Omurgasızlarda Sindirim

Süngerler:

• Vücudun dış kısmına açılan küçük delikler (porlar) bulunur.
• Porlardan giren su gastral boşluktan geçerek tepedeki pordan dışarıya atılır.
• Su ile birlikte gastral boşluğa geçen besin maddeleri gastral boşluk kenarında bulunan kamçılı hücreler tarafından hücre içine alınır.
• Sindirim hücre içinde gerçekleşir.

Sölentereler:

• İlk kez sindirim kanalının oluştuğu canlılardır.
• Embriyonik gelişim sırasında gastrula evresinde kalmışlardır.
• İçte bulunan vücut örtüsü endoderm tabakası farklılaşarak hem ağız, hem de anüs görevi gören sindirim açıklığını meydana getirir.
• Besinler bu açıklıktan sindirim kanalına alınır.
• Sindirim kanalına enzim salgılanarak burada hücre dışı sindirim gerçekleşir.
• Besinlerin bir kısmı ise sindirim kanalından endositoz ile hücre içine alınıp sindirim kofullarında sindirilir.
• Sindirilmeyen artıklar ise ağız ve anüs görevi yapan açıklıktan dışarıya atılır.
• 
  Sölenterelerde hem içi hem de hücre dışı sindirim görülür.

Solucanlar:

Yassı Solucanlar

• Tenyalar parazit olduklarından sindirim sistemleri gelişmemiştir.
• Bu canlılar sindirilmiş besinleri bulundukları canlı üzerinden difüzyonla alırlar.
• Planaryada ise sölenterlere benzeyen tek açıklık bulunan bir sindirim sistemi vardır.
• Sindirim sistemi vücut boyunca dallanmalar oluşturur.
• Besinler hem hücre içi hem de hücre dışı sindirimle parçalanır.
• Sindirilmeyen artıklar ağız ve anüs görevi yapan açıklıktan dışarıya atılır.

• 
  Sölenterler (hidra ve deniz anası) ve yassı solucanlarda, tek sindirim açıklığı bulunur.
• Besinlerin vücuda alındığı açıklık ile artıkların dışarı atıldığı açıklık aynıdır.
• Yassı solucanlardan sonra tüm canlılarda ağız ve anüs farklılaşmıştır.

Yuvarlak Solucanlar

• Sindirim sisteminde iki açıklık bulunur. Ağız ve anüs ayrı açıklıklardır.
• Bağırsak solucanları parazit beslediklerinden sindirim sistemi körelmiştir.

Halkalı Solucanlar (Toprak Solucanı)

• Ağız ve anüs olmak üzere iki açıklık bulunur.
• Sindirim sistemi ağız, yutak, yemek borusu, kursak, taşlık, düz bir bağırsaktan oluşur.
• Yutak salgısıyla besinleri ıslatır ve kasılarak besinleri yemek borusuna iletir.
• Kursak ise toprakla birlikte alınan besinlerin geçici olarak depolandığı yerdir.
• Taşlık ya da kaslı mide besinlerin öğütüldüğü bölümdür.
• Bağırsakta ise besinlerin kimyasal sindirimi gerçekleşir.
• Sindirilen besinler burada emilir. Sindirilmeyen artık maddeler ise anüs ile dışarıya atılır.
• 
  Taşlıkta mekanik, bağırsakta ise kimyasal sindirim gerçekleşir.
• 
  Sülüklerde sindirim organları ve dişler bulunmaktadır.

Yumuşakçalar:

• Yumuşakçalarda sindirim solucanlara göre biraz daha gelişmiştir.
• Ağızlarında dişli bir dil (radula) bulunur. Radula mekanik sindirim sağlar.
• Mide sindirim bezi gibi görev yapar. Burada öğütülen besinlerin kimyasal sindirimi başlar.
• İnce bağırsak ise kimyasal sindirimin devam ettiği ve besinlerin emiliminin gerçekleştiği yerdir. Artıklar anüs ile dış ortama atılır.

Eklembacaklılar:

• Gelişmiş bir sindirim sistemi görülmektedir. Ağız yapıları beslenme durumuna göre farklılık göstermektedir.
• Yalayıcı, delici, emici, çiğneyici gibi…
• Ağızda mekanik sindirim gerçekleşir.
• Mide otçul olanlarda iki, etçil olanlarda üç bölümden oluşur.
• Burada kimyasal sindirim gerçekleşir. ;
• Sindirilmeyen artıklar anüsten dışarı atılır.
• 
  Böceklerde sindirim sistemi üç bölümden oluşur.
• Ön, orta ve arka bağırsak şeklinde gruplandırılır.
• Ön bağırsakta; ağız, yutak, yemek borusu, kursak ve ön mide yer alır. Orta bağırsakta; mide bulunur.
• Sindirim burada tamamlanır ve sindirilmiş besinlerin emilimi gerçekleşir. Arka bağırsakta anüs yer alır.

[biyoloji_2_ygs_lys]