Herkesin duygu ve düşüncelerini özgürce paylaşabildiği bir ortamdır internet. Bu özgürlük, aslında toplumlarda demokrasinin hakkıyla benimsenmesinde etkili olmaktadır. Çünkü farklı görüşler ve her türlü alanda derlenmiş bilgiler paylaşılabilir bu ortamda. Böylece ilgi ve bilgi alanlarına göre, sonu gelmez bir ansiklopedi oluşur sanal ağlar üzerinde. Aradığımız, ilgilendiğimiz nice konular hakkında hem bilgi sahibi kişilerin paylaştığı yazı ve belgelerden hem de milyonlarca insanın ilgilendiğimiz konu hakkındaki düşüncelerinden yararlanabiliriz.

Doğru ve yerinde kullanıldığında çok etkili bir bilgi kaynağı olarak karşımıza çıkan internet, ne yazık ki bu konuda duyarlı olmayan  insanların kaynağı ve doğruluğu belli olmayan her türlü bilgiyi paylaşma gayreti içine girmesi, internette doğru bilgiyi bulmanın çok zor hâle gelmesine neden olmaktadır.Bir yanda ilgilendiği alan ile ilgili onlarca kaynaktan beslenen ve nesnel bir tutumla insanları bilgilendirmeye çalışan kişiler bulunuyorken; diğer yanda sazan misali her türlü söylentiyi doğruluğu kanıtlanmış bir bilgi gibi sunmak isteyen bilgi yoksunları bulunuyor. Bu durum, sanal ortamda büyük bir karmaşa ve erişim sorunu oluşturuyor.

Sanal ortamda herhangi bir konuda araştırma yaparken, doğru arama sözcüklerini kullanmak önemlidir. Bazen aradığımız şeyin ne olduğunun güncel medyada ve bilim dallarında nasıl adlandırıldığını bilmediğimiz için, bilgisayarın başında kıvranır dururuz. Google bu konuda bize kolaylık sağlayan yenilikler yapıyor olsa da, hâlâ aradığımız bilgi ve belgeye ulaşmakta sıkıntı çekiyoruz. Bunun kişisel yeterliğin ötesindeki nedeni ise, internetteki bilgi kirliliğinin hat safhaya ulaşmış olmasıdır.

İnternetteki özgürlüğün, insanlara sınırsız paylaşma imkânı tanıdığı bir ortamda kuşkusuz ki bilgiye ulaşmanın kolaylaşması gerekir. Fakat bu paylaşımların sistemli ve doğru kaynaklardan yapılmaması nedeniyle, bilgiye ulaşmak bazen insanı çığrından çıkaran bir işkenceye dönüşebiliyor. Örneğin google‘un görseller bölümünde “bilgi kirliliği” anahtar sözcükleriyle bir arama yaptığımızda karşımıza konu ile pek de alakası olmayan görseller  çıkıyor. İbrahim Tatlıses’e 11 kurşun sıkıldığı, Münevver Karabulut’un kaç yerinden bıçaklandığı, yalıtım malzemeleri, Bülent Arınç, Sırrı Sakık, Bin Ladin, elma kurdu, klozet ve depremlerle ilgili görseller…

Araştırma ödevi yapmak için bilgisayarın başına geçen öğrenciler, aradıkları konu ile ilgili doğru düzgün bir bilgi kaynağı, yazı veya görsel bulabilmek için akla karayı seçiyorlar. Açılmayan adresler, ücretsiz sayfalara açılıp terk edilmiş günceler ve reklamların arasında kaybolmuş birkaç satır yazıdan ibaret siteler! Bunların yanında, sırf ziyaretçi çekmek için kendi sayfasıyla alakası olmadığı hâlde çok aranan sözcüklerde hile ile ilk sıralara gelmeye çalışan bilgi düşmanları… Tüm bunlar bir araya gelince, yüzyılımızın en büyük gelişme gösteren ürünü olan internet, resmen bir bilgi çöplüğü hâline geliyor.

İnsanlarımızın internetten yararlanırken seçici olmaları, gereksiz kaynakları ilgililere şikâyet etmeleri ve gerekirse bir filtre kullanarak bilgi deryası olması gereken interneti çöplüğe dönüştüren zararlı siteleri engellemesi gerekir. Bunlarla mücadele etmek, bilime ve teknolojinin gelişmesine büyük bir destek sağlayacaktır. Bu bilgi alanı, tüm insanlığın ürünü olduğu için, koruyup geliştirmek de hepimizin görevidir.

Orkun KUTLU

Yeryüzündeki birçok üründe olduğu gibi, internet sitelerinde de taklitlere çok sık rastlanabiliniyor. Çoğu kişinin pek uygun görmediği bu durum, ne yazık ki insanları kaliteli çalışmaları paylaşmaktan uzaklaştırıyor. Evet, çalışmaları başka yerlerde kullanılamayacağı biçimlerde yayımlamak mümkün; fakat bu da hem zahmetli oluyor hem de insanda sanki çalışmayı bir yere hapsediyormuş gibi bir his uyandırıyor.

Emeğe saygının kalmadığı şu dönemlerde, açılan birçok ağ kümesinin (web sitesinin) üç beş saat sonra taklidi çıkabiliyor. Günlerce emek çekerek oluşturduğunuz yazılar, resimler veya diğer belgeler, iki saniyelik bir işlemle başka ağ kümelerine taşınıp, kaynak belirtilmeden kullanılıyor. Ne yazık ki Türkiye’de özellikle sanal ortamda kişiler paylaştıkları içeriğin kaynağını belirtmekten kaçınıyorlar. Hâlbuki kaynak belirtmek, bir bakıma o içeriği oluşturan, onun oluşturulmasında emeği olan kişiye bir teşekkürdür. Fakat birçok kişi bunun bilincinde değil. Bunun dışında bazı kişiler, resmen “aşırıcılık” yapıyorlar. On dakikada kurdukları bir sistemle, sanal ortamdaki bütün yazıları özensizce kendi sitelerine kopyalayıp, sonra da “Paylaşım yaptım!” diye bir köşeye kuruluyorlar. Söz gelimi, birçok öğrencinin isteği üzerine derleyerek sunduğum “… Türünün Tarihi Gelişimi / Temsilcileri” başlıklı yazıların tamamı, en başta bu ağelinde paylaşılmasına rağmen, şu anda en az bin tane sitede bulunmaktadır. Gidip gezin o siteleri, hiçbirinde kaynak bulamazsınız. İşte bunlar, kişileri güzel çalışmalar yapmaktan soğutuyor.

Kaynak konusunda pek duyarsız olan kişilerden oluşan şu sanal ortamda, “para kazanmak” için fırsat kollayan insanları da görmek mümkün. Şöyle ki sırf aramalarda üst sıralarda görünmek amacıyla başlığa yazılan onlarca kelimenin biri hakkında bile adamakıllı bilgi sunmayan, özensizce yapılmış ve sırf “gelir sağlama” temelli oluşturulmuş yüzlerce ağ kümesi görmek mümkün. Bu ağ kümelerinin neredeyse tamamının, beslendiği belli kaynaklar vardır. İşte bu kaynaklardan birisi olan güncemizden de, gelişigüzel (ç)alıntı yapan kişilerin varlığı, zamanla gözümüze çarpıyor. Bazı kişiler bu (ç)alıntı işini abartarak resmen ağelimizi kopyalıyorlar. Şimdi size, içeriğinin neredeyse tamamı ağelimizden alınan; fakat hiçbir yerinde güncemizin adına rastlanmayan bir site göstereyim. Güya Türkçeyi korumak için açılmış; fakat başlığına bakın: “Türkceyi Koruma ve Öğretme Sitesi“… Güya bu siteyi oluşturan kişi “etimoloji” ile uğraşıyormuş. Daha “Türkçe” yazmasını bile bilmeyen birisi için bu, çok komik bir uğraşı oluyor. Dahası var. Bu kişinin kendi yaşamıyla ilgili açıklamada bulunduğu o sayfada aynen şu metin geçiyor:

“… uygunmu diye soranlara;her ülkenin bir kimliği vardır ve bizim kimliğimizi şekillendiren türkçemizdir kimliğini kaybeden bir toplum özgürlüğünüde er yada geç kaybedicektir…”

Bunu “etimoloji” (köken bilimi) ile ilgilenen birisinin yazdığına kimse inandıramaz beni. İnanmak da istemem. Dil bilimi, bu kadar basit bir uğraşı değil, olmamalı da… Bağlaçların ve soru eklerinin ayrı, özel adların da büyük harfle başlanarak yazıldığını bile bilmeyen birisinin umarım Türk dili ile uzaktan yakından bir geçmişi olmamıştır. Eğer olmuşsa, ben bu insanlarla aynı alanın içinde bulunduğum için kendimden utanırım.

Az önce aldığım bir uyarı ile girdiğim bir ağ sayfasında da yine canımı sıkacak şeyler gördüm. Güncemizin temasını kullanarak ve ağelimizdeki yazıların çoğunu hiç değiştirmeden kopyalayıp yeni bir site oluşturan insancıkları görünce, gerçekten üzüldüm. “Güncemizin kopyası çıktı, artık kimse buraya gelmez, bizim kalitemiz düşer.” diye düşündüğümden değil üzüntüm. Sadece insanların emeğe hiç değer vermediklerini bir kere daha gördüğüm için üzüldüm. Şimdi bu “taklit” sitenin adresini yazardım; fakat hem buradan oraya ziyaretçi göndermemek hem de bu seçkin ağelinde o kopya sitenin bağlantısını yazarak onu google gibi arama motorları için ödüllendirmek istemiyorum. Zaten bir tane de değil bu siteler. Gerek “Bilgicik“, gerekse de “Türkçe Yaşam“daki içerikle oluşturulmuş onlarca ağeli gösterebilirim size. Siz konukların, böyle kopya sitelere değer vermediğinizi de biliyorum. Arama motorları da bu sitelere pek değer vermiyorlar. İki gün sonra ya siliniyorlar, ya da onuncu sayfalara falan düşüyorlar.

Biz, bu istenmeyen kopyalamalar karşısında çaresiz değiliz. Aksine bunlar, bizim çalışmalarımızın kalitesini ortaya koyuyor. Yukarıda değindiğim gibi, yeryüzünde sadece “değerli” şeylerin kopyası çıkıyor. Onun için, böylesi saygısızlıklar, bizi bu yolda yıldırmaktan çok, daha güzel şeyler ortaya koyabilmek için kararlılığımızın artmasını sağlıyor. Biz de çok fazla alıntı yapıyoruz; fakat alıntıların tamamında “kaynağı” belirtiyoruz. Ayrıca alıntıyı abartıp da “taşıma” olayına çevirmeden yapmaya özen gösteriyor, böylece arkamızdan kötü söz söyletmiyoruz.

Konuyu daha fazla uzatmadan, böyle saygısızca oluşturulan ağ kümelerine karşı tepkinizi ortaya koymanızı ve bu siteleri mümkün olduğunca kullanmadan bilgiyi kaynağından almanızı diliyorum. Sürekli bu saygısızlıklarla “paylaşım” yaptığını zannedenlere ve bütün kopyacılara da diyorum ki:

“Bilgicik.Com‘a benzeyebilirsiniz; fakat asla Bilgicik.Com kadar olamazsınız!”

Güncel ağ kümelerinde (web sayfalarında) genellikle turuncu; fakat birçok renkte olabilen bir “düğme” görürsünüz. Yazışmalıklarda, günlüklerde veya genel olarak işleyen çeşitli sayfalarda hep bu rss düğmelerini görürsünüz; fakat belki de bugüne kadar onlara tıklamışlığınız yoktur. Bu yazımda hem “Bilgicik.Com” u rss beslemeleriyle nasıl takip edebileceğinizi hem de genel olarak rss’nin ne işe yaradığına değineceğim.

Nedir bu “Rss”?

Rss, bu hizmeti sağlayabilecek alt yapısı bulunan ağ kümelerindeki güncellemeleri, yeni yazıları, içerik değişikliklerini… en kısa ve hızlı yoldan görüntüleyebileceğiniz bir sistemdir. İsteğinize göre sayfanın yalnızca takip edeceğiniz bölümdeki gelişmeleri izleyebileceğiniz güzel bir yöntemdir. Söz gelimi, borsa hareketliliklerini takip etmek için kullanılan tabelalardaki gibi, izlediğiniz ağ kümelerindeki güncellemeleri de rss aracılığıyla görebilirsiniz.

“Peki, ağ kümesine girip de yeni bir içerik eklenmiş mi veya güncelleme yapılmış mı diye bakmak varken, neden rss’yi kullanayım?” diye soranlar olacaktır mutlaka içinizden. Efendim, rss ile verileri çok kısa sürede aldığınız için hiç zaman kaybı yaşamazsınız. İzlediğiniz ağ kümesine girdiğiniz zaman, oradaki tüm resimlerin – biçimlendirme dosyalarının (css falan) yüklenmesini beklemek zorunda kalırsınız. Bu da hem gereksiz yere zamanınızı alır hem de gereksiz veri aktarımıyla kotanızı doldurur. Rss sayesinde, 2 dakika içerisinde sık sık girdiğiniz 50 ağ kümesindeki gelişmeleri görebilirsiniz. Bu 50 ağ kümesine tek tek girip yeni bir içeriğin olup olmadığına baktığınızı düşünsenize…

Yukarıdaki konuya ek olarak “Rss ile sayfaları takip edebilmek için ayrıca bir program kullanmaya gerek var mıdır?” sorusu, aklınıza gelebilir. Bunu da şöyle açıklayayım: Rss kullanımı, internette gezinirken kullandığınız tarayıcıya göre değişiklik gösterir. Sık kullanılan üç tarayıcı olan “İnternet Epxplorer, Mozilla ve Opera” rss akışını izleyebilmek için yeterli güce sahiptir. Onun için rss ile bir sayfayı izlemek için ayrıca bir program kullanmanıza gerek yoktur.

Rss beslemelerine nasıl abone olabilirim?

Bir ağ kümesine rss ile abone olabilmeniz için öncelikle o ağ kümesinin rss akışı ile besleme yayımlamaya elverişli olması gerekiyor. Rss hizmetini sağlayabilecek bir ağ kümesine girdiğiniz zaman, “İnternet Explorer 7” de, adres çubuğunun hemen altındaki turuncu simgenin (Geleneksel rss simgesi: ) renkli olduğunu görürsünüz. O simgeye dokunduğunuzda rss akışı sayfaya yansır. Zaten o sayfada “Bu beslemeye abone ol.” diye bir bağlantı da vardır. Oraya dokunarak rss’ye abone olabilir ve istediğiniz bir dizine, tıpkı “Sık Kullanılanlar” listesine eklediğiniz gibi ekleyebilir ve daha sonra o listeye ulaşıp, oradan sayfayı hızlıca görüntüleyebilirsiniz.Türkçenin Tarihi, Orhun Abideleri, Anlatım Bozuklukları, Cümlenin Öğeleri, Yazım ve Noktalama, Türkoloji Makaleleri, Edebiyat Nedir?, Alfabelerimiz, Atasözleri, Bulmacalar, Edebi Sanatlar, Sınav Soruları, Kpss, Oks, Öss, Bunları Biliyor musunuz?, Özlü Sözler, Güzel Sözler, Türkçe, Edebiyat, Masallar, Destanlar, Astroloji, Roman Özetleri, Öss Soruları, Geçmiş Yılların Öss Oks Kpss Soruları

Eğer “Mozilla Firefox” tarayıcısını kullanıyorsanız, onda da adres çubuğunun en sağında yine turuncu bir rss simgesi görürsünüz. Eğer bu simge renkli ise o ağ kümesi rss hizmeti veriyor demektir. O düğmeye dokunduğunuzda yine rss akışı ekrana yansır ve oradan rss’lere abone olabilirsiniz. Abone olurken kaydettiğiniz kısayol, yer imi olarak adres çubuğunun altındaki bölüme eklenir. Oradan yazıların başlıklarını görüntüleyebilir, istediğiniz konuya dokunarak onu okuyabilirsiniz.

Yukarıda anlattığım gibi rss ile ağ kümelerini takip etmek, tamamen sizin yaranızadır. Hem sık sık girdiğiniz ağ kümelerindeki değişikliklerden kolayca haberiniz olur hem de vaktinizi boş yere harcamazsınız.

Rss takibi ile ilgili geliştirilmiş iki büyük alt yapıdan da bahsederek, yazımı bitireyim. “FeedBurner“, ağ kümelerinin dolaylı olarak rss beslemelerini yayımladığı bir kanaldır. Ağ kümesinin kendi rss’sinden değil de Feedburner’den takip etmenin pek farkı yoktur. Tek fark, arayüzdeki değişiklik ve feedburner’in tanıdığı bir iki farklı özelliktir. (E-posta ile abone olma gibi…)

İkinci alt yapı ise, Google‘nin sunduğu “Google Reader” hizmetidir. Bu hizmeti kullanabilmeniz için öncelikle bir google hesabınızın bulunması gerekiyor. (Buradan gmail hesabı alabilirsiniz.) Hesabınıza giriş yaptıktan sonra google’a girdiğinizde sağ üst köşede bulunan bağlantılardan “hesabım” a gelip, “yeni bir şeyler dene” bağlantısıyla oradan “Google Reader” i görüntüleyebilirsiniz. Bu hizmetten yararlanarak sıkça takip ettiğiniz ağ kümelerinin rss adreslerini buraya girebilir ve bir sayfada onlarca ağ kümesinin güncel içeriğini izleyebilirsiniz.

“Bilgicik.Com” u nasıl takip edebilirim?

Rss hizmetini sunan her ağ kümesinin olduğu gibi “Bilgicik.Com” un da bir rss adresi var. Biz rss’mizi feedburner üzerinden yayımlıyoruz.

Rss adresimiz: http://feeds.feedburner.com/bilgicikcom

Yukarıdaki adresi görüntüleyerek veya güncemizin üst bölümünündeki ana seçkede bulunan “İzleme” bağlantısına dokunarak rss akışımıza abone olabilir ve güncel içeriğimizden hemen haberdar olabilirsiniz. Ayrıca sadece yazılara değil, yorumlara da abone olabilirsiniz. Bu kadar açıklamanın basit bir rss aboneliği için yeterli olduğunu düşünüyorum. Daha fazla bilgi için şuralara (1. 2. 3. 4) bakabilirsiniz. Sorularınız olursa, yorumla yanıtlamaya çalışırım.

Sürüm: 4.1.7087

Tanıtım:Aydaki uydulardan kendi evinizi görmeye ne dersiniz ? Evet, inanılmaz olduğu kadar da gerçek bir durumla karşı karşıyayız. Google, aslında çoğumuzun hayal ettiğimiz, ama olmaz dediğimiz işi yapmış. Eskiden sadece filmlerde gördüğümüz ve şaşırdığımız işleri artık kendi kişisel bilgisayarımızla da yapabileceğiz. Belirlediğimiz bir ülkedeki tüm il, ilçe, köy, kasaba, akarsular, binalar, alışveriş merkezleri, konaklama merkezleri gibi aklımıza gelebilecek herşeyi gösteriyor bize Google.

Google Earth ‘ın ekran görüntüsünde gördüğünüz gibi, 3 boyutlu bir dünya üzerinde istediğiniz noktalara giderek, yaklaştıkça yaklaşabiliyorsunuz. Gayet net ve tatmin edici görüntüleriyle Google Earth beş yıldızlık bir uygulama. Gözünüzü dünyadan ayırmayın diyor ve bu programı şiddetle tavsiye ediyoruz. Mutlaka indirip deneyin. Eminiz hoşlanacaksınız.

Not : Programın bu sürümü, yanında gelen Google Araç çubuğu ile beraber tamamen ücretsiz olarak kullanılabilir. Ancak programın bu sürümünde bazı profesyonel seçeneklere erişemiyorsunuz (GPS aygıtlarından yer tayini, şehirlerdeki en önemli binaların haritalarına erişim gibi). Bu seçeneklere de sahip olabilmek için programın Pro sürümünü buradan innDirip, 400$ karşılığında satın alabilirsiniz (Sadece daha evvel satın aldıysanız bu bağlantıya tıklayınız. Zira program buradan innDirildiğinde, çalışmak için bir ürün anahtarı gerektiriyor).

»»» Programı İndir «««

|» “Programlar” Sayfasına Dön! « |