bir iletkenin birim uzunluk birim kesitteki direncidir.
• q : Özdirenç
• L : İletkenin boyu
• A : İlektenin kesiti

Dirençin Sıcaklıkla Değişmesi

• Bir iletkenin direnci sıcaklığa bağlıdır.
• R = R0.(1 + a.t)
• R = t°C deki direnç
• R0 = 0°C deki direnç
• a = Direncin sıcaklıkla değişim katsayısı.
• Karbon ve cam gibi bazı maddelerin sıcaklık arttıkça dirençleri azalır.Bu maddeler için a (–) dir.

• Bir iletkenin direnci sıcaklığa bağlıdır.
• R = R0.(1 + a.t)
• R = t°C deki direnç
• R0 = 0°C deki direnç
• a = Direncin sıcaklıkla değişim katsayısı.
• Karbon ve cam gibi bazı maddelerin sıcaklık arttıkça dirençleri azalır.Bu maddeler için a (–) dir.

[fizik_2_ygs_lys]

• Elektrik akımı ile suyun bileşenlerine ayrılmasıdır.

• Suyun elektrolizi deneyinde suyu iyi bir iletken haline getirmek için biraz tuz ya da asit katılır.
• Tüpler ağzına kadar bu suyla doldurulup ters çevrilerek kaptaki su içine konur.
• Tüplerin içine iki elektrot yerleştirilip bir pilin uçlarına şekildeki gibi bağlanır.

• Devreden yük geçmeye başlayınca ters çevrilmiş tüplerde gazlar birikmeye başlar.
• Toplanan gazın hacmi anotla V, katotta 2V olur. Buna göre (+) Anotta oksijen, (–) katotta hidrojen birikmiştir.
• Yapılan deneyle devreden geçen 1 C luk yük yaklaşık 0,06 cm3 oksijen, 0,12 cm3 hidrojen birikmesine neden olur.
• Oksijen gazının biriktirildiği tüp devreden çıkarılırsa sistem hidrojen kabı adını alır.
• Tüplerde toplanan gaz miktarları ile devreden geçen akım şiddetini bulabiliriz.

[fizik_2_ygs_lys]

• Elektrik akımı ile asit, baz, tuz gibi bileşiklerin bileşenlerine ayrılmasına elektroliz denir.

• Elektroliz kabında elektrolit olarak bakır sülfat çözeltisi,elektrot olarak da bakır çubuklar vardır. Çözeltideki (+) iyonlar katota, (–) iyonlarda anota doğru hareket ederler.
• Cu+2 iyonları (–) elekrottan 2 elektron alarak nötr bakır atomu olarak bu elektrot üzerinde toplanır.

[fizik_2_ygs_lys]