• Bir cisme ısı verildiğinde ya da alındığında

1. Sıcaklık değişimi
2. Hal değişimi
3. Boyut değişimi görülebilir.

• Maddede aynı anda biri görülebilirken ikiside görülebilir.
• Örneğin hal değiştiren maddenin sıcaklığı değişmezken, boyut değiştiren bir maddenin sıcaklığı değişir.

1.Sıcaklık Değişimi

• Maddede sıcaklık değişimi varsa mutlaka ısı değişimi vardır
• S ıcaklığı artan maddenin molekullerinin kinetik enerjisi artar
• Maddedeki sıcaklık değiştiği sure icinde hal değişimi gozlenmez
• Maddeye verilen ya da alınan ısı maddenin miktarıyla, sıcaklık değişimiyle ve oz ısı ile doğru orantılıdır

Q = m .c . Dt
Q: ısı (cal)
c : oz ısı ( ısınma ısısı) (cal/gİC)
DT: Sıcaklık değişimi (İC)
C = m .c: ısı Sığası (cal/İC)

Öz Isı

• Maddenin 1 gramının sıcaklığın 1 C değiştirmek icin maddeye verilen ya da maddeden alınan ısı miktarı C ile gosterilir ı Birimi cal/g C dir
• Maddeler icin ayırt edici bir ozelliktir

Isı Sığası (Isı Kapasitesi)

• Maddenin oz ıs ıs ı ile kutlesinin carpımına denir. C ile gosterilir .
• Birimi Cal/İC dir .

2. Hal Değişimi

• Hal değişimi maddelerin katı sıvı ve gaz durumlarının değiştiği olaydır.
• Hal değiştirme sıcaklığındaki bir maddeye ısı verildiğinde maddenin potansiyel enerjisi artarken kinetik enerjisi değişmez. Dolayısı ile maddenin sıcaklığı değişmezken ısı potansiyel enerji olarak depolanır.
• Katı madde ısı aldığında molekülleri arasındaki bağlar gevşeyerek moleküller birbirinden uzaklaşır. Madde böylece sıvı hale geçer. Isı vermeye devam edilirse bu bağlar tamamen koparak maddenin gaz haline geçmesi sağlanır.
• Maddeden ısı alınırsa bu süreç tersine işler. Gaz sıvıya sıvıda katıya dönüşür.
• Hal değiştiren bir maddenin sıcaklığının maddeden alınan veya verilen ısıya bağlı grafiğine hal değişim grafiği denir.

[fizik_1_ygs_lys]

gibi birimler kullanılabilir.

Özısı (Isınma Isısı, c)

Maddenin 1 gramının sıcaklığını 1°C yükseltebilmek için gerekli olan ısı miktarına özısı denir.

Örneğin, Suyun özısısı (csu) = 1 kal/g°C dir.

Çözünürlük

Sabit sıcaklıkta 100 cm3 çözücü içerisinde en çok çözünebilen madde miktarına maddenin çözünürlüğü denir.Birimi genellikle (g/100 cm3 su) şeklindedir.

Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler

• Çözünenin türü
• Çözücünün türü
• Sıcaklık
• Basınç (sadece gazların çözünürlüğüne etki eder.)
• Ortak iyon
• Katıların sudaki çözünürlükleri sıcaklık yükseldikçe genellikle artar. Gazların çözünürlüğü ise azalır.

• Gazların çözünürlükleri basınç arttıkça artar.

Genleşme

Isı karşısında maddenin hacminde meydana gelen değişmedir. Genleşme katı ve sıvılar için ayırtediciyken, gazlar için ayırtedici değildir. Çünkü bütün gazlar, ısı karşısında aynı oranda genleşirler. Yani gazların genleşme katsayıları aynıdır.

Esneklik

Bir maddenin, bir kuvvetin etkisiyle şeklinde meydana gelen geçici değişmedir. Sadece katılarda ayırtedicidir.

Kaynama Noktası

Maddenin buhar basıncının dış basınca eşit olduğu andaki sıcaklığına denir.

• Madde miktarına bağlı değildir.

Örneğin,

Aynı koşullarda 10 g su ile 100 g su aynı sıcaklıkta kaynar.

• Maddenin türüne bağlıdır.

Örneğin,

Normal şartlarda (0 °C, 1atm basınçta) alkol 78 °C de, su ise 100 °C de kaynar.

• Dış basınca bağlıdır. Dış basınç arttıkça maddenin kaynama noktası yükselir. Deniz seviyesinden yüksek yerlere çıkıldıkca dış basınç azalacağından
  maddenin kaynama noktası düşer.
• Maddenin saşık derecesine bağlıdır. Saf bir sıvıda, uçucu olmayan bir madde çözündüğünde kaynama noktası yükselir. İyon sayısı arttıkça K.N artar.

Kaynama süresi

• Isıtıcı gücüne bağlıdır, ısıtıcı gücü arttıkça kaynama süresi kısalır.
• Sıvı miktarına bağlıdır, sıvı miktarı arttıkça kaynama süresi uzar.
• Karıştırmaya bağlıdır, sıvı karıştırıldıkça kaynama süresi kısalır.
• Kaynama noktası, aynı ortamdaki sıvılar için ayırt edici, kaynama noktasının tersi olan yoğunlaşma noktası ise gazlar için ayırtedici özelliktir.

Örnek:

l. Sıvıyı önce soğutup sonra ısıtmak
ll. Sıvıda uçucu olmayan katı çözmek
lll. Sıvının miktarını artırmak
lV. Sıvıyı bulunduğu yerden alçaklara götürmek.

Yukarıdaki hangi işlemler sonucu sıvının kaynama noktası değişir?
A) II ve III B) ll velV C)lll ve lV D) l, II ve III E) ll, lll ve lV

Çözüm: Sıvının kaynama noktasını, sıvının cinsi, saşığı, sıvıya uygulanan dış basınç değiştirir. Önce soğutup sonra ısıtmak ve madde miktarını artırmak sıvının kaynama noktasını değiştirmeyecektir.
Yanıt B

[kimya_ygs_lys]