DADAİZM
Dadaizm, Tristan Tzara tarafından kurulmuştur. Sürrealizme kaynaklık etmiştir. Bu akımda kural, kuralsızlıktır. Dadaistler her şeye kuşkuyla baktılar. Çevrelerindeki nesnelerin varlığına, doğruluğuna inanmadılar. Aklın ise değersiz olduğunu savundular.Şiirde ölçü, uyak, biçim ve anlam kaygılarından uzaklaşmışlardır.

SÜRREALİZM (Gerçeküstücülük)
20. yüzyılın başlarında (1924) Fransa’da ortaya çıktı.Bilinçaltı nın karanlık ve karmaşık dünyasını sanata yansıtmak amacını güden bir akımdır.Dadaizm akımından ayrılan sanatçıların oluşturduğu sürrealizmde, Freud’un psikanaliz yöntemi örnek alınmıştır. Sigmund Freud, insanın varlığında iki yön bulur:bilinç ve bilinçaltı. O, insanı bilinçaltıyla açıklar. Sürrealistler de bu anlayışı benimsemişlerdir. Andre Breton, bu akımın kurucusu sayılır.
Özellkleri

*Bilinçaltını esas alır. Bu akıma bağlı sanatçılar hipnotize edilmiş insanlara, şiir söyletmişlerdir. Akıl ve mantığı değersiz saymışlardır.

*Şiirlerde, dış dünyadaki varlıklar nesnel bağlantılarını kaybeder; rüyalara benzeyen bir dünya yer alır.

*Sanatçılar, iç akışı engellediği için noktalama işaretlerini kullanmazlar.

*Üslûpta özentiden kaçmışlar, kapalılığa önem vermişlerdir.

*Mizaha ve espriye önem verilmiştir.
Önemli Temsilciler
Andre Breton, Luis Aragon, Paul Eluard.
Türk Edebiyatındaki Temsilcileri:
Cemal Süreya, Edip Cansever, Oktay Rıfat

[edebiyat_lys]

      a Jean Arp, Richard Hülsenbeck, Tristan Tzara, Marcel Janco ve Emmy Hennings’in aralarında bulunduğu bir grup genç sanatçı ve savaş karşıtı 1916 yılında Zürih’te Hugo Ball’in açtığı cafe’de toplandı. Fransızca’da oyuncak tahta at anlamına gelen “Dada” akımın ismi olarak seçildi. Bildirisi de burada açıklandı. Bu akım, dünyanın, insanların yıkılışından umutsuzluğa düşmüş, hiçbir şeyin sağlam ve sürekli olduğuna inanmayan bir felsefi yapıdan etkilenir. 1. Dünya Savaşı’nın ardından gelen boğuntu ve dengesizliğin akımıdır. Dada’cı yazarlar, Kamuoyunu şaşkınlığa düşürmek ve sarsmak istiyorlardı. Yapıtlarında alışılmış estetikçiliğe karşı çıkıyor, burjuva değerlerinin tiksinçliğini vurguluyorlardı.

       Toplumda yerleşmiş anlam ve düzen kavramlarına karşı çıkarak dil ve biçimde yeni deneylere giriştiler. Çıkardıkları çok sayıda derginin içinde en önemlisi 1919-1924 arasında yayınlanan ve Andre Breton, Louis Aragon, Philippe Soupauld, Paul Eluard ile Georges Ribemont-Dessaignes’in yazılarının yer aldığı Litterature’dü. Dadacılık 1922 sonrasında etkinliğini yitirmeye başladı. Dadacılar gerçeküstücülüğe yöneldi.

|» Edebi Akımlar Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…