Basınç – Hacim ilişkisi (Boyle – Mariotte Kanunu)

Sabit sıcaklıktaki belirli bir gazın basıncı hacmi ile ters orantılıdır.

Basınç – hacim çarpımı sabit olduğundan (sabit sıcaklık ve miktarda),
P1.V2 = P2.V2 olur.
ÖRNEK: Sabit sıcaklıkta belirli bir miktar gazın hacmi 3 katına çı- karılıyor.
Buna göre, gazın basıncındaki değişme nasıl olur?
A) 3 kat azalır B) 3 kat artar C) 3 te birine düşer
D) 3 katına çıkar E) Yarıya düşer
ÇÖZÜM: Basınç – hacim ters orantılı olduğundan
P1.V1 = P2.V2
P1V = P2 . 3V eşitliğinden
P2 = P 1 olur.

Basınç üçte birine düşer
Yanıt C

Hacim – Sıcaklık İlişkisi (Charles Yasası)

Sabit basınç altında belirli bir miktar gazın hacmi ile mut- lak sıcaklığı doğru orantılıdır

NOT: Gaz hacminin sıfırlandığı ve tüm gazların yoğunlaştığı sıcaklık – 273°C dir. Bu noktaya mutlak sıfır noktası denir.
ÖRNEK: Sabit basınçta 300 ml hacme sahip X gazının sıcaklığı –23°C ye düşürüldüğünde hacmi 200 ml olmaktadır.
Buna göre, X gazının ilk sıcaklığı kaç °C dir?
A) 34,5 B) 69 C) 102 D) 204 E) 375

Basınç – Sıcaklık İlişkisi (Gay Lussac Yasası)

Miktarı ve hacmi sabit tutulan bir gazın basıncı, mutlak sıcaklığı ile doğru orantılıdır.

ÖRNEK: 30°C deki bir miktar gaz, sabit hacimli kapta 2 atm basınç yapmaktadır.
Sıcaklık 60° ye getirildiğinde,I. Basınç 4 atm olur.
II. Gazın özkütlesi artar.
III. Birim hacimdeki gaz tanecik sayısı değişmez.
yargılarından hangileri yanlış olur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III
ÇÖZÜM: Sıcaklık iki katına çıkmış ancak mutlak sıcaklık iki katına çıkmamıştır. (I yanlış) Kabın hacmi ve içindeki gazın kütlesi değişmeyeceğinden d = m/V eşitliğine göre özkütle değişmez. (II yanlış) Birim hacimdeki tanecik sayısı değişmez. (III doğru) Yanıt C

Mol – Hacim İlişkisi (Avogadro Yasası)

Sabit sıcaklık ve basınçtaki bir gazın hacmi mol sayısı ile doğru orantılır.

Mol – Basınç İlişkisi (Dalton Kısmi Basınç Yasası)

Sıcaklığı ve hacmi sabit olan bir gazın mol sayısı ile ba- sıncı doğru orantılıdır.

•  Kısmi basınç: Bir gaz karışımındaki her bir gazın kendi başına uyguladığı basınca denir.

PToplam= P1+ P2+ P3 …
P1/n1=P2/n2=Pt/nt

Bileşik Gaz Denklemi

Bahsedilen gaz yasaları birleştirildiğinde,

Bu eşitlik bir çok problemin çözümünde, sistemde sabit kalan değerler sadeleştirilerek kullanılır

Gazların Karıştırılması

Birleşik gaz denkleminden faydalanılarak karışan gazla- rın son basınç veya son hacmi hesaplanır

[kimya_ygs_lys]

Günlük hayatta bazı sayıları ifade etmek için birtakım kavramlar kullanılır.
Örneğin,
10 tane demek yerine 1 deste denilir.
Kimyada kullanılan hesaplamalarda atom ve molekülle- rin tek tek kütlelerinden söz etmek olanaksızdır. Bu ne- denle mol kavramı ortaya çıkmıştır. Bu kavram Avogad- ro tarafından öne sürülmüştür

1 mol = 6,02.10 üzeri 23 tane tanecik
N = Avogadro sayısı = 6,02.10 üzeri 23 tane

• Tanecik denilince akla,

– Atom
– Molekül
– İyon
– Proton
– Elektron
– Nötron tanecikleri gelmelidir.
NOT: Mol miktarı belirleyen bir birimdir.

Mol – Tanecik Sayısı İlişkisi

2 mol H2O molekülü = 2 N tane H2O molekülü
= 2.6,02.10 üzeri 23 tane H2O molekülü
= 12,04.10 üzeri23 tane H2O molekülü

Mol – Hacim İlişkisi

1 mol gaz (gazın cinsi ne olursa olsun) N.K. da (normal koşullarda) 22,4 L hacim kaplar. N.K. Æ Sıcaklığın 0°C ve basıncın 1 atm olduğu koşul- lardır.

Atom – Gram, Formül – Gram, İyon – Gram
Atom – gram: 1 mol atomun kütlesi. Formül – gram: 1 mol bileşiğin kütlesi.
Na2CO3 5H2O bileşiğinin mol kütlesini bulunuz.
İyon – gram: 1 mol iyonun kütlesi. Bu ifadelerin hepsi mol anlamını taşır.
3 molekül – gram NH3 gazı = 3 mol NH3 molekülü
2 atom – gram Na atomu = 2 mol Na atomu.

Mol – Kütle İlişkisi

Bir taneciğin kütlesi ölçülemez. Ancak deneysel olarak bir atomun kütlesi diğerine göre kıyaslanabilir. Bu işlem için elementlerden 12C atomu referans seçilmiştir. C atomuna bağlı olarak diğer atomların kütleleri he- saplanmıştır.
C atomuna bağlı bulunan atomun kütlesine “bağıl atom kütlesi” denir. Her elementin bağıl atom kütlesi vardır.
C: 12 O: 16
H: 1 Mg: 24
1 mol C atomu = N tane C atomu = 12 gram.
1 mol taneciğin kütlesine “mol kütlesi” denir. Birimi
“g/mol” dür. MA ile gösterilir.
Mol ile kütle arasındaki ilişki şu formülle ifade edilir.

[kimya_ygs_lys]