Küçük Ünlü Uyumu | Bilgicik.Com

Küçük Ünlü Uyumu Konu Anlatımı

Yayın Dünyası — Tue, 13 Dec 2011 20:00:03 +0000

Küçük Sesli (Ünlü) Uyumu

Sesli harflerin düzlük – yuvarlaklık uyumudur. Küçük ünlü uyumuna göre;
a) Sözcüğün ilk hecesindeki sesli harf düz (a, e, ı, i) ise diğer hecelerdeki ünlüler de düz (a, e, ı, i,) olmalıdır.
Örnek:

b) Sözcüğün ilk hecesindeki sesli harf yuvarlak (o, ö, u, ü) ise diğer hecelerdeki ünlüler ya düz geniş (a, e) ya da dar yuvarlak (u, ü) olmalıdır.
Örnek:

Yukarıdaki sözcükler verilen tanıma uygun ola- rak düzenlendiklerinden küçük sesli uyumuna uyar.

Küçük Ünlü Uyumu İle İlgili Bazı Özellikler:
a) Tek heceli, birleşik yapılı ve yabancı kökenli sözcüklerde küçük ünlü uyumu aranmaz.
Örnek:

– sert, yayınevi, ilkokul, taş
b) “– ki” eki bazen küçük ünlü uyumunu bozar- ken bazen de yuvarlaklaşarak küçük ünlü uyumuna uyar.
Örnek:
dün – kü (uyar) ordunun – ki (uymaz)
c)“–yor” eki daima küçük ünlü uyumunu bozar.

Örnek:
koşu – yor taşı – yor
d) Küçük ünlü uyumu sözcüğün bütününde değil, bir önceki heceye göre değerlendirilir.
Örnek:

Aşağıdaki seçeneklerde yer alan kelimelerden hangisi küçük ses uyumu kuralına uymaz?
A) Yolculuk B) Yürümek
C) Oturum D) Savunmak
1986 FL–I

The post Küçük Ünlü Uyumu Konu Anlatımı first appeared on Bilgicik.Com.

Yazım ve Noktalama

Yayın Dünyası — Sun, 09 Sep 2007 11:15:45 +0000

…Yazım ve Noktalama…

(Görüntülemek istediğiniz başlığa dokunun.)

Yazımı Karıştırılan Sözcüklerin Doğru Yazımı ve Yabancı Sözcüklere Türkçe Karşılıklar
Deyimlerin, İkilemelerin, Alıntıların Yazımı
Hece Yapısı ve Satır Sonları
Sözcüklerin Yazımında Dikkat Edilecek Noktalar
Birleşik Sözcüklerin Yazımı
Birleşik ve Ayrı Yazılan Sözcükler
Ünsüz Uyumu ve Ünsüz Düşmesi
Büyük Ünlü Uyumu
Küçük Ünlü Uyumu
Ses, Harf, Alfabe…
Ünlü Daralması
Ünlü Düşmesi
Ünlüler
Ünsüzler

|» Bu konuyla ilgili test çöz! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

The post Yazım ve Noktalama first appeared on Bilgicik.Com.

Küçük Ünlü Uyumu

Yayın Dünyası — Sun, 09 Sep 2007 09:11:52 +0000

Küçük Ünlü Uyumu

Küçük ünlü uyumu kuralı iki yönlüdür:

1. Bir kelimenin ilk hecesinde düz ünlü (a, e, ı, i) varsa sonraki hecelerde de düz ünlü bulunur: anlaşmak, yanaşmak, kayıkçı, ısırmak, ılıklaşmak, seslenmek, yelek, bilek, çilek.

2. Bir kelimenin ilk hecesinde yuvarlak ünlü (o, ö, u, ü) varsa bunu izleyen ilk hecede dar yuvarlak (u, ü) veya geniş düz (a, e) ünlü bulunur: boyunduruk, çocuk, odun, yorgunluk, yoklamak, vurmak, yumurta, özlemek, güreşmek, sürmek.

Küçük ünlü uyumuna aykırı bazı Türkçe kelimeler de vardır: avuç, avurt, çamur, kabuk, kavuk, kavun, kavur-, kavuş-, savur-, yağmur.

Küçük ünlü uyumu, alıntı kelimelerde aranmaz: aktör, alkol, bandrol, daktilo, doktor, horoz, kabul, kitap, konsolos, muzır, mühim, mümin, müzik, profesör, radyo, vakur.

Küçük ünlü uyumuna aykırı kelimelere getirilen ekler, kelimenin son ünlüsüne uyar: kavun-u, konsolos-luğ-u, mümin-lik, müzik-çi, yağmur-luk.

-ki aitlik eki yalnızca birkaç örnekte küçük ünlü uyumuna uyar: bugünkü, dünkü, öbürkü.

Bu ünlü düzenleri ve ilk heceyi izleyen ünlüler aşağıdaki çizelgede gösterilmiştir:

a › a, ı (bakar, alır)	o › u, a (omuz, oya)
e › e, i (geçer, gelir)	ö › ü, e (ölçü, ördek)
ı › ı, a (kılıç, kısa)	u › u, a (uzun, uzak)
i › i, e (ilik, ince)	ü › ü, e (ütü, ürkek)

|» Bu konuyla ilgili test çöz! « |

|» Yazım ve Noktalama Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

The post Küçük Ünlü Uyumu first appeared on Bilgicik.Com.