Yeryüzündeki birçok üründe olduğu gibi, internet sitelerinde de taklitlere çok sık rastlanabiliniyor. Çoğu kişinin pek uygun görmediği bu durum, ne yazık ki insanları kaliteli çalışmaları paylaşmaktan uzaklaştırıyor. Evet, çalışmaları başka yerlerde kullanılamayacağı biçimlerde yayımlamak mümkün; fakat bu da hem zahmetli oluyor hem de insanda sanki çalışmayı bir yere hapsediyormuş gibi bir his uyandırıyor.

Emeğe saygının kalmadığı şu dönemlerde, açılan birçok ağ kümesinin (web sitesinin) üç beş saat sonra taklidi çıkabiliyor. Günlerce emek çekerek oluşturduğunuz yazılar, resimler veya diğer belgeler, iki saniyelik bir işlemle başka ağ kümelerine taşınıp, kaynak belirtilmeden kullanılıyor. Ne yazık ki Türkiye’de özellikle sanal ortamda kişiler paylaştıkları içeriğin kaynağını belirtmekten kaçınıyorlar. Hâlbuki kaynak belirtmek, bir bakıma o içeriği oluşturan, onun oluşturulmasında emeği olan kişiye bir teşekkürdür. Fakat birçok kişi bunun bilincinde değil. Bunun dışında bazı kişiler, resmen “aşırıcılık” yapıyorlar. On dakikada kurdukları bir sistemle, sanal ortamdaki bütün yazıları özensizce kendi sitelerine kopyalayıp, sonra da “Paylaşım yaptım!” diye bir köşeye kuruluyorlar. Söz gelimi, birçok öğrencinin isteği üzerine derleyerek sunduğum “… Türünün Tarihi Gelişimi / Temsilcileri” başlıklı yazıların tamamı, en başta bu ağelinde paylaşılmasına rağmen, şu anda en az bin tane sitede bulunmaktadır. Gidip gezin o siteleri, hiçbirinde kaynak bulamazsınız. İşte bunlar, kişileri güzel çalışmalar yapmaktan soğutuyor.

Kaynak konusunda pek duyarsız olan kişilerden oluşan şu sanal ortamda, “para kazanmak” için fırsat kollayan insanları da görmek mümkün. Şöyle ki sırf aramalarda üst sıralarda görünmek amacıyla başlığa yazılan onlarca kelimenin biri hakkında bile adamakıllı bilgi sunmayan, özensizce yapılmış ve sırf “gelir sağlama” temelli oluşturulmuş yüzlerce ağ kümesi görmek mümkün. Bu ağ kümelerinin neredeyse tamamının, beslendiği belli kaynaklar vardır. İşte bu kaynaklardan birisi olan güncemizden de, gelişigüzel (ç)alıntı yapan kişilerin varlığı, zamanla gözümüze çarpıyor. Bazı kişiler bu (ç)alıntı işini abartarak resmen ağelimizi kopyalıyorlar. Şimdi size, içeriğinin neredeyse tamamı ağelimizden alınan; fakat hiçbir yerinde güncemizin adına rastlanmayan bir site göstereyim. Güya Türkçeyi korumak için açılmış; fakat başlığına bakın: “Türkceyi Koruma ve Öğretme Sitesi“… Güya bu siteyi oluşturan kişi “etimoloji” ile uğraşıyormuş. Daha “Türkçe” yazmasını bile bilmeyen birisi için bu, çok komik bir uğraşı oluyor. Dahası var. Bu kişinin kendi yaşamıyla ilgili açıklamada bulunduğu o sayfada aynen şu metin geçiyor:

“… uygunmu diye soranlara;her ülkenin bir kimliği vardır ve bizim kimliğimizi şekillendiren türkçemizdir kimliğini kaybeden bir toplum özgürlüğünüde er yada geç kaybedicektir…”

Bunu “etimoloji” (köken bilimi) ile ilgilenen birisinin yazdığına kimse inandıramaz beni. İnanmak da istemem. Dil bilimi, bu kadar basit bir uğraşı değil, olmamalı da… Bağlaçların ve soru eklerinin ayrı, özel adların da büyük harfle başlanarak yazıldığını bile bilmeyen birisinin umarım Türk dili ile uzaktan yakından bir geçmişi olmamıştır. Eğer olmuşsa, ben bu insanlarla aynı alanın içinde bulunduğum için kendimden utanırım.

Az önce aldığım bir uyarı ile girdiğim bir ağ sayfasında da yine canımı sıkacak şeyler gördüm. Güncemizin temasını kullanarak ve ağelimizdeki yazıların çoğunu hiç değiştirmeden kopyalayıp yeni bir site oluşturan insancıkları görünce, gerçekten üzüldüm. “Güncemizin kopyası çıktı, artık kimse buraya gelmez, bizim kalitemiz düşer.” diye düşündüğümden değil üzüntüm. Sadece insanların emeğe hiç değer vermediklerini bir kere daha gördüğüm için üzüldüm. Şimdi bu “taklit” sitenin adresini yazardım; fakat hem buradan oraya ziyaretçi göndermemek hem de bu seçkin ağelinde o kopya sitenin bağlantısını yazarak onu google gibi arama motorları için ödüllendirmek istemiyorum. Zaten bir tane de değil bu siteler. Gerek “Bilgicik“, gerekse de “Türkçe Yaşam“daki içerikle oluşturulmuş onlarca ağeli gösterebilirim size. Siz konukların, böyle kopya sitelere değer vermediğinizi de biliyorum. Arama motorları da bu sitelere pek değer vermiyorlar. İki gün sonra ya siliniyorlar, ya da onuncu sayfalara falan düşüyorlar.

Biz, bu istenmeyen kopyalamalar karşısında çaresiz değiliz. Aksine bunlar, bizim çalışmalarımızın kalitesini ortaya koyuyor. Yukarıda değindiğim gibi, yeryüzünde sadece “değerli” şeylerin kopyası çıkıyor. Onun için, böylesi saygısızlıklar, bizi bu yolda yıldırmaktan çok, daha güzel şeyler ortaya koyabilmek için kararlılığımızın artmasını sağlıyor. Biz de çok fazla alıntı yapıyoruz; fakat alıntıların tamamında “kaynağı” belirtiyoruz. Ayrıca alıntıyı abartıp da “taşıma” olayına çevirmeden yapmaya özen gösteriyor, böylece arkamızdan kötü söz söyletmiyoruz.

Konuyu daha fazla uzatmadan, böyle saygısızca oluşturulan ağ kümelerine karşı tepkinizi ortaya koymanızı ve bu siteleri mümkün olduğunca kullanmadan bilgiyi kaynağından almanızı diliyorum. Sürekli bu saygısızlıklarla “paylaşım” yaptığını zannedenlere ve bütün kopyacılara da diyorum ki:

“Bilgicik.Com‘a benzeyebilirsiniz; fakat asla Bilgicik.Com kadar olamazsınız!”

Keşke sizler böylesi tutumlar izlemeseydiniz de, ben de bu yazıyı yazmasaydım. Fakat bu konuda daha bilinçli olmanız için bir “uyarı” niteliğindeki bu yazı ile, sizleri Türkçemizi doğru ve güzel kullanmaya davet edeceğim. Dilimize gereken önemi ve değeri vererek takdir edilecek yorumlar gönderenlerden, onları böyle bir konu ile muhatap edebilme olasılığıma karşı özür diliyorum.

Bu ağeline her gün binlerce kişi giriyor ve yüzlerce yorum gönderiliyor. Yorumların hepsini günlük olarak okuyup onaylamanın sıkıntısını geçerek, yorumlarda kaç defa belirttiğimiz hâlde düzelmeyen yazım ve anlatım bozukluklarına dikkat çekmek istiyorum. Bir yazıya yorum yaparken, öncelikle “Bu yorumu niçin yapıyorum?” diye kendinize sormanız gerekiyor. Çünkü her gün klavyenin tuşlarına rastgele basıp yorum gönderenleri görüyorum. Ne yapmaya çalıştıklarını anlamıyorum; fakat bu davranışla hem kendilerini boş yere zahmete sokuyorlar hem de yorumları onaylayan bizleri…

Yorum yazarken dikkat edilmesi gereken diğer bir nokta ise, yazdıklarınızın yazara veya diğer okuyuculara bir şeyler “düşündürme / kazandırma” amacı taşıması gerektiğidir. “Çok beğendim.” veya “Hiç güzel olmamış.” diye kısa kısa yorumlar göndermektense, yazıyı niye çok beğendiğinizi veya yazının neden güzel olmadığını açıklamaya çalışırsanız, bu konuda sesinize kulak verecek birileri çıkabilir. Ayrıca yorumlar sadece “teşekkür etmek” veya “istekte bulunmak” için gönderilmemelidir. Sizden önce yorum yazanların istekleri göz önüne alınarak onlara yardımcı olacak içerik yorumlarla gönderilebilinir ki bunlara çok sık şahit oluyoruz. (*) Belli konuları açıklayan yazılarda eksik gördüğünüz yerleri yorumla eklemeniz de anlamlı bir davranış olacaktır. Hem böylece “paylaşıma” değer verdiğinizi görünür bir biçimde ortaya koyacak hem de diğer arkadaşlarınızı paylaşıma davet ederek bu ağ kümesini paylaşımcı insanların bulunduğu bir “bilgi edinme ortamı” hâline getirebilirsiniz.

Değinmek istediğim en önemli şey ise, iletilerin yazılma biçimi. Kaç yerde “Türkçeyi ‘Türk’çe kullanın!” diye uyarıda bulunduğumuz hâlde, birçok kişinin uyarıları önemsediği yok. Evet, yorum alanına uyarı bağlantısını koyduktan sonra yapılan yorumlarda gözle görülür düzeyde bir iyileşme oldu; fakat “yaw, yoq, saol, güsel, ii, yha…” gibi sözcük kırmalarının hâlâ kullanıldığını görmek, bizleri gerçekten çok üzüyor. Bazıları ise sırf yazıya estetik kazandırmak için “β, Є” gibi bizim alfabemizde bulunmayan harfleri, iletilerinde kullanıyorlar. Bu da hiç doğru değil. Ayrıca çok az ve bilinçli insanlar “noktalama işaretlerini” kullanıyorlar. Zaten noktalama işaretlerini dikkatlice kullanan insanların çoğu, sözcüklerin yazımlarına da dikkat ediyorlar. Cümle bittiğinde en sona uygun bir noktalama işareti (. , ? ! …) koymak çok mu zor geliyor acaba size, anlamış değilim.

Lütfen, yorumlarında Türkçe yazım, anlatım ve noktalama kurallarına uymayanlar, “buradaki” uyarıları dikkatlice okuyup Türkçenin genel özelliklerini göz ardı etmeden iletiler göndersinler. Zaten almış olduğum bir kararla, bugüne kadar hep düzelterek yayımladığım yorumlarda artık çok nadir düzeltmeler yapacağım. Gönderilen yorumlardan, içinde “q, w, x” gibi Türk alfabesinde bulunmayan harfleri barındıranları ve kesinlikle karşı çıktığımız “yha, yoq, güsel, bi…” gibi kullanımları içerenleri, çok önemli ve anlamlı bir şeyi anlatıyorsa bile hiç düşünmeden sileceğim! Bunun için Türkçeyi yerden yere vuracak iletiler gönderip de, sonradan “Niye benim yorumum onaylanmadı?” diye sormayın.

Arındırılmış ve doğru kullanılan bir Türkçe ile yeniden görüşmek dileğiyle.

Esenlikle kalın…