Periyodik cetvel fiziksel ve kimyasal olarak biribirine ben- zeyen elementleri gruplandırmak için oluşturulmuştur. Bu cetvel, elementlerin artan proton sayılarına göre düzenlenmiştir.

Periyot

Periyodik cetvelde yatay sıralara periyot denir.Jl Aynı periyotta bulunan elementler için
Periyot numarası = Temel enerji düzeyi sayısı
= En yüksek başkuant sayısı
= Yörünge (kabuk) sayısı
eşitlikleri yazılabilir.
Periyodik cetvel 7 periyottan oluşmaktadır.

Grup

Periyodik cetvelde düşey sütunlara (kolonlara) grup de- nir. 8 sütündan oluşan 8 tane A grubu ve 2A ile 3A ara- sında 10 sütundan oluşan 8 tane B grubu vardır.
UYARI

• Aynı grupta bulunan elementler benzer kimyasal ve fiziksel özellik gösterirler.
•  A grubu elementlerine baş grup, B grubu elementle- rine de geçiş elementleri denir.
•  B grubu elementleri 4. periyottan itibaren başlar. Ay- rıca 6. ve 7. periyotların kapsamında olan Lantanit- ler ve Aktinitler periyotları vardır. Bu periyotlardaki elementlerin tümü grubundadır ve periyodik cet- velin altında gösterilir.
• Grup numarası = Değerlik elektron sayısı (Bazı B grupları ve 2He hariç)

[ad1]

Blok Türleri

Elementler elektron dağılımlarına göre dört blok altında toplanırlar.
Elementlerin, temel hal elektron dizilişlerinde en yüksek enerjili (en son) elektronların bulunduğu orbital türü blok türünü belirler.


Bazı grupların özel isimleri,
1A: Alkali metaller grubu
2A: Toprak alkali metaller grubu
3A: Toprak metaller grubu
7A: Halojenler grubu
8A: Soygazlar grubu
B Grubu: Geçiş elementleri (d ve f bloğu elementleri)

1A Grubu (Alkali metaller)

•  Grubun ilk üyesi H hariç (Ametal) hepsi metaldir.
•  Değerlik elektron sayısı 1 dir.
•  En aktif metal grubudur.
•  Isı ve elektriği iyi iletir.
•  Tel ve levha haline getirilebilir.
•  Doğada bileşikleri halinde bulunur. (NaCl gibi)
•  Bileşiklerinde +1 değerlik alır.
•  Elektron dağılımı s1 ile biter.
•  Kendi aralarında alaşım denilen çözeltileri oluşturur.
•  Ametallerle iyonik bağlı bileşik oluşturur.
•  Gruplarda yukarıdan aşağıya inildikçe metalik aktif- lik artar.
•  Oda koşullarında Hg hariç katı haldedir.

ÖRNEK: s bloğu elementleri için,
I. Tümü metaldir.
II. Son orbitalleri s ile biter. III. Baş grup elementidirler.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III
ÇÖZÜM: 1H : 1s
– s bloğu (ametal)
s bloğu elementlerinin tümü metal değildir. (I. Yanlış)
Blok türünü, son orbital belirlediğinden tümü s ile biter. (II. Doğru)
s bloğu elementlerinin tümü A grubu (baş grup) elemen- tidirler. (III. Doğru)
YANIT: D

2A Grubu (Toprak Alkali Metaller)

•  Elektron dağılımları s2 ile biter.
•  Alkali metaller kadar aktif değildir.
•  Ametallerle iyonik bağlı bileşik oluşturur.
•  Bileşiklerinde +2 değerlik alırlar.
•  Diğer özellikleri metallerle aynıdır.

3A Grubu (Toprak Metaller)

•  Bor hariç hepsi metaldir.
•  Elektron dağılımları p1 ile biter.
•  Ametallerle iyonik bağlı bileşik oluşturur.
•  Bileşiklerinde +3 değerlik alırlar.
•  Diğer özellikleri metallerle aynıdır.

7A Grubu (Halojenler)

•  Elektron dağılımları p5 ile biter.
•  En aktif ametal grubudur.
•  Bileşiklerinde değişken değerlikler alabilirler.
•  Kararlı hallerinde –1, bazı bileşiklerinde –1 … +7 arasında değerlik alırlar. Flor atomu(F) sadece –1 değerlik alır.
•  Doğada moleküler halde bulunurlar. (F2, Cl2.. gibi)
•  Isı ve elektriği iletmezler.
•  Oda koşullarında katı, sıvı veya gaz halde olabilirler.Oda sıcaklığında Cl2 gaz, Br2 sıvı, I2 katı haldedir.
• Birden fazla oksijenli oksitleri asidik özellik gösterir.

[m2]

• Kendi aralarında veya diğer ametallerle kovalent bağ oluşturur.

8A Grubu (Soygazlar)

• Elektron dağılımları p6 ile biter.
• Oda koşullarında hepsi gaz halde bulunur.
•  Bileşik oluşturamaz, kararlı yapıdadır.
•  Helyum (2He) hariç hepsinin son yörüngesinde 8 elektronu bulunur.

Geçiş Metalleri (B grupları)

•  Elektron dağılımları d ile biter
• Hepsi metaldir.
•  Bileşiklerinde birden fazla (+) değerlik alır
• Ametallerle iyonik bağlı bileşik oluşturur.

Periyot ve Grup Bulma

Nötr bir atomda temel hal elektron dizilişinde en yüksek başkuant sayısı periyot numarasını verir. En yüksek baş- kuant sayısının sahip olduğu toplam elektron sayısı (değerlik elektron sayısı = des) da grup numarasını verir. Elementin son orbitali, s veya p ile bitiyorsa Æ A grubu elementi d ile bitiyorsa Æ B grubu elementi f ile bitiyorsa Æ İç geçiş elementi(Lantanit veya aktinit) dir.

tablosu verilebilir.

• Bir elementin temel hal elektron dizilişinden o elementle ilgili,

– Periyodik cetveldeki yeri
– Blok türü
– Metal ya da ametal karakteri
– Değerlik orbitallerinin türü
– Değerlik elektron sayısı (des)
gibi sonuçlara ulaşılabilir.

ÖRNEK: Bir elementle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisine ulaşabilmek için, o elementin temel haldeki atomları- nın elektron dağılımının bilinmesi yeterli değildir?
A) Kütle numarası B) Atom numarası C) Değerlik D) Grup numarası E) Periyot numarası
1999 ÖSS
ÇÖZÜM: Bir elementin temel haldeki atomunun elektron dizilişi bilinirse o elementin,
– Nötr atomunun elektron sayısı (atom numarası)
– Periyot ve grup numarası
– Değerlik elektron sayısı
belirlenebilir. Ancak nötron sayısı ve kütle numarası bilinemez.
Yanıt A

A grubu elementleri için aşağıdaki eşitlik yazılabilir.

• Değerlik elektronları sayısı = Grup numarası

•  Son orbitali d ile biten elementler için değerlik elektronları sayısı, grup numarasına eşittir diyemeyiz

[kimya_ygs_lys]

Bitkiler, hayvanlar ve insanlar canlılar alemini oluşturur. Canlı varlıklar Allah’ın sunduğu özellik sayesinde var olan veya verilen tepkilere karşı duyarlılık gösterir. Mesela; Bitkiler; en güzel örneği Ayçiçeğidir. Bilindiği üzere Ayçiçeği yüzünü gün boyunca güneşe doğru döner. Güneş ısısına karşı verdiği duyardan kaynaklanır.

Hayvanlar; bitkilere nazaran örnekleri daha çoktur. Hayvanların çoğu çevresindeki olaylara karşı duyarlılık duygusu içindedir. Tıpkı Ezan sesine karşı köpeklerin uluması, annesinden ayrılmış kedi yavrusuna dişi bir köpeğin kendi yavrularıyla birlikte kedi yavrusuna da sütünden emmesine izin vermesi ya da kor ateş üzerindeki bir kangurunun (erkek veya dişi) çevresindeki yavru kanguruları önce kesesine sokması,sıcaklığın daha da artmasıyla yavru kanguruyu kesesinden de çıkarak başının üstüne doğru kaldırması gibi.

İnsanlar; Allah insanlara lütuf olarak diğer canlı gruplarına oranla duyar,duyarlılık hissini daha yoğun bir şekilde vermiştir.İnsan denen canlı grubunun sahip olduğu bu lütufuda varsayarak; ‘her insanın çevresine ve çevresindeki olaylara karşı duyarlılık hissiyatı içinde bulunması beklenir’. Fakat bazı yaşanılan gerçekleri göz önüne alacak olursak tereddütler düşüyor ortaya.

Ülkemizin gündemi uzun süredir başörtüsünü sorun edenlerle meşgul.(Başörtüsü sorunu değil!!!)Örümcek kafalı bir takım ‘insan’ grubuna girenler,bacılarımızın inandıkları,sahip çıktıkları değerler uğruna canlarını yakıyor.Kah çene altı,şeriat diyerek,kah laiklik,Cumhuriyet diyerek bacımın örtüsüne el uzattılar.Yaptıklarının vebalini düşünmeden yastığa rahatça başlarını koyabiliyor bu ‘insan’ grubundakiler.

Mehmetçiğimiz operasyondaymış,sınırdaymış,üşüyormuş,açmış,bu vatan için uyumuyormuş,bu bayrak için ŞEHİT düşüyormuş umurlarında olarak veya olmayarak ‘duyarlılıklarını’ sergilediler;

1)Hilton Otellerinde 10.yıl nutkunu söyleyerek,ağızlarında puro,ellerinde içki kadehleri,baylar zebra modeli smokinli,bayanlar süs köpeği misali şatafat içinde danslar ettilerrrrrr…

2)Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi zorunlu olmasın diye hukuksal yollara başvurdularr…

3)Bülent Ersoy’un adı sokağa verilsin mi verilmesin mi tartışmasını yaptılarr…

4)Yeni doğan bebek Müslüman değildir diye ispatlamaya çalıştılarr…

5)En iyi Topçu, Popçu seçmek için yoğun çabalar sarfettilerr…

6)’Uçan Kuş’ da görüntülenebilmek için o bar senin bu bar benim misali dolaştılarrrr…

7)En ünlü markalar nerelerde ucuz diye bizleri bilgilendirdilerrr…

8)…

Nokta, nokta ve yine nokta! (…)

Şimdi sormak lazım gelir bu ‘duyarlılık sahibi insan özelliği gösterenlere’; Siz hangi canlı grubundansınız?

|» “Sizden Gelenler” Sayfasına Dön! « |