Bilgi | Bilgicik.Com https://www.bilgicik.com Türkçe, Edebiyat, Teknoloji... Bilgicik Günlüğüm (: Thu, 17 May 2018 14:20:44 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.4 Bilgi https://www.bilgicik.com/yazi/bilgi/ https://www.bilgicik.com/yazi/bilgi/#respond Tue, 27 Sep 2011 09:28:20 +0000 https://www.bilgicik.com/?p=6589 Bilgi İnsanoğlu tarih boyunca varlığını sürdürebilmek için dış dünyayı ve kendini anlamaya, bilmeye çalışmıştır. Hem hayatını sürdürmek hem daha uygun daha rahat şartlarda yaşamak için insan; bilgiyi kullanır. Bilgi doğada hazır olarak bulunmaz. Bilginin oluşumunda iki temel öğe, iki taraf vardır. Bunlardan birincisi bilmek isteyen yani sujedir. Bilmek isteyen, bilmek için doğaya (ya da kendine) […]

The post Bilgi first appeared on Bilgicik.Com.]]>

Bilgi


İnsanoğlu tarih boyunca varlığını sürdürebilmek için dış dünyayı ve kendini anlamaya, bilmeye çalışmıştır. Hem hayatını sürdürmek hem daha uygun daha rahat şartlarda yaşamak için insan; bilgiyi kullanır. Bilgi doğada hazır olarak bulunmaz.

Bilginin oluşumunda iki temel öğe, iki taraf vardır. Bunlardan birincisi bilmek isteyen yani sujedir. Bilmek isteyen, bilmek için doğaya (ya da kendine) yönelen taraftır. Doğada bilmek için bilgiye ulaşmaya çalışan tek varlık insandır. Suje düşünen bir varlık olarak nesneler üzerinde düşünsel bir etkinlik gerçekleştirir. Bilginin ortaya çıkışında sujenin yöneleceği bir varlık yani bir obje (nesne) gereklidir.

Bilgi, özne (suje) ile nesnenin (obje) arasındaki bağlantı sonucu ortaya çıkan bir üründür. Suje, bilgiye yönelen, bilen insandır. Obje, bilgiye konu olan, somut ve soyut bütün varlıklardır.

İnsan düşünerek ve soyutlamalar yaparak birtakım kavramlara ulaşır. Kavramlar arasındaki ilişkilerden yargılara ulaşır. Bu yargılar arasında bazı çıkarımlara ulaşır. Böyle bir süreçten sonra zihnin ürünü olarak bilgi ortaya çıkar.

Suje ile obje arasındaki ilişkiyi kuran, insan zihninde bilginin oluşmasını sağlayan faktörlere “bilgi aktları” denir.4 ayrı akt vardır:

  • Algı aktı
  • Düşünme aktı
  • Anlama aktı
  • Açıklama aktı

Her alanda suje ile obje ilgisi başka başka kurulur. Örneğin deneyle ilgili kurulursa empirik bilgi, akıl yürütmeler ile ilgili kurulursa rasyonel bilgi elde edilir.

[felsefe_ygs_lys]

The post Bilgi first appeared on Bilgicik.Com.]]> https://www.bilgicik.com/yazi/bilgi/feed/ 0 İnternette Bilgi Kirliliği https://www.bilgicik.com/yazi/internette-bilgi-kirliligi/ https://www.bilgicik.com/yazi/internette-bilgi-kirliligi/#comments Sat, 21 May 2011 12:50:05 +0000 https://www.bilgicik.com/?p=6099 İnternette Bilgi Kirliliği Herkesin duygu ve düşüncelerini özgürce paylaşabildiği bir ortamdır internet. Bu özgürlük, aslında toplumlarda demokrasinin hakkıyla benimsenmesinde etkili olmaktadır. Çünkü farklı görüşler ve her türlü alanda derlenmiş bilgiler paylaşılabilir bu ortamda. Böylece ilgi ve bilgi alanlarına göre, sonu gelmez bir ansiklopedi oluşur sanal ağlar üzerinde. Aradığımız, ilgilendiğimiz nice konular hakkında hem bilgi sahibi […]

The post İnternette Bilgi Kirliliği first appeared on Bilgicik.Com.]]> İnternette Bilgi Kirliliği

bilgi kirliliğiHerkesin duygu ve düşüncelerini özgürce paylaşabildiği bir ortamdır internet. Bu özgürlük, aslında toplumlarda demokrasinin hakkıyla benimsenmesinde etkili olmaktadır. Çünkü farklı görüşler ve her türlü alanda derlenmiş bilgiler paylaşılabilir bu ortamda. Böylece ilgi ve bilgi alanlarına göre, sonu gelmez bir ansiklopedi oluşur sanal ağlar üzerinde. Aradığımız, ilgilendiğimiz nice konular hakkında hem bilgi sahibi kişilerin paylaştığı yazı ve belgelerden hem de milyonlarca insanın ilgilendiğimiz konu hakkındaki düşüncelerinden yararlanabiliriz.

Doğru ve yerinde kullanıldığında çok etkili bir bilgi kaynağı olarak karşımıza çıkan internet, ne yazık ki bu konuda duyarlı olmayan  insanların kaynağı ve doğruluğu belli olmayan her türlü bilgiyi paylaşma gayreti içine girmesi, internette doğru bilgiyi bulmanın çok zor hâle gelmesine neden olmaktadır.Bir yanda ilgilendiği alan ile ilgili onlarca kaynaktan beslenen ve nesnel bir tutumla insanları bilgilendirmeye çalışan kişiler bulunuyorken; diğer yanda sazan misali her türlü söylentiyi doğruluğu kanıtlanmış bir bilgi gibi sunmak isteyen bilgi yoksunları bulunuyor. Bu durum, sanal ortamda büyük bir karmaşa ve erişim sorunu oluşturuyor.

Sanal ortamda herhangi bir konuda araştırma yaparken, doğru arama sözcüklerini kullanmak önemlidir. Bazen aradığımız şeyin ne olduğunun güncel medyada ve bilim dallarında nasıl adlandırıldığını bilmediğimiz için, bilgisayarın başında kıvranır dururuz. Google bu konuda bize kolaylık sağlayan yenilikler yapıyor olsa da, hâlâ aradığımız bilgi ve belgeye ulaşmakta sıkıntı çekiyoruz. Bunun kişisel yeterliğin ötesindeki nedeni ise, internetteki bilgi kirliliğinin hat safhaya ulaşmış olmasıdır.

İnternetteki özgürlüğün, insanlara sınırsız paylaşma imkânı tanıdığı bir ortamda kuşkusuz ki bilgiye ulaşmanın kolaylaşması gerekir. Fakat bu paylaşımların sistemli ve doğru kaynaklardan yapılmaması nedeniyle, bilgiye ulaşmak bazen insanı çığrından çıkaran bir işkenceye dönüşebiliyor. Örneğin google‘un görseller bölümünde “bilgi kirliliği” anahtar sözcükleriyle bir arama yaptığımızda karşımıza konu ile pek de alakası olmayan görseller Google görseller çıkıyor. İbrahim Tatlıses’e 11 kurşun sıkıldığı, Münevver Karabulut’un kaç yerinden bıçaklandığı, yalıtım malzemeleri, Bülent Arınç, Sırrı Sakık, Bin Ladin, elma kurdu, klozet ve depremlerle ilgili görseller…

bilgi karışıklığıAraştırma ödevi yapmak için bilgisayarın başına geçen öğrenciler, aradıkları konu ile ilgili doğru düzgün bir bilgi kaynağı, yazı veya görsel bulabilmek için akla karayı seçiyorlar. Açılmayan adresler, ücretsiz sayfalara açılıp terk edilmiş günceler ve reklamların arasında kaybolmuş birkaç satır yazıdan ibaret siteler! Bunların yanında, sırf ziyaretçi çekmek için kendi sayfasıyla alakası olmadığı hâlde çok aranan sözcüklerde hile ile ilk sıralara gelmeye çalışan bilgi düşmanları… Tüm bunlar bir araya gelince, yüzyılımızın en büyük gelişme gösteren ürünü olan internet, resmen bir bilgi çöplüğü hâline geliyor.

İnsanlarımızın internetten yararlanırken seçici olmaları, gereksiz kaynakları ilgililere şikâyet etmeleri ve gerekirse bir filtre kullanarak bilgi deryası olması gereken interneti çöplüğe dönüştüren zararlı siteleri engellemesi gerekir. Bunlarla mücadele etmek, bilime ve teknolojinin gelişmesine büyük bir destek sağlayacaktır. Bu bilgi alanı, tüm insanlığın ürünü olduğu için, koruyup geliştirmek de hepimizin görevidir.

Orkun KUTLU

Orkun Kutlu

The post İnternette Bilgi Kirliliği first appeared on Bilgicik.Com.]]> https://www.bilgicik.com/yazi/internette-bilgi-kirliligi/feed/ 2 Taklitlerimizden Sakının! https://www.bilgicik.com/yazi/taklitlerimizden-sakinin/ https://www.bilgicik.com/yazi/taklitlerimizden-sakinin/#comments Tue, 13 May 2008 21:49:44 +0000 https://www.bilgicik.com/yazi/taklitlerimizden-sakinin/ Taklitlerimizden Sakının! Yeryüzündeki birçok üründe olduğu gibi, internet sitelerinde de taklitlere çok sık rastlanabiliniyor. Çoğu kişinin pek uygun görmediği bu durum, ne yazık ki insanları kaliteli çalışmaları paylaşmaktan uzaklaştırıyor. Evet, çalışmaları başka yerlerde kullanılamayacağı biçimlerde yayımlamak mümkün; fakat bu da hem zahmetli oluyor hem de insanda sanki çalışmayı bir yere hapsediyormuş gibi bir his uyandırıyor. […]

The post Taklitlerimizden Sakının! first appeared on Bilgicik.Com.]]> Taklitlerimizden Sakının!

Yeryüzündeki birçok üründe olduğu gibi, internet sitelerinde de taklitlere çok sık rastlanabiliniyor. Çoğu kişinin pek uygun görmediği bu durum, ne yazık ki insanları kaliteli çalışmaları paylaşmaktan uzaklaştırıyor. Evet, çalışmaları başka yerlerde kullanılamayacağı biçimlerde yayımlamak mümkün; fakat bu da hem zahmetli oluyor hem de insanda sanki çalışmayı bir yere hapsediyormuş gibi bir his uyandırıyor.

Emeğe saygının kalmadığı şu dönemlerde, açılan birçok ağ kümesinin (web sitesinin) üç beş saat sonra taklidi çıkabiliyor. Günlerce emek çekerek oluşturduğunuz yazılar, resimler veya diğer belgeler, iki saniyelik bir işlemle başka ağ kümelerine taşınıp, kaynak belirtilmeden kullanılıyor. Ne yazık ki Türkiye’de özellikle sanal ortamda kişiler paylaştıkları içeriğin kaynağını belirtmekten kaçınıyorlar. Hâlbuki kaynak belirtmek, bir bakıma o içeriği oluşturan, onun oluşturulmasında emeği olan kişiye bir teşekkürdür. Fakat birçok kişi bunun bilincinde değil. Bunun dışında bazı kişiler, resmen “aşırıcılık” yapıyorlar. On dakikada kurdukları bir sistemle, sanal ortamdaki bütün yazıları özensizce kendi sitelerine kopyalayıp, sonra da “Paylaşım yaptım!” diye bir köşeye kuruluyorlar. Söz gelimi, birçok öğrencinin isteği üzerine derleyerek sunduğum “… Türünün Tarihi Gelişimi / Temsilcileri” başlıklı yazıların tamamı, en başta bu ağelinde paylaşılmasına rağmen, şu anda en az bin tane sitede bulunmaktadır. Gidip gezin o siteleri, hiçbirinde kaynak bulamazsınız. İşte bunlar, kişileri güzel çalışmalar yapmaktan soğutuyor.

Kaynak konusunda pek duyarsız olan kişilerden oluşan şu sanal ortamda, “para kazanmak” için fırsat kollayan insanları da görmek mümkün. Şöyle ki sırf aramalarda üst sıralarda görünmek amacıyla başlığa yazılan onlarca kelimenin biri hakkında bile adamakıllı bilgi sunmayan, özensizce yapılmış ve sırf “gelir sağlama” temelli oluşturulmuş yüzlerce ağ kümesi görmek mümkün. Bu ağ kümelerinin neredeyse tamamının, beslendiği belli kaynaklar vardır. İşte bu kaynaklardan birisi olan güncemizden de, gelişigüzel (ç)alıntı yapan kişilerin varlığı, zamanla gözümüze çarpıyor. Bazı kişiler bu (ç)alıntı işini abartarak resmen ağelimizi kopyalıyorlar. Şimdi size, içeriğinin neredeyse tamamı ağelimizden alınan; fakat hiçbir yerinde güncemizin adına rastlanmayan bir site göstereyim. Güya Türkçeyi korumak için açılmış; fakat başlığına bakın: “Türkceyi Koruma ve Öğretme Sitesi“… Güya bu siteyi oluşturan kişi “etimoloji” ile uğraşıyormuş. Daha “Türkçe” yazmasını bile bilmeyen birisi için bu, çok komik bir uğraşı oluyor. Dahası var. Bu kişinin kendi yaşamıyla ilgili açıklamada bulunduğu o sayfada aynen şu metin geçiyor:

“… uygunmu diye soranlara;her ülkenin bir kimliği vardır ve bizim kimliğimizi şekillendiren türkçemizdir kimliğini kaybeden bir toplum özgürlüğünüde er yada geç kaybedicektir…”

Bunu “etimoloji” (köken bilimi) ile ilgilenen birisinin yazdığına kimse inandıramaz beni. İnanmak da istemem. Dil bilimi, bu kadar basit bir uğraşı değil, olmamalı da… Bağlaçların ve soru eklerinin ayrı, özel adların da büyük harfle başlanarak yazıldığını bile bilmeyen birisinin umarım Türk dili ile uzaktan yakından bir geçmişi olmamıştır. Eğer olmuşsa, ben bu insanlarla aynı alanın içinde bulunduğum için kendimden utanırım.

Az önce aldığım bir uyarı ile girdiğim bir ağ sayfasında da yine canımı sıkacak şeyler gördüm. Güncemizin temasını kullanarak ve ağelimizdeki yazıların çoğunu hiç değiştirmeden kopyalayıp yeni bir site oluşturan insancıkları görünce, gerçekten üzüldüm. “Güncemizin kopyası çıktı, artık kimse buraya gelmez, bizim kalitemiz düşer.” diye düşündüğümden değil üzüntüm. Sadece insanların emeğe hiç değer vermediklerini bir kere daha gördüğüm için üzüldüm. Şimdi bu “taklit” sitenin adresini yazardım; fakat hem buradan oraya ziyaretçi göndermemek hem de bu seçkin ağelinde o kopya sitenin bağlantısını yazarak onu google gibi arama motorları için ödüllendirmek istemiyorum. Zaten bir tane de değil bu siteler. Gerek “Bilgicik“, gerekse de “Türkçe Yaşam“daki içerikle oluşturulmuş onlarca ağeli gösterebilirim size. Siz konukların, böyle kopya sitelere değer vermediğinizi de biliyorum. Arama motorları da bu sitelere pek değer vermiyorlar. İki gün sonra ya siliniyorlar, ya da onuncu sayfalara falan düşüyorlar.

Biz, bu istenmeyen kopyalamalar karşısında çaresiz değiliz. Aksine bunlar, bizim çalışmalarımızın kalitesini ortaya koyuyor. Yukarıda değindiğim gibi, yeryüzünde sadece “değerli” şeylerin kopyası çıkıyor. Onun için, böylesi saygısızlıklar, bizi bu yolda yıldırmaktan çok, daha güzel şeyler ortaya koyabilmek için kararlılığımızın artmasını sağlıyor. Biz de çok fazla alıntı yapıyoruz; fakat alıntıların tamamında “kaynağı” belirtiyoruz. Ayrıca alıntıyı abartıp da “taşıma” olayına çevirmeden yapmaya özen gösteriyor, böylece arkamızdan kötü söz söyletmiyoruz.

Konuyu daha fazla uzatmadan, böyle saygısızca oluşturulan ağ kümelerine karşı tepkinizi ortaya koymanızı ve bu siteleri mümkün olduğunca kullanmadan bilgiyi kaynağından almanızı diliyorum. Sürekli bu saygısızlıklarla “paylaşım” yaptığını zannedenlere ve bütün kopyacılara da diyorum ki:

“Bilgicik.Com‘a benzeyebilirsiniz; fakat asla Bilgicik.Com kadar olamazsınız!”

The post Taklitlerimizden Sakının! first appeared on Bilgicik.Com.]]> https://www.bilgicik.com/yazi/taklitlerimizden-sakinin/feed/ 11 Türklük Bilginizi Sınayın! https://www.bilgicik.com/yazi/turkluk-bilginizi-sinayin/ https://www.bilgicik.com/yazi/turkluk-bilginizi-sinayin/#comments Sun, 06 Apr 2008 02:10:07 +0000 https://www.bilgicik.com/yazi/turkluk-bilginizi-sinayin/ Türklük Bilginizi Sınayın! Geçen gün Türk Dili, Kültürü ve Tarihi üzerine temel bilgilerin sınanacağı bir “test” hazırlamayı düşünmüştüm. Bu alanda binlerce soru hazırlanabilir; fakat ben “temel” bilgiler sınansın istedim. Böylece genç – yetişkin herkesin Türklüğü hakkında bilmesi gereken bilgileri ne derecede bildiklerini sınayabilmeleri için bir test geliştirmek istedim. Hazır ağ üzerinde böyle bir çalışma yokken, […]

The post Türklük Bilginizi Sınayın! first appeared on Bilgicik.Com.]]> Türklük Bilginizi Sınayın!

Geçen gün Türk Dili, Kültürü ve Tarihi üzerine temel bilgilerin sınanacağı bir “test” hazırlamayı düşünmüştüm. Bu alanda binlerce soru hazırlanabilir; fakat ben “temel” bilgiler sınansın istedim. Böylece genç – yetişkin herkesin Türklüğü hakkında bilmesi gereken bilgileri ne derecede bildiklerini sınayabilmeleri için bir test geliştirmek istedim. Hazır ağ üzerinde böyle bir çalışma yokken, bir şeyler hazırlamak için işe koyuldum.

Temel bilgileri sorgulamak gerektiği için, sorular hazırlanırken biraz sıkıntı yaşanabiliyor. Çünkü her ne kadar “temel” düzeyde kalacak sorular oluşturmaya çalışsanız da, sorular bazen ayrıntıya kaçabiliyor veya ilgi alanı gerektirecek sorular olabiliyor. Ben, ilk başta tek test için hazırladığım “35 soru” ile, daha sonradan iki aşamada sınama yapabileceğimizi düşündüm ve soruları ikiye böldüm. Böylece hem “temel” hem de “ayrıntı” bilgileri sınamış olacağız.

Aslında soru sayısını arttırarak daha kapsamlı bir test oluşturabilirdim; fakat hem sizleri sıkmaması hem de sınamanın amacından çıkmaması için “birinci aşama“yı 15; “ikinci aşama“yı ise 20 sorudan oluşturmayı uygun gördüm. Eğer sorularda, seçeneklerde veya yanıtlarda bilgi ve yazım yanlışı görürseniz, bana bildirmeniz çok iyi olacaktır. Ayrıca oraya eklenmesini istediğiniz özgün ve güzel sorular yazarsanız, ekleme yapabiliriz.Soruları çözdükten sonra görebileceğiniz bir bağlantıyla soruların yanıtlarını öğrenebilirsiniz. Yanıtları kısaca yazmak yerine, birazcık açıklayarak sunmak istedim. Böylece yanlış yaptığınız yanıtları o sayfalar aracılığıyla öğrenebilir ve konu hakkında çok ayrıntılı olmayan kısa bilgilere sahip olabilirsiniz.

“Birinci aşama” sınamada temel Türklük bilgilerinden oluşan 15 soru bulunmaktadır. “İkinci aşama” sınamada ise biraz daha ayrıntılı olarak nitelendirilebilecek 20 soru bulunmaktadır. Şimdi aşağıdaki bağlantılara dokunarak Türklük bilginizi sınayabilirsiniz.

Umarım işe yarar bir çalışma olmuştur. Yukarıda da dediğim gibi testte eksik veya yanlış görürseniz lütfen yorum ile bunu bildirin ki gerekli düzenlemeleri yapabileyim. Ayrıca sonuçları da paylaşırsanız, toplumumuzun bu alanda ne kadar bilgili olduğunu da görmüş oluruz. (:

Bu çalışmada çok fazla katkısı olan Tuğca kardeşime ve Uğur‘a teşekkür etmeyi de unutmayayım.

Türklük Bilginizi Sınayın (Aşama - 1)

Başla

%%FORM%%

Sınav Adı: Türklük Bilginizi Sınayın (Aşama - 1)

Soru Sayısı: %%TOTAL%%

Doğru Sayısı: %%SCORE%%

Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%

Doğru yüzdesi: %%PERCENTAGE%%

Sınav İçin Verilen Süre: %%TIME_ALLOWED%% sn

Kullanılan Süre: %%TIME_USED%% sn

Değerlendirme Sonucu: %%RATING%%


Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.
Geri dön
Tamamlananlar işaretlendi.
12345
678910
1112131415
Son
Geri dön

Türklük Bilginizi Sınayın (Aşama - 2)

Başla

%%FORM%%

Sınav Adı: Türklük Bilginizi Sınayın (Aşama - 2)

Soru Sayısı: %%TOTAL%%

Doğru Sayısı: %%SCORE%%

Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%

Doğru yüzdesi: %%PERCENTAGE%%

Sınav İçin Verilen Süre: %%TIME_ALLOWED%% sn

Kullanılan Süre: %%TIME_USED%% sn

Değerlendirme Sonucu: %%RATING%%


Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.
Geri dön
Tamamlananlar işaretlendi.
12345
678910
1112131415
1617181920
Son
Geri dön

The post Türklük Bilginizi Sınayın! first appeared on Bilgicik.Com.]]> https://www.bilgicik.com/yazi/turkluk-bilginizi-sinayin/feed/ 161 Halk Edebiyatı Nazım Biçimleri – (Halk Edebiyatı) https://www.bilgicik.com/yazi/halk-edebiyati-nazim-bicimleri-halk-edebiyati/ https://www.bilgicik.com/yazi/halk-edebiyati-nazim-bicimleri-halk-edebiyati/#comments Tue, 15 Jan 2008 21:01:48 +0000 https://www.bilgicik.com/yazi/halk-edebiyati-nazim-bicimleri-halk-edebiyati/ …Türk Edebiyatının Dönemleri… (Halk Edebiyatı) Halk Edebiyatı Nazım Biçimleri Halk edebiyatı, ortaya konan ürünlerin gösterdiği biçim ve içerik özelliklerine göre üç bölüme ayrılır: A) ÂŞIK EDEBİYATI B) ANONİM HALK EDEBİYATI C) TEKKE ve TASAVVUF EDEBİYATI A) ÂŞIK TARZI Türk HALK EDEBİYATI * İslamiyet’ten önce başlamıştır. * Eskiden kam,baksı adı verilen ozonlara bu dönemde AŞIKadı verilmiştir. […]

The post Halk Edebiyatı Nazım Biçimleri – (Halk Edebiyatı) first appeared on Bilgicik.Com.]]> …Türk Edebiyatının Dönemleri…
 (Halk Edebiyatı)

Halk Edebiyatı Nazım Biçimleri

Halk edebiyatı, ortaya konan ürünlerin gösterdiği biçim ve içerik özelliklerine göre üç bölüme ayrılır:

A) ÂŞIK EDEBİYATI
B) ANONİM HALK EDEBİYATI
C) TEKKE ve TASAVVUF EDEBİYATI


A) ÂŞIK TARZI Türk HALK EDEBİYATI

* İslamiyet’ten önce başlamıştır.
* Eskiden kam,baksı adı verilen ozonlara bu dönemde AŞIKadı verilmiştir.
* Âşıklar şiirlerini bağlama adı verilen sazlarla köy köy dolaşıp söylemiştir.
* Hece ölçüsü kullanılmıştır.
* Dili sadedir.
* Nazım birimi dörtlüktür, yarım kafiye kullanılmıştır.
* Son dörtlükte şairin mahlası(adı) kullanılır.
* Şairler şiirlerini CÖNK adı verilen defterde toplarlardı.
* Aşk, ölüm, gurbet, ayrılık konuları sıklıkla ilenmiştir.
* Coşkulu, lirik bir söylenişi vardır.
* Koşma, mani, Türkü, semai, varsağı destan gibi biçimleri mevcuttur.
* 17. yüzyıldan sonra divan edebiyatından etkilenmeye başlamıştır.

Bu bölümden tam yararlanmak için aşağıdaki sayfalar size yardımcı olabilir:

» Halk Edebiyatının Genel Özellikleri » Halk Edebiyatının Dönemleri
» Halk Edebiyatının Önemli Temsil. » Halk Edebiyatı Nazım Biçimleri

KOŞMA: Halk edebiyatında en çok kullanılan biçimdir. Genellikle hece ölçüsünün on birli (6+5 ya da 4+4+3) kalıbıyla yazılır. Dörtlük sayısı üç ile beş arasında değişir. Şair koşmanın son dörtlüğünde adını ya da mahlasını söyler. Uyak düzeni genellikle şöyle olur: baba ” ccca ” ddda…

 

Eğer benim ile gitmek dilersen
Eğlen güzel yaz olsun da gidelim
Bizim iller kıraçlıdır aşılmaz
Yollar çamu kurusun da gidelim

 

———————–

 

Karac”oğlan der ki buna ne fayda
Hiç rağbet kalmadı yoksula bayda
Bu ayda olmazsa gelecek ayda
Onbir ayın birisinde gidelim

Koşmaların genel özellikleri:

 

* Aşk, ayrılık, gurbet gibi geniş çerçeveli konuların işlendiği bir türdür.
* 11li hece ölçüsüyle yazılır.
* En az 3 en fazla 6 kıtadan oluşur.
* Dili sadedir.
* Kafiye düzeni abab,cccb,dddbşeklindedir.
* Son dörtlükte şairin mahlası bulunur.
* Koşmanın konularına göre güzelleme, koçaklama, ağıt, taşlamaadlı türleri vardır.

 

GÜZELLEME: İnsan ve doğa sevgisinin lirik bir edayla işlendiği koşmalara denir.

 

KOÇAKLAMA: Savaş, yiğitlik, kahramanlık gibi konuları işleyen koşmalara denir. Coşkun ve yiğitçe bir üslupla savaş ve dövüşleri anlatan şiirlerdir.

 

Köroğluyum medhim merde yeğine
Koç yiğit değişmez cengi düğüne
Sere serpe gider düşman önüne
Ölümü karşılar meydan içinde

 

AĞIT: Ölen kişinin arkasından duyulan acının ve onun iyiliklerinin işlendiği koşmadır. Bir kimsenin ölümü üzerine duyulan acıları anlatmak amacıyla söylenen şiirlerdir (Anonim halk şiiri ürünü olan ağıtlar da vardır).

 

Civan da canına böyle kıyar mı
Hasta başın taş yastığa koyar mı
Ergen kıza beyaz bezler uyar mı
Al giy allı balam şalların hani

Hıfzi

 

TAŞLAMA: Toplumun veya bireylerin aksayan yönlerini eleştiren koşmalara denir. Bir kimseyi yermek ya da toplumun bozuk yönlerini eleştirmek amacıyla yazılan şiirlerdir.

 

[ad1]

Ormanda büyüyen adam azgını
Çarşıda pazarda insan beğenmez
Medres kaçkını softa bozgunu
Selam vermek için kesan beğenmez

 

Kazak Abdal

 

VARSAĞI: Güney Anadolu bölgesinde yaşayan Varsak Türklerinin özel bir ezgiyle söyledikleri Türkülerden gelişmiş bir biçimdir. Dörtlük sayısı ve uyak düzeni “Semâi” gibidir. Varsağılar yiğitçe, mertçe bir üslupla söylenir. Bu da dörtlüklerin içindeki “bre” “hey” “behey” gibi ünlemlerle sağlanır. Halk edebiyatında en çok varsağı söylemiş şair Karacaoğlan”dır.

 

MUAMMA: Kapalı bir biçimde anlatılan bir olayın ya da bilginin okuyucu tarafından anlaşılmasını, bunlarla ilgili soruların cevaplandırılmasını isteyen bir tür manzum bilmecedir.

 

NASİHAT: Bir şey öğretmek,bir düşüncenin yayılmasına çalışmak gibi amaçlarla söylenen didaktik şiirlerdir.

 

Bre ağalar bre beyler
Ölmeden bir dem sürelim
Gözümüze kara toprak
Dolmadan bir dem sürelim 		Behey elâ gözlü dilber
Vaktin geçer demedim mi
Harami olmuş gözlerin
Beller keser demedim mi

 

Varsağının genel özellikleri:

 

* Toros Dağları ve Adana civarında yaşayan VARSAK boylarının söyledikleri Türkülere denir.
* Kafiye düzeni koşma gibidir.
* 4+4 şeklinde 8li ölçüyle söylenir.
* BRE, BEHEY, HEY nidaları sıklıkla kullanılmıştır.
* En az 3 en fazla 5 dörtlüktür.

 

SEMAİ: Hece ölçüsünün sekizli kalıbıyla yazılır (4+4 duraklı ya da duraksız). Dörtlük sayısı üç ile beş arasında değişir. Semâilerin kendine özgü bir ezgisi vardır ve bu ezgiyle okunur. Uyak düzeni koşma gibidir: baba ” ccca ” ddda

 

Semâilerde daja çok sevgi, doğa, güzellik gibi konular işlenir.

 

İncecikten bir kar yağar
Tozar Elif Elif diye
Dedil gönül abdal olmuş
Gezer Elif Elif diye 		Karac”oğlan eğmelerin
Gönül sevmez değmelerin
İliklemiş düğmelerin
Çözer Elif Elif diye.

 

Semailerin genel özellikleri:

 

* Özel bir ezgiyle söylenen bir türdür.
* Kafiye düzeni koşma ile aynıdır.
* 4 + 4 =8 li ölçüyle yazılır.
* 35 dörtlükten oluşur.

 

DESTAN: Dört dizeli bentlerden oluşan, oldukça uzun bir nazım biçimidir. Kimi destanlarda dörtlük sayısı yüzden fazladır. Genellikle hece ölçüsünün on birli kalıbıyla yazılır. Uyak düzeni koşma gibidir: baba ” ccca ” ddda

 

Destanın son dörtlüğünde şair mahlasını söyler. Konuları bakımından destanları savaş, yangın, deprem, salgın hastalık, ünlü kişilerin yaşamları, mizahi… gibi gruplanadırabiliriz.

 

Esnaf Destanı

Nalbant oldum kırdım nalın çoğunu
Bir katır nalladım dinle oyunu
Meğer acemiymiş bilmem huyunu
Çenemi teptirdim nalın sökerken
Manav oldum elma armut tez çürür
Cambaz oldum ip üstünde kim yürür
Kasap oldum her gün gözüm kan görür
Yüreğim bayıldı kana bakaraken
Ben bu sanatları bir bir dolaştım
Tekrar gelip şairliğe bulaştım
Kâmili mürşidin eline düştüm
Tekke-i aşk içre çile çekerken.

 

Destanların genel özellikleri:

 

* 6+5 li hece ölçüsüyle söylenir.
* Halk edebiyatının en uzun nazım biçimidir.
* Kendine özgü bir söylenişi vardır.
* Kafiye düzeni koşma ile aynıdır.
* Ayaklanma, kıtlık, savaş, hastalık gibi toplumsal konular işlendiği gibi bireysel konuların işlendiği destanlar da vardır.
* Dörtlük sayısında sınırlama yoktur.

 


B) ANONİM TARZI TÜRK HALK EDEBİYATI

Söyleyeni belli olmayan, halkın ortak malı sayılan ürünlerin oluşturduğu, sözlü geleneğe dayalı edebiyattır. Sözlü olduğu için, ürünler; halk arasında dilden dile geçtikçe zaman, kişi, yer unsurlarına bağlı olarak değişikliğe uğramıştır.

 

[m2]

* Anlatım, sözlü edebiyat geleneklerine uygundur. Süsten uzak, açık, net, anlaşılır bir dil kullanılmıştır.
* Daha çok; aşk, hasret, yiğitlik, ölüm gibi tüm insanlığı ilgilendiren konular işlenmiştir.

 


ANONİM HALK EDEBİYATI DÜZYAZI ÜRÜNLERİ

– Atasözleri
– Deyimler
– Tekerlemeler
– Bilmeceler
– Fıkralar
– Halk Hikâyeleri
– Ortaoyunu
– Meddah
– Karagöz

 

ATASÖZLERİ

 

* Yüzyıllar süren tecrübeler sonunda ortaya çıkan özlü sözlerdir.
* Kelimeleri değiştirilemezler.
* Aynı konuda birbiriyle çelişen atasözleri olabilir.

 

DEYİMLER

 

TEKERLEMELER

Sözcüklerin ses benzerliğinden yararlanılarak oluşturulan yarı anlamlı, yarı anlamsız sözlerdir. Şiir biçiminde de oluşturulan tekerlemelerde ölçü, uyak, seci ve aliterasyondan yararlanılmıştır.

 

Az gitmiş, uz gitmiş. Dere, tepe düz gitmiş. Altı ay, bir güz gitmiş…

 

Evvel zaman içinde
Kalbur saman içinde
Develer tellal iken
Pireler berber iken
Ben annemin babamın beşiğini
Tıngır mıngır sallar iken…

 

BİLMECELER

 

* Çoğunlukla cevabı içinde saklı bulunan ve düşünceyi geliştirmek amacıyla türetilen soru biçimlerine denir.
* Güzel vakit geçirmek amacıyla çıkarıldıkları düşünülmektedir.
* Manzum mensur şekilleri vardır.

 

FIKRALAR

 

Bir düşünceyi insanlara, mizah öğelerini kullanıp onların gülümsemelerini sağlayarak aktarmak amacıyla oluşturulmuş kısa anlatılardır. Bu ürünlerde, güldürmenin yanında yol göstericilik de söz konusudur. Edebiyatımızda en bilinen fıkralar; Nasrettin Hoca, Karadeniz, Bektaşi fıkralarıdır.

 

HALK HİKAYELERİ

 

Hikayeci âşıkların köy odalarında, düğün meclislerinde, kasaba ve kentlerin kahvehanelerinde saz eşliğinde anlattıkları hikâyelerdir. Bu hikayeci âşıklar, okuryazar, az çok kültürlü kişilerdir. Genellikle sevgi ve kahramanlık konuları işlenir. Kişiler yaşamdakilere yakındır; olağanüstülükler sınırlıdır. Oluşturuldukları çağdaki sosyal yapıyı yansıtır. Olayların düzyazı biçiminde anlatılması hem dinleyiciye hem anlatıcıya büyük kolaylık sağlar. Araya serpiştirilen şiirler ve Türküler, âşığa sazı ve sözüyle sanatını gösterme imkânı verir.

 

ORTA OYUNU

 

Halkın ortasında apaçık duran bir meydanda; metinsiz, suflörsüz, ezbersiz oynanan bir tiyatrodur. *Anlatılan olaylar ustadan çırağa, kuşaktan kuşağa geçerek değişikliğe uğrar. *Başkarakterler, oyunu açan, yürüten, kapayan; hem oyuncu, hem sahneye koyucu, hem de yazar gibi davranan, kenarı kürklü kaftan ve külah giyen, elinde şakşak taşıyan Pişekâr; Pişekârla birlikte oyunu yürüten; ikinci oyuncu ve başkomik, kavuk ve kaftan giyen Kavuklu’dur. *Pişekâr cinasçılık, Kavuklu ise tekerlemecilik yapar. *Çelebi, Zenne, Denyo, Arnavut, Acem, Arap, Yahudi gibi tipler kendilerini simgeleyen bir müzikle sahneye çıkar.

 

MEDDAH

 

Bir sözlü tiyatro ürünüolan meddahlık, kısaca, “tek adamlı tiyatro“dur. Meddah, tiyatronun bütün karakterlerini kendi kişiliğinde birleştiren bir aktördür. Bir hikâyeyi başından sonuna kadar, yüksekçe bir yerde, karakterleri şivelerine göre konuşturarak anlatır. Perdesi, sahnesi, dekoru, kostümü bulunmayan bu tiyatroda her şey, meddah denen kişinin zekâsına, bilgisine, söz söylemedeki hünerine bağlıdır.

 

KARAGÖZ

 

Taklide ve karşılıklı konuşmaya dayanan, iki boyutlu tasvirlerle bir perdede oynatılan gölge oyunudur, Başkarakterler Karagöz ve Hacivat’tır. Karagöz, okumamış bir insandır. Hacivat’ın kullandığı yabancı sözcükleri anlamaz ya da anlamaz görünüp onlara yanlış anlamlar yükleyerek ortaya çeşitli nükteler çıkarırken bir taraftan da Türkçe dil kuralları ile yabancı sözcükler kullanan Hacivat ile alay eder. Hacivat, kişisel çıkarlarını her zaman ön planda tutar. Az buçuk okumuşluğundan dolayı yabancı sözcüklerle konuşmayı sever. Perdeye gelen hemen herkesi tanır, onların işlerine aracılık eder. Zenne, Çelebi, Tuzsuz Deli Bekir, Beberuhi, Tiryakı, Acem. Laz. Matiz, Zeybek gibi diğer tipler oyuna ayrı bir renk katar.

 

 

ANONİM HALK EDEBİYATI ŞİİR BİÇİMLERİ

 

TÜRKÜ: Türlü ezgilerle söylenen anonim halk şiiri nazım biçimidir. Söyleyeni belli Türküler de vardır. Halk edebiyatının en zengin alanıdır. Anadolu halkı bütün acılarını ve sevinçlerini Türkülerle dile getirmiştir. Türkü iki bölümden oluşur. Birinci bölüm asıl sözlerin bulunduğu bölümdür ki buna “bent” adı verilir. İkinci bölüm ise bentlerin sonunda yinelenen nakarattır. Bu bölüme “bağlama” ya da “kavuştak” denir. Türküler, genellikle yedili, sekizli, on birli hece kalıplarıyla yazılmıştır. Konuları çok değişik olabilir. Ninniler de bu gruptandır.

 

Söğüdün yaprağı narindir narin
İçerim yanıyor dışarım serin
Zeynep”i bu hafta ettiler gelin ( bent )

 

Zeynebim Zeynebim anlı Zeynebim
Üç köyün içinde şanlı Zeynebim ( nakarat )

 

Türkülerin genel özellikleri:

* Belli bir ezgiyle söylenir.
* 7,8,11,14 li ölçülerle söylenir.
* Hemen her konuda söylenir.
* Bölgesel özellik ve ad değişikliğine uğrayabilir.

 

MANİ: Halk şiirinde en küçük nazım biçimidir. Yedi heceli dört dizeden oluşur. Uyak düzeni aaxa şeklindedir. Birinci ve üçüncü dizeleri serbest, ikinci ve dördüncü dizeleri uyaklı mâniler de vardır (xaxa). Mânilerin ilk iki dizesi uyağı doldurmak ya da temel düşünceye bir giriş yapmak için söylenir. Temel duygu ve düşünce son dizede ortaya çıkar. Başlıca konusu aşk olmakla birlikte bunun dışında türlü konularda da yazılabilir.

 

Le beni eyle beni
Elekten ele beni
Alacaksan al artık
Düşürme dile beni		 İpek yorgan düreyim
Aç koynuna gireyim
Açıldıkça ört beni
Var olduğun bileyim

 

Birinci dizesi yedi heceden az olan mâniler de vardır. Dizeleri cinaslı uyaklarla kurulduğu için böyle mânilere “Cinaslı Mâni” ya da “Kesik Mâni” denir.

 

Bugün al

Yârim giymiş bugün al
Şâd edersen bugün et
Can alırsan bugün al

Sürüne

Madem çoban değilsin
Ardındaki sürü ne
Ben bir körpe kuzuyum
Al kat beni sürüne
Beni böyle yandıran
Sürüm sürüm sürüne

 

Manilerin genel özellikleri:

 

* aaxa şeklinde kafiyelenir.
* 4+3 şeklinde ölçüsü vardır.
* İlk iki dizesi ayrık yani hazırlık özelliği taşımaktadır. Asıl mesaj üçüncü dizede verilir.
* Her konuda söylenebilir.
* Düz, cinaslı ve artık mani gibi çeşitleri vardır.

 

NİNNİ

* Annelerin bebeklerini uyutmak amacıyla belli bir ezgi ile söylediği parçalardır.
* Çocukların psikolojisi üzerinde etkilidir
* Manzum özelliktedirler.

 

AĞIT

Ölüm ve yas törenlerinde söylenen lirik şiirlerdir.
Ölçü ve uyak düzeni genellikle Türkülerdeki gibidir.
islamiyet öncesi Türk edebiyatındaki karşılığı “sagu”, Divan edebiyatındaki karşılığı ise “mersiye’dir.

 

C) DİNİ-TASAVVUFİ (TEKKE) TÜRK HALK EDEBİYATI

* Hem hece hem de aruz ölçüsü kullanılmıştır.
* Eserlerde genellikle Allah sevgisi işlenmiştir.
* Hem dörtlük hem beyit kullanılmıştır.
* Dil halkın kullandığı dil olmakla beraber Arapca–Farsça kelimelerde kullanılmıştır.
* Bu eserleri daha iyi anlayabilmek için belli bir dini bilgiye sahip olmak gerekir.
* Bu eserlerde dönemin çarpıklıkları da işlenmiştir.
* Şairler genellikle dini eğitim almışlardır.
* İlahi, nefes, şathiye, nutuk, devriye, hikmet gibi nazım şekilleri vardır.

 

İLAHİ

* Hecenin 7li-11li kalıbıyla belli bir ezgiyle söylenen coşkulu şiirlerdir.
* Allahın aşkı ve Ona kavuşma arzusu işlenir.
* Hem hece hem de aruzla yazılan ilahiler vardır.
* İlahiye Aleviler Deme, Bektaşiler Nefes Mevleviler Ayin adını vermişlerdir.

 

NUTUK

* Tekkede tarikata yeni giren müritlere dinin ve tarikatın esaslarını aktarmak için yazılan şiirlere denir.
* 11li hece ölçüsü ile yazılır.

 

ŞATHİYE

* Dinin bazı inceliklerini alay edermişçesine anlatan şiirlere denir.
* Birçok şair bu şiirlerden dolayı horlanmış hatta öldürülenler de olmuştur.

 

|» “Halk Edebiyatı” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Edebiyat, Türk Edebiyatı, Divan Edebiyatı, Halk Edebiyatı, Tanzimat Edebiyatı, Milli Edebiyat, Servet-i Fünun, Fecr-i Ati, Edebiyat, Türkçe

The post Halk Edebiyatı Nazım Biçimleri – (Halk Edebiyatı) first appeared on Bilgicik.Com.]]> https://www.bilgicik.com/yazi/halk-edebiyati-nazim-bicimleri-halk-edebiyati/feed/ 168 Ulu Önder Atatürk`ün en sevdiğiniz özelliği hangisidir? https://www.bilgicik.com/yazi/ulu-onder-ataturkun-en-sevdiginiz-ozelligi-hangisidir/ https://www.bilgicik.com/yazi/ulu-onder-ataturkun-en-sevdiginiz-ozelligi-hangisidir/#comments Tue, 15 Jan 2008 11:54:59 +0000 https://www.bilgicik.com/?p=3769 Ulu Önder Atatürk`ün en sevdiğiniz özelliği hangisidir? Ulus ve vatan sevgisinin olması % 32,2 (1991 kişi) Üstün zekâlı ve bilgili olması % 18,2 (1125 kişi) Özgür ve çağdaş düşünceli olması % 11,6 (717 kişi) Sabırlı ve çalışkan olması % 9,6 (594 kişi) Cesaretli olması % 8,3 (511 kişi) Türkçü olması % 7,3 (449 kişi) Dürüst […]

The post Ulu Önder Atatürk`ün en sevdiğiniz özelliği hangisidir? first appeared on Bilgicik.Com.]]> Ulu Önder Atatürk`ün en sevdiğiniz özelliği hangisidir?

Ulus ve vatan sevgisinin olması % 32,2 (1991 kişi)
Üstün zekâlı ve bilgili olması % 18,2 (1125 kişi)
Özgür ve çağdaş düşünceli olması % 11,6 (717 kişi)
Sabırlı ve çalışkan olması % 9,6 (594 kişi)
Cesaretli olması % 8,3 (511 kişi)
Türkçü olması % 7,3 (449 kişi)
Dürüst olması % 4,2 (260 kişi)
Bilime değer vermesi % 3,6 (222 kişi)
Barışçıl olması % 2,8 (172 kişi)
İyi bir asker olması % 2,4 (151 kişi)
Toplam 6192 kişi

|» “Sonuçlanmış Sormacalar” Sayfasına Dön! « |

The post Ulu Önder Atatürk`ün en sevdiğiniz özelliği hangisidir? first appeared on Bilgicik.Com.]]> https://www.bilgicik.com/yazi/ulu-onder-ataturkun-en-sevdiginiz-ozelligi-hangisidir/feed/ 1 Dini Bilgiler ve Terimler https://www.bilgicik.com/yazi/dini-bilgiler-ve-terimler/ https://www.bilgicik.com/yazi/dini-bilgiler-ve-terimler/#comments Mon, 17 Sep 2007 14:35:05 +0000 https://www.bilgicik.com/yazi/dini-bilgiler-ve-terimler/ …Dini Bilgiler ve Terimler… Dini Bilgiler ve Terimler (1) Dini Bilgiler ve Terimler (2) Dini Bilgiler ve Terimler (3) Dini Bilgiler ve Terimler (4) Dini Bilgiler ve Terimler (5) Dini Bilgiler ve Terimler (6) Dini Bilgiler ve Terimler (7)   Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

The post Dini Bilgiler ve Terimler first appeared on Bilgicik.Com.]]> …Dini Bilgiler ve Terimler…

https://www.bilgicik.com/resimler/islamiyet/dini_bilgiler_ve_terimler.jpg

Dini Bilgiler ve Terimler (1)
 Dini Bilgiler ve Terimler (2)
 Dini Bilgiler ve Terimler (3)
 Dini Bilgiler ve Terimler (4)
 Dini Bilgiler ve Terimler (5)
 Dini Bilgiler ve Terimler (6)
 Dini Bilgiler ve Terimler (7)

 

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

The post Dini Bilgiler ve Terimler first appeared on Bilgicik.Com.]]> https://www.bilgicik.com/yazi/dini-bilgiler-ve-terimler/feed/ 11 Dini Bilgiler ve Terimler (1) https://www.bilgicik.com/yazi/dini-bilgiler-ve-terimler-1/ https://www.bilgicik.com/yazi/dini-bilgiler-ve-terimler-1/#comments Mon, 17 Sep 2007 14:15:31 +0000 https://www.bilgicik.com/yazi/dini-bilgiler-ve-terimler-1/ Dini Bilgiler ve Terimler (1) DİN NEYE DENİR? Din, Allah-u Teala tarafından konulmuş ilahi bir kanun olup, akıl sahiplerini kendi istekleri ile her iki cihanda huzura kavuşturan ilahi bir nizamdır. Dinler üç kısma ayrılır Hak din, muharref din ve batıl din. Bu dinlerin içinde hak dinden başka hiç biri geçerli değildir. Çünkü hak din diğerleri […]

The post Dini Bilgiler ve Terimler (1) first appeared on Bilgicik.Com.]]> Dini Bilgiler ve Terimler
 (1)


DİN NEYE DENİR?

Din, Allah-u Teala tarafından konulmuş ilahi bir kanun olup, akıl sahiplerini kendi istekleri ile her iki cihanda huzura kavuşturan ilahi bir nizamdır.

Dinler üç kısma ayrılır

Hak din, muharref din ve batıl din. Bu dinlerin içinde hak dinden başka hiç biri geçerli değildir. Çünkü hak din diğerleri gibi uydurma ve değiştirilme değildir. İslam dini hak dindir.

İslam dinin özelliği dünyada huzur ahirette ise eminliktir. Bu din Adem Aleyhisselam’dan Peygamberimiz Muhammed Aleyhisselam’a kadar olan bütün peygamberlerin dinidir.

Bütün peygamber gönderildikleri kabilelerini İslam dininin temel inancında olduğu gibi bir olan Allah’a ibadet etmeyi tebliğ etmişlerdir.

İslam dini kendinden önceki dinlerin hükmünü kaldırmış ve kıyamete kadar geçerli olan dindir. Bu Allah katında da böyledir.

İslam dinin diğer dinlerden olan özelliği, onun son din olması, bütün insanlığa gönderilmiş olmasıdır.

Dinimiz her akıllı insanın uyacağı ve rahatlık la kurallarını uygulayacağı bir dindir.

Bu dinde zorluk ve aşırıcılık yoktur. İslam dininde yolculara, hasta olanlara, gücü yetmeyen yaşlılara kolaylık tanınmıştır.

İslam dini sevgi, huzur ve barış yanlısı olan bir dindir.

Dinimiz; İman, Amel, ve Ahlak olmak üzere üç kısımdır.

İman; Allah’tan Peygamberimize gelen her şeyi tasdik etmektir.

Amel: İnanılanla amel etmektir.

Ahlak: İnsanın tabiatına yerleşen huylardır. Bu huyların en güzel olanı en makbul olanıdır.

İslam’da şer’i hükümlerin dört ana kaynağı vardır ki bunlar şunlardır:

Kitap: Allah tarafından peygamberimiz Muhammed (SallAllah-u Aleyhi ve Sellem)e vahiy yoluyla 23 senede indirilen ve günümüze kadar bir harfi bile bozulmadan gelen Kuranı Kerim’dir. İslam dininin de bütün hükümler ona dayanılarak verilir.

Sünnet: Peygamber Efendimizin mübarek sözleri işlemiş olduğu şeylerdir.

İcma: Peygamberimizden sonra Ashabı Kiram’ın ve sonra gelen asırlarda yetişen islam müctehidlerin birleştiği meselelerdir.

Kıyas: İllet benzerliği sebebiyle sabit olan bir hükmü ayet ve hadisle sabit olmayan, başka bir hükümle kıyaslamaktır.

İMAN

İman: Sözlükte inanmak ve tasdik etmek manalarına gelir.

Şeriatta ise; Peygamberimizin (SallAllah-u aleyhi ve sellem) Allah’tan getirdiği bütün meselelere kalp ile tasdik dil ile ikrar etmektir.

İnanç yönünüden insanlar, Mü’min, Kafir, Münafık olmak üzere üç kısma ayrılırlar.

Mümin: Allah’ın varlığı ve birliği başta olmak üzere, Peygamberimiz’e ve onun getirdiği her şeye inanan ve inandığını ikrar eden kimseye denir.

Kafir: İnanmayan ve inanmadığını söyleyen kişiye denir.

Münafık: Kalbi ile inanmayan fakat dili ile inandığını söyleyen kişiye denir.

İmanın sahih ve kabul olması için bir takım şartlar gereklidir bunlar:

Şüphe halinde olmamak, dini hükümlerle alay edip hafife almamak, dalga geçmemek, inkar sözleri ve davranışlarda bulunmamaktır.

İmanın olması için ilk söylenecek söz Kelime-i Şehadettir.

Bu sözü:

Eşhedü en lâ ilâhe illallâh ve eşhedü enne Muhammeden abdühü ve rasûlüh
(Ben şahitlik ederim ki, Allah’tan başka ilah yoktur; yine şahitlik ederim ki Hz. Muhammed Allah’ın kulu ve rasulüdür)

demeyen müslüman olmaz.

|» “Dini Bilgiler ve Terimler” Sayfasına Dön! « |

 

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

The post Dini Bilgiler ve Terimler (1) first appeared on Bilgicik.Com.]]> https://www.bilgicik.com/yazi/dini-bilgiler-ve-terimler-1/feed/ 7 Dini Bilgiler ve Terimler (2) https://www.bilgicik.com/yazi/dini-bilgiler-ve-terimler-2/ https://www.bilgicik.com/yazi/dini-bilgiler-ve-terimler-2/#respond Mon, 17 Sep 2007 14:13:17 +0000 https://www.bilgicik.com/yazi/dini-bilgiler-ve-terimler-2/ Dini Bilgiler ve Terimler (2) İmanın şartları 6’dır. Allah’a inanmak Allah’ın meleklerine inanmak Allah’ın kitaplarına inanmak Allah’ın peygamberlerine inanmak Ahiret gününe inanmak Kadere; iyilik ve kötülüğün Allah’ın yaratması ile olduğuna inanmak Her aklı başında olan insanın yaratıcısını tanımak ve ona inanmak farzdır. İnsan için evvela kendi varlığından başlayarak kainatın tamamını, göklerde ve yerde var olan […]

The post Dini Bilgiler ve Terimler (2) first appeared on Bilgicik.Com.]]> Dini Bilgiler ve Terimler
 (2)


İmanın şartları 6’dır.

  • Allah’a inanmak
  • Allah’ın meleklerine inanmak
  • Allah’ın kitaplarına inanmak
  • Allah’ın peygamberlerine inanmak
  • Ahiret gününe inanmak
  • Kadere; iyilik ve kötülüğün Allah’ın yaratması ile olduğuna inanmak

Her aklı başında olan insanın yaratıcısını tanımak ve ona inanmak farzdır.

İnsan için evvela kendi varlığından başlayarak kainatın tamamını, göklerde ve yerde var olan şeyleri ibretle büyük bir dikkatle düşünüp incelemesi, bunları yaratan büyük bir gücün olduğunu idrak etmesi için yeter.

Her şeyin yaratılışında büyük bir incelik harikulade bir dengelik vardır. Kulluk görevimizin gereği yaradanımızın varlığı bilmek, sıfatlarını ve isimlerini tanımak ve o şekilde inanmaktır.


Allah birdir. Başlangıcı ve sonu yoktur. Allah yarattıklarında hiç birine benzemez. Allah’a bu şekil inanan gerçek imanın değerini kazanır.

Allah’ın sıfatları 14 tanedir.

Vücud:Var olmak demektir. Allah-u Teala vardır ve sıfatlarıyla muttasıftır. Şu kainatın yaratıcısı vacib-ül vücuddur. Onun var olması zatidir, ezelidir, ebedidir.

Vacibül vücüd olan bir Allah olmasaydı, hiç bir şey olmazdı. Ve Allah için yokluk düşünülemez.

Kıdem:Ezeli olmak. Evveli bulunmamak. Her işin başlangıcı her şeyin evveli vardır. Fakat bu durum Allah için geçerli değildir. Çünkü onun varlığı vacibdir ve kendindendir.


Beka:Allah’u Teâla bakidir. Her var olan şeyin sonu vardır, yalnız Allah’ın varlığının sonu yoktur. Kıdem’i sabit olan her şeyin bekası vacibdir. Varlığının başlangıcı olmadığı gibi nihayeti de yoktur.

Vahdaniyyet:Allah’ın bir olması demektir. Tektir eşi ve benzeri yoktur. Allah birdir doğmamış ve doğrulmamıştır. Eşi, ortağı, benzeri yoktur. Akıl ile düşünen insan bunu bilir ve anlar.

Allah’ın birliğiyle beraber rızık verenin o olduğuna, öldürenin ve dirilteninde o olduğuna inanmak lazımdır. Ondan başkasına tapınmak, ilah tutup boyun eğmek küfürdür.

Muhalefetün lil havadis:Allah’u Teâla gördüklerimizden, hatırımıza gelecek şeylerden ne zatı nede sıfatları bakımından hiç birine benzemez.

O, her şeyden başkadır. Bizim hatırımıza gelecek olan şeyler mümkündür, sonradan yaratılmış tır yok olmaya mahkumdur. Bundan dolayı zatı ve sıfatları bakımından hiç bir şeye benzememek Allah’ın zati sıfatlarındandır.

Kıyam bi nefsihi:Allah’ın varlığı kendindendir. Varlığı için başka bir şeye muhtaç değildir. Zamandan, mekandan, yönden beridir. Ne zamana ne de bir yardımcıya muhtaç değildir bilakis alemde ki her şey ona muhtaçtır.Hayat:Diri olmak. Allah ebedi bir hayat ile diridir. O Yegane ölmeyen diridir.

İlim:Allah her şeyi bilir. O, olmuşu, olanı, olacağı her şeyiyle bilir. Onun için hiç bir şey gizli kalmaz. Onun ilmi bütün alemi kuşatmıştır.

Semi:İşitmek. Allah her şeyi işitir. Ona uzaklık engel değildir. O uzak bir yerde yürüyen karıncanın ayak sesini, bitkilerin zikrini dahi işitir.

Basar:Görmek. Allah her şeyi görür. Karanlık ona tesir etmez.

İrade:Dilemek. Allah diler, dilediğini yapar ona kimse karışamaz niye böyle yapmış neden böyle yaratmış diye soramaz. Dünyada olan her şey onun dilemesi ile olmuştur. O dilemese bir yaprak bile kıpırdamaz.

Kudret:Gücü yetmek. Güç Allah’ındır. Onun sonsuz gücü her şeye yeter. Onun gücünün en büyük örneği, yerleri, gökleri, dağları, taşları yoktan var etmesidir.

Kelam:Söylemek. Onun sözü Kur’an-ı Kerimdir.

Tekvin:Yaratmak demektir. Onun ol demesiyle her şey olur. Kainatta her şeyi yaratan odur.

Tekvin sıfatının kolları:

İhya:Diriltmek. Allah dileğini anında diriltir.

İmate:Öldürmek. Allah dilediği an dilediğini öldürürür.

Tahlik:Yaratmak. Allahın ol demesi ile her şey anın oluverir.

Terzık:Rızıklandırmak. Rızkı veren ancak Allah’dır.

|» “Dini Bilgiler ve Terimler” Sayfasına Dön! « |

 

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

The post Dini Bilgiler ve Terimler (2) first appeared on Bilgicik.Com.]]> https://www.bilgicik.com/yazi/dini-bilgiler-ve-terimler-2/feed/ 0 Dini Bilgiler ve Terimler (3) https://www.bilgicik.com/yazi/dini-bilgiler-ve-terimler-3/ https://www.bilgicik.com/yazi/dini-bilgiler-ve-terimler-3/#respond Mon, 17 Sep 2007 14:04:10 +0000 https://www.bilgicik.com/yazi/dini-bilgiler-ve-terimler-3/ Dini Bilgiler ve Terimler (3) Meleklere İman Melekler nurani varlıklar olup tamamen Allah’ın emri üzere hareket ederler. Onlar yemezler, içmezler, evlenmezler, günah işlemezler. Melekler var olup görünmeyen varlıklardır. İnsan aklını, ruhunu, havayı, rüzgârı göremediği gibi melekleri de göremez. Her meleğin kendine ait işi vardır. Bazısı daima Allah’ı zikr ederler. Bazıları insanları tehlikelerden korur, dar zamanlarında […]

The post Dini Bilgiler ve Terimler (3) first appeared on Bilgicik.Com.]]> Dini Bilgiler ve Terimler
 (3)


Meleklere İman


Melekler nurani varlıklar olup tamamen Allah’ın emri üzere hareket ederler. Onlar yemezler, içmezler, evlenmezler, günah işlemezler.


Melekler var olup görünmeyen varlıklardır. İnsan aklını, ruhunu, havayı, rüzgârı göremediği gibi melekleri de göremez.


Her meleğin kendine ait işi vardır. Bazısı daima Allah’ı zikr ederler. Bazıları insanları tehlikelerden korur, dar zamanlarında müminlere yardım ederler.

Meleklerin büyükleri denilen dört büyük melek vardır bunlar görevleriyle birlikte şunlardır.

Cebrail: Meleklerin en büyüğüdür. Görevi ise Allah ile Peygamberleri arasında elçilik yapmaktır. Kur’an-ı Kerimi Peygamberimize o getirmiştir.

Mikail: Tabiatla ilgilenir. Yağmurların yağması, rüzgârın esmesi, ekinlerin bitmesi ile görevlidir.

İsrafil: Sura üfürmekle vazifelidir. Üfürdüğü an dünya hayatı bitecek ahiret hayatı başlayacaktır.

Azrail: Ömrü sona erenlerin canını almakla vazifelidir.

Bu meleklerden başka birde Kiramen Katibin dediğimiz iki melek daha vardır ki bunlardan biri sağ yanımızda bir diğeri ise sol yanımızda bulunur ve sağ taraftaki işlediğimiz iyi amelleri sol taraftaki de işlediğimiz kötü işleri yazar. Bu yazılan deftere amel defteri adı verilir.

Münker ve Nekir adında iki melek daha vardır ki bunlar kabirde insanlara soru sormakla görevlidir.


Kitaplara İman

Kitaplar Peygamberlere vahiy yoluyla gelir.


Vahiy: Sözlükte kelam, ilham, bir şeyi harf harf bildirmek manalarına gelir.

Şeriatta ise; Allah, dilediği hükümleri Peygamberine vahiy, rüya, ilham veya melek vasıtasıyla bildirmesidir.

Kitaplar ilahi emirleri, yasakları bildirir. İnsanlara Cennet yolunu gösterir ve onları kötülükten men eder. Adem Aleyhisselam’dan Peygamberimiz (SallAllah-u aleyhi vesellem)e kadar gelen bütün peygamberlere gönderilen kitaplara inanmak iman etmenin şartlarındandır. Bu kitapların dördü büyük kitap yüzü ise suhuftur. Toplam 104 tanedir.

Tevrat: Musa Aleyhisselam’a

Zebur: Davud Aleyhissealm’a

İncil: İsa Aleyhisselam’a

Kuranı Kerim: Reygamberimiz Muhammed (SallAllah-u aleyhi vesellem) e indirilmiştir. Bunlar dört büyük kitaptır. Suhuf olanlar ise:

10 sahife Adem Aleyhisselam’a

50 sahife Şit Aleyhisselam’a

30 sahife İdris Aleyhisselam’a

10 sahifede İbrahim Aleyhisselam’a gönderilmiştir.

Kuranı Kerim

Kuranı Kerim, 610 yılında, Ramazan ayında, pazartesi gecesi, Hira dağındaki, Hira isimli mağarada nazil olmaya başlamıştır.

İlk inen ayetler, Alak süresinin ilk beş ayetidir. Kura’nın en son inen ayeti ise Bakara süresinin 281. Ayetidir.

Kur’an zulmet içinde boğulan insanlığa birlik ve beraberliği getirmiş, gönülleri huzura, vicdanları rahata kavuşturmuştur. İnsanlara şeref kazandırmış, mutlu bir hayat yaşamayı öğretmiştir.

Hükümleri her asırda geçerlidir. Onun bir harfini bile hiç kimsenin değiştirmeye gücü yetmeyecektir. O öyle muazzam bir kitaptır ki kendinden önceki kitapları içine alıp insanlığa saadet yollarını açmıştır.

Kuranı Kerimin, değişmeyecek tek kitap olması, kıyamete kadar geçerli olan son kitap olma sı, bütün alemlere gönderilmiş olması onun başlıca özelliklerindendir.

Kuran parça parça indirilmiş ve o şekil ezberlenmiştir. Peygamberimizin vefatından sonra halife olan Hazreti Ebu Bekir’in emriyle Zeyd bin Sabit onu bir araya getirmiştir.

Kuran çok şerefli bir kitaptır. O’na hürmet etmek, sevgi ve saygı göstermek her müslümana borçtur. O kendisine hürmet edene, emirlerini tutana yarın ahirette şefaatçi olacaktır.

|» “Dini Bilgiler ve Terimler” Sayfasına Dön! « |

 

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

The post Dini Bilgiler ve Terimler (3) first appeared on Bilgicik.Com.]]> https://www.bilgicik.com/yazi/dini-bilgiler-ve-terimler-3/feed/ 0