• Çevresel sinir sistemi, beyin ve omuriliği vücudun diğer organlarına bağlayan sinirlerden meydana gelir.
• Bu sinirlerden 12 çifti beyinden, 31 çifti omurilikten çıkarak kollara ayrılır.
• Beyinden çıkan sinirler baştaki duyu organları, kaslar, salgı bezleri ile bağlantılıdır. Vagus siniri en önemlisidir.
• Bu iç organlara bağlıdır (kalp, mide, pankreas, akciğer, bağırsak).
• Omurilikten çıkan sinirler duyu ya da motor sinirlerdir.
• Her bir sinir ön ve arka kök olarak iki kökün birleşmesi ile oluşur.
• Ön kök motor, arka kök duyu sinirlerinden meydanagelir.
• Kökler omurlar arası delikte birleşerek tek sinir halinde çıkar. En önemlisi bacaklara giden siyatik sinirleridir.
• Çevresel sinir sistemi somatik ve otonom sinir sistemi olmak üzere iki kısımda incelenir.

a. Somatik Sinir Sistemi

• Motor ve duyu sinirlerinden oluşur. Bu sinirlerin hücre gövdeleri merkezi sinir sisteminde bulunur, aksonlar iseiskelet kaslarına gider.
• Aksonlarda miyelin bulunur. İmpuls iletimi hızlıdır.
• Yazı yazma, şarkı söyleme, bilgisayar kullanma gibi beyin kontrolünde olan hareket ve davranışlar somatik sinri sistemi tarafından düzenlenir

b. Otonom Sinir Sistemi

• İsteğimiz dışında çalışır ve iç organların çalışmasını düzenler.
• Otonom sinir sistemi, sempatik ve parasempatik olmak üzere iki farklı kısımdan oluşur.
• Otonom sinirler yalnızca motor sinirlerinden oluşur. Sinirler miyelinsizdir. İmpuls iletimi yavaştır.
• Otonom sinirlerle beslenme, solunum, boşaltım, kan dolaşımı, üreme ve adaptasyonel fonksiyonlar değişen çevre şartlarına rağmen düzenli bir şekilde gerçekleşir, homeostasi korunur.
• Otonom sinir uçlarından genellikle asetilkolin ve noradrenalin salınır.
• Asetilkolin parasempatik, noradrenalin ise sempatik sinir uçlarından salgılanır.

[biyoloji_2_ygs_lys]