Geçen gün, msn’de aslen Azerbaycan Türk‘ü olan Afiq Ağdami kandaşımla küçük bir söyleşi yaptık. Bu söyleşi ile Azerbaycan ve Azerbaycan Türkçesi hakkında genel bilgileri değerli soydaşımızdan derlemeye çalıştım. Bu aralar biraz yoğun olduğumuz için pek kapsamlı bir söyleşi olamadı; ama yine de güzel bir söyleşiydi.

Bundan sonra ilgili konularda bilgili olduğuna inandığım birçok kişi ile söyleşi yapmaya çalışacağım. Onları da “Söyleşiler” bölümünde toplayacağım. Afiq kandaşımız ile yaptığımız söyleşi de ilk olsun. (:

Yaptığımız söyleşinin derlenmiş hâli:

Yavuz Tanyeri: Değerli kandaşım, öncelikle merhaba.

Afiq Ağdami: Selamlar, sevgiler olsun Azerbaycan‘dan.

Yavuz Tanyeri: Azerbaycan‘ın genel özellikleri ve Azerbaycan Türkçesi hakkında bilgilerinden yararlanabileceğimizi düşünüyorum. İstersen, öncelikle Azerbaycan hakkında bize biraz genel bilgi ver. Nüfusu, yüz ölçümü, etnik yapısı…?

Afiq Ağdami: Azerbaycan, 8 milyonu aşkın bir nüfusa sahip şu anda. Başkenti Bakü. Bakü de 3 milyonu aşkın nüfusa sahip. Azerbaycan`ın 5 devletle sınırı var. Türkiye,Gürcistan,Rusya,İran ve Ermenistan. Azerbaycan`da yaşayan milletler arasında Azerbaycan Türkleri çoğunluk halindeler. Bundan başka İran grubuna dahil olan bazı az sayılı milletler de mevcut.

Yavuz Tanyeri: Peki, Azerbaycan‘ın sosyal yaşantısı nasıl? Yani insanlar ne ile meşgul oluyorlar, işsizlik var mı, geçim sıkıntıları yaşanıyor mu, halk refah içerisinde mi?

Afiq Ağdami: Özelikle petrolün etkisi ile son yıllarda hızlı bir kalkınma var. Ama bu esasen şehirlerde, özellikle Bakü ve Sumgayıt şehirlerinde etkili oluyor. Köylerde işsizlik çok fazla. O yüzden Bakü’ye göç var. Köylerde ahalinin % 55′ i oturuyordu; ama son senelerde bu oran çok değişmiştir mutlaka.

Yavuz Tanyeri: Peki eğitim ne durumda? Orada da kız çocuklarının eğitimi sorun mu? Okuma yazma bilenlerin oranı hakkında bir şeyler söyleyebilir misin?

Afiq Ağdami: Tabii ki, eğitimde dünyada ön sıralarda geliyor Azerbaycan. Diyebilirim ki ahalinin % 100’ü okuma yazma biliyor ve kız çocuklarının okulla ilgili hiç bir sorunu yok. Ayrımcılık yok yani. Azerbaycan’da yetişen ve dünyaca tanınan akademisyenlerimiz de var…

Yavuz Tanyeri: Peki bildiğimiz üzere bir de Ermeni sorunu var. Bu konu hakkında ne düşünüyorsun? Ermeniler hâlâ bir sorun mu o bölgede?

Afiq Ağdami: Ermeniler bu bölgede değil, tüm dünyada bir sorun aslında. Türkler’e karşı hep acımasız katliamlar yaptılar. 1905′ de, 1918′ de ve daha çok vakitte Azerbaycan Türkleri’ne karşı katliamlar yaptılar. 26.02.1992’de Hocalı faciasını törettiler. Rusların Desteği ile kadın, çocuk, ihtiyar demeden kıydılar. O katliamda ölenlerden bilinenler 600’den fazla. Ama bitkin ve esir düşenler de var.

Yavuz Tanyeri: Anladım. Peki gardaş, bizim için gerçekten önemli olan Azerbaycan Türkçesi hakkında da biraz fikrini alalım. Özellikle alfabede bazı değişiklikler oldu bu yakın dönemde. Bir de Arapça – Farsça, Azerbaycan Türkçesini biraz yıpratıyor gibi.

Afiq Ağdami: Arap-Fars kökenli sözler din ve edebiyat vasıtasıyla geçti dilimize. Araplar’ın din, Farslar’ın edebiyat ile… Biliyorsun gardaş, Türkiye’de 23. yüzyılda dil ıslahatı oldu. O zaman Türkiye Türkçesi içerdiği Arapça – Farsça sözcükler bakımından bizden öndeydi. Güney Azerbaycanlılar, Arap alfabesini kullandıkları için ve 1991 yılına kadar bizim de alfabemiz Kiril alfabesi olduğundan vahit edebiyat sorunu yaşandı. Hem Güney Azerbaycan’da Azerbaycan dilinde okul olmadı bu zamana kadar.

Yavuz Tanyeri: Peki gardaş Azerbaycan‘ın özünde bu “q, x” harfleri var mıdır? Veya resmi yazışmalarda falan da bunlar kullanılıyor mu? Sanki kişiye göre kullanım olduğu gözüme çarpıyor.

Afiq Ağdami: Tabii ki gardaş. “ə, x,q” harfleri kullanılıyor. 32 harften ibaret alfabemiz var.”ə” sesi Türkiye’de de var aslında; ama ses halinde, yani harf değil de ses şeklinde kullanılıyor.

Yavuz Tanyeri: Peki, Azerbaycan’daki soydaşlarımızın Türkiye’ye karşı bakış açısı nasıl? Özellikle Iğdır’da Azerbaycan Türkleri’nin yoğun yaşadığı biliniyor. Türkiye’ye gidiş gelişler – göçler oluyor mu? Veya Türkiye’den gelenler var mı?

Afiq Ağdami: Genel olarak, Türkiye`den buraya iş için gelenler var; ama yerleşmek için gelenler çok az sayıda. Buradakiler çoğunluk olarak Türkiye’ye ve Türkiye Türkleri’ne karşı iyi şeyler düşünüyor; ama aksini düşünen bir kısım var. Bunu da hemen açıklayayım: Buradakiler kapitalizmi Türkiye getirdi sanıyorlar. Açık seçik elbisenin falan da aynı şekilde Türkiye’den geldiğini zannediyorlar. Burada insanlar genellikle Türkiye’nin televizyon kanallarına bakıyorlar. Orada da açık seçik giyimler olunca sanıyorlar ki buradaki açık giyinmeleri falan da Türkiye getirdi bizlere.

Yavuz Tanyeri: Azeri Türkler’i hep “milliyetçi” ve Türk Birliği’ne inanan Türkler olarak bilinirler. Sence bu bilinç, ne kadar yaşanıyor Azerbaycan‘da?

Afiq Ağdami: Evet bu çok doğru. Özellikle Türkçülüğün esasını oluşturanlardan bir kaçı Azerbaycan Türk’ü olmuş tarihte. Ama maalesef milliyetçilerin hepsi 1920 – 1937 yılları aralığında hapis edilmiş, Sibirya’ya sürgün edilmiş ve öldürülmüşler. O yüzden milletin ruhu uzak düşmüş. 1935 yılında Stalin’in kararı ile pasaportlarda “Türk” yerine “Azerbaycanlı” yazılmaya başlanmış. Millete kendini unutturmak adına atılmış çok haince bir adım bu.

Yavuz Tanyeri: Azerbaycan’daki musiki, yani müzik nasıl bir gelişme göstermiş durumda? Yani orada da müzikte yabancılaşma var mı ve türkülere gereken değer veriliyor mu?

Afiq Ağdami: Son zamanlarda yabancı, müziğe rağbet artsa da Azerbaycan Türkler‘i hiç bir zaman türkülerden kopmadı, kopamaz zaten. Türküler, aşık havaları beşikten kabre kadar hep bizimle birlikte yol gider. Özellikle Karabağ bölgesinden çıkıyor türkücü ses sanatçıları. Son yıllarda türkülerimizi korumak ve geliştirmek adına bazı çalışmalar var, çeşitli musabıkalar yapılıyor. Şunu söyleyeyim ki, Azerbaycan musikisi dünyada en seçkin musikilerden birisi. Kendine has olması ve çeşitleri bakımından çok seçkin. Maalesef Ermeniler bizim türkülerimizi kendi halk müziği gibi tanıtma çabasındalar.

Yavuz Tanyeri: Peki, son olarak şunu sorayım. Hâlâ sorunlar içinde boğuşan bir Karabağ’ımız var. Sence o konuda neler yapılmalı ve Karabağ’ın geleceğini nasıl görüyorsun?

Afiq Ağdami: Valla bence Karabağ` sorunu sulh, barışcı yollarla çözülemez. Ermeni lobileri ve Rusya buna izin vermez. Bunun için savaş gerek. Milletimiz savaşa hazır olmalı. Zaten şu sıralarda Azerbaycan güvenlik kuvvetleri ile Ermeniler arasında çatışmalar yaşanıyor. Geçen gün yine 5 şehit verdik. Fakat inşallah şehitlerimizin kanı yerde kalmayacaktır.

Yavuz Tanyeri: Gardaş, özellikle eklemek istediğin bir şey yoksa, söyleşiyi burada bitirelim. Güzel ve değerli yorumların için çok teşekkür ederim. Sağ olasın, var olasın.

Afiq Ağdami: Estağfirullah gardaşım. Özellikle söylemek istediğim o ki: Biz Türkiye ile “bir” millet “iki” devletiz. Bizi kimse ayıramaz.

Yavuz Tanyeri: Bu konuda kuşkumuz yok gardaş. Her ne kadar aramızda mesafeler olsa ve üzerimizde oynanan oyunlar nedeniyle uzaklaştırılmaya çalışılsak da, yüreğimiz her zaman birlikte… Umuyorum ki ileride hepimiz tek çatı altında toplanırız ve kutlu birlik ile buluşuruz.

Afiq Ağdami: İnşallah gardaş. Selamlar, sevgiler uzak diyardaki yakın yüreklere Azerbaycan’dan geliyor.

TARİHÇE
Azerbaycan Türkleri 1918-1920’de Kafkasya kurultayını toplamış ve 28 Mayıs 1918’de milli Azerbaycan devletini kurmuşlardır. 1920’de ise Kafkasya ötesi Sosyalist Sovyet Cumhuriyetlerine katılmak zorunda kalmışlardır. 20 Ocak 1990’da bağımsızlık yanlısı Azerbaycan Türkleri’ne Rus Ordusu tarafından saldırılmış, yüzlerce Azerbaycan genci Rus tanklarının altında ezilerek hayatlarını kaybetmişlerdir. Bu olay her yıl düzenlenen törenlerle anılmaktadır. Azerbaycan, 30 Ağustos 1991 tarihinde bağımsızlığını ilân etmiştir. Azeriler Kafkasya bölgesinin en büyük Türk topluluğunu oluşturmaktadırlar. Aynı zamanda Kafkasya’daki Türk halklarının kültür seviyesi en yüksek Türk toplumudur. Kafkaslarda milli uyanışın merkezi Azerbaycan ve özellikle Bakü kentidir.

DEMOGRAFİK DURUMU NÜFUSUN ETNİK YAPISI
Grup Nüfus içindeki yüzdesi
Azeri Türkleri, : 90
Ruslar : 2.5
Ermeniler : 2
Lezgiler : 1
Avar Türkleri : 0.3
Yahudiler : 0.2
Tatar Türkleri : 0.2
Ukraynalılar : 0.3
Gürcüler : 0.2
Diğer . . . . . . . . : 3.3

Yaş grubu Toplam nüfustaki payı
0-14 : %32
15-64 : %61
65- : % 7

Ocak 1990 olaylarından sonra ülkede bulunan Ruslar ve Ermenilerin dışarıya göçleri yoğunlaşmıştır. Bunun sonucu olarak toplam nüfus içinde Türklerin oranının %90’ı aştığı tahmin edilmektedir. Diğer Türk grupları da dikkate alındığında Azerbaycan’ın Türk kimliği daha da güçlenmektedir. Toplam nüfusun %62.1’i 30 yaşın altındadır. Nüfusun önemli bir bölümünün genç olması Azerbaycan’a sosyal dinamizm kazandırmaktadır.

SİYASİ VE SOSYAL YAPI
Azerbaycan’da kendilerini parti olarak adlandıran fakat hukuken böyle bir kimliği olmayan çeşitli partiler mevcuttur. Başlıca siyasî oluşumların en büyükleri şunlardır:
1- Yeni Azerbaycan Partisi (Başkan – Haydar Aliyev)
2- Azerbaycan Halk Hareketi (Başkan – Ebulfeyz Elçibey)
3- Azerbaycan Milli İstiklal Partisi (Başkan – Etibar Memmedov)
4- Milli Musavat Partisi (Başkan – İsa Kamber)
5- Azerbaycan Demokratik Halk Cephesi (Başkan – Rafig Turabhanlı)
6- Azerbaycan Demokrasi Partisi (Başkan – Vagit Kerimov)
7- Azerbaycan Komünist Partisi (Başkan – Feridun Hasanov)
8- Azerbaycan Sosyal Demokrat Parti (Başkan – Zerdüşt Alizade)
9- Azerbaycan Liberal Parti (Başkan – Lala Hacıyeva)
10- Birlik Partisi (Başkan – Leyla Yunusov)
11- Azerbaycan Demokrat Parti (Başkan – İlyas İsmailov)
12- Sivil Dayanışma Partisi (Başkan – Sabir Rüstemhanlı)
13- Anavatan Partisi (Başkan – Fazail Agamalı)

EKONOMİK DURUM
Azerbaycan’da diğer BDT cumhuriyetlerinden farklı olarak bağımsızlığın birinci yılı olan 1991 yılında önemli üretim düşüşleri yaşanmamıştır. Ancak, Ocak 1992’de Ocak 1991 düzeyine göre % 20 üretim düşüşü gözlenmiştir. Azerbaycan Hükümeti tarafından, Ocak 1992’de üretici fiyatlarının % 90’ı ve tüketici fiyatlarının % 80’i serbest bırakılırken, petrol, gaz, elektrik, kamu taşımacılığı, haberleşme hizmetleri ve temel tüketim mallarını da içeren 14 grup mal ve hizmetin fiyatları kontrol altında tutulmaya devam edilmiştir.

PETROL VE DOĞALGAZ
Azerbaycan, BDT ülkeleri arasında en büyük üçüncü petrol üreticisidir. Petrol ve gaz üretimi ekonominin belkemiğini oluşturmaktadır.
Azerbaycan’ın petrol rezervlerinin yaklaşık 10 milyon varil, doğal gaz rezervlerinin ise, yaklaşık 170 milyar metreküp olduğu tahmin edilmektedir. Petrol rezervlerinin Körfez ülkelerine kıyasla az olmasına rağmen, Azerbaycan, dünya petrol piyasasına günde 1-1,5 milyon varil sürebilecek, dolayısıyla, dünya petrol arz ve fiyatlarını etkileyebilecek kapasi-teye sahiptir. Ülke topraklarının %60’ında petrol bulunduğu tahmin edilmektedir.
Hazar Denizi’nin yasal statüsü üzerinde Rusya ile süren anlaşmazlıklar Azerbaycan petrol sektörünün gelişiminin önündeki en büyük engel olarak görülmektedir.
Hazar Denizi’ne kıyısı olan İran ve Türkmenistan Rusya’yı desteklemektedir
. Türkiye tarafından gerçekleştirilen proje çalışmasında, inşa edilecek bir boru hattı ile Azerbaycan’dan 25 milyon ton ham petrolün Ceyhan Terminali’ne taşınması esas alınmıştır.

TARIM VE HAYVANCILIK
Azerbaycan’da tarım sektörü SSCB’de mevcut olan genel yapıya benzer şekilde kurulmuştur. Tarım “kolhoz” ve “sovkhoz” adı verilen işletmeler vasıtasıyla yapılmaktadır ve toprak mülkiyetinin tamamı devlete aittir. Azerbaycan’da bugün tarım sektörünün alt ve kurumsal yapısı tanzim edilmektedir. Buna rağmen hangi mülkiyet şeklinin yaratılmak istenildiği hâlâ açıklığa kavuşmamıştır. Ayrıca toprak sahipliği ve bu topraklarda üretilen mahsullerin mülkiyeti problem haline getirilmiştir. Bu sorunu halletmek için çıkartılmak istenilen “Toprak Islahatı Hakkında Mecelle” ile devletin mülkiyetinde bulunan topraklar devlet, belediye, özel mülkiyet olmak üzere 3 kısma ayrılmakta ve ülke topraklarının % 40’ının, ekili alanların ise % 85’inin özel mülkiyete tahsis edileceği ileri sürülmektedir.

BANKACILIK VE SİGORTACILIK
Azerbaycan’da 7 Ağustos 1992’de Merkez Bankası Hakkında Kanun ile Bankalar ve Bankaların Faaliyetleri Hakkında Kanun arka arkaya yürürlüğe girmiştir. Azerbaycan’ın finans kesimi Azerbaycan Milli Bankası (Merkez Bankası) ve 4 ihtisas bankası; Azerbaycan Uluslararası Bankası (Beynelhalk Bank), Agroindustrial Bank (Ziraat Bankası), Sanayi İnvestisyon Bank (Sanayi ve Yatırım Bankası), Emanet Bank (Tasarruf Bankası) ile çok sayıda ticari ve kooperatif bankadan oluşmaktadır. Azerbaycan Bankacılık Kanunu modern anlamdaki tüm bankacılık işlemlerini kapsamına almaktadır. Ancak, Azerbaycan ekonomisinin tam anlamıyla serbest pazar sistemine geçememesi ve banka sisteminin de modern anlamıyla yerleşmemiş olması sebebiyle, hedeflenen gelişme gerçekleştirilememektedir.
Azerbaycan’da biri reasürans olmak üzere 61 sigorta şirketi bulunmaktadır. “Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Sigorta Hakkında Kanunu” 5 Ocak 1993 tarihlidir. Azerbaycan’daki sigorta şirketlerini “Devlet Sigorta Murakabe Kurulu” denetlemektedir. Azerbaycan’da gelişmekte olan sigorta pazarı uluslararası sigorta sisteminde uzman kadroların bulunmaması sebebiyle çeşitli zorluklar yaşanmaktadır.

TÜRKİYE İLE İLİŞKİLER
Azerbaycan Cumhuriyeti, kardeş ve dost Türkiye Cumhuriyeti’yle ekonomik, sosyal, kültürel ve diğer alanlarda iyi ilişkiler içindedir ve önemli anlaşmalar yapılmıştır.
Azerbaycan, Türk işadamları tarafından gerek yatırım ve gerekse ticari faaliyet bakımından tercih edilen bir ülkedir. Bu itibarla 1992 yılından itibaren bir çok Türk Şirketi Azerbaycan’da müşterek müessese kurmuşlar, şube veya temsilcilik açmışlardır.
Petrol sanayiinde 3, telekomünikasyonda 3, inşaat sektöründe 18, bankacılık alanında 3, taşımacılıkta 10, yayın ve matbaacılık konusunda 5 ve imalat sektöründe ise 70’e yakın Türk firması bulunmaktadır. Ayrıca, hizmet ve ticaret sektöründe faaliyet gösteren 100’ün üzerinde Türk şirketi vardır. Yapılan araştırmalara göre, Türk şirketlerinin Azerbaycan’daki toplam sermaye ve yatırımlarının 500 milyon ABD Doları seviyesine ulaştığı tahmin edilmektedir.

EN ÇOK İHRACAT YAPILAN ÜLKELER
İran, Türkiye, Rusya Federasyonu, Gürcistan, Ukrayna, Kazakistan, Almanya, Letonya, İsviçre, ABD, Polonya, Estonya.

EN ÇOK İTHALAT YAPILAN ÜLKELER
Türkiye, İran, Birleşik Arap Emirlikleri, Rusya Federasyonu, Almanya, Ukrayna, Gürcistan, Letonya, Fransa, İtalya, Avusturya, ABD, Estonya, Çin, Belçika, Avustralya, İngiltere, Kazakistan, Türkmenistan, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, İsrail, Hindistan, Güney Kore.

TİCARETE KONU OLAN BAŞLICA MALLAR
Petrol ve petrol ürünleri, pamuk, pamuk ipliği, polietilen, ham alüminyum, metal hurdaları, klima cihazları, elektrik motorları, meyve konserveleri, tütün, şarap, deri vb.

KANUNLAR ve ANLAŞMALAR
Azerbaycan İle Türkiye’nin Taraf Olduğu Kanun, Anlaşma, Protokol ve Mutabakat Zabıtları :

KANUNLAR :
1- Azerbaycan Cumhuriyeti ile İmzalanan Dostluk, İşbirliği ve İyi Komşuluk Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 21.03.1993 tarih, 21531 sayı)
2- Azerbaycan Cumhuriyeti ile İmzalanan Konsolosluk Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 21.04.1993 tarih, 21559 sayı)
3- Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti ile İmzalanan Askeri Eğitim İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 21.04.1993 tarih, 21559 sayı)
4- Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında İşbirliği ve Dayanışma Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 11.05.1993 tarih, 21578 sayı)
5- Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki, Ticari ve Cezai Konularda Adli Yardımlaşma Sözleşmesinin Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 11.05.1993 tarih, 21578 sayı) 6- Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasındaki Hava Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 11.05.1993 tarih, 21578 sayı)
7- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22.09.1994 tarih, 22059 sayı)
8- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Teknik İşbirliği Protokol’unun Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22.09.1994 tarih, 22059 sayı)
9- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında İşbirliği ve Karşılıklı Yardımlaşma Protokol’unun Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22.09.1994 tarih, 22059 sayı)
10- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Gümrük İşleri Alanında İşbirliği ve Karşılıklı Yardıma İlişkin Protokol’un Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 31.07.1996 tarih, 22713 sayı) 11- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 31.07.1996 tarih, 22713 sayı)
12- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 10.04.1997 tarih, 22960 sayı)
13- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Eğitim ve Bilim Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22.05.1997 tarih, 22996 sayı)
14- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Spor Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 14.06.1997 tarih, 23019 sayı)
15- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Kültür ve Güzel Sanatlar Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 14.06.1997 tarih, 23019 sayı)
16- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Tıp ve Sağlık Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 14.06.1997 tarih, 23019 sayı)
17- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Tarım Alanında Bilimsel, Teknik ve Ekonomik İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 26.07.1997 tarih, 23061 sayı) 18- Azerbaycan ile Türkiye Arasındaki Hava Taşımacılığı Anlaşmasına Ek Protokol’un Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 08.08.1999 tarih, 23780 sayı)
19- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Sınır Olay ve Uyuşmazlıklarının Çözümüne Dair Sözleşme ve İlgili Protokollerin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 09.04.2000 tarih, 24015 sayı)

ANLAŞMA, PROTOKOL ve MUTABAKAT ZABITLARI :
1- Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ile Yapılan Tıp ve Sağlık Alanında 1990-1992 Yıllarına İlişkin İşbirliği Protokolunun Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 25.01.1991 tarih, 20766 sayı)
2- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Yapılan Ticari ve Ekonomik İşbirliğine Dair Mutabakat Tutanağı’nın Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G.17.07.1991 tarih, 20932 sayı)
3- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Yapılan Turizm İşbirliği Protokolünün Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 29.09.1991 tarih, 21006 sayı)
4- Azerbaycan, Türkmenistan ve Kazakistan ile Yapılan Vize Muafiyetine İlişkin Anlaşmaların Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 02.06.1992 tarih, 21246 sayı)
5- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Yapılan Eğitim, Öğretim, Uzmanlık Hizmetleri, Teknik ve Bilimsel İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 14.07.1992 tarih, 21284 sayı)
6- Azerbaycan ile Tıp ve Sağlık Alanında Yapılan İşbirliğine İlişkin Anlaşma ve Protokolun Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 01.08.1992 tarih, 21302 sayı)
7- Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti ile İmzalanan Ticaret ve Ekonomik, Turizm ve Ulaştırma Altyapısı İşbirliği Anlaşmaların Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 23.01.1993 tarih, 21474 sayı)
8 – Türkiye ile Azerbaycan Hükümeti Arasında İmzalanan Hava Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 01.07.1993 tarih, 21624 sayı)
9- Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki, Ticari ve Cezai Konularda Adli Yardımlaşma Sözleşmesinin Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 25. 08. 1993 tarih, 21679 sayı)
10- Azerbaycan Cumhuriyeti ile İmzalanan Konsolosluk Sözleşmesinin Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 19.09.1993 tarih, 21703 sayı)
11- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Çevre Alanında İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 21.10.1993 tarih, 21735 sayı)
12- Azerbaycan Cumhuriyeti ileTürkiye Cumhuriyeti Arasında İşbirliği ve Dayanışma Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 16.03.1994 tarih, 21876 sayı)
13- Azerbaycan ile Türkiye Arasında İmzalanan Bazı Belgelerin Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 30.05.1994 tarih, 21945 sayı)
14- Arnavutkuk, Ermenistan, Azerbaycan, Belarus, Gürcistan, Moldova, Romanya, Rusya Federasyonu, Ukrayna ile Türkiye Arasında 6 Mart 1993 Tarihinde İstanbulda İmzalanan ve 05.04.1994 Tarihli 3982 Sayılı Kanunla Onaylanması Uygun Bulunan, Kültür, Eğitim, Bilim ve Enformasyon Alanlarında İşbirliğine İlişkin “Karadeniz Sözleşmesi”nin Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 24.06.1994 tarih, 21970 sayı)
15- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Hükümetimiz Arasında İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 24.03.1995 tarih, 22237 sayı)
16- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında İmzalanan Vize Muafiyeti Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 31.01.1996 tarih, 22540 sayı)
17- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Kara Ulaştırma Karma Komisyon Toplantısı Protokolunun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 05.11.1996 tarih, 22808 sayı)
18- Azerbaycan ile Türkiye Arasında İmzalanan İşbirliği ve Karşılıklı Yardımlaşma Protokolunun Onaylanması Hakında Karar (Resmi G. 24.05.1997 tarih, 22998 sayı)
19- Azerbaycan ile Türkiye Arasında İmzalanan Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 26.05.1997 tarih, 23000 sayı)
20- Azerbaycan ile Türkiye Karma Ekonomik Komisyonu 1. Dönem Toplantısı Protokolunun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 11.06.1997 tarih, 23016 sayı)
21- Azerbaycan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Televizyon Yayınları Konusunda İşbirliği Anlaşması (Mutabakat Muhtırası)” nın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 15.06.1997 tarih, 23020 sayı)
22- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 27.06.1997 tarih, 23032 sayı)
23- Azerbaycan Çalşma ve Halkın Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Türkiye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Arasında İmzalanan İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 04.07.1997 tarih, 23039 sayı)
24- Azerbaycan ile Türkiye Arasında İmzalanan Gençlik ve Spor Alanında İşbirliğine İlişkin Ek Protokolün Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 04.07.1997 tarih, 23039 sayı)
25- Azerbaycan ile Türkiye Arasında İmzalanan Elektrik Enerjisi Alanında İşbirliği Prensipleri Hakkında Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 04.07.1997 tarih, 23039 sayı)
26- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Kültür ve Güzel Sanatlar Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 12.08.1997 tarih, 23078 sayı)
27- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Spor Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 12.08.1997 tarih, 23078 sayı)
28- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Eğitim ve Bilim Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 15.08.1997 tarih, 23081 sayı)
29- Azerbaycan Tahsil Nazırlığı ile Türkiye Milli Eğitim Bakanlığı Arasında Eğitim ve Bilim Alanlarında İşbirliği Protokolunun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 16.08.1997 tarih, 23082 sayı)
30- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi İşletmelerini Geliştirmeye Yönelik İşbirliği Ek Protokolunun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G.22.08.1997 tarih, 23088 sayı)
31- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Tarım Alanında Bilimsel, Teknik ve Ekonomik İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 05.09.1997 tarih, 23101 sayı)
32- Azerbaycan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Kara Ulaştırması Karma Komisyon Toplantısı Protokolu”nun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 08.09.1997 tarih, 23104 sayı)
33- Azerbaycan ile Türkiye Dış İşleri Bakanlıkları Arasındaki İşbirliğine ve Siyasal Danışmalara İlişkin Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 18.10.1997 tarih, 23144 sayı)
34- Azerbaycan Orman Bakanlığı ile Türkiye Arasında İmzalanan “Ormancılık Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol”ün Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 13.01.1998 tarih, 23229 sayı)
35- Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan, Moğolistan ve Tacikistan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Sınai Mülkiyetinin Korunması Alanında Patent Kuruluşları Arasında İşbirliği ile İlgili Niyet Protokolünün Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 24.01.1999 tarih, 23590 sayı)
36- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Ankara ve Bakü’de Diplomatik Temsilcilik Binaları İnşası Amacıyla Karşılıklı Arsa Tahsisine İlişkin Protokol’un Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 12.08.1999 tarih, 23784 sayı)
37- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Sınır Olay ve Uyuşmazlıklarının Çözümüne Dair Sözleşme ve Sözleşmeye Ait Ek 1 ve 2 Numaralı Protokoller ile Azerbaycan ile Türkiye Arasında Türkiye-Azrbaycan Sınır Hattının Her İki Tarafında Kalan Onar Kilometrelik Bölgenin İçinde Yapılacak Sivil ve Askeri Hava Vasıtalarının Uçuşlarını Düzenleyen Protokolün Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 22.05.2000 tarih, 24056 sayı)

RESMİ VE DİNİ TATİL GÜNLERİ
1 OCAK YILBAŞI
20 OCAK ŞEHİTLERİ ANMA GÜNÜ
8 MART KADINLAR GÜNÜ
20-21 MART NEVRUZ BAYRAMI
28 MAYIS CUMHURİYET BAYRAMI
26 HAZİRAN AZERBAYCAN SİLAHLI KUVVETLER BAYRAMI
18 EKİM KURTULUŞ BAYRAMI
26 HAZİRAN AZERBAYCAN CUMHURIYETİ ANAYASA GÜNÜ
17 KASIM MİLLİ KALKINMA GÜNÜ
31 ARALIK DÜNYA AZERBAYCANLILAR GÜNÜ
RAMAZAN BAYRAMI
KURBAN BAYRAMI

|» “Turan İlleri” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…