• Dış ve iç çevreden gelen uyartıları alan, merkezi sinir sistemine ileterek değerlendiren ve oluşan yanıtı tepki organlarına ileten dokudur. Sinir hücrelerine nöron denir.
• Bu dokuda ayrıca sinir hücrelerine desteklik sağlayan, beslenme ve boşaltımına yardımcı olan hücreler de vardır. Bu hücrelere nöroglia denir.
• Nöronda, hücre gövdesi, dendrit ve akson olmak üzere üç kısım vardır.
• Hücre gövdesinde, çekirdek, sitoplazma, golgi aygıtı, mitokondri,nissl tanecikleri ve nörofibriller bulunur.
• Nissl tanecikleri endoplazmik retikulum üzerinde bulunan ribozom kümeleridir.
• Hücrede protein sentezini hızlandırırlar.
• Hücre gövdesinden çıkan kısa ve çok sayıda uzantılara dendrit denir. Dendritler uyarıların alınıp hücre gövdesine iletilmesini sağlarlar.

• Hücre gövdesinden çıkan uzun ve tek olan uzantıya akson denir. Aksonların üzerinde ince bir zar, ortasında ise yarı sıvı akıcı plazma bulunur.
• Aksonun dış kısmında Schwann hücrelerinden oluşan kılıf bulunur.
• Bazı aksonlarda Schwann hücreleri tarafından oluşturulan ve sinir hücrelerinde yalıtımı sağlayan bir örtü bulunur.
• Bu örtüye miyelin kılıf denir. Miyelin kılıf akson boyunca boğumlu bir yapı gösterir.
• Bu kesinti bölgelerine ranvier boğumu denir.
• Miyelin kılıf ve ranvier boğumları impulsun iletimini hızlandırır.
• Nöronda uyartı sırasıyla dendrit, hücre gövdesi ve aksondan geçer.
• Nöron aldığı uyartıyı aynı şiddetle bir sonrakinnörona aktarır.
• Bir nöronun dendriti ile diğer nöronun aksonunun karşılaştığı yere sinaps denir.
• Sinapslarda bir nörondan diğerine uyartı geçişi nörotransmitter denilen aracı moleküller ile sağlanır.

Görevlerine göre üç çeşit nöron vardır.

a. Duyu Nöronu

• Duyu reseptörlerinden aldıkları uyartıları merkezi sinir sistemine iletir.

b. Ara Nöronlar

• Merkezi sinir sisteminde bulunan nöronlardır. Gelen uyartıları değerlendirip cevap oluşturur.

c. Motor Nöronlar

• Merkezi sinir sisteminden gelen uyartıyı kas ve salgı bezi gibi tepki organlarına iletirler.

[biyoloji_2_ygs_lys]